KiÕn thøc: Gióp häc sinh: - Vận dụng những kiến thức đã học về văn miêu tả và văn biểu cảm để phân tích được vẻ đẹp của thác nước núi Lư và qua đó thấy được một số nét trong t©m hån vµ t[r]
Trang 1Ngày soạn: 29/10/2006 Tiết 34 : Tự học có hướng dẫn
Ngày dạy: 30/10/2006 Xa ngắm thác núi Lư
( Vọng Lư Sơn bộc bố ) - Lí Bạch
Đêm đỗ thuyền ở bến Phong Kiều
(Phong Kiều dạ bạc) - Trương Kế
A Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Vận dụng những kiến thức đã học về văn miêu tả và văn biểu cảm để tâm hồn và tính cách của nhà thơ Lí Bạch
thơ'' Phong Kiều dạ bạc''
2 Kĩ năng:
trong việc phân tích tác phẩm
3 Thái độ : Biết trân trọng những giá trị của thơ L'M @ có ý thức học tập thơ L'M =
B Chuẩn bi : + Giáo viên: Soạn bài
+ Học sinh: Chuẩn bị bài
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Hoạt động1: Kiểm tra : ? Đọc thuộc lòng bài thơ'' Bạn đến chơi nhà'' Theo
em, bài thơ hay nhất ở câu nào? Vì sao?
Hoạt động 2: Giới thiệu bài
Thơ L'M là thành tựu rực rỡ nhất của văn học đời L'M ( TKVII
->TKX) là một trong những thành tựu tiêu biểu nhất của văn học Trung Quốc,
đồng thời là một thành tựu đột xuất của thơ ca nhân loại, do 2000 nhà thơ sống ở triều đại nhà L'M viết nên Nói đến thơ L'M ta phải kể đến nhà thơ Lí Bạch
và bài thơ'' Xa ngắm thác núi /'CC là một trong những bài thơ nổi tiếng của ông
Hoạt động 3: Bài mới
GV: Nêu yêu cầu đọc
- Đọc chính xác giọng phấn
chấn, hùng tráng, ngợi ca
- GV đọc
- Gọi học sinh đọc- gọi học
- HS lắng nghe
- HS đọc bài
A Văn bản:
Xa ngắm thác núi Lư
I Đọc- Tiếp xúc văn bản
* Đọc.
Trang 2sinh nhận xét.
- Gọi học sinh đọc chú thích
dấu sao
? Nêu hiểu biết của em về tác
giả , tác phẩm
- GV: Lý Bạch là nhà thơ nổi
tiếng đời L'M Trung Quốc
Thơ ông viết về đủ mọi đề tài
của 'M dân Dù viết theo
đề tài nào thì thơ ông luôn
tuyệt tác, 'M đời 'M gọi
ông là tiên thi
- Đọc thầm phần dịch nghĩa
phần hán việt
? Hãy giải thích nghĩa của các
từ: Vọng, S' sơn, bộc bố? Nhan
đề bài thơ
Qua phần đọc và phần chuẩn
bị bài ở nhà cho biết bài thơ
Cách hiệp vần?
thơ nào có cùng thể loại?
': thức biểu đạt nào?
? Căn cứ vào nghĩa của hai chữ
"Vọng"( Nhan đề bài thơ) và "
"Dạo" ( Câu 2) Em hãy xác
thơ: Phiên âm
- Dịch nghĩa, dịch thơ
- Dựa vào chú thích trả lời
- HS nghe
- Đọc thầm
- Giải nghĩa từ
- Trình bày ý kiến
- Độc lập trả
lời
Trả lời
- Nêu định
' =
- Tác giả, tác phẩm: SGK.
*Từ khó
- Vọng: Trông từ xa
- /' sơn: Núi S'=
II Tìm hiểu cấu trúc văn bản.
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt gieo vần ở chữ cuối câu 1- 2- 4
- Nam quốc sơn hà
- Buổi chiều đứng ở
-> D': thức biểu đạt: Kết hợp miêu tả với biểu cảm
- Thác núi /'=
- Cảm xúc của tác giả về thác này
II Hướng dẫn đọc- Hiểu văn bản
1 Cảnh thác núi Lư.
Trang 3tác giả?Vị trí ấy có lợi ' thế
nào trong quan sát và miêu tả?
- Gọi học sinh đọc câu 1
? Xác định đối '( miêu tả ở
câu thơ thứ nhất?
? Xét trong mối quan hệ với 3
câu sau thì câu 1 có vai trò gì?
? Vì sao dân gian gọi ngọn núi
cao của dãy /' sơn là P':
Lô?
? Qua việc miêu tả của nhà thơ
núi /'R
GV: Núi /' hiện ra với vẻ đẹp
rực rỡ của đời 'M '
lại có chút gì bí ẩn của nơi
cách xa trần tục Một /'
P': khổng lồ với muôn
triệu cây ': @ đất linh" Khói
tía bay"
Trên cái nền của núi /' '
thế cảnh chính của núi /' hiện
ra ' thế nào? Tìm hiểu 3
câu cuối
- Gọi học sinh đọc 3 câu thơ
cuối
? Ba câu thơ cuối tập trung
miêu tả đối '( nào?
