em đã khiến cho người đọc vô cùng cảm động, cảnh ngộ của thành và Thuỷ đã để lại nhiều xót xa thương c¶m vµ mét yÕu tè n÷a còng lµm nªn gi¸ tri cña c©u truyÖn th«ng qua c¸ch x©y dùng tru[r]
Trang 1Văn bản:
Ngày soạn:12/9/2006 Cuộc chia tay của những con búp
bê Ngày dạy:13/9/2006 (Theo Khánh Hoài)
Tiết 5- 6 : Đọc - Hiểu văn bản
A.Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh thấy được những tình cảm chân thành và sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện Cảm nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh
2 Kĩ năng:
- Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh tình yêu thương, biết thông cảm, đồng cảm với những bạn có hoàn cảnh như 2 em Thành và Thuỷ
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài theo SGK
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
? Hình ảnh người mẹ trong '' Mẹ tôi'' được hiện lên như thế nào? Chọn một đoạn có nội dung thể hiện ý nghĩa vô cùng lớn lao của người mẹ với con
* Hoạt động 2 : Giới thệu bài.
Trong chương trình ngữ văn 6 các em đã được tìm hiểu một số văn bản viết về thiếu nhi, từ đó thấy được tình cảm trong sáng, hồn nhiên, nhân hậu của trẻ thơ Hôm nay, chúng ta tiếp tục tìm hiểu một văn bản khác viết về những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh nhưng vẫn mang trong mình tình cảm và tấm lòng nhân hậu trong sáng, cao
đẹp
Trang 2Những hiểu biết của em về
tác giả , tác phẩm?
- GV khắc sâu một số
điểm cơ bản về tác giả, tác
phẩm
? Giải nghĩa: Ráo hoảnh,
võ trang?
- GV: Nêu yêu cầu đọc:
+ Đọc to rõ ràng, chú ý
những đoạn đối thoại, ngắt
nghỉ đúng chỗ
-GV đọc mẫu.
? Văn bản '' Cuộc chia tay
của những con búp bê''
được viết
theo phương thức nào mà
em đã được học
? Truyện kể về ai , về việc
gì?
? Trong truyện ai là nhân
vật chính
? Truyện kể theo ngôi thứ
mấy? Tác dụng của ngôi
kể này
? Tại sao tên truyện là''
Cuộc chia tay của những
con búp bê''? Tên truyện
có liên quan gì đến ý nghĩa
của truyện ( Gợi ý: Những
con búp bê gợi cho em suy
Đọc chú thích
- H/S dựa vào SGK giải thích
- H/S đọc bài
- Trả lời độc lập
- Trình bày ý kiến
- Trả lời độc lập
- Thảo luận
I Đọc- Tiếp xúc văn bản
* Tác giả: SGK
* Tác phẩm: Đạt giải nhì
trong cuộc thi thơ- văn viết cho thiếu nhi
* Đọc.
*Từ khó.
* Cấu trúc văn bản.
- Phương thức tự sự
- Cuộc chia tay của hai anh em ruột
- Nhân vật chính là Thành
và Thuỷ
- Kể theo ngôi thứ nhất, nhân vật xưng tôi trong truyện là Thành
+.Tác dụng: Diễn tả được một cách sâu sắc những suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng của nhân vật
- Tăng thêm tính chân thực của truyện và có tính thuyết phục cao
Trang 3nghĩ gì? Trong truyện
chúng có chia tay thật
không? Chúng đã mắc lỗi
gì? Vì sao chúng phải chia
tay)
GV: Khái quát chuyển ý.
Mượn chuyện cuộc chia
tay của những con búp bê,
tác giả muốn gửi gắm và
ca ngợi điều gì -> phần II
- GV: Gọi học sinh đọc
phần 1
? Qua đọc và chuẩn bị bài
ở nhà hãy cho biết điều gì
làm em cảm động nhất
trong truyện
? Hai anh em Thành và
Thuỷ sống trong một gia
đình như thế nào?
