Tiến trình các tổ chức hoạt động dạy- học: *Hoạt động 1: Giới thiệu 1' Muốn hiểu 1 bài văn tự sự, trước hết người đọc cần nắm được chủ đề của nó; Sau đó là tìm hiểu bố cục của bài văn..[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy :
của bài văn tự sự
I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
- Nắm được chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự Mối quan hệ giữa sự việc
và chủ đề
- Tập viết mở bài cho bài văn tự sự
II Chuẩn bị:
- Học sinh chuẩn bị trước câu hỏi (Sách giáo khoa)
III Kiểm tra: (4’) Sự việc trong văn tự sự là gì? Liệt kê các sự việc chủ
yếu trong truyện Thánh Gióng
IV Tiến trình các tổ chức hoạt động dạy- học:
*Hoạt động 1: Giới thiệu (1' )
Muốn hiểu 1 bài văn tự sự, trước hết người đọc cần nắm được chủ đề của
nó; Sau đó là tìm hiểu bố cục của bài văn Vậy chủ đề là gì? Bố cục có phải là
dàn ý không? Làm thế nào để có thể xác định được chủ đề và dàn ý của tác phẩm
tự sự? Chúng ta tìm hiểu bài hôm nay
Hoạt động 2: Hình thành khái niệm(30’)
Hoạt động của thầy Hoạt động
- 3 học sinh
đọc bài văn SGK/44
I Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự:
1 Chủ đề:
a Bài tập: Bài văn (SGK)
? Nội dung chính của bài văn là gì?
? Vấn đề chủ yếu đó được tập trung ở
những câu văn nào? Học sinh trả
lời
- Nội dung chủ yếu: Thầy Tuệ Tĩnh là người hết lòng thương yêu, cứu giúp người bệnh
- “Tuệ Tĩnh là nhà danh y lỗi lạc
đời Trần … người bệnh”
Trang 2Giáo viên: Đó chính là chủ đề của
bài văn các câu sau, đoạn sau tiếp tục
triển khai ý chủ đề
? Trong bài văn trên chủ đề nằm ở
phần nào trong bố cục bài văn?
- Cũng có trường hợp chủ đề năm ở
kết bài, thân bài
- Học sinh trình bày ý kiến cá nhân
- Mở bài
Chủ đề:
? Tấm lòng thương yêu cứu giúp
người bệnh của thầy Tuệ Tĩnh được
thể hiện cụ thể ở phần thân bài như
thể nào?
( bằng các sự việc nào? )
? Những việc làm trên chứng tỏ phẩm
chất gì ở thầy Tuệ Tĩnh?
- Học sinh trả lời
- Học sinh suy nghĩ trả
lời
+ Sự việc:
- Từ chối việc chữa bệnh cho nhà giàu trước vì bệnh nhẹ
- Chữa ngay cho con trai người nông dân vì chú bé nguy hiểm hơn
=> Là người có bản lĩnh, không phân biệt đối xử với bệnh nhân
- Chữa bệnh không vì danh lợi
? Em thấy các sự việc triển khai ở
phần thân bài có sát với chủ đề
không?
- Học sinh phát biểu ý kiến
Giáo viên khái quát:
Sự việc của bài văn tự sự luôn luôn
nhằm biểu hiện chủ đề …
? Từ đó nhận xét: Chủ đề của bài văn
nhận xét b Ghi nhớ (SGK)
Giáo viên:
Giữa tên văn bản và chủ đề văn bản
có mối quan hệ chặt chẽ với nhau,
nhan đề của bài văn thể hiện rõ chủ
điểm của bài văn
- Học sinh
đọc lại ghi nhớ
? Có thể nói chủ đềcủabài văn trên là:
Ca ngợi lòng thương người của Tuệ
Tĩnh được không?
? Chủ đề bài văn được thể hiện trực
tiếp ở những câu văn nào? - Học sinh gạch chân
Có 1 số nhan đề SGK em hãy chọn
nhan đề nào thích hợp và nêu lí do - Học sinh
trả lời - 3 nhan đề đều phù hợp vời đã thể hiện được chủ đề của truyện;
Trang 3nhưng nhan đề 2, 3 sát hơn.
2 Dàn bài
a Bài tập
? Nhìn vào bài văn ta thấy có mấy
lời - Mở bài
- 3 phần: - Thân bài
- Kết luận
? Phần mở bài cho chúng ta biết điều
phát biểu * Mở bài:
- Giới thiệu chung về nhân vật
và sự việc
? Phần thân bài có nhiệm vụ gì và có
quan hệ như thế nào với chủ đề - Học sinh
trình bày ý kiến
- Học sinh
đọc lại phần kết bài
* Thân bài: Tập trung phát triển
câu chuyện nêu diễn biến của câu chuyện, sự việc
? Phần kết bài có nhiệm vụ gì? * Kết bài: Kết cục của sự việc
của câu chuyện “ Tuy trời đã tối
… không kịp nghỉ ngơi”
? Trong 3 phần của bài có thể bỏ đi 1
phần nào được không? Vì sao? - Học sinh
suy nghĩ trả
lời
- Không, vì: Mỗi phần có 1 nhiệm vụ khác nhau và có mối quan hệ với các phần khác trong bài
? Dàn bài của bài văn tự sự gồm mấy
phần? Mỗi phần có nhiệm vụ gì? - Học sinh
đọc ghi nhớ * Ghi nhớ Hoạt động 3:
? Chủ đề của truyện là gì?
? Thái độ của tác giả như thế nào?
? Sự việc nào biểu hiện chủ đề của
- Học sinh
đọc câu chuyện
- Học sinh phát biểu suy nghĩ
II Luyện tập
1 Câu chuyện: Phần thưởng
a Chủ đề
- Ca ngợi trí thông minh, lòng trung thành của người nông dân với Vua
- Chế giễu tính tham lam cậy quyền thế của viên quan
b Sự việc:
Trang 4câu chuyện, gạch chan dưới câu văn Người nông dân xin thưởng 50
roi…
* ý nghĩa:
( Ghi nhớ SGK - 43)
? Hãy chỉ ra bố cục 3 phần của bài
lời Bố cục 3 phần:- Mở bài: Câu 1
- Thân bài: Từ ông ra … 25 roi
- Kết bài: Câu cuối
Hoạt động 4 : Củng cố dặn dò:
- Học phần ghi nhớ (SGK)
- Đọc thêm những cáchmở bài
- Làm bài tập 2 (46)
- Chuẩn bị bài: Tìm hiểu đề…