kÓ theo thø tù tù nhiªn cã t¸c -NhËn xÐt Đào Thị Bích Ngọc -Trường Trung học cơ sở Tân Bình Lop6.net... - GV: Gäi häc sinh nhËn xÐt?[r]
Trang 1Ngµy so¹n:8/11/2006 Bµi 10
Ngµy d¹y:9,10/112006 Õch ngơi ®¸y giÕng,ThÌy bêi xem voi
§eo nh¹c cho mÌo
(Híng dĨn ®ôc thªm) TruyÖn ngô ng«n
TiÕt 41 - 42: §ôc - HiÓu v¨n b¶n
A Môc tiªu cÌn ®¹t:
1.KiÕn thøc.
Gióp hôc sinh:
- HiÓu thÕ nµo lµ truyÖn ngô ng«n
- HiÓu ®îc nĩi dung, ý nghÜa vµ 1 sỉ nÕt nghÖ thuỊt ®Ưc s¾c cña c¸c truyÖn Õch
ngơi ®¸y giÕng, ThÌy bêi xem voi, §eo nh¹c cho mÌo
2.KÜ n¨ng.
- BiÕt liªn hÖ c¸c truyÖn trªn víi nh÷ng t×nh huỉng, hoµn c¶nh thùc tÕ
3.Th¸i ®ĩ.
B ChuỈn bÞ.
- Gi¸o viªn:
+ Nghiªn cøu tµi liÖu- so¹n bµi
-Hôc sinh:
+ So¹n theo c©u hâØ s¸ch gi¸o khoa vµ híng dĨn cña gi¸o viªn.
*Ho¹t ®ĩng 1: KiÓm tra bµi cò.
? KÓ l¹i truyÖn: "¤ng l·o ®¸nh c¸ vµ con c¸ vµng"? NÕu ý nghÜa cña truyÖn
? Nªu ý nghÜa cña truyÖn? KÓ l¹i ®o¹n truyÖn M· L¬ng víi tªn ®Þa chñ?
C.Tư chøc c¸c ho¹t ®ĩng.
* Ho¹t ®ĩng 2: Khịi ®ĩng
Cïng víi truyÒn thuyÕt, truyÖn cư tÝch, truyÖn ngô ng«n còng lµ 1 lo¹i truyÖn kÓ
d©n gian ®îc nhiÒu ngíi a thÝch Kh«ng chØ vÒ mƯt nĩi dung, ý nghÜa gi¸o huÍn
s©u s¾c mµ cßn v× c¸ch gi¸o huÍn rÍt tù nhiªn, ®ĩc ®¸o cña nê
* Ho¹t ®ĩng 3: Bµi míi
Ho¹t ®ĩng cña gi¸o viªn Ho¹t ®ĩng
cña H/S Nĩi dung cÌn ®¹t
- Gôi hôc sinh ®ôc chó thÝch
dÍu sao
? Nªu ý nghÜa cña em vÒ
truyÖn ngô ng«n
-§ôc -Tr×nh bµy
TruyÖn 1: Õch ngơi ®¸y giÕng.
I Giíi thiÖu thÓ lo¹i.
Trang 2- Truyện kể có cốt truyện
bằng văn xuôi, văn vần
- Truyện kể có ngụ ý
+ Nghĩa đen: Là nghĩa bề
ngoài, nghĩa cụ thể của chính
câu truyện
+ Nghĩa bóng: ý nghĩa sâu kín
gửi gắm trong câu truyện
- GV: Lưu ý thêm 1 số vấn đề
về thể loại
- Ngụ ngôn: Lời nói ngụ ý kín
đáo
- Truyện ngụ ngôn xuất hiện
từ thời chưa có chữ viết
- Mục đích: Khuyên nhủ, răn
dạy
- Là sản phẩm của óc tưởng
tượng, sáng tạo, sự kiện trong
truyện ngụ ngôn rất phong
phú
- Truyện ngụ ngôn phản ánh
trí tuệ của nhân dân lao động
- Yêu cầu đọc: Đọc chậm, xen
chút hài hước kín đáo
- GV đọc
- Gọi học sinh đọc, nhận xét
? Truyện được kể theo ngôi
thứ mấy Tại sao tác giả dân
gian lại chọn ngôi thứ 3
? Xác định chuỗi sự việc?
? Các sự việc trong truyện
được kể theo thứ tự nào? Việc
kể theo thứ tự tự nhiên có tác
- Học sinh đọc
-Nhận xét -Phát hiện
-Nhận xét
II Đọc- Hiểu văn bản.
- Kể theo ngôi thứ 3
- ếch ở trong giếng xung quanh chỉ có 1 vài loài vật bé nhỏ
- Hàng ngày, ếch cất tiếng kêu khiến các loài vật hoảng sợ
- Trời mưa, nước dềnh lên đưa ếch
ta ra ngoài
- Do quen thói cũ cứ đi lại nghênh ngang bị trâu giẫm bẹp
- Thứ tự tự nhiên
Trang 3dụng gì?