? Trong hoàn cảnh đó, tâm
trạng của các em ra sao?
nhóm
- Đại diện trình bày ý kiến
- Đọc phần 1/
SGK
- Nêu ý kiến cá nhân
- Nhận xét
- Phát hiện
- Những con búp bê vốn là
đồ chơi của trẻ, thường gợi lên thế giới ngộ nghĩnh, ngây thơ
- Trong truyện những con búp bê như 2 anh em Thành và Thuỷ trong sáng không có lỗi gì thế mà phải chia tay nhau
- Tên truyện đã gợi ra một tình huống buộc người
đọc phải theo dõi câu truyện và góp phần thể hiện ý đồ tư tưởng của tác giả
II Đọc - Hiểu văn bản.
1 Tình cảm của hai anh em.
- Gia đình khá giả, bố mẹ chia tay nhau, hai anh em tan đàn, sẻ nghé, đứa theo
bố, đứa theo mẹ, Thuỷ phải bỏ học đi theo mẹ
- Hai anh em vô cùng đau khổ, khóc suốt đêm
- Em cảm thấy cô đơn trước tai hoạ nặng nề đang
Trang 4GV: Hạnh phúc của những
đứa trẻ là được sống yên
vui dưới mái ấm gia đình,
trong tình yêu thương của
bố mẹ Như lời một bài
hát Ba là cây nến hồng,
mẹ là cây nến xanh con là
cây nến vàng, ba ngọn nến
lung linh thắp sáng một
gia đình Tuổi thơ
củaThành và Thuỷ thật bất
hạnh
? Hãy nêu những nhận xét
chung nhất của em về tình
cảm của 2 em Thành và
Thuỷ
? Hãy tìm chi tiết trong
truyện để chứng minh cho
tình cảm đó của hai anh
em
- Gọi học sinh đọc đoạn
miêu tả hai anh em chia đồ
chơi
? Hãy phát biểu cảm nghĩ
của em qua cảnh này?
- Lắng nghe
- Nhận xét
- Tìm chi tiết chứng minh
- Đọc đoạn văn miêu tả
- Bộc lộ cảm xúc
đè xuống đầu hai em
* Hai anh em rất mực gần gũi thương yêu và gần gũi với nhau.
- Thuỷ mang kim chỉ ra sân vận động khâu áo cho anh
- Chiều nào Thành cũng
đón em đi học về
- Hai anh em cứ nhường hết đồ chơi cho nhau
- Thuỷ dặn anh : Bao giờ
áo anh rách thì mang cho em
- Đoạn văn diễn tả tuyệt
đẹp tình anh em tha thiết
- Thành: Không phải chia nữa anh cho em hết
Trang 5? Trong việc chia đồ chơi
ta thấy: Lời nói và hành
động của Thuỷ khi thấy
anh chia hai con ''Vệ sĩ'',
''Em nhỏ'' có gì mâu thuẫn
với nhau? Theo em có
cách gì để giải quyết mâu
thuẫn đó
? Kết thúc truyện Thuỷ đã
chọn cách giải quyết như
thế nào? Chi tiết này gợi
cho em suy nghĩ và tình
cảm gì?
- Thảo luận nhóm
- Đại diện trình bày
- Bộc lộ suy nghĩ
-Thuỷ: Em không lấy, em
để lại hết
- Trước lời quát của mẹ hai anh em buộc phải chia
đồ chơi, Thuỷ để lại con''
Em nhỏ''
- Mâu thuẫn ở chỗ một mặt Thuỷ không muốn chia rẽ hai con búp bê, mặt khác lại thương anh
đêm đêm không có vệ sĩ canh giấc ngủ cho anh nên
em tru tréo lên
- Tình huống này chỉ có thể giải quyết được khi gia
đình hai em được đoàn tụ , hai em không phải chia tay
- Thuỷ để lại con ''Em nhỏ'' ở bên cạnh con ''Vệ sĩ'' để chúng không bao giờ phải xa nhau
- Gợi trong lòng người
đọc lòng thương cảm với Thuỷ, thương một em gái giầu lòng vị tha, vừa thương anh vừa thương cả những con búp bê,thà mình bị thiệt thòi để anh luôn có con ''Vệ sĩ'' canh giấc ngủ đêm
* Thuỷ là em gái giàu
Trang 6GV: Chi tiết này cho thấy
sự chia tay cúa hai em nhỏ
là rất vô lí, là không nên
có.Không chỉ dừng lại ở
đó, ở cuộc chia đồ chơi mà
tính cách của Thuỷ còn
được thể hiện trong giây
phút chia tay với cô giáo,
với lớp học
? Chi tiết nào trong cuộc
chia tay của Thuỷ ở lớp
học làm cô giáo bàng
hoàng và chi tiết nào khiến
em cảm động nhất? Vì
sao?
