HS biết cách biểu diễn một biểu thức hữu tỉ dưới dạng một dãy các phép toán trên những phân thức và hiểu rằng biến đổi một biểu thức hữu tỉ là thực hiện các phép toán trong biểu thức để [r]
Trang 1Soạn :12/12/2009
Giảng :17/12/2009
Tiết 35: Đ9 - biến đổi các biểu thức hữu tỉ
Giá trị của phân thức (Tiếp)
A mục tiêu:
- Kiến thức: HS có khái niệm về biểu thức hữu tỉ, biết rằng mỗi phân thức và mỗi đa thức đều là những biểu thức hữu tỉ HS biết cách biểu diễn một biểu thức hữu tỉ 034 dạng một dãy các phép toán trên những phân thức và hiểu rằng biến đổi một biểu thức hữu tỉ là thực hiện các phép toán trong biểu thức để biến nó thành một phân thức đại số
- Kĩ năng: HS có kĩ năng thực hiện thành thạo các phép toán trên các phân thức đại
số HS biết cách tìm điều kiện của biến để giá trị của phân thức ,3B xác định
- Thái độ: Rèn tính cẩn thận cho HS
B Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: Bảng phụ
- HS : Học và làm bài đầy đủ ở nhà Ôn tập các phép toán cộng, trừ, nhân, chia, rút gọn phân thức, tìm điều kiện để một tích khác 0
C Tiến trình dạy học:
1 Tổ chức :8A
8B
2 Kiểm tra : Biến đổi biểu thức hữu tỉ thành một phân thức:
Làm bài 46 phần a)
3 Bài mới :
Hoạt động của gv
- Cho phân thức Tính giá trị của
x
2
phân thức tại x = 2 ; x = 0
- Vậy điều kiện để giá trị của phân
thức ,3B xác định là gì ?
- Yêu cầu HS đọc SGK- tr 56
- Khi nào phải tìm điều kiện xác định
của phân thức ?
- Điều kiện xác định của phân thức là
gì?
- GV ,3- VD2 SGK lên bảng phụ
Hỏi:
+ Phân thức ,3B xác định
) 3 (
9 3
x x x
khi nào ?
- Yêu cầu HS làm ?2.
Hoạt động của hs
3 Giá trị của phân thức :
- HS: Tại x = 2 thì 1
2
2 2
x
Tại x = 0 thì phép chia không
0
2
2
x
thực hiện ,3B nên giá trị của phân thức không xác định
- Một HS đọc SGK đoạn: "giá trị của phân thức" SGK
- Điểu kiện xác định của phân thức là điều kiện của biến để mẫu thức khác 0
HS nghiên cứu VD2: SGK- tr56,57
?2
Trang 2GV y/c HS làm vào vở , 1 HS lên bảng
làm
a) Phân thức ,3B xác định
x x
x
2
1
x2 + x 0 x (x + 1) 0 x 0 và
x - 1
x x
x
2
1
x x
x
) 1 ( 1
+ x = 1 000 000 thoả mãn điều kiện xác
định khi đó giá trị của phân thức bằng:
1000000000
1
1
x
+ x = -1 không thoả mãn điều kiện xác
định, vậy với x = -1 giá trị của phân thức không xác định
- Yêu cầu HS làm bài tập 47 SGK-
tr57
GV HD HS làm bài 48 SGK- tr 58
a) Giá trị phân thức xác
2
4 4
2
x
x x
định x + 2 0 x - 2
b) Rút gọn phân thức :
=
2
4
4
2
x
x
x
2 2
) 2
x x
x
GV HD HS làm bài 49 - SGK -tr58
GV y/c HS tìm các 34 của 2
Chọn các phân thức không XĐ với các
34 của 2
Bài 47:
a) Giá trị ,3B xác định 2x+4
4 2
5
x x
0 2x -4 x -2
b) Giá trị xác định x2 - 1 0
1
1
2
x x
x2 1
Bài 48:
c) Giá trị phân thức bằng 1 x + 2 = 1
x = -1 (TMĐK)
Với x = -1 thì giá trị phân thức bằng 1 d) Giá trị phân thức bằng 0 x + 2 = 0
x = - 2 (Không TMĐK)
Vậy không có giá trị nào của x để phân thức bằng 0
HS :
Bài 49
Các 34 của 2 là 1; 2
(x+1)(x-1)(x+2)(x-2) 0 khi x 1; x
2 Vậy có thể chọn phân thức
1 (x 1)(x 1)(x 2)(x 2)
4 Hướng dẫn về nhà :
- Làm bài 54 , 55, 56SGK- tr59
- Ôn lại các )3j pháp phân tích đa thức thành nhân tử, 34 của số nguyên
Trang 3Soạn :12/12/2009
Giảng :
Tiết 36 : luyện tập
A Mục tiêu:
- Kiến thức: Củng cố cách thực hiện các phép toán trên các phân thức đại số Phân biệt ,3B khi nào cần tìm điều kiện của biến, khi nào không cần
- Kĩ năng : Rèn luyện cho HS kĩ năng thực hiện các phép toán trên các phân thức đại
số HS có kĩ năng tìm điều kiện của biến, biết vận dụng ĐK của biến vào giải bài tập
- Thái độ : Rèn tính cẩn thận cho HS
B chuẩn bị của GV và HS:
- GV : Bảng phụ
- HS : Học và làm bài đầy đủ ở nhà Ôn tập phân tích đa thức thành nhân tử, 34 của
số nguyên
C Tiến trình dạy học:
1 Tổ chức :8A
8B
2 Kiểm tra:
- Yêu cầu 1 HS lên bảng kiểm tra:
Chữa bài tập 50 a0 SGK tr58
- Bài này có cần tìm ĐK của biến
không tại sao?
