GV: v× cèm cã gi¸ trÞ v¨n ho¸ đặc sắc như vậy nên mỗi người cần có cách thưởng thức cốm riêng để không làm mất đi giá - HS lắng nghe.. trÞ cña cèm.[r]
Trang 1Ngày soạn: 12/12/2006 Bài 14.
Ngày dạy: 13/12/2006 Một thứ quà của lúa non: Cốm.
Tiết 57: Đọc - hiểu văn bản.
A Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức:
trong một thứ quà độc đáo và giản dị của dân tộc
2 Kỹ năng:
tuỳ bút của Thạch Lam
B Chuẩn bị
C.Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
Đọc thuộc lòng bài thơ:'' Tiếng gà ':: Qua bài thơ em cảm nhận thế nào về tình bà cháu
Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
Đã là @ Hà Nội hay từng sống một thời gian ở Hà Nội mấy ai không một lần ăn cốm với chuối tiêu vào những ngày mùa thu mát trời B sẽ thú vị của Thạch Lam
Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của GV HĐ của HS Nội dung cần đạt
- AH dẫn học sinh đọc chú
thích dấu sao
? Nêu hiểu biết của em về tác
giả?
? Bài tuỳ bút giới thiệu điều
gì?
- GV nêu yêu cầu đọc: Giọng
tình cảm, thiết tha trầm lắng
- GV đọc mẫu một đoạn
- Gọi học sinh đọc, nhận xét
? Em hiểu thế nào về thể
loại tuỳ bút
- HS đọc chú thích
- Dựa vào SGK trả lời
- HS trả lời
- HS nghe
- HS đọc bài
- Trình bày ý hiểu
I Đọc - Tiếp xúc văn bản.
* Tác giả, tác phẩm: SGK
- Giới thiệu về cốm một thứ quà mà trời ban tặng cho con @ Việt
* Đọc.
* Cấu trúc văn bản
- Tuỳ bút: Là một thể loại văn xuôi Tuy có những điểm gần với bút ký, ký sự ở miêu tả ghi chép hình ảnh, sự việc có thật
Trang 2? Hãy xác định đối biểu
cảm của văn bản?
? Để giới thiệu về đối
đó, tác giả đã sử dụng những
8 thức biểu cảm nào?
`8 thức nào là chủ yếu
? Bài văn có mấy đoạn? Nội
dung chính của mỗi đoạn
- GV: Khái quát, chuyển ý
- Chú ý đoạn văn từ đầu- > Của
trời
? Tác giả mở đầu bài viết về
cốm bằng hình ảnh và chi tiết
nào?
? Tại sao viết về cốm tác giả
lại mở đầu bằng 8 thơm
của lá sen?
? Những từ nào miêu tả hạt
thóc nếp đầu tiên làm nên
cốm?
? Cách miêu tả hạt thóc nếp
đầu tiên có gì đặc sắc?
Tác dụng của cách miêu tả đó?
? Tại sao tác giả lại sử dụng
một câu hỏi giữa đoạn văn?
Cách đặt câu vậy có tác
- HS xác định
- Độc lập trả
lời
- Xác định bố cục, nội dung mỗi đoạn
- Quan sát SGK
- Phát hiện chi tiết
- Độc lập trả
lời
- Phát hiện chi tiết
- Nhận xét
- Trình bày suy nghĩ
- Tuỳ bút thiên về biểu cảm
*@ không có cốt truyện, giàu tính biểu cảm, gần với thơ, trực tiếp thể hiện cái tôi trữ tình của @ viết
- Đối 9 Cốm
- `8 thức: Biểu cảm, miêu tả, tự sự và bình luận
- Biểu cảm, miêu tả là chủ yếu
- Bố cục: 3 đoạn
+ Đoạn 1: Từ đầu- > Thuyền rồng: Sự hình thành của hạt cốm
+ Đoạn 2: Tiếp -> Nhũn nhặn: Phát hiện ca ngợi những giá trị của cốm
+ Đoạn 3- còn lại: *D thức cốm và ý nghĩa sâu xa của cốm
II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Đoạn 1.
- A8 thơm của lá sen, làn gió mùa hạ
- A8 thơm đó gợi nhắc đến
8 vị của cốm
- Làm trĩu thân lúa, vỏ xanh dần dần đông lại
-> Tả từ trong ra ngoài
- Thấy sự làm lớn dần của hạt thóc và cả mùi vị bên trong
- Dùng câu hỏi giữa đoạn văn
Trang 3dụng gì?
? Những từ ngữ nào miêu tả
cảm xúc, 8 vị của cốm?
? Em có nhận xét gì về các từ
ngữ trên
? Em có nhận xét gì về cách
dẫn nhập vào bài của tác giả?
? Qua đoạn đầu bài viết, em
thấy cách giới thiệu về cốm
của tác giả thế nào?
- Học sinh chú ý đoạn văn tiếp