- Cảm nhận nỗi nhớ quê sâu nặng của một người xa nhà trong đêm trăng thanh tĩnh.. - Thấy tình cảm đằm thắm với trăng, một vẻ đẹp của thiên nhiên trong tâm hồn nhà thơ.[r]
Trang 1Ngày soạn: 4/11/2006 Ngày giảng: 6/11/2006
Bài 10: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
(tĩNH Dạ Tứ ) Lý b ạch
Tiết 37: đọc - hiểu văn bản
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh.
- Thấy tình cảm đằm thắm với trăng, một vẻ đẹp của thiên nhiên trong tâm hồn nhà thơ
- Thấy 2.? thơ cổ điển cô đúc, lời ít, ý nhiều
- Sự kết hợp hài hoà giữa miêu tả và biểu cảm trong thơ cổ điển
B/ Chuẩn bị:
Giáo viên: Tham khảo tài liệu SGV
Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi sgk
C/ Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ (5 phút).
? Đọc thuộc lòng bài thơ “ Xa ngắm thác núi Z.[ (3 văn bản) và cho biết nội dung biểu cảm của bài
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài ( 1 phút).
* Hoạt động 3: Bài mới (38 phút)
Hoạt động của thầy Hoạt động của
h/s
Nội dung
? Dựa vào chú thích * sgk – tr
123 nêu xuất xứ bài thơ
- Bài thơ 2.? sáng tác khi tác giả
ở xa quê
? Dựa vào phần giải thích hãy dịch
nghĩa từng câu trong phần phiên
âm
? Đọc diễn cảm 3 văn bản
- Yêu cầu: Đọc giọng chậm, buồn,
tình cảm, nhịp 2/3
- H/s dịch
- Nhận xét
I- Đọc – tiếp xúc văn bản
* Đọc
Lop6.net
Trang 2- GV: Đọc mẫu -> gọi h/s đọc
- Nhận xét, sửa
?Nguyệt trong bài thơ nghĩa là gì
? Tìm1 số từ ghép Hán Việt có yếu
tố nguyệt (trăng)
? Căn cứ vào số câu, chữ cho biết
bài thơ viết theo thể thơ gì
- GV: bài thơ 2.? viết duới hình
thức cổ thể:
không bị những quy tắc chặt chẽ
về niêm, luật, đối ràng buộc
? Bài thơ nào đã học cũng 2.?
viết theo thể thơ này
? Chủ đề của bài thơ là gì
dạ Tứ” hai câu đầu thuần tuý tả
cảnh, hai câu cuối thuần tuý tả
tình Em có tán thành ý kiến đó
không
? Vậy văn bản này 2.? tạo bởi
? Bi thơ có thể chia làm mấy nội
dung
? Cảnh đêm thanh tĩnh 2.? gợi tả
bằng hình ảnh nào
- H/s đọc
- Nhận xét
- Phát biểu
- Phát biểu
- Suy nghĩ
- Phát biểu
- Phát biểu
- Phát biểu
* Từ khó
* Thể thơ
- Ngũ ngôn tứ tuyệt
- Phò giá về kinh
* Chủ đề: “Vọng nguyệt hoài
- Không phải
- Vì 2 câu đầu tả ánh trăng
mặt đất
- 2 câu sau tả tâm nhớ quê vầng trăng sáng trên bầu trời miêu tả - biểu cảm
* Bố cục: 2 phần
- Cảnh đêm yên tĩnh
- Cảm nghĩ của tác giả
II- Đọc – tìm hiểu văn bản 1- Cảnh đêm thanh tĩnh
Lop6.net
Trang 3? ánh trăng xuất hiện ở những câu
thơ nào
? Gọi h/s đọc 3 câu thơ đầu (3 văn
bản)
? ở 3 câu thơ đầu, ánh trăng 2.?
nhắc mấy lần
? Lần thứ nhất ánh trăng 2.? gợi
? “Sàng” trong câu thơ nghĩa là gì
? Từ đó cho thấy tác giả đang ở vị
trí nào để ngắm trăng
- GV: có thể do không ngủ 2.?
-> tác giả mới nhìn thấy ánhsáng
xuống mặt đất
? Nếu thay từ sàng bằng từ án, trác
(bàn) thì ý câu thơ có thay đổi
không
không phải tả cảnh thuần tuý mà
chủ thể vẫn là con nguời ?
? Tuy vậy qua cách miêu tả của
nhà thơ, ánh trăng hiện ra với vẻ
? Qua đó thể hiện tình cảm gì của
tác giả với thiên nhiên
? Trong đêm thanh tĩnh ấy đã gợi
cho nhà thơ cảm xúc gì
? Vì sao ánh trăng lại làm cho nhà
? Dùng trăng để tỏ lòng nhớ quê,
nhà thơ thể hiện đề tài quen thuộc
nào của thơ cổ
? Nỗi nhớ quê của tác giả 2.?
bộc lộ qua câu thơ nào
? ở 2 câu thơ này tác giả sử dụng
biện pháp nghệ thuật gì
? Theo em giữa câu thơ thứ 3 với
- Đọc
- Phát hiện
- Suy nghĩ, phát biểu
- Phát biểu
- Phát biểu
- H/s dựa chú thích sgk – tr124
- Phát biểu
- Phát hiện
- Phát hiện
* ánh trăng sáng
- Sàng tiền minh nguyệt quang
- ý câu thơ sẽ thay đổi vì:
ngồi đọc sách, do đó không thể hiện 2.? khoảnh khắc suy nghĩ của nhà thơ
-> Đẹp dịu êm, mơ màng, yên tĩnh
2- Cảm nghĩ của tác giả trong
đêm thanh tĩnh.
Đề tài: Vọng nguyệt hoài
- Cử đầu vọng minh nguyệt
- Nghệ thuật: Phép đối, từ trái nghĩa
Lop6.net
Trang 4thế nào.
? Cử chỉ “cúi đầu” diễn tả điều gì
? Theo em tại sao tác giả lại có
hành động cúi đầu khi nhớ về quê
? Hình ảnh 1 con nguời lặng lẽ
em cảm nghĩ gì về cuộc đời của Lý
Bạch ? Tình yêu quê của tác giả
? Qua phân tích bài thơ, em có
nhận xét gì về cách sử dụng nghệ
thuật của tác giả
? Từ đó bộc lộ tình cảm gì của nhà
thơ
? Đọc diễn cảm bài thơ
? Theo em chủ đề của bài thơ là
a- Lên núi nhớ bạn
b- Trông trăng nhớ quê
c- 1.% cảnh sinh tình
? Qua bài thơ giúp em hiểu gì về
tấm lòng của nhà thơ
- Thảo luận (5 phút)
- Đại diện trả
lời
- Phát biểu
- Suy nghĩ, trả
lời
- Phát biểu
- Phát biểu
- Phát biểu
- 2 h/s đọc
- Phát biểu
- Hành động nghẩng đầu xuất
để kiểm nghiệm điều mà câu thơ thứ 2 đã đặt ra: vùng sáng trăng
- Diễn tả tâm trạng suy của tác giả
-> Nỗi nhớ quê sâu nặng, nỗi mãi mãi
III- Tổng kết:
* Nghệ thuật:
- Từ ngữ giản dị
- Lời ít ý nhiều
* Nội dung:
IV- Luyện tập:
* Hoạt động 4: Hướng dẫn học bài ở nhà ( 1 phút)
- Về học thuộc lòng bài thơ, ghi nhớ
- Làm bài tập sgk – tr125
Lop6.net