- HS2: Chữa bài 54 SGK-tr59
- GV nhận xét cho điểm 2 HS
HS1:
Bài 50 a.
:
1 1
x
x
22 1
3 1
x x
1
3 1
: 1
1
x
x x x
x x
1
4 1 : 1
1 2
x x x
x
2
2 1 1
1 1 4
=
x x x
x
x x x
x
2 1
1 ) 2 1 )(
2 1 (
) 1 )(
1 ( 1
1 2
- Bài này không cần tìm ĐK của biến vì không liên quan đến giá trị của phân thức
- HS2:
Bài 54
a)
x x x
6 2
2 3
2
ĐK: 2x2 - 6x 0
2x (x-3) 0 x 0 và x 3
b)
3
5
2
x
ĐK: x2 - 3 0
(x- 3) (x + 3) 0
x 3 và x - 3
3 Bài mới :Luyện tập
Trang 4- Tại sao trong đề bài lại có điều kiện:
x 0; x a
- Yêu cầu 1 HS lên bảng kiểm tra
bằng cách rút gọn biểu thức
Bài 46 tr 25 SBT
- GV y/c 2 HS lên bảng làm
GV NX Chấm điểm
Bài 55 SGK- tr59
- Yêu cầu hai HS lên bảng
c) GV cho HS thảo luận tại lớp, 34
dẫn HS đối chiếu với ĐKXĐ
a x
a x a
2 2
a x a x
2
=
) (
4 2 2
2 2
2 2
a x x
ax a
ax a
x
a x a ax
=
) (
2 2
2 2
a x x
ax a
a x
x ax
x a
a x a a
x x
x a a a
x
x a x
2 2 ).
( ) (
) ( 2 ) (
là số chẵn do a nguyên
Bài 46 tr 25 SBT.
HS 1:
a) Giá trị phân thức xác định
20
2 4
5x2 x
với mọi x
b) Giá trị phân thức xác định với
2004
8
x
x - 2004
HS 2:
c) Giá trị phân thức xác định với
7 3
4
x x
x
3 7
d) Giá trị của phân thức xác định với
z x
x
2
x - z
Bài 55
a)
1
1 2
2
2
x
x x
ĐK: x2 - 1 0
(x-1)(x+1) 0 x 1 Vậy với x 1thì giá trị phân thức ,3B XĐ
1
1 2
2
2
x
x x
1
1 )
1 )(
1 (
) 1
x x x
x x
c) Với x = 2, giá trị của phân thức ,3B xác định, do đó phân thức có giá trị:
Vậy bạn Thắng tính đúng
3 1 2
1 2
Với x = -1, giá trị của phân thức không xác định, vậy bạn Thắng tính sai
Trang 5- GV bổ sung câu hỏi:
d) Tìm giá trị của x để giá trị của biểu
thức bằng 5
e) Tìm giá trị nguyên của x để giá trị
của biểu thức là một số nguyên
- 34 dẫn HS: tách ở tử ra một đa
thức chia hết cho mẫu và một hằng số
Thực hiện chia tử cho mẫu
Chỉ có thể tính ,3B giá trị của phân thức
đã cho nhờ phân thức rút gọn với những giá trị của biến thoả mãn điều kiện
d) = 5 ĐK: x 1
1
1
x x
x+1 = 5 x - 5
x - 5x = - 1 - 5
- 4x = -6
x = (TMĐK)
2 3
e) ĐK: x 1 (Tách 1= - 1 +2 ) =
1
1
x x
1
2 1
x x
= 1+
1
2
x
Biểu thức là số nguyên là một số
1
2
x
nguyên x - 1 Ư (2) hay x- 1 - 2 ; -1 ; 1 ; 2
x - 1 = - 2 x = - 1 (loại)
x - 1 = - 1 x = 0 (TMĐK)
x - 1 = 1 x = 2 (TMĐK)
x - 1 = 2 x = 3 (TMĐK) Vậy x 0; 2; 3 thì giá trị của biểu thức
là số nguyên
4.Hướng dẫn về nhà :
- HS chuẩn bị đáp án cho 12 câu hỏi ôn tập 3j II tr 61 SGK
- Làm bài tập 45, 48, 54, 55, 57 tr 25,26,27 SBT