- Kể lại truyện bằng lời văn
của em
- GV: Gọi học sinh nhận xét
- Gọi học sinh đọc từ đầu đến
chúa tể Nội dung đoạn vừa
đọc
? Cách sống của nhân vật
chính trong truyện có gì đặc
biệt? Điều kiện gì
? Cách sống của ếch như vậy
nên ếch đã nhận thức như thế
nào về thế giới bên ngoài
? Em cảm nhận được gì về
môi trường, thế giới sống của
ếch? Tầm nhìn? Thái độ của
ếch
? Tính cách của ếch là tính
cách của loại người nào
- Gọi học sinh đọc đoạn còn
lại
? Lý do nào khiến ếch ra
ngoài?
? Khi ra khỏi giếng, môi
trường, tầm nhìn, thái độ của
ếch lúc này?
-Nhận xét
-Đọc
-Phát hiên
-Nhận xét
-Cảm nhận -Khái quát
-Đọc -Lí giải
-Nhận xét
- Truyện mạch lạc, sáng tỏ, dễ theo dõi
- Học sinh kể
- Học sinh nhận xét
III Tìm hiểu văn bản.
1 ếch ở trong giếng.
- ếch ở trong giếng
- Sống lâu ngày trong một cái giếng
- ếch thường kêu ồm ộp Tiếng kêu trong không gian hẹp, sâu nên càng vang dội Sống bên cạnh những loài vật nhỏ bé hơn nên chúng rất hoảng sợ mỗi lần nghe ếch kêu
- ếch tự cho mình là oai vệ, hùng mạnh nhất ếch chẳng đi đâu ra khỏi lòng giếng Bởi thế nó chỉ quen nhìn trời qua miệng giếng nhỏ
- Bầu trời chỉ bé bằng cái vung còn mình thì oai như 1 vị chúa tể
- Môi trường sống: Nhỏ bé
- Tầm nhìn: Hạn hẹp
- Ngông cuồng, ngạo mạn 1 cách
lố bịch, không biết mình, biết người, kiêu căng, coi trời bằng vung
2 ếch ra khỏi giếng.
- Mưa to nước dềnh lên đưa ếch
ra ngoài
- Môi trường: Rộng lớn, thái độ, tầm nhìn không thay đổi
Trang 4? Kết cục như thế nào?
? Nguyên nhân dẫn đến kết
cục thảm thương như vậy
? Cách kể truyện của tác giả
dân gian có gì đáng chú ý?
? Truyện chế giễu điều gì?
Khuyên răn điều gì?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
? Hãy tìm và gạch chân 2 câu
văn trong văn bản mà em cho
là quan trọng trong việc tìm
hiểu nội dung, ý nghĩa truyện
-Nhận xét -Lí giải
-Nhận xét
-Suy luận
-Đọc ghi nhớ
-Phát hiên
- ếch bị trâu giẫm bẹp
- Sự chủ quan, kiêu ngạo
IV Tổng kết.
1 Nghệ thuật.
- Truyện kể ngắn gọn
- Các hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ
2 Bài học.
- Truyện phê phán những kể hiểu biết hạn hẹp mà hênh hoang
- Khuyên con người mở rộng hiểu biết không được chủ quan, kiêu ngạo
V Luyện tập.
- ếch cứ tưởng chúa tể
- Nó nhânh nháo bẹp
Thầy bói xem voi
Hoạt động của giáo viên Hoạt động
của H/S Nội dung cần đạt
- Yêu cầu đọc: Chú ý thể hiện
giọng từng thầy bói khác nhau
nhưng thầy nào cũng hết sức
quả quyết, tự tin
- GV đọc
- Gọi học sinh đọc, nhận xét
- Kể tóm tắt câu truyện?
? Hiểu thế nào là thầy bói
Chuyện gẫu?
? Truyện có những sự việc
nào?
- Học sinh đọc
- Học sinh kể tóm tắt
I Đọc - Hiểu văn bản.
II Tìm hiểu văn bản.
- Các thầy bói xem voi, phán voi
- Thái độ sau khi phán về voi -> Kết cục cuối cùng
Trang 5- Gọi học sinh đọc từ đầu đến
sờ đuôi
? Cách mở truyện có gì đáng
buồn cười và hấp dẫn? Vì sao?
? Hãy nêu cách các thầy bói
xem voi và phán về voi?
? Thế nào là sun sun? Chổi sể
? Các thầy bói đã dùng hình
thức và những từ ngữ như thế
nào? Để đặc tả hình thù con
voi? Tác dụng của hình thức
nghệ thuật ấy
?Hãy phân tích thái độ và lời
lẽ của các thầy sau khi xem
voi
? Có ý kiến cho rằng cả 5 thầy
đều đúng, và cả 5 thầy đều sai
Theo em đúng sai ở chỗ nào?
- Học sinh đọc
-Nhận xét
-Nhận xét
-Giải thích
-Phân tích
-Phân tích
-Suy luận
1 Cách các thầy bói xem voi
và phán voi.
