Chuyện đời thường và chuyÖn cæ tÝch ®îc lång vµo nhau trong nghÖ thuËt kÓ chuyÖn cña Go-r¬-ki nh thÕ nµo qua c¸c chi tiÕt liªn quan đến những người mẹ và những người bà trong bài văn n[r]
Trang 1Ngày soạn: Bài 17
Ngày dạy: Những đứa trẻ
( Mác - Xim Go ki )
Tiết 84 - 85: Đọc- hiểu văn bản
A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức.
Giúp học sinh:
và nghệ thuật kể chuyện của Go ki trong đoạn trích tiểu thuyết tự thuật này
2 Kĩ năng.
- Rèn kĩ năng cảm thụ những văn bản tự sự
3 Thái độ
- Học tập cách viết văn tự sự ngôi kể số một
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
* Giáo viên: Soạn giáo án - Tham khảo tài liệu.
* Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi SGK.
C.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
*Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
GV kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
*Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới
Tuổi thơ luôn gắn liền với tình bạn, với những kỉ niệm thời thơ ấu Tình bạn của cậu bé A-li-ô-sa có gì đặc biệt tiết học hôm nay cô cùng các em đi tìm hiểu
* Hoạt động 3: Bài mới
của h/s
Nội dung cần đạt
GV: Gọi học sinh đọc chú
thích SGK/232
? Căn cứ vào chú thích SGK
hãy nêu một vài nét cơ bản về
tác giả và tác phẩm?
? Văn bản -$S trích từ tác
phẩm nào?
GV nêu yêu cầu đọc
Chú ý các đoạn đối thoại lựa
chọn giọng đọc cho phù hợp
- Đọc
- Khái quát
- Độc lập
- Nghe
I.Đọc - Tiếp xúc văn bản
1 Tác giả, tác phẩm.
- Nhà văn Nga nổi tiếng
- Cuộc đời gặp nhiều gian truân,
có tuổi thơ cay đắng, thiếu tình
- Vừa lao động vừa sáng tác
- Tác phẩm trích trong '' Thời thơ
ấu '' cuốn đầu trong bộ ba tiểu thuyết tự truyện
2 Đọc - kể tóm tắt.
Trang 2GV đọc mẫu
GV gọi học sinh đọc
? Hãy kể tóm tắt đoạn truyện
trên?
GV gọi học sinh tìm hiểu một
số từ khó SGK
? Truyện -$S kể theo ngôi
thứ mấy? Đặc điểm, tác dụng
của ngôi kể này?
? Truyện xoay quanh những
sự việc gì?
? Truyện -$S kể theo trình tự
nào?
? Từ trình tự ấy em hãy nêu bố
cục của đoạn trích?
GV: Gọi học sinh đọc từ
đầu ấn em nó cúi xuống
- Nghe
- Đọc nối tiếp
- Kể
- Độc lập
- Phát hiện
phân tích
- Phát hiện
- Độc lập
- Nêu
- Đọc
* Kể Sau gần một tuần không thấy ba anh em con nhà đại tá Sau đó ba anh em con nhà đại tá ốp-xi-an-ni-cốp lại chơi với A-li-ô-sa Chúng trò chuyệnvề bắt chim, về dì
ghẻ A-li-ô-sa kể cho lũ trẻ nghe những truyện cổ tích mà bà ngoại
đã kể cho chú Viên đại tá già cấm các con chơi với A-li-ô-sa, đuổi
li-ô-sa vẫn tiếp tục chơi với mấy
đứa trẻ ấy Cả bọn cảm thấy rất vui thích
3 Từ khó
4.Tìm hiểu cấu trúc văn bản
- Truyện -$S kể theo ngôi thứ nhất đặt vào chú bé A-li-ô-sa Với ngôi kể này có tác dụng bộc
lộ suy nghĩ cảm xúc của nhân vật
Đặc điểm của tiểu thuyết tự thuật
- Truyện xoay quanh tình bạn của những đứa trẻ
- Truyện -$S kể theo trình tự thời gian
Bố cục 3 phần
- Từ đầu ấn em nó cúi xuống: Tình bạn tuổi ấu thơ
- Tiếp cấm không -$S đến nhà tao: Tình bạn bị cấm đoán
- Còn lại: Tình bạn vẫn tiếp tục
III Đọc - tìm hiểu văn bản 1.Những đứa trẻ gặp nhau
Trang 3thế nào?
