Hoạt động của thầy- Trò Néi dung HĐ110': Hướng dẫn học sinh tìm hiểu thế nào là cụm I.. VÝ dô: sgk.[r]
Trang 1Tuần: 16 ( Tiết 61- 64)
Tiết: 61- Tiếng việt
6b:
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
Nắm được thế nào là cụm động từ và cấu tạo của cụm động từ
2 Kĩ năng:
Rèn kĩ năng nhận biết, vận dụng cụm động từ khi nói, viết
3 Thái độ:
Thấy được vai trò, tác dụng của cụm động từ trong nói, viết
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: Bảng phụ ghi ví dụ phần I và mô hình cụm danh từ
- HS: Đọc trước bài và tìm hướng trả lời câu hỏi trong SGK
III Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra(4'): Thế nào là động từ ? có mấy loại động từ chính ? cho ví dụ ?
2 Bài mới:
HĐ1(10'): Hướng dẫn học sinh tìm hiểu thế nào là cụm
động từ:
GV treo bảng phụ ghi ví dụ
HS đọc ví dụ
- Em hãy tìm các động từ trong ví dụ trên ?
( đi, ra, hỏi )
- Các từ in đậm trên bổ sung ý nghĩa cho những từ nào
?
(đã, nhiều nơi đi: cũng, những câu đố oái oăm để
hỏi mọi người ra.)
- Những từ được bổ sung ý nghĩa thuộc từ loại nào ?
- Nếu bỏ những từ in đậm đi thì câu có rõ nghĩa không
?
(đây là những câu không thể hiểu được vì không rõ
nghĩa )
GV: Cần phải sử dụng các phụ ngữ đó kết hợp với động
từ thì mới có ý nghĩa trong câu Sự kết hợp ấy tạo thành
cụm động từ
- Em hãy phát triển động từ:(cắt) thành cụm động từ ?
( đang cắt cỏ ngoài đồng )
- Đặt câu với cụm động từ ấy ?
( Hằng đang cắt cỏ ngoài đồng.)
- Em có nhận xét gì về hoạt động của cụm động từ
trong câu ?
- Qua tìm hiểu, em hãy cho biết cụm động từ là gì ?
- Cụm động từ hoạt động ở trong câu như thế nào?
HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ2:
Hướng dẫn tìm hiểu cấu tạo của cụm động từ
GV Hướng dẫn HS:
- Vẽ mô hình cấu tạo của cụm động từ trong câu đã dẫn
ở phần I ?
I Cụm động từ là gì ?
1 Ví dụ: sgk
- Động từ: đi, ra, hỏi
- Các từ in đậm bổ sung ý nghĩa cho động từ
- Nếu lược bỏ phần in đậm thì câu không
rõ nghĩa
- Các phụ ngữ bổ xung ý nghĩa cho động
từ, nhiều khi chúng không thể thiếu được
- Cụm động từ làm vị ngữ trong câu và hoạt động trong câu như một động từ
* Ghi nhớ: SGK
II Cấu tạo của cụm động từ.
Trang 2-Tìm thêm phị ngữ bổ sung ý nghĩa cho động từ?
- Cụm động từ gồm mấy phần ?
(3phần: phần trước, phần trung tâm, phần sau )
- Hãy cho biết phụ ngữ trướcvà phụ ngữ sau bổ sung ý
nghĩa gì cho động từ ?
- Vậy cụm động từ có cấu tạo như thế nào ?
HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ3: Hướng dẫn học sinh luyện tập
HS đọc yêu cầu bài tập 1
GV gọi một số học sinh đứng tại chỗ trả lời câu hỏi
HS khác nhận xét
GV nhận xét, chữa bài
GV nêu yêu cầu bài tập 2
GV treo bảng phụ kẻ sẵn mô hình cụm động từ
HS lên bảng điền những cụm động từ tìm được trong
bài tập 1 vào mô hình
GVcho học sinh thào luận theo nhóm(nhóm bàn)
GV giao nhiệm vụ:
- Nêu ý nghĩa của phụ ngữ in đậm? Việc dùng phụ ngữ
trong đoạn văn nêu lên điều gì về trí thông minh của
em bé?
