Giáo án Ngữ văn - Tuần 34 - Lớp 8

- Chủ đề được thể hiện trong câu chủ đề, trong nhan đề văn bản, trong các đề mục… - Tính thống nhất về chủ đề khi biểu đạt chủ đề xác đinh, thể hiện ở sự mạch lạc trong liên kết giữa các[r]

Tuần:34 Ngày soạn:02.05.2011

ÔN TẬP PHẦN TẬP LÀM VĂN

A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.

-Hs nắm chắc khái niệm và biết cách viết văn bản thuyết minh, biết k/h miêu tả, biểu

cảm trong tự sự, miêu tả, biểu cảm tự sự trong văn nghị luận.

B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KĨ NĂNG.

1.Kiến thức.

Hệ thống hoá kiến thức và kỹ năng phần TLV đã học trong năm,

2.Kĩ năng.

-Rèn hs kỹ năng hệ thống hoá, so sánh, viết đoạn văn, phát triển đoạn văn theo kiểu

loại chủ đề.

3.Thái độ.

-Nghiêm túc trong giờ học

C.PHƯƠNG PHÁP.

D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1.Ổn định tổ chức.

2.Kiểm tra bài cũ.

3.Bài mới : GV giới thiệu bài

HĐ1

H: Em hiểu thế nào về tính thống nhất của

1 văn bản?

H: Tính thống nhất của 1 văn bản thể hiện

rõ nhất ở đâu?

H: Chủ đề của văn bản là gì? (Phân biệt

với câu chủ đề?)

H: Tính thống nhất của chủ đề được thể

hiện ntn và có tác dụng gì?

H: Thế nào là văn bản tự sự?

H: Tóm tắt văn bản tự sự để làm gì?

H: Làm thế nào để tóm tắt văn bản tự sự

có hiệu quả?

H: Các yếu tố miêu tả và biểu cảm tham

gia vào văn bản tự sự như thế nào? Đóng

vai trò gì?

1.Tính thống nhất của văn bản.

- Tính thống nhất của văn bản thể hiện trước hết trong chủ đề, trong tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Chủ đề của văn bản là vấn đề chủ chốt, là đối tượng chính yếu mà văn bản biểu đạt

- Chủ đề được thể hiện trong câu chủ đề, trong nhan đề văn bản, trong các đề mục…

- Tính thống nhất về chủ đề khi biểu đạt chủ đề xác đinh, thể hiện ở sự mạch lạc trong liên kết giữa các phần, đoạn trong văn bản

=> tập trung làm sáng tỏ và nổi bật chủ đề của văn bản

2/ Tóm tắt văn bản tự sự:

- Văn bản tự sự : Là văn bản kể chuyện, trong đó bằng lời kể tái hiện lại câu chuyện, nhân vật, sự việc…

- Tóm tắt văn bản tự sự giúp cho người đọc dễ dàng nắm bắt được nội dung chủ yếu hoặc để tạo cơ sở cho việc tìm hiểu phân tích…

H: Văn thuyết minh là gì? Đặc điểm của

kiểu bài văn này?

H: Nêu các kiểu bài văn thuyết minh

thường gặp?

H: Cho biết bố cục thường thấy của bài

văn thuyết minh?

H: Những yếu tố quan trọng trong văn bản

nghị luận là gì?

H: Luận điểm là gì?

H: Yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm có vai

trò ntn trong văn nghị luận?

H: Lớp 8, học những văn bản điều hành

nào?

H: Đặc điểm của từng văn bản đó?

HĐ2

- GV yêu cầu hs vận dụng kiến thức lý

thuyết làm BT SGK

- Tóm tắt văn bản tự sự có hiệu quả:

+ Đọc kỹ tác phẩm, nắm nội dung chính

+ Đan xen yếu tố miêu tả, biểu cảm làm cho câu chuyện, sự việc và nhân vật thêm cụ thể, sinh động

3/ Văn bản thuyết minh:

- Kiểu văn bản thuyết minh:

+Thuyết minh về người

+ Thuyết minh về vật

+ Thuyết minh về đồ vật

+ Thuyết minh về phương pháp cách thức

+ Thuyết minh về danh lam thắng cảnh…

- Bố cục bài thuyết minh:

4/ Văn bản nghị luận:

- Luận điểm: Là ý kiến, quan điểm của người viết để làm rõ, làm sáng tỏ vấn đề cần bàn luận

- Vai trò của các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm => Những yếu tố trên đóng vai trò hỗ trợ tăng sức thuyết phục cho văn bản nghị luận

5/ Văn bản điều hành.

