Để biểu đạt tình cảm ấy người viết cần phải làm như - Trả lời độc thÕ nµo?. lËp.[r]
Trang 1Ngày soạn: 13/10/2006 Tiết : 23
Ngày dạy: 14/10/2006 Đặc điểm văn biểu cảm.
A Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức:
Giúp học sinh: Hiểu các đặc điểm cụ thể của bài văn biểu cảm
2 Kỹ năng:
Hiểu được đặc điểm của phương thức biểu cảm là thường mượn cảnh vật, đồ vật, con người để bày tỏ tình cảm
3 Thái độ:
Bồi dưỡng tư tưởng tình cảm, trau dồi kỹ năng biểu cảm
B Chuẩn bị.
Giáo viên : Chuẩn bị nội dung lên lớp
Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi SGK
C Tiến trình tổ chức các hoạt động.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
? Thế nào là văn biểu cảm? Tình cảm trong văn biểu phải đảm bảo yêu cầu gì?
* Hoạt động 2 Giới thiệu bài
Trong các tiết học trước, các em đã nắm được thế nào là văn biểu cảm và phần nào thấy được tình cảm thể hiện trong văn biểu cảm Vậy đặc điểm của văn biểu cảm như thế nào? Có gì giống và khác so với các thể loại văn đã học, Bài học hôm nay chúng ta đi tìm hiểu
* Hoạt động 3 Bài mới.
Hoạt động của GV HĐ của HS Nội dung cần đạt
GV: Cho học sinh đọc văn bản
''Tấm gương''
? Văn bản trên biểu đạt tình
cảm gì?
? Những từ ngữ nào biểu đạt
tình cảm đó?
- Đọc văn bản ''Tấm gương''
- Tìm những từ ngữ biểu đạt tình cảm
I Tìm hiểu đặc điểm của văn bản biểu cảm.
1 bài tập 1.
- Văn bản''Tấm gương''
- > Bài văn ca ngợi đức tính trung thực của con người, ghét thói xu nịnh dối trá
- Tấm gương là người bạn chân thật suốt đời
- Không bao giờ biết xu nịnh, cho dù xương tan thịt nát thì
Trang 2? Để biểu đạt tình cảm đó, tác
giả đã dùng hình ảnh nào?
? Vì sao tác giả lại mượn hình
ảnh tấm gương để bày tỏ tình
cảm đó?
? Khi ca ngợi phẩm chất của
gương và nói với gương tức là
tác giả muốn ca ngợi những
con người như thế nào?
GV: Như vậy có thể nói tấm
gương là hình ảnh ẩn dụ để
ngợi ca những con người trung
thực
? Qua bài văn trên, em có
nhận xét gì về nội dung biểu
cảm trong mỗi bài văn biểu
cảm?
Để biểu đạt tình cảm ấy
người viết cần phải làm như
thế nào?
GV Khái quát Đây là ý 1-2
phần ghi nhớ Gọi học sinh
đọc
? Bố cục bài văn gồm mấy
phần? Nêu rõ giới hạn từng
phần?
- GV cho học sinh đọc lại mở
- Phát hiện hình ảnh
- Suy nghĩ, trả
lời
- Trả lời độc lập
- Nhận xét khái quát
- Trả lời độc lập
- HS Đọc ý 1-2 ghi nhớ
- Học sinh nêu
bố cục, giới hạn
vẫn giữ nguyên tấm lòng ngay thẳng
- Tác giả mượn hình ảnh tấm gương làm điểm tựa
- Vì tấm gương luôn phản chiếu trung thành mọi vật xung quanh
=> Tác giả gián tiếp ca ngợi những con người trung thực, thẳng thắn
* Kết luận: Mỗi bài văn biểu cảm cần tập trung biểu đạt một tình cảm chủ yếu.
- Chọn hình ảnh tượng trưng
để gửi gắm tình cảm
* Bố cục: 3 phần.
- Mở bài: Từ đầu Cha mẹ sinh ra nó
- Thân bài: Tiếp Hổ thẹn
- Kết bài: Còn lại
Trang 3bài, kết bài.
? Phần mở bài và phần kết bài
có quan hệ với nhau như thế
nào?