Các nhóm thảo luận
Đại diện nhóm trình bày- nhóm khác nhận xét
GV nhận xét, kết luận
Phần trước Phần trung tâm Phần sau
đố…người
- Phần trước bổ sung ý nghĩa về: thời gian tiếp diễn, khuyến khích, ngăn cản hành động…
- Phần sau bổ sung ý nghĩa về: địa điểm, nguyên nhân, mục đích, phương tiện …
* Ghi nhớ : sgk
III Luyện tập
Bài tập1:
Các cụm ĐT trong các câu:
a còn đang đùa nghịch ở sau nhà,
b yêu thương Mỵ Nương hết mực
c đành tìm cách giữ thần ở công quán để
có thì giờ đi hỏi ý kiến em bé thông minh nọ,
- có thì giờ đi hỏi ý kiến em bé thông minh nọ ,
- đi hỏi ý kiến em bé thông minh nọ,
Bài tập2:
Phần trước Phần trung
còn đang đùa nghịch sau nhà
yêu thương Mị Nương
Bài tập3:
ý nghĩa của phụ ngữ in đậm:
Phụ ngữ: chưa, không: đều có ý nghĩa
phủ định + chưa: phủ định tương đối + không: phủ định tuyệt đối -> Cách dùng 2 từ này cho ta thấy sự thông minh của em bé
3 Củng cố( 3'):
- Thế nào là cụm động từ ?
- Cấu tạo cụm động từ ?
4 Hướng dẫn học ở nhà(2'):
- Học thuộc hia ghi nhớ trong sgk
- Vận dụng kiến thức về cụm động từ làm bài tập 4 SGK Tr 149
- Soạn bài: Mẹ hiền dạy con
Tiết: 62- Văn bản
Trang 3Dạy 6a: Mẹ hiền dạy con
6b:
I Mục tiêu
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Hiểu được thái độ, tính cách, phương pháp dạy con trở thành bậc vĩ nhân của bà mẹ thầy Mạnh Tử Hiểu cách viết truyện gần với cách viết ký, viết sử ở thời trung đại
- Tích hợp với kiến thức giáo dục bảo vệ môi trường
2 Kĩ năng:
Rèn kĩ năng cảm thụ, phân tích truyện
3 Thái độ:
Giáo dục học sinh biết tự rèn luyện bản thân để trở thành con ngoan, trò giỏi
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: Đọc tài liệu về Mạnh Tử
- HS: Soạn bài theo câu hỏi sgk
III Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra(4'): Tóm tắt lại truyện "Con hổ có nghĩa" ? Truyện có ý nghĩa như thế nào ?
2 Bài mới:
HĐ1:Hướng dẫn đọc văn bản và tìm hiểu chú thích
GV hướng dẫn đọc- GV đọc mẫu
HS đọc- HS khác nhận xét
GV nhận xét, sửa giọng đọc
GV giới thiệu xuất xứ của truyện: Là một truyện trong
sách "Liệt nữ truyện"- Truyện về các bậc liệt nữ.
GV giải thích từ "Liệt nữ": Người đàn bà có tiết
nghĩa hoặc có khí phách anh hùng.
GV giới thiệu về thầy Mạnh Tử (372- 289)TCN, tên
Mạnh Kha, là cháu Khổng Tử Mạnh Tử và học trò viết
cuốn sách Mạnh Tử, là tác phẩm nổi tiếng của Nho
gia.
GV kiểm tra chú thích 4,8
HĐ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản:
- Trong truyện mẹ dạy con qua mấy sự việc ?
( 5 sự việc )
GV cho học sinh thảo luận theo nhóm bàn
GV giao nhiệm vụ: Hãy lập bảng tóm tắt các sự việc
diễn ra giữa mẹ con thầy Mạnh Tử ?