- Văn bản tường trình

- Văn bản thông báo

II Luyện tập:

- Bài tập (SGK)

GV củng cố những kiến thức phần TLV.

IIIHƯỚNG DÂN TỰ HỌC

Ôn tập các kiến thức phần TLV.

E.RÚT KINH NGHIỆM.

………

………

………

. -  -

VĂN BẢN THÔNG BÁO

A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.

-HS biết cách làm văn bản thông báo đúng quy cách

B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KĨ NĂNG.

1.Kiến thức.

- Giúp hs những tình huống cần viết văn bản thông báo, đặc điểm của văn bản thông báo

2.Kĩ năng.

- Rèn hs kỹ năng nhận diện và phân biệt văn bản thông báo so với các văn bản đã biết khác,

biết viết văn bản thông báo đơn giản đúng quy cách

3.Thái độ.

-Nghiêm túc trong giờ học

C.PHƯƠNG PHÁP.

-Phân tích thảo luận

D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1.Ổn định tổ chức.

2.Kiểm tra bài cũ.

- Thế nào là văn bản tường trình?

- Nêu cách làm văn bản tường trình?

3.Bài mới : GV giới thiệu bài

- HS đọc 2 văn bản thông báo 1 - 2

SGK (tr 140-141) trên máy chiếu

H: Ai là người viết các thông báo trên?

(Cơ quan, đoàn thể, người tổ chức)

H: Thông báo gửi đến cho những ai?

(Người dưới quyền, thành viên đoàn thể,

những người quan tâm…)

H: Những văn bản này viết ra nhằm mục

đích gì?

H: Nhận xét về thể thức trình bày 2 văn

bản trên

=> GV bổ sung

- HS ghi nhớ 1 (SGK tr 143)

- HS đọc 3 tình huống a, b, c trong SGK

H: Cho biết trong 3 tình huống đó tình

huống nào cần viết văn bản thông báo? vì

sao? (Thảo luận nhóm)

H: Quan sát 2 văn bản thông báo trên,

những mục cần có trong văn bản thông

I- Đặc điểm của văn bản thông báo:

1 Ví dụ: SGK (tr 140-1410

- Người viết 2 văn bản trên là người tổ chức, đại diện các tổ chức các cơ quan, đoàn thể

- Người nhận 2văn bản trên là người dưới quyền, thành viên của các cơ quan đoàn thể

- Mục đích: Truyền đạt thông tin đến những người có liên quan

- 2 VD trên được trình bày theo mẫu quy định

c) Kết luận Ghi nhớ 1 (SGK - t 143) 2- Cách làm văn bản thống báo:

a) Tình huống cần làm văn bản thông báo:

- a: Văn bản tường trình

-b: Văn bản thông báo

- c: Văn bản thông báo

b) Cách làm văn bản thông báo:

+ Phần I: Mở đầu

- Tên cơ quan chủ quản, đơn vị trực thuộc

- Quốc hiệu, tiêu ngữ

- Địa điểm, thời gian làm thông báo

H: Vậy văn bản thông báo có thể chia làm

mấy phần?

H: Nội dung của từng phần là gì?

H: Trong 3 phần đó phần nào là quan trọng

nhất? vì sao?

H: Có thể đảo vị trí của các phần đó được

không? vì sao?

- Một học sinh đọc phần lưu ý (SGK)

H: Tại sao có phần lưu ý để làm gì?

- HS thực hiện phần luyện tập

- Tên văn bản

+ Phần II: Nội dung thông báo

- Trình bày rõ ràng, cụ thể

+ Phần III: Kết thúc:

- Nơi nhận

- Ký tên, ghi đủ họ tên, chức vụ của người có trách nhiệm thông báo

c) Kết luận: (Lưu ý)

* Ghi nhớ: (SGK- t 143)

II Luyện tập:

- Kể tên những tình huống phải viết thông báo, chọn 1 tình huống viết văn bản

4.Hướng dẫn tự học

-Nhắc lại cách làm văn bản thông báo.