- Năm thầy bói ế khách, nghĩ cách tiêu thời giờ Rủ nhau cùng đi xem voi
- Cái lý thú ở chỗ người mù mà thích xem
- Cách xem: Xem bằng tay
- Thầy nào sờ được bộ phận nào thì phán hình, thù con voi theo
đặc điểm bộ phận ấy
- Dùng hình thức ví von, từ láy
đặc tả
- Câu truyện thêm sinh động, tô
đậm cái sai lầm về cách xem voi, phán voi của các thầy
2 Thái độ của các thầy bói khi phán về voi.
- Phấn khởi, thỏa mãn vì đã xem được voi
- Tự tin vào nhận xét: "Nó có sách "
- Hăm hở nói nhận xét của mình, phản đối ý kiến của người khác
- Khẳng định ý kiến của mình, phủ nhận ý kiến người khác, thái độ chủ quan, sai lầm
- Cả 5 thầy đều đúng những chỗ
đúng với từng bộ phận của con voi
- Cả 5 thầy đều sai về những khái quát, nhận xét vội vã lấy
bộ phận để làm toàn thể
Trang 6? Truyện đưa ra hình ảnh các
thầy bói mù Theo em hình
ảnh này gợi lên ý nghĩa gì?
? Câu truyện kết thúc như thế
nào?
? Cái hay trong việc chọn
nhân vật là ở chỗ nào?
? Bài học triết lý được rút ra từ
truyện ngụ ngôn là gì?
? So sánh điểm giống và khác
nhau giữa 2 truyện trên?
-Suy luận -Nhận xét -Suy luận -Bài học
-So sánh
- Sai lầm: Xem voi phiến diện Dùng bộ phận để nói toàn thể
- Mù về thể chất
- Mù về nhận thức và về phẩm chất nhận thức
- Cuộc họp tan vỡ, sau cuộc
đánh nhau thượng cẳng chân, hạ cẳng tay để áp đặt chân lý do mình khám phá
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật.
- Chọn nhân vật - Thầy bói mù
2 Bài học.
- Muốn hiểu đúng và đầy đủ về bất cứ sự việc nào phải xem xét
nó 1 cách toàn diện bằng giác quan, tổng hợp ý kiến của nhiều người
* Ghi nhớ: SGK
- Đặc điểm chung: Nêu ra những bài học về nghệ thuật, tìm hiểu đúng về sự vật, hiện tượng, nhắc người ta không
được chủ quan trong việc nhìn nhận về sự vật, hiện tượng
- Đặc điểm riêng: "ếch ngồi đáy giếng" nhắc nhở người ta phải biết mở rộng tầm hiểu biết của mình, không được chỉ quan, kiêu ngạo "Thầy bói xem voi" bài học tìm hiểu sự vật, hiện tượng
Đeo nhạc cho mèo
(Tự học có hướng dẫn)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động
của H/S Nội dung cần đạt
- Yêu cầu đọc: To, rõ ràng,
I Đọc - Hiểu văn bản.
Trang 7giọng trang nghiêm.
- GV đọc
- Gọi học sinh đọc, nhận xét
- Kể tóm tắt câu truyện?
- Kể phải đảm bảo nội dung
+ Lí do họp làng chuột
+ Cảnh họp làng
+ Sáng kiến đeo nhạc cho
mèo
- Cảnh thực hiện sáng kiến và
kết quả
? Vì sao làng chuột cần phải
họp? Trong cuộc họp ấy, ông
Cống có sáng kiến gì? Thái độ
của dân làng trong sáng kiến
ấy
? Cuộc họp lần 2 diễn ra như
thế nào? Vì sao ông Cống từ
chối Lý do từ chối của ông
Cống chứng tỏ y là người như
thế nào?
? Qua cuộc họp hội đồng
chuột gợi cho ta liên tưởng
đến hình tượng gì? ở nông
thôn Việt Nam trước CMT8
? Kết quả của việc chù đi đeo
nhạc cho Mèo ra sao? Từ đó
rút ra bài học gì
- Học sinh đọc
- Học sinh kể tóm tắt
-Lí giải
-Lí giải
-Liên tưởng
-Nhận xét
II Tìm hiểu văn bản.
1 Lý do họp làng chuột.
- Chống lại kẻ thù truyện kiếp
- Sáng kiến: Đeo nhạc vào cổ con mèo để báo hiệu cho làng chuột biết để dễ bề chạy chốn
2 Cảnh họp làng chuột.
a Cảnh họp lúc đầu
b Cảnh họp lúc cử người đeo nhạc cho mèo
- Thái độ: Dân làng hoan nghênh, phấn khởi
- Liên tưởng đến những cuộc họp làng, xã ở nông thôn Việt Nam xưa Mỗi loài chuột hình như ám chỉ 1 loại người trong cộng đồng
3 Kết quả.
* Bài học: SGK.
*Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh học ở nhà.
- Giáo viên khái quát lại nội dung bài học
- Đọc, kể 3 câu truyện, làm các bài tập SGK