HS lập vào bảng con- Đại diện nhóm trình bày, nhóm
khác nhận xét, GV nhận xét, kết luận
chôn, lăn, khóc Chuyển nơi ở ra gần chợ
2 buôn bán điên đảoBắt chước cách chuyển nơi ở ra gần trường học
3 Bắt chước học tập Xác định nơi ở được
4 Hỏi việc người ta giết lợn -> mua thịt cho con ănNói lỡ lời
- Trong 5 sự việc có những sự việc nào giống nhau ?
Giống nhau ở điểm nào ?
( 3 sự việc đầu giống nhau: Mạnh Tử thích bắt trước,
I.Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích:
1 Đọc văn bản:
2 Chú thích:
II Tìm hiểu văn bản:
1 Tóm tắt các sự việc diễn ra giữa
mẹ con thầy Mạnh Tử:
- 5 sự việc
Trang 4mẹ Mạnh Tử chuyển nhà.
- Tại sao Mạnh Tử thích bắt trước cách sống của người
khác ?( Trẻ con tư duy độc lập chưa phát triển, nên
không phân biệt được tốt, sấu, hay, dở-> bắt trước).
- Theo em, từ suy nghĩ nào mà mẹ Mạnh Tử lại chuyển
nhà ?( nếu để bắt trước kéo dài sẽ thành thói quen xấu,
khó đổi thay).
- Qua sự việc chuyển nhà em rút ra kết luận gì về vai
trò của môi trường đối với việc giáo dục trẻ em?
- Em biết những câu ca dao, tục ngữ nào nói về ảnh
hưởng của môi trường sống đối với con người ?
Gần mực thì den, gần đèn thì rạng ( Tục ngữ)
- Lần thứ tư bà mẹ đã làm gì đối với con?
- Làm xong, bà tự nghĩ gì về việc làm của mình ?
- ý nghĩa giáo dục con ở sự việc thứ tư như thế nào ?
- Trong cuộc sống em nghĩ gì về chữ tín ?
- Sự việc gì sảy ra trong lần cuối ? em có nhận xét gì về
thái độ của người mẹ ?
- Tại sao bà lại chọn cách giáo dục quyết liệt như vậy ?
- Em cảm nhận như thế nào về người mẹ Mạnh Tử ?
( Là tấm gương sáng về tình thương con và cách dạy
con )
- Qua truyện em rút ra được những bài học nào về cách
dạy con ?
HS: Trả lời, đọc ghi nhớ ( SGK/ 53)
Tích hợp giáo dục môi trường:
? Em hiểu thế nào là môi trường sống tốt? ( theo cả
nghĩa đen và nghĩa bóng)
HS: Thảo luận nhóm ( bàn), trình bày ý kiến
GV+ HS nhận xét, phân tích, thống nhất:
- Nghĩa bóng : Môi trường sống tốt là nơi có cuộc sống
bình yên, hoà thuận, đoàn kết, có văn hoá, mọi người
thương yêu, quan tâm đến nhau " Mình vì mọi người,
mọi người vì minh"
- Nghĩa đen: Môi trường ( không gian) không bị ô
nhiễm bụi bặm, khí thải " xanh, sạch, đẹp"
HĐ3: Hướng dẫn học sinh luyện tập.
- Phát biểu cảm nghĩ về sự việc: Bà mẹ Mạnh Tử đang
ngồi dệt vải thấy con bỏ học về nhà chơi, liền cầm dao
cắt đứt tấm vải đang dệt trên khung ?
- Từ truyện"Mẹ hiền dạy con" em có suy nghĩ gì về đạo
làm con ? ( HS liên hệ ) V định hướng đúng
2 ý nghĩa của các sự việc:
- Chọn môi trường sống tốt cho việc hình thành nhân cách của con
- Dạy đức tính thành thật, giữ chữ tín
- Thái độ cương quyết, dứt khoát, hướng con vào việc học tập
3 Bài học về cách dạy con:
- Chọn môi trường tốt cho con
- Dạy con trước hết là dạy đạo đức
- Dạy đạo đức chưa đủ, phải dạy con say mê học tập
* Ghi nhớ: SGK
III Luyện tập:
Bài 1: ( HS tự bộc lộ)
Bài 2:( HS tự bộc lộ)
3 Củng cố :
- Bài học rút ra về đạo làm con ?