? Tìm ra điểm giống và khác
nhau trong hoàn cảnh xuất
hiện của chúng?
? Vì sao những đứa trẻ con
ông đại tá lại chơi thân với
A-li-ô-sa, bất chấp sự cấm đoán
của bố?
? Điều này cho thấy tình bạn
? Có gì đặc biệt trong cách
bọn trẻ đến với nhau?
? Hành động A-li-ô-sa trèo
cây tìm bạn và cả bọn trèo lên
cái xe $S tuyết cũ ngắm
nghía nhau cho thấy tình cảm
thế nào?
Theo dõi đoạn đối thoại của
bọn trẻ cho biết vì sao lời đầu
tiên A-li-ô-sa nói với bạn là: ''
Các cậu có bị ăn đòn không''?
? Vì sao cậu ta lại '' Khó mà
tin -$S rằng tức thay cho
chúng ''?
? A-li-ô-sa đã trèo cây bắt
cũng nhanh chóng từ bỏ ý
- Phát hiện
- Phát hiện
- Lí giải
- Bộc lộ
- Độc lập
- Bộc lộ
- Theo dõi
- Giải thích
- A-li-ô-sa: Mất bố, ở với bà ngoại
- Ba đứa trẻ con đại tá: Mẹ mất, sống với bố và gì ghẻ ( quí tộc )
của mẹ, là hàng xóm của nhau, từng cứu nhau thoát nạn
- Gắn bó
- Sau gần một tuần không -$S gặp nhau
- Đứa ở trên cây, đứa ở ]$ sân
- Phát hiện ra nhau cả bọn chui vào một chiếc xe $S tuyết cũ ]$ mái hiên nhà kho
*Đoàn kết, quan tâm đến nhau.
- Bọn bạn bên đó đã để em ngã xuống giếng khó mà tránh -$S
đòn
- Vì những đứa trẻ này mất mẹ
và yếu ớt A-li-ô-sa muốn bênh
Trang 4định này khi một bạn nhỏ nhất
phản đối, cậu ta sẵn sàng bắt
một con chim bạch yến theo ý
muốn của bạn Từ đó em nghĩ
gì về tình bạn của A-li-ô-sa?
? Hình ảnh bọn trẻ con ông
đại tá '' Ngồi sát vào nhau
khi nói đến gì ghẻ gợi cho em
cảm nghĩ gì?
? Vì sao khi đó A-li-ô-sa lại
chết sẽ sống lại?
? Nếu em là bọn trẻ, lúc này
em sẽ làm gì cho chúng?
? Khi nghe cổ tích bọn trẻ có
những biểu hiện gì?
? Qua những biểu hiện đó gợi
cho em cảm nghĩ gì?
? Em có nhận xét gì về cách
kể chuyện của tác giả trong
đoạn truyện này?
? Hình ảnh những đứa trẻ hiện
chúng ra sao?
? Nhân vật A-li-ô-sa hiện lên
cậu?
GV: Đó cũng là một trong
rơ ki khi nhớ lại tuổi thơ đầy
có những khoảng khắc ngọt
- Bộc lộ
- Thảo luận nhóm 2
- Lí giải
- Độc lập
- Độc lập
- Bộc lộ
- Nhận xét
- Khái quát
- Giải thích
- Biết sống cho bạn, hết lòng yêu quí bạn.
- Những đứa trẻ mồ côi mẹ, cô
bọc
- Muốn nhen lên hi vọng nơi chúng
- Thằng bé nhất mím chặt môi ấn
nó cúi xuống
- Truyện cổ tích kì diệu, gợi dạy cho bọn trẻ lòng tin về cuộc sống tốt đẹp ở đời >những đứa trẻ thật
*Ngôn ngữ đối thoại, kết hợp với cổ tích
- Sinh động, chân thực
*Gắn bó sâu sắc từ những mất mát và hi vọng.
