Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 10 - Trường THCS Long Hòa

HĐ2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC - GV treo bảng phụ có ghi bài tập - HS đọc tục ngữ ca dao I.TÌM HIỂU CHUNG: tục ngữ ca dao trong SGK yêu cầu của bài tập SGK tr 101 Hs làm bài tập và trả lời câ[r]

Trang 1

Tuần: 10 Ngày dạy:

Tiết: 37 Ngày soạn:

NĨI QUÁ

I.MỤC TIÊU:

-Hiểu được khái niệm, tác dụng của nĩi quá trong văn chương và trong giao tieeos hàng ngày -Biết vận dụng hiểu biết về biện pháp nĩi quá trong đọc hiểu và tạo lập văn bản

II.KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:

1.Kiến thức:

-Khái niệm nĩi quá

-Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nĩi quá ( chú ý cách sử dụng trong thành ngữ, tục ngữ ca dao….)

-Tác dụng của biện pháp tu từ nĩi quá

2.Kỹ năng:

Vận dụng biện ơhaps nĩi quá trong đọc hiểu văn bản

III.HƯỚNG DẪN-THỰC HIỆN:

HĐ1:KHỞI ĐỘNG:

1 ổn định :Kiểm diện, trật tự

2 Kiểm tra bài cũ:thơng qua

3 Bài mới: Gv dẫn dắt học sinh

vào bài

HĐ2: HÌNH THÀNH KIẾN

THỨC

- GV treo bảng phụ có ghi bài tập

(tục ngữ ca dao trong SGK) yêu cầu

Hs làm bài tập và trả lời câu hỏi:

- GV gợi dẫn HS trả lời câu hỏi 1:

đối chiếu với nội dung của các câu

tục ngữ

Đêm táng năm

Ngày tháng mười .; Mồ hôi để

thấy sự phóng đại mức độ, tính chất

trong nội dung của các câu này

- GV tiếp tục cho HS trả lời câu hỏi

2: Cách nói như thế có tác dụng gì?

- GV gợi dẫn HS so sánh câu tục

ngữ

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

với câu đêm tháng năm rất ngắn

Xem cách nói sinh động gây ấn

Lớp trưởng báo cáo

Hs trả bài

Hs nghe

- HS đọc tục ngữ ca dao (của bài tập) SGK tr 101

- Hs trả lời câu hỏi 1 bằng cách đối chiếu với nội dung của các câu tục ngữ Đêm tháng năm Ngày tháng mười Để thấy sự phóng đại

- Hstrả lời

- HS so sánh

I.TÌM HIỂU CHUNG:

1 Nói quá và tác dụng của nói quá:

Trang 2

tượng hơn?

Các câu tục ngữ ca dao còn lại HS

so sánh tương tự

- GV gợi dẫn HS kết luận về đặc

điểm của nói quá và tác dụng của

nó

HĐ3: : LUYỆN TẬP:

GV hướng dẫn HS làm bài tập

1,2,3,4 tại lớp

- Bài tập 1: (SGK tr 102)

GV cho HS thực hiện sau đó sửa

Gv tổ chức Hs nhận xét, sửa chữa

- Bài tập 2: (SGK tr 102)

GV cho HS điền vào chổ trống

- Bài tập 3: hướng dẫn HS đặt câu

và sau đó HS thực hiện

- Bài tập 4:GV cho hs tìm một só

thành ngữ có dùng biện pháp nói

quá

HĐ4: CỦNG CỐ- DẶN DỊ:

- Thế nào là nói quá và tác dụng

của nó?

- HS phát biểu

HS thực hiện

- Hs nhận xét, sửa chữa

- HS thực hiện

- Hs nhận xét, sửa chữa

Nói quá là biện pháp tu từ phòng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm

II LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Biện pháp nói quá

trong câu a: có sức người sỏi đá cũng thành cơm -> thành

quả của lao động vất vả (nghĩa bóng: niềm tin vào bàn tay lao động)

Câu b: đi lên đến tận trời:

vết thương không sao, không đáng ngại

Câu c: thét ra lửa; kẻ có

quyền thế đối với người khác

Bài tập 2: điền các thành ngữ

vào chỗ trống:

a/ chó ăn đá gà ăn sỏi b/ bầm gan tím ruột c/ ruột để ngòai da d/ nở từng khúc ruột e/ vắt chân lên cổ

Bài tập 3: Đặt câu

- Nàng Kiều có sắc đẹp

nghiêng nước nghiêng thành.