- Tìm một số câu tục ngữ nói về tác động của môi trường giáo dục đối với con người
4 Hướng dẫn học ở nhà :
- Đọc lại truyện, tóm tắt được truyện
- Nắm được bài học rút ra qua truyện
- Học bài cũ: Động từ, cụm động từ
- Chuẩn bị bài " Tính từ và cụm tính từ"
Trang 5Tiết:63- Tiếng Việt
Dạy 6a: Tính từ và cụm tính từ
6b:
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp học sinh
Nắm được đặc điểm của tính từ và một số loại tính từ cơ bản Nắm được cấu tạo của cụm tính từ
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng dùng tính từ, cụm tính từ trong khi nói, viết
- Rèn kĩ năng nhận biết tính từ, cụm tính từ trong câu
3 Thái độ:
Thấy được vai trò, tác dụng của tính từ, cụm tính từ trong nói, viết
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: SGK, tài liệu tham khảo; bảng phụ mô hình cụm tính từ
- HS: Đọc trước bài và tìm hướng trả lời câu hỏi trong sgk
III Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra(4'): Cụm động từ có cấu tạo như thế nào ? cho ví dụ và xác định cụm động từ ?
2 Bài mới:
* Giới thiệu bài(1'):
HĐ1: Hướng dẫn tìm hiểu đặc điểm của tính từ
GV? - Chúng ta đã được tìm hiểu tính từ trong chương
trình tiểu học, em hãy nhắc lại thế nào là tính từ ?
HS đọc ví dụ SGK / 153, 154
- Tìm tính từ trong 2 ví dụ trên ?
- Tìm thêm những tính từ mà em biết và nêu ý nghĩa
khái quát của chúng ?
(- Vàng, xanh, tím ngắt…-> chỉ màu sắc
- gầy gò, thoăn thoắt…-> chỉ hình dáng
- cay, chua, mặn, ngọt…-> chỉ mùi vị.)
- So sánh giữa tính từ với động từ ?
GV chia lớp làm 2 dãy thảo luận 2 nội dung
GV giao nhiệm vụ:
+ Về khả năng kết hợp với các từ: đã, sẽ, đang, cũng, vẫn
…của động từ và tính từ?
+ Về khả năng làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu ?
Đại diện nhóm trả lời- nhóm khác nhận xét- GV nhận
xét, kết luận
- Tìm CN VN trong 2 câu sau ?
- Chăm chỉ / là đức tính tốt của bạn Nam
CN VN
- Trời / xanh ngắt
CN VN
- Qua tìm hiểu ví dụ em thấy tính từ giữ chức vụ ngữ
pháp gì trong câu ?
- Qua tìm hiểu, em thấy tính từ có những đặc điểm gì ?
HS đọc ghi nhớ
HĐ2: Hướng dẫn tìm hiểu các loại tính từ
HS đọc lại ví dụ ( SGK/ 153)
I Đặc điểm của tính từ
1 Ví dụ: SGK/ 153
2 Nhận xét
* VD1:
a bé, oai
b vàng hoe, vàng lịm, vàng ối, vàng tươi
- ý nghĩa khái quát của tính từ: Là những từ chỉ đặc điểm, tính chất của
sự vật,hành động, trạng thái
* VD2: So sánh tính từ với động từ: + Giống nhau: có thể kết hợp với các từ: đã, sẽ, đang, cũng, vẫn …như
động từ
+ Khác nhau:
- Tính từ hạn chế trong việc kết hợp với các từ: hãy, đừng, chớ
- khả năng làm vị ngữ của tính từ hạn chế hơn động từ
3 kết luận
* Ghi nhớ : sgk1 / 154
II Các loại tính từ
1- Tính từ chỉ mức độ tương đối có
Trang 6- Trong ví dụ a, từ nào có thể kết hợp với tính từ ( bé, oai
) để chỉ mức độ ?