? Theo dõi câu 2 đối chiếu với
phần dịch thơ, dịch nghĩa hãy
xem chữ nào trong nguyên tắc
không có mặt trong phần dịch
thơ
? Quải có nghĩa là treo, '
vậy chữ quải có mặt trong câu
thơ đã giúp cho 'M đọc thấy
- Xác định vị trí
- Trả lời độc lập
- Đọc câu 1
- Trả lời độc lập
- Giải thích
- Trả lời, nêu cảm nhận
- HS nghe
- Đọc 3 câu cuối
- Xác định
đối '( =
Phát hiện
- Đứng từ xa, thấp hơn so với chiều cao của thác
- Đây là điểm nhìn tối ' =
Điểm nhìn đó không cho phép khắc hoạ cảnh vật một cách chi tiết ' lại có lợi thế để phát
* Câu 1:
Ngọn núi P': Lô
- Là cái phông nền cho toàn cảnh
- Nghĩa đen: P': Lô có nghĩa là lò ': =
- Dáng núi: Trông xa ' chiếc
lò P': nhân tạo khổng lồ
- >Vẻ đẹp của Lư sơn hùng vĩ
và rực rỡ.
* Ba câu thơ.
Thác nước núi Lư.
- Chữ "Quải" không có mặt trong phần dịch thơ
Trang 4' thế nào?
? Vậy chữ" Quải" Trong câu
thơ còn có ý nghĩa nào?
GV: Điều này rất phù hợp với
vị trí quan sát của nhà thơ ở
bản dịch thơ chữ quải mất đi
nên ấn '( do ảnh 'V
dòng sông mang lại trở nên mờ
nhạt và ảo giác về dải ngân hà
là hợp lý Vậy hoàn toàn có lý
khi cho rằng chữ quải là nhãn
tự của câu thơ
thứ 2?
- Cho học sinh đọc thầm câu 3
? Trong câu thơ thứ 3 từ nào là
từ quan trọng? Vì sao?
? Dựa vào 2 từ đó em thấy
dòng thác lúc này ở trạng thái
nào?
? Thông qua cách dùng từ của
hình thể của núi ' thế nào?
? Trong câu thơ còn sử dụng
con số đó có tác dụng gì trong
? Nhận xét việc dùng từ và
cách diễn đạt của nhà thơ ở câu
hiện lên ' thế nào?
GV: So với câu thơ thứ 2 dòng
- Trình bày ý kiến
- Nêu ý hiểu
-HS nghe
- Độc lập trả
lời
-HS đọc thầm
- Phát hiện
- Độc lập trả
lời
- Độc lập trả
lời
- Nhận xét, trả lời
đầu của nhà thơ với thác núi Vì ở xa ngắm nên '. mắt nhà
xuống núi đã biến thành một dải lụa trắng, rủ xuống yên ắng khoảng vách núi và dòng sông
- Biến cái động thành cái tĩnh
- > Vẻ đẹp vừa mỹ lệ, vừa nên thơ.
- Từ Phi S' @ trực há là từ quan chảy mạnh của dòng thác
-Dòng thác ở trạng thái động
- Thế núi dốc đứng
- Làm tăng thêm độ nhanh và chảy mạnh ở dòng thác
- > Từ ngữ gợi tả, cách nói khoa 7': @ dòng thác mạnh nên mãnh liệt, hoành tráng
Trang 5thác thứ 2 mạnh mẽ và hoành
tráng
- Sự 'V '( của thi nhân
không dừng ở đó, ông còn hoá
cho /' sơn một nét đẹp nữa
- Gọi học sinh đọc câu thơ
cuối
? Dựa vào câu thơ em hãy
miêu tả cảnh ở câu cuối bằng
trí 'V '( của em?
vào từ ngữ nào?
? Hai động từ trong câu thơ
cuối gợi cho 'M đọc ảo giác
gì
? Nhận xét hình ảnh so sánh
trong câu thơ cuối? Cách so
sánh có hợp lí không vì sao?
? Câu thơ cuối tác giả thành
công ở nghệ thuật nào?
? Nét độc đáo đó đã tạo nên /'
sơn vẻ đẹp ' thế nào?
GV
coi là câu thơ nổi tiếng bởi nó
đã kết hợp tài tình giữa cái ảo
và cái chân, cái tình của cảnh
cảnh /' sơn đẹp ' vậy
b'M viết phải là 'M '
thế nào?
GV: Khái quát chuyển ý
? Em hiểu gì về tính cách, tình
cảm của tác giả qua bài thơ?