GV: Tình cảm của hai anh
em đã khiến cho người đọc
vô cùng cảm động, cảnh
ngộ của thành và Thuỷ đã
để lại nhiều xót xa thương
cảm và một yếu tố nữa
cũng làm nên giá tri của
câu truyện thông qua cách
xây dựng truyện của tác
giả, theo em đó là hình ảnh
nào?
- Lắng nghe
- Phát biểu suy nghĩ
- Phát hiện
lòng vị tha, thương anh, thương những con búp bê, biết hy sinh bản thân mình.
- Chi tiết bất ngờ: Thuỷ thông báo là sẽ không còn
được đi học nữa
- Chi tiết cảm động: Cô giáo tặng Thuỷ cây bút nắp vàng
cô Tâm thốt lên '' Trời ơi'' ,cô Tâm tái mặt và nước mắt giàn giụa
-Vì: Diễn tả niềm đồng cảm xót thương của thầy, bạn dành cho Thuỷ
-> Cảnh vật xung quanh hai em
2 Cảnh vật:
Trang 7- Đọc những đoạn văn
miêu tả cảnh vật ở trong
văn bản
(- Buổi sáng
- Ra khỏi trường )
? Hãy giải thích tại sao khi
dắt Thuỷ ra khỏi trường,
tâm trạng của Thành lại
kinh ngạc khi
thấy mọi người vẫn đi lại
bình thường và nắng vẫn
vàng
GV: Qua đây ta thấy được
nghệ thuật miêu tả tâm lí
nhân vật tinh tế, chính xác
của tác giả, nó làm tăng
thêm nỗi buồn sâu thẳm,
trạng thái thất vọng bơ vơ
của nhân vật trong truyện
đây chính là nỗi đau của
trẻ thơ khi cha mẹ chia tay
nhau
- Cảnh vật xung quanh vẫn
bình yên, sôi động trong
khi anh em Thành chịu
đau khổ, phải chăng đây là
lời nhắc nhở mỗi người
hãy lắng nghe và chú ý
những gì đang diễn ra
xung quanh ta để san sẻ
nỗi đau cùng đồng loại
- Đọc đoạn văn
- Thảo luận nhóm
- Trình bày ý kiến
- Lắng nghe
- Thành thấy kinh ngạc vì trong khi mọi vật vẫn diễn
ra bình thường, cuộc đời vẫn bình yên, cảnh vẫn
đẹp mà hai em lại chịu sự mất mát lớn lao.
Trang 8không nên dửng dưng.
? Hãy nhận xét cách kể
truyện
của tác giả?
Cách kể này có tác dụng
gì trong việc làm nổi rõ
nội dung tư tưởng của
truyện?
? Qua câu truyện, theo em
tác giả muốn nhắn gửi đến
mọi người điều gì?
- Gọi học sinh đọc ghi
nhớ
- Khái quát nghệ thuật, nội dung
- Đọc ghi nhớ
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
Kể truyện bằng việc miêu tả cảnh vật xung quanh, bằng miêu tả tâm lí nhân vật
2 Nội dung:
Ghi nhớ / SGK
* Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà.
- Về nhà
- Đọc phần đọc thêm: ''Trách nhiệm của bố mẹ''
- Tóm tắt cốt truyện
- Học ghi nhớ
- Làm bài tập /10
- Soạn: Bố cục trong văn bản