( Rất bé, rất oai, hơi bé, hơi oai )
- Các từ là tính từ ở ví dụ b có khả năng kết hợp với các
từ chỉ mức độ không ? vì sao ? ( không, vì các từ đó nói
tới màu sắc của sự vật một cách chính xác.)
- Như vậy em thấy có mấy loại tính từ?
HS đọc ghi nhớ sgk
HĐ3: Hướng dẫn tìm hiểu về cụm tính từ
GV treo bảng phụ ghi ví dụ phần III sgk
HS đọc ví dụ
- Phần gạch chân là cụm tính từ, em hãy xác định tính từ
trung tâm trong cụm tính từ ấy ?
- Những từ nào bổ sung ý nghĩa cho những tính từ đó ?
GV: Những từ bổ sung ý nghĩa cho các tính từ đó là phụ
ngữ; kết hợp với tính từ trung tâm tạo thành cụm tính từ
- Vậy cụm tính từ có cấu tạo như thế nào?
- Vẽ mô hình cụm tính từ in đậm trong các
câu ?
- Trong các cụm tính từ đó, các phụ ngữ thường biểu thị
các quan hệ, ý nghĩa như thế nào với tính từ ?
HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ4: Hướng dẫn học sinh luyện tập
HS đọc yêu cầu bài tập ( HS yếu)
VG gọi 2 học sinh lên bảng làm bài tập 1
HS khác nhận xét
GV nhân xét, chữa bài
HS đọc yêu cầu bài tập 2 ( HS TB)
- Các tính từ ấy có cấu tạo như thế nào ?Tác dụng của nó
?
- Hính ảnh mà các tính từ gợi ra như thế nào ?
- Điều đó nói lên đặc điểm gì của 5 ông thầy bói ?
Bài tập 3 ( HS khá)
VD: bạn Hoa siêng năng như một con ong chăm chỉ.
khả năng kết hợp với từ chỉ mức độ: rất, hơi, lắm, quá, khá…
2- Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối không thể kết hợp với từ chỉ mức độ
3 Kết luận ( SGK 2/ 154)
III Cụm tính từ
1 Ví du: sgk
2 Nhận xét
- Các tính từ: yên tĩnh, nhỏ,sáng
- Mô hình cụm TT : Phần trước P trung
tâm Phần sau vốn đã rất yên tĩnh
ở trên không
3 Kết luận: Ghi nhớ : sgk ( t155 )
IV Luyện tập
Bài tập 1:
Cụm TT trong các câu:
a sun sun như con đỉa ,
b chần chẫn như cái đòn càn ,
c bè bè như cái quạt thóc ,
d sừng sững như cái cột đình ,
đ tun tủn như cái chổi sể
Bài tập 2:
- Các tính từ đều là từ láy tượng hình
và gợi hình ảnh
- Hình ảnh mà tính từ gợi ra là sự vật tầm thường, không giúp cho việc nhận thức 1 sự vật to lớn, mới mẻ như con voi
- Đặc điểm chung của 5 ông thầy bói: Nhận thức hạn hẹp chủ quan
3 bài tập 3 : Đặt câu có sử dụng cụm tính từ và xác định cụm tính từ đó
3 Củng cố(3'):
- Tính từ, đặc điểm của tính từ ?
- Các loại tính từ ? - Cấu tạo của cụm tính từ ?