- Đòan kết là sức mạnh dời non lấp biển

- Mình nghĩ nát óc cũng chưa

giải được bài tón này

Bài tập 4: Tìm thành ngữ so

sánh có dùng biện pháp nói

Trang 3

- Về học bài, làm bài tập 5,6

- Chuẩn bị bài “Ôn tập

truyện kí VN”

+ Lập bảng thống kê những

văn bản truyện kí VN đã học từ đầu

năm theo mẫu

Tên

văn

bản

(Tác

giả)

Thể

loại

Phương thức biểu đạt

Nội dung chủ yếu

Đặc sắc nghệ thuật

+Những điểm giống và khác

nhau giữa ND – NT của 3 văn bản

2,3 và 4

+Đoạn văn ( hoặc nhân vật

mà em yêu thích nhất trong 3 văn

bản 2,3,4

HS trả lời

HS nghe và thực hiện

quá:

- Nhanh như cắt

- Hiền như bụt

- Dữ như chằn

- Đen như cột nhà cháy

- Đẹp như tiên

ƠN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM I.MỤC TIÊU:

Hệ thống hĩa và khắc sâu kiến thức cơ bản về các văn bane truyện kí Việt Nam hiện đại được học ở học kì I

1.kiến thức:

-Sự giống và khác nhau cơ bản của các truyện kí đã học về các phương tiện thể loại phương thức biểu đạt,nội dung nghệ thuật

-Những nét độc đáo về nội dung nghệ thuật của từng tác phẩm

-Đặc điểm của các nhân vật trong tác phẩm truyện

2.Kỹ năng:

-Khái quát hệ thống hĩa và nhận xét về tác phẩm văn học trên một số phương tiện cụ thể -Cảm thụ nét riệng độc đáo của tác phẩm dã học

Vận dụng biện ơhaps nĩi quá trong đọc hiểu văn bản

2 Kiểm tra bài cũ:

Qua đoạn trích “Hai cây

Hs trả bài

Hs nghe

Trang 4

phong” người kể muốn gửi gắm

chúng ta điều gì?

- GV kiểm tra sự chuẩn bị của

HS về bài ôn tập truyện kí VN

3 Bài mới: Gv dẫn dắt học

sinh vào bài

HĐ2: ĐỌC –HIỂU VĂN BẢN

HDHS lập bảng thống kê những

văn bản truyện kí VN

Gv yêu cầu Hs điền vào bảng

thống kê theo mẫu.

-Hs điền vào bảng thống kê

1 Lập bảng thống kê những

văn bản truyện kí VN đã học từ đầu năm theo mẫu

II LUYỆN TẬP

Tên văn bản

(Tác giả)

Thể loại Phương thức biểu

đạt

Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ

thuật

Tôi đi học (Thanh

Tịnh(1911–

1988)) ,sáng tác

1941

Truyện ngắn Tự sự (xen trữ

tình)

Những kĩ niệm trong sáng về ngày đầu tiên đi học

Kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm

Trong lòng mẹ

(Trích tiểu thuyết

tự thuật hồi kí

“Những ngày thơ

ấu”- Nguyên

Hồng (1918 –

1982)),

sáng tác 1940

Hồi kí Tự sự (xen trữ

tình)

Nỗi đắng cay, tủi cực và tình yêu thương mẹ mãnh liệt của chú bé Hồng khi xa mẹ và được ở trong lòng mẹ

Kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm Văn hồi kí chân thực, trữ tình thiết tha

Tức nước vỡ bờ

(Trích chương 13

tiểu thuyết “Tắt

Đèn” - Ngô Tất

Tố (1893 –

1954)), sáng tác

1939

Tiểu thuyết Tự sự - Vạch trần bộ

mặt tàn ác bất nhân của chế độ thực dân nửa phong kiến

- Ca ngợi phẩm chất cao đẹp và sức mạnh tiềm tàng của người phụ nữa nông dân

-Xây dựng nhân vật miêu tả nhân vật chù yếu qua ngôn ngữ và hành động trong thế tương phản với các nhân vật khác

- Miêu tả hiện thực, chân thực, sinh động

Lão Hạc-Nam

Cao (1915 –

Truyện ngắn (đoạn trích)

Tự sự (xen trữ tình)