- Yêu quí, đồng cảm, chia sẻ mọi buồn vui của bạn
Trang 5ngào của mình Từ tình bạn tự
nhiên, hồn nhiên A-li-ô-sa đã
nào về những đứa trẻ và tình
bạn của chúng ra sao tiết sau
cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu
tiếp
Tiết 2
GV: Gọi học sinh đọc
'' Trời bắt đầu tối nhà tao ''
( Chú ý đoạn '' Trời bắt đầu
tối xù lông )
? Hình ảnh một ông già với bộ
ria trắng, mình vận chiếc áo
dài bỗng xuất hiện trong
khung cảnh những đám mây
treo lơ lửng tên các mái nhà
vật đặc biệt nào trong cổ tích?
? ốp-xi-an-ni-cốp đã quát
? Em có nhận xét gì về con
bọn trẻ?
? Hành động nhanh chóng đẩy
ra khỏi cổng một đứa trẻ là
bạn đã từng cứu sống con
? Quan sát phần 2 của văn bản
ta thấy có mấy hình ảnh ông
già xuất hiện?
ông già cổ tích với một ông
phản này có ý nghĩa gì?
trẻ có hành động gì?
2.Những đứa trẻ bị cấm đoán
- Nhân vật thần tiên hiện lên cứu
- Đứa nào đây? Đứa nào gọi nó sang? Cấm không -$S đến nhà tao
- Hách dịch, thô lỗ
- Lạnh lùng, tàn nhẫn
- Ông già cổ tích
- Làm nổi bật tính cách thô lỗ, lạnh lùng, tàn nhẫn của nhân vật
- Lặng lẽ 5$ ra khỏi xe và đi vào
Trang 6? Từ những chi tiêt trên, em
hiểu gì về bọn trẻ?
? Ôn già đã khiến A-li-ô-sa sợ
đến phát khóc? Theo em vì
vậy?
? Sự việc này gợi cho em cảm
xúc gì?
? Nếu em cũng là bạn của bọn
trẻ trong lúc này,em sẽ làm gì
cho bạn?
GV: Khái quát, chuyển ý
GV: Gọi học sinh đọc '' Tôi
vẫn tiếp tục hết '' Nội dung?
? Bọn trẻ tiếp tục chơi diễn ra
? Nhận xét gì về cuộc chơi của
bọn trẻ?
? Bọn trẻ đã kể cho A-li-ô -sa
những gì?
? Từ những chi tiết trên em có
suy nghĩ gì về cuộc sống của
bọn trẻ?
? Khi tiếp tục kể chuyện cổ
thiếu mẹ, A-li-ô-sa đã thể hiện
đạt -$S sử dụng trong đoạn
văn?
? Qua chi tiết trên em hiểu gì
về cuộc sống và tình bạn của
ngoãn
yếu đuối, đơn độc
3.Những đứa trẻ lại gặp nhau
- '' Nấp sau bụi cây đó chúng tôi''
Không đáng bí mật mà phải bí mật
- Kể về cuộc sống buồn tẻ nói về
bố và dì ghẻ
- Cuộc sống âm thầm, cô độc,
- Đồng cảm, chia sẻ và nâng đỡ
*Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
*Cuộc sống bất hạnh, tình bạn trong sáng, cao cả
Trang 7bọn trẻ?
chuyện cổ tích -$S lồng vào
nhau trong nghệ thuật kể
nào qua các chi tiết liên quan
? Vì sao trong câu chuyện
A-li-ô-sa ( nhà văn ) không nhắc
đến tên của bọn trẻ nhà đại tá?
- Chi tiết bọn trẻ nhắc đến gì ghẻ,
mụ gì ghẻ độc ác trong truyện cổ
sa lạc ngay vào thế giới cổ tích,
động viên các bạn và nỗi thất vọng của trẻ thơ
mẹ
chuyện cổ tích cho cháu nghe '' Có tốt ''
- Câu chuyện thêm khái quát đậm
đà màu sắc cổ tích
*Hoạt động 3: Tổng kết
? Qua văn bản '' Những
đứa trẻ '' em cảm nhận
-$S gì về vẻ đẹp và sức
mạnh của tình bạn?
GV: Gọi học sinh đọc ghi
nhớ
IV.Tổng kết
1.Nội dung
2.Nghệ thuật
*Ghi nhớ: SGK/234
*Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò
- Vì sao nhà văn không đặt tên cho những đứa trẻ?
- Nội dung đoạn trích '' Những đứa trẻ '' là gì?
- Về học thuộc ghi nhớ
- Tiết sau: Trả bài