-Làm văn bản thông báo.

E.RÚT KINH NGHIỆM.

………

………

………

. -  -

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

(PHẦN TIẾNG VIỆT) A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.

-Hs hiểu và biết cách xưng hô trong giao tiếp

B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KĨ NĂNG.

1.Kiến thức.

Giúp hs ôn tập kiến thức về đại từ xưng hô.

2.Kĩ năng.

- Rèn luyện cho hs kỹ năng dùng đại từ xưng hô trong giao tiếp cho đúng "vai" và

đúng màu sắc địa phương.

3.Thái độ.

-Nghiêm túc trong giờ học

C.PHƯƠNG PHÁP.

-Phân tích,bình giảng

D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1.Ổn định tổ chức.

2.Kiểm tra bài cũ.

3.Bài mới : GV giới thiệu bài

- GV hướng dẫn hs ôn tập về từ ngữ xưng

hô, cách xưng hô

H: Tìm hiểu khái niệm xưng hô? (xưng là

gì? hô là gì?

H: Những loại từ ngữ nào có thểdùng làm

từ ngữ xưng hô? cho ví dụ về các từ ngữ

xưng hô thường gặp?

H: Trong xưng hô, giao tiếp có thể có

những quan hệ nào?

GV: Lưu ý trong giải thích phải luôn chú ý

đến các "vai" xh trong giao tiếp

- HS đọc đoạn văn;

H: Xác định từ ngữ xưng hô địa phương

trong đoạn trích?

H: Từ ngữ xưng hô nào không phải là từ

ngữ toàn dân, nhưng cũng không phải là từ

ngữ địa phương? Tại sao?

- GV xác định tìm những từ ngữ xưng hô ở

địa phương BG và mở rộng ở các địa

phương khác

H: Cho biết từ ngữ xưng hô địa phương có

thể dùng trong những hoàn cảnh giao tiếp

nào?

=> GV hướng dẫn hs thực hiện yêu cầu

mục 4 SGK

- Trong TV có 1 số lượng khá lớn các danh

từ chỉ họ hàng thân thuộc và chỉ nghề

1 Ôn tập về từ ngữ xưng hô:

a) Xưng hô:

- Xưng: Người nói tự gọi mình

- Hô: Người nói gọi người đối thoại (người nghe)

b) Dùng từ ngữ xưng hô:

- Dùng đại từ trỏ người: tôi, chúng tôi, mày, nó , ta, mình…

- Dùng danh từ chỉ quan hệ thân thuộc và 1 số danh từ chỉ nghề nghiệp chức tước: ông, bà, anh, chị, chủ tịch, nhà giáo…

c) Quan hệ xưng hô:

- Quan hệ quốc tê: Giao tiếp đối ngoại

- Quan hệ quốc gia: Giao tiếp trong cơ quan Nhà nước, trường học…

- Quan hệ xh: Giao tiếp rộng rãi trong các lĩnh vực đời sống xã hội…

2 Bài tập:

a) Bài 1: Xác định từ xưng hô đph:

- "U": dùng để gọi mẹ

- Từ xưng hô "mợ" không phải là từ ngữ toàn dân, nhưng cũng không phải là từ ngữ địa phương vì nó thuộc lớp từ biệt ngữ xã hội

b) Tìm từ xưng hô ở địa phương em và địa phương khác

- U, bầm, bủ (mẹ), thầy (cha) => BG

- Mi (mày), choa (tôi) => Nghệ tĩnh

- Eng (anh), ả (chị) => Huế

-Tau (tao), mầy (mày) => NTB

- Tui (tôi), ba (cha), ổng (ông ấy) => NB

c) Từ ngữ xưng hô địa phương được dùng trong những phạm vi giao tiếp hẹp như: ở địa phương…

- Dùng trong tác phẩm văn học ở một mức độ nào đó để tạo không khí địa phương cho tác phẩm

- Không dùng trong các hoạt động giao tiếp quốc tế, quốc gia (nghi thức trang trọng)

III.HƯOUNG DẪN TỰ HỌC

-Ôn tập chuẩn bị bài thi HKII.

nghiệp, chức vụ được dùng làm từ ngữ

xưng hô

-Nhận xét cách dùng từ ngữ xưng hô trong Tiếng việt.