- GV: Cho học sinh đọc phần
thân bài
? Phần thân bài nêu ý nghĩa
gì?
? Tất cả các ý nêu trong phần
thân bài có quan hệ với nhau
như thế nào với chủ đề của bài
văn?
? Tình cảm và sự đánh giá của
tác giả trong bài văn như thế
nào? Tình cảm đó có tác dụng
như thế nào?
GV: Khái quát
? Bài văn biểu cảm gồm mấy
phần? Tình cảm trong văn
biểu cảm phải đảm bảo yêu
cầu gì?
GV: Khái quát chuyển ý
Gọi học sinh đọc đoạn văn
SGK
- Đọc mở bài, kết bài
- Nhận xét
- Đọc thân bài
- Trả lời độc lập
- Nhận xét
- Trình bày ý kiến
- Khái quát rút
ra nhận xét
- Đọc đoạn văn
* Quan hệ mở bài và kết bài.
- Mở bài: Nêu phẩm chất của gương
- Kết bài: Khẳng định lại phẩm chất đó
-Thân bài: Nêu lên các đức tính của gương như trung thực, thẳng thắn
- Lấy 2 ví dụ về sự đáng trọng,
đáng kính của các nhân vật có
vẻ bề ngoài xấu xí thế nhưng gương cũng không nói sai sự thật
- Có mối quan hệ tập trung làm rõ chủ đề của bài văn là tính trung thực của con người
- Tình cảm đánh giá chân thực
rõ ràng không thể bác bỏ
- Hình ảnh tấm gương có sức khêu gợi, tạo nên giá trị của bài văn
* Kết luận: Bài văn biểu cảm gồm 3 phần.
- Tình cảm trong bài phải rõ ràng trong sáng, chân thực.
2 Bài tập 2.
Trang 4? Đoạn văn thể hiện tình cảm
gì?
? Tình cảm được thể hiện trực
tiếp hay gián tiếp? Dựa vào
đâu mà em nhận xét như vậy
GV: Cách biểu lộ tình cảm
trong văn biểu cảm có thể biểu
lộ trực tiếp hoặc gián tiếp
GV: Khái quát
- Từ sự phân tích ở trên em
hãy rút ra đặc điểm của văn
biểu cảm?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
Gọi học sinh đọc bài văn
? Bài văn thể hiện tình cảm gì
? Việc miêu tả hoa phượng
đóng vai trò gì trong bài văn
biểu cảm này?
? Vì sao tác giả gọi hoa
phượng là hoa học trò?
? Hãy tìm mạch ý của bài
văn?
SGK
- Học sinh bộc lộ
- Nêu nhận xét
- Học sinh lắng nghe
- Nhận xét
- Đọc ghi nhớ
- Đọc bài văn
- Trả lời độc lập
- Trình bày suy nghĩ
- Trả lời độc lập
- Trình bày ý kiến
- Đoạn văn- SGK/ 86
- Nội dung: Đoạn văn thể hiện tình cảm cô đơn cầu mong sự giúp đỡ và cảm thông
- Cách thể hiện: Tình cảm bộc
lộ trực tiếp
- Dựa vào dấu hiệu của nó là lời than, câu hỏi biểu cảm
3 Ghi nhớ: SGK.
II Luyện tập.
* Văn bản: Hoa học trò.
-Nội dung biểu cảm: Nỗi buồn, nhớ khi phải xa thầy, xa bạn, nghỉ hè
- Mượn hình ảnh hoa phượng
để bày tỏ tình cảm trên
- Vì nhà thơ đã biến hoa phượng, một loại hoa nở rộ vào dịp kết thúc năm học thành biểu tượng của sự chia
ly ngày hè đối với học trò
- Mạch ý của bài văn
+ Phượng nở báo hiệu mùa chia tay
+ Cảm xúc bối rối, thẫn thờ khi chia tay
Trang 5? Bài văn biểu lộ tình cảm trực
tiếp hay gián tiếp? - Trả lời độc
lập
+ Cảm xúc trống trải cô đơn
- Bài văn biểu lộ tình cảm gián tiếp
* Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà
? Đặc điểm của văn bản biểu cảm
- Học ghi nhớ
- Soạn bài đề văn biểu cảm