- Số phận bi thảm của người nông

- Khắc họa nhân vật,miêu tả diễn

Trang 5

1951),sáng tác

1943

dân VN trong XH cũ trước CM8

- Phẩm chất cao quí của họ, thái độ trân trọng của tác giả đối với họ

biến tâm lí nhân vật

- Cách kể chuyện mới mẻ, linh hoạt ngôn ngữ giản dị, miêu tả chân thực đậm chất triết lí

HDHS Những điểm giống và

khác nhau giữa ND – NT của 3

văn bản 2,3 và 4

-So sánh điểm giống và

khác nhau giữa nội dung,

nghệ thuật của 3 văn bản

:Trong lòng mẹ;tức nước vỡ

bờ;lão Hạc

-Hs suy nghĩ so sánh + ghi.

2.- Những điểm giống và khác nhau giữa ND – NT của 3 văn bản 2,3,4

a/ Giống -Đều là văn bản tự sự, truyện kí hiện đại (stác 30 – 45)

-Đề tài về con người và cuộc sống XH đương thời của tác giả đi sâu miêu tả số phân cực khổ của những người bị dùi dập

-Chan chứa tinh thần nhân đạo, yêu thương, trân trọng những tình cảm, phẩm chất đẹp đẽ của con người, tố cáo những tàn cá, xấu xa

b/ Khác nhau:

Tên văn bản Thể loại Phương thức biểu

đạt Nội dung chủ yếu

Đặc sắc nghệ thuật Trong lòng mẹ Hồi kí

(Trích)

Nỗi đau của chú bé mồ côi và tình yêu thương mẹ của chú bé

Văn hồi kí chân thực, trữ tình thiết tha

Tức nước vỡ bờ Tiểu thuyết

(Trích)

Tự sự Phê phán chế độ

tàn ác, bất nhân và ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông thôn

Khắc họa nhân vật và miêu tả hiện thực 1 cách chân thực, sinh động

Trang 6

Lão Hạc Truyện ngắn

(trích)

Số phận bi thảm của người nông dân cùng khổ và nhân phẩm cao đẹp của họ

Nhân vật được đào sâu tâm lí,cách kể chuyện tự nhiên, linh hoạt,vừa chân thực vừa đậm chất triết lí,trữ tình

:HDHS viết đoạn văn phát biểu

cảm nghĩ

Gv gợi ý để Hs về nhà viết

đoạn văn phát biểu cảm nghĩ

về đoạn văn ( nhân vật) mà

em thích nhất.

HĐ3: CỦNG CỐ DẶN DỊ:

- Về học bài và thực hiện

câu hỏi 3

-Chuẩn bị bài “Thông tin

về ngày trái đất năm 2000”

+ Đọc văn bản, chia bố

cục

+ Trả lời câu hỏi phần

Đọc- hiểu văn bản

HS nghe gợi ý, thực hiện

HS nghe và thực hiện

3.-Đoạn văn ( hoặc nhân vật)

mà em yêu thích nhất trong 3 văn bản 2,3,4

+ GV gợi dẫn để HS phát biểu -> sau đó viết thành đoạn văn

- Đó là đoạn văn ? trong văn bản ? của tác giả ?

- Lí do yêu thích ?

- Nội dung ?

- Nhệ thuật ?

- Lí do khác ?

Tuần:10 Ngày dạy:

THƠNG TIN VỀ TRÁI ĐẤT NĂM 2000 I.MỤC TIÊU:

- Thấy được ý nghĩa to lớn của việc bảo vệ mơi trường từ đĩ cĩ những suy nghĩ và hành

độngtích cực về vấn đề xử lí rác thải trong sinh hoạt

-Thấy được tính thuyết phục trong cách thuyết minh và những kiến nghị mà tác giả đề xuất trong văn bản

1 Kiến thức:

Trang 7

-Mối nguy hại đến mơi trương sống và sức khỏa con người của thĩi quen dung túi ni lơng -Tính khả thi trong những đề xuất mà tác giả trình bày

-Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giải thích đơn giản mà sáng tỏa và bố cục chặt chẽ, hợp lí tạo nên tính thuyết phục của văn bản

2 Kỹ năng:

-Tích hợp phần tập làm văn để tập viết văn bản thuyết minh

-Đọc hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thuyết

- Ở mạch kể chuyện người kể xưng

“tôi” hai cây phong được miêu tả

như thế nào?