4 Hướng dẫn học ở nhà(2'):
- Học và nắm vững kiến thức cơ bản về tính từ và cụm tính từ
- Làm các bài tập còn lại
- Ôn tập kiến thức văn kể chuyện đời thường, giờ sau trả bài viết văn số 3
Trang 7Tiết 64- Tập làm văn
Trả bài tập làm văn số 3 Dạy 6a:
6b:
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Củng cố cho học sinh kiến thức về văn tự sự kể chuyện đời thường
2 Kĩ năng:
Rèn kĩ năng viết văn tự sự, kể một câu chuyện ở đời thường
3 Thái độ:
Thấy được những ưu nhựơc điểm của mình trong bài viết, qua đó biết sửa chữa và rút kinh nghiệm cho những bài viết tiếp theo
II/ Chuẩn bị của thầy và trò:
- Thầy : Chấm, chữa bài, bảng phụ ghi dàn bài và một số lỗi trong bài viết
- Trò: Ôn tập kiến thức về văn tự sự kể chuyện đời thường
III/ Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra: Kết hợp trong bài
2 Bài mới:
HĐ1( 10'): Đọc đề bài, tìm hiểu đề, lập dàn bài
HS nhắc lại đề bài
GV chép đề lên bảng
- Hãy xác định thể loại, yêu cầu về nội dung?
GV cho học sinh thảo luận theo nhóm
( nhóm bàn ) xây dựng dàn ý cho đề bài
Đại diện nhóm trình bày- Nhóm khác nhận xét
GV treo bảng phụ ghi dàn ý- học sinh đối chiếu
HĐ2( 9' ): GV nhận xét chung:
* Ưu điểm
- Đa số các em hiểu yêu cầu của đề bài
- Một số bài viết cảm xúc sâu sắc, chân thành về người
thân, diễn đạt lưu loát, thuyết phục
* Nhược điểm:
- Một số em chưa cố gắng làm bài, bài viết còn sơ sài,
viết đại khái
- Chữ viết ẩu, còn sai lỗi chính tả,viết hoa tuỳ tiện,
thiếu bố cục bài
- Diễn đạt chưa mạch lạc,dùng từ chưa chính xác…
- Nhiều bài viết dựa quá nhiều vào bài văn mẫu, chưa
sáng tạo
HĐ3( 20'): GV trả bài, chữa lỗi.
GV trả bài và nêu một số lỗi thường mắc phải ( bảng
phụ )
HS nêu cách chữa
GV chữa lỗi
I Đề bài, Tìm hiểu đề, Lập dàn bài
1 Đề bài:
Kể về một người thân trong gia
đình em (ông, bà, bố, mẹ )
2 Tìm hiểu đề
- Thể loại: Văn tự sự kể chuyện đời thường
- Nội dung:
+ kể về một người thân + người thân trong gia đình em
3 Lập dàn bài
a Mở bài:
b Thân bài
C Kết bài:
II Nhận xét
* Ưu điểm
* Nhược điểm:
Trang 8HS đọc bài và chữa lỗi theo phần giáo viên đã gạch
chân
HS trao đổi bài theo cặp kiểm tra việc chữa lỗi của bạn
Chính tả - phải trăm trỉ học tập
- bố em là chụ cột của gia đình
- phải chăm chỉ học tập
- bố em là trụ cột của gia đình
Dùng từ - bà tôi mặc cái màu lèo lẹt như
vậy
- Sách vở luôn
được để tử tế trên giá
- bà tôi mặc cái màu loè loẹt như vậy
- Sách vở luôn được để ngăn nắp trên giá
Câu- diễn đạt - những khóm hoa đủ sắc các
màu mà nội của tôi thích
- Ông là một tấm gương mà để cho con cháu noi theo, là tấm gương để học hỏi tấm gương đó
- những khóm hoa đủ các sắc màu mà nội của tôi thích
- Ông là một tấm gương sáng để cho con cháu noi theo
GV đọc một số bài điểm khá
III Trả bài- chữa lỗi
3 Củng cố - GV nhận xét giờ trả bài, nhấn mạnh một số lỗi thường mắc để HS có ý thức sửa.
- Ghi điểm vào sổ
4 Hướng dẫn về nhà
- Xem lại cách làm bài văn kể chuyện đời thường
- Những bài viết từ 5 trở xuống viết lại bài văn
- Học bài cũ: Mẹ hiền dạy con
- Soạn bài: Thầy thuốc giỏ cốt nhất ở tấm lòng