- Đọc câu thơ
cuối
- Hình dung miêu tả
- Phát hiện trả
lời
- Trả lời độc lập
- Nêu cảm nhận
- HS nghe
- Nêu suy nghĩ
- Bộc lộ suy nghĩ
- Động từ: Nghi, thị
- Gợi cảm giác huyền ảo
- Hình ảnh so sánh hoàn toàn
2 câu đầu
- Nghệ thuật so sánh, lối nói phóng đại
- Vẻ đẹp huyền ảo của thác núi /'=
- Tài quan sát
- Trí 'V '(
2 Tình cảm của nhà thơ.
- Nhà thơ có tình yêu thiên nhiên mãnh liệt, đằm thắm.
- Tính cách hào phóng của
Trang 6- Học sinh đọc chú thích (b)
/SGK
? Nêu hiểu biết của em về tác
giả?
- GV: Nêu yêu cầu đọc
Đọc giọng chậm, buồn, ngắt
nghỉ đúng nhịp thơ
- GV đọc mẫu
- Gọi 2 học sinh đọc phần
phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ
- Gọi học sinh đọc 2 câu thơ
đầu
nói tới trong hai câu thơ đầu?
nào?
? Nhận xét gì về nghệ thuật
miêu tả, cảm nhận của tác giả
trong hai câu thơ đầu?
? Nêu cảm nhận của em về
cảnh vật, không gian qua cách
miêu tả của tác giả?
-GV: Thơ L'M 'M '(
cảnh để tả tình Tâm trạng nhà
qua 2 câu thơ đầu?
- GV đọc 2 câu thơ cuối
- Đọc chú thích
- Trả lời dựa vào SGK
- HS đọc bài
- Đọc 2 câu thơ
- HS phát hiện, trả lời
- Nhận xét
- Nêu cảm nhận
- Nêu suy nghĩ
nhà thơ.
* Ghi nhớ: SGK
B Văn bản:
Đêm đỗ thuyền ở bến Phong Kiều
I Đọc - Tiếp xúc văn bản
* Tác giả: SGK
* Đọc
* Cấu trúc văn bản.
ra theo thể thơ lục bát
II Hướng dẫn học sinh đọc - Hiểu văn bản
1 Hai câu thơ đầu.
- Trăng, quạ, ': @ đèn chài, cây, bến
- Trăng xế, quạ kêu, ': đầy trời
-> Tả thực + cảm nhận qua những điều nghe thấy, nhìn thấy
=> Không gian rộng lớn, mênh mông, vắng lặng, yên tĩnh
- Tâm trạng buồn, thao thức khách xa quê
2 Hai câu thơ cuối.
Trang 7ở 2 câu thơ cuối?
- GV: ở đây tác giả đã kết hợp
hai thủ pháp nghệ thuật truyền
thống của thơ L'M là dùng
động để tả tĩnh và '( âm
thanh để truyền hình ảnh
? Tiếng chuông chùa ngân
vang lúc nửa đêm có ý nghĩa
gì?
? Bài thơ giúp 'M đọc hiểu
gì về tâm trạng , tình cảm của
tác giả đối với quê ': R
? Điểm chung về nghệ thuật,
nội dung của hai bài thơ trên là
gì?
? Em hiểu gì về tâm trạng, tình
cảm của Lí Bạch, >7': Kế
qua hai bài thơ?
- Phát hiện
- Trình bày suy nghĩ
- Suy nghĩ trả
lời
- Nhận xét khái quát
Trình bày ý hiểu
=> Tăng thêm sự vắng lặng yên tĩnh đến não lòng
=> Buồn, nhớ quê ': da diết Tình yêu quê ': sâu
đậm, 'M trực tâm hồn tác giả
III.Tổng kết
+ Nghệ thuật:
- Dùng động từ tả tĩnh
- Tả cảnh ngụ tình
=> Yêu thiên nhiên, cảm nhận tinh tế vẻ đẹp của thiên nhiên,
IV Luyện tập:
- Đọc thuộc lòng bài thơ'' Xa ngắm thác núi /'CC
- Đọc diễn cảm bài ''Đêm đỗ thuyền ở bến Phong Kiều''
Hoạt động 4: P' dẫn học ở nhà
- Về học thuộc lòng bài thơ
- Tìm đọc thêm thơ Lí Bạch, Đỗ Phủ
- Soạn bài : Từ đồng nghĩa
... tráng, ngợi ca- GV đọc
- Gọi học sinh đọc- gọi học
- HS lắng nghe
- HS đọc
A Văn bản:
Xa ngắm thác núi. ..
- Động từ: Nghi, thị
- Gợi cảm giác huyền ảo
- Hình ảnh so sánh hoàn toàn
2 câu đầu
- Nghệ thuật so sánh, lối nói phóng đại
- Vẻ đẹp huyền ảo thác núi /''=...
- Xác định vị trí
- Trả lời độc lập
- Đọc câu
- Trả lời độc lập
- Giải thích
- Trả lời, nêu cảm nhận
- HS nghe
- Đọc câu cuối
- Xác