-Nội dung và nghệ thuật của bài

“Hai cây phong” là gì?

3 Bài mới:

Bảo vệ môi trường sống quanh ta,

rộng hơn là bảo vệ trái đất – ngôi

nhà chung của mọi người đang bị ô

nhiễm nằng nề là 1 nhiệm vụ khoa

học, XH, Văn hóa vô cùng quan

trọng đối vơiù nhân dân toàn thế

giới, cũng là nhiệm vụ của mỗi

người chúng ta Một trong những

việc làm cụ thể và cần thiết hằng

ngày là hạn chế thấp nhất đến mức

không dùng các loại bao bì bằng ni

lông Vì sao vậy? “Thông tin về

trái đất năm 2000 sẽ giải thích,

thuyết minh giúp chúng ta”

HĐ2: ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

Yêu cầu đọc rõ ràng, mạch lạc chú

ý đến các thuật ngữ chuyên môn

cần phát âm chính xác (3 HS đọc 1

lần văn bản)

- Tìm hiểu chú thích

- GV hướng dẫn HS xác định bố cục

của văn bản

Hs trả bài

Hs nghe

- HS đọc văn bản (3 HS đọc)

- HS tìm hiểu chú thích

- HS xác định bố cục của văn bản+ ghi

bố cục 3 phần

-P1(Từ đầu .nilông): Trình bày nguyên nhân ra đời của bản thông điệp

“Thông tin về ngày trái đất năm 2000”

-P2(tiếp môi trường): tác hại của việc dùng bao bì ni lông và

Trang 8

Gv tổ chức Hs nhận xét, bổ sung.

HĐ3: PHÂN TÍCH:

-GV nêu câu hỏi: Hãy nêu nguyên

nhân cơ bản khiến cho việc dùng

bao ni lông có thể gây nguy hại đối

với môi trường và sức khỏe con

người?

- GV: Từ tính không phân hủy của

chất plastic dẫn đến những tác hại

gì? vì sao?

- GV bổ sung, minh họa thêm bằng

các tài liệu tham khảo

- GV hỏi: Ngoài nguyên nhân cơ

bản còn có những nguyên nhân nào

khác nữa?

- Từ việc phân tích ta thấy rõ tác

hại của việc sử dụng bao bì ni lông

Vậy chúng ta có cách xử lí như thế

nào? Em hãy nêu vài cách mà bản

thân em biết?

- GV tổng hợp ý kiến

- GV cho HS đọc thầm đoạn 2 – nêu

câu hỏi các biện pháp trên có thể

thực hiện được không? Cần có thêm

những điều kiện gì? Các biện pháp

đó đã giải quyết tận gốc chưa? Vì

sao?

- Em hãy liên hệ việc sử dụng bao

bì ni lông của bản thân và gia đình

mình?

-Tác giả sử dụng nghệ thuật gì trong

văn bản?

Gv- Văn bản trên, người viết muốn

nhắn gởi đến chúng ta điều gì?

HĐ4: LUYỆN TẬP:

-“Thông tin về ngày trái đất năm

2000” muốn gửi tới chúng ta điều

gì?

- Về học bài

- Hs nhận xét, bổ sung

- HS suy nghĩ, nêu ý kiến

- HS phân tích - bổ sung ý kiến

- HS phân tích, bổ sung

- HS thảo luận – nêu ý kiến

-HS nghe + ghi

- HS đọc thầm – thảo luận, phát biểu

- HS liên hệ cụ thể, trung thực

-Hs suy nghĩ trả lời + ghi

-HS trả lời

một số giải pháp

- P3 (còn lại): Lời kêu gọi hãy bảo vệ trái đất

II.PHÂN TÍCH 1.Nội dung:

1/ Nguyên nhân cơ bản khiến cho việc dùng bao

ni lông gây nguy hại đối với môi trường bởi tính không phân hủy của plastic

Từ tính chất không phân hủy dẫn đến nhiều tác

hại

2 Bao bì ni lông màu đựng thực phẩm, gây ô nhiễm

3 Phương thức xử lí

- Chôn lấp

- Đốt

- Tái chế

4 Biệp pháp đề xuất chưa triệt để vì đây là vấn đề nan giải

2.Nghệ thuật:

Ngơn ngữ diễn đạt sáng tỏa chính xác thuyết phục

3.Ý nghĩa:

Nhận thức về tác dụng của một hành dộng nhỏ,

Trang 9

- Chuẩn bị bài “Nói giảm, nói

tránh”

+ Nói giảm, nói tránh và tác dụng

của nói giảm nói tránh

+ Thực hiện phần luyện tập

cĩ tính khả thi trong việc bảo vệ mơi trường Trái Đất

III LUYỆN TẬP:

NĨI GIẢM , NĨI TRÁNH I.MỤC TIÊU:

-Hiểu được khái niệm , tác dụng của biện pháp nĩi giảm, nĩi tránh

-Biết sử dụng biện pháp tu từ nĩi giảm nĩi tránh

1 Kiến thức:

- Khái niệm của biện pháp nĩi giảm, nĩi tránh

- Tác dụng của biện pháp nĩi giảm, nĩi tránh

2 Kỹ năng:

-Phân biệt nĩi giảm nĩi tránh với nĩi khơng đúng sự thật

-Sử dụng nĩi giảm nĩi tránh đúng lúc đúng chỗ để tạo lời nĩi lịch sự,trang nhã

Thế nào là nói quá và tác dụng

của nói quá? Tìm 5 thành ngữ so

sánh có dùng biện pháp nói quá

3 Bài mới:GV dẫn dắt hs vào

bài

HĐ2: HÌNH THÀNH KIẾN

THỨC

HDHS tìm hiểu Nói giảm, nói

tránh và tác dụng của nói giảm nói

tránh

- GV ghi bài tập 1 (I) vào bảng phụ

và yêu cầu HS trả lời câu hỏi

-Từ ngữ in đậm trong 3 đoạn có

nghĩa là gì?

Tại sao tác giả (người viết người

Hs trả bài

Hs nghe

HDHS tìm hiểu Nói giảm, nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh

- GV ghi bài tập 1 (I) vào

Nói giảm, nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh.

Trang 10

nói) lại dùng diễn đạt đó?

- GV cho Hs đọc btập 2 (bảng phụ)

–Vì sao tác giả dùng từ bầu sữa

mà không dùng từ ngữ khác cùng

nghĩa?

- GV cho HS đọc btập 3 So sánh 2

câu:

a/Con dạo này lười lắm

b/Con dạo này không được chăm

chỉ lắm.

Xem cách nói nào nhẹ nhàng tế

nhị hơn?

- Nói giảm nói tránh có tác dụng

gì?

- GV bổ sung thêm cho HS biết giá

trị nghệ thuật của nói giảm nói

tránh trong tác phẩm văn học

HĐ3: : LUYỆN TẬP:

GV hướng dẫn HS làm bài tập

1,2,3

Gv tổ chức Hs nhận xét, sửa

chữa

Thế nào là nói giảm nói tránh

và tác dụng của nó?

- Về học bài, làm bài tập 4

- Chuẩn bị bài k tra văn 1 tiết –

Truyện kí Việt Nam hiện đại (

học các văn bản đã học)

bảng phụ và yêu cầu HS trả lời câu hỏi

-Từ ngữ in đậm trong 3 đoạn có nghĩa là gì?

Tại sao tác giả (người viết người nói) lại dùng diễn đạt đó?

- GV cho Hs đọc btập 2 (bảng phụ) –Vì sao tác giả dùng từ bầu sữa mà không dùng từ ngữ khác cùng nghĩa?

- GV cho HS đọc btập 3 So sánh 2 câu:

a/Con dạo này lười lắm b/Con dạo này không được chăm chỉ lắm.

Xem cách nói nào nhẹ nhàng tế nhị hơn?

- Nói giảm nói tránh có tác dụng gì?

- GV bổ sung thêm cho HS biết giá trị nghệ thuật của nói giảm nói tránh trong tác phẩm văn học

- HS làm bài tập

Hs nhận xét, sửa chữa

Nói giảm, nói tránh là 1biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề, tránh thô tục, thiếu lịch sự

II LUYỆN TẬP Bài tập 1: điền từ thích hợp vào chỗ trống:

a/ đi nghỉ b/ chia tay nhau c/ khiếm thị d/ có tuổi e/ đi bước nữa

Bài tập 2: Các câu có sử dụng nói giảm nói tránh là: a2, b2,

c1, d1, e2 Bài tập 3: HS làm theo mẫu

Bài thơ của anh dở lắm ->

Bài thơ của anh chưa được hay lắm

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	176,08 KB