E.RÚT KINH NGHIỆM.

………

………

………

. -  -

LUYỆN TẬP LÀM VĂN BẢN THÔNG BÁO

A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.

-Giúp hs củng cố lại những tri thức về văn bản thông báo:

B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KĨ NĂNG.

1.Kiến thức.

Giúp hs củng cố lại những tri thức về văn bản thông báo: Mục đích, yêu cầu, cấu tạo

của 1 văn bản thông báo, từ đó nâng cao năng lực viết thông báo cho hs.

2.Kĩ năng.

- Rèn kỹ năng so sánh, khái quát hoá, lập dàn ý, viết thông báo theo mẫu.

3.Thái độ.

-Nghiêm túc trong giờ học

C.PHƯƠNG PHÁP.

-Phân tích,thảo luận

D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1.Ổn định tổ chức.

2.Kiểm tra bài cũ.

3.Bài mới : GV giới thiệu bài

HĐ1

H: Những tình huống nào cần làm

văn bản thông báo?

H: Khi xác định làm văn bản

thống báo cần chú ý những vấn đề

gì?

H: Hãy so sánh văn bản tường

trình với văn bản thông báo?

HĐ2

- HS đọc - nêu yêu cầu BT1

GV hướng dẫn hs trong 3 tình

I Ôn tập lý thuyết:

1.Tình huống làm văn bản thông báo:

- Chủ thể thông báo

- Đối tượng thông báo

- Nguyên nhân điều kiện làm thông báo

- Nội dung thông báo

- Hình thức, bố cục của thông báo

2 So sánh văn bản tường trình - văn bản thông báo

II Luyện tập:

1 Bài 1: Lựa chọn văn bản thích hợp:

a) Văn bản thông báo

- Hiệu trưởng viết thông báo

huống trong SGK Hãy lựa chọn

các văn bản phù hợp với từng tình

huống đó

H: Cho biết chủ thể tạo lập văn

bản đó là ai?

H: Đối tượng mà văn bản đó

hướng tới là ai?

H: Nội dung chính của văn bản là

gì?

- Chia nhóm thảo luận

- HS đọc, nêu yêu cầu BT2

Chia nhóm thảo luận, tìm chỗ sai

của văn bản, sửa những chỗ sai đó

- HS đọc, nêu yêu cầu BT3

- GV yêu cầu mỗi hs tự tìm cho

mình ít nhất 3 tình huống

- GV yêu cầu 1-3 hs trình bày

- HS nhận xét, GV nhận xét, sửa

chữa

- HS đọc , nêu yêu cầu BT4

- Yêu cầu mỗi hs tự chọn 1 tình

huống tạo lập văn bản thông báo

cho phù hợp chính xác

- Cán bộ, giáo viên học sinh toàn trường nhận đọc thông báo

- Nội dung k/h tính chất lễ kỷ niệm SNBH

b) Văn bản báo cáo

c) Văn bản thông báo

2 Bài 2: Phát hiện lỗi sai trong văn bản thông báo:

- Không có số công văn, thông báo, nơi nhận, nơi lưu viết ở góc trái phía trên và phía dưới bản thông báo

- ND thông báo chưa phù hợp với tên thông báo nên thông báo còn thiếu cụ thể các mục: TG kiểm tra, yêu cầu kiểm tra, cách thức kiểm tra

3 Bài 3: Tìm thêm những tình huống cần viết văn bản thông báo:

- Thông báo thu các khoản tiền đầu năm học

- Thông báo về tình hình học tập và rèn luyện của hs cá biệt trong tuần

- Thông báo về kế hoạch tham quan thực tế Hạ Long

- Quảng Ninh…

4 Bài 4: Chọn 1 trong các tình huống cụ thể vừa nêu trên để viết văn bản thông báo

III.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

Ôn tập cách làm văn bản thông báo, tường trình.

E.RÚT KINH NGHIỆM.

………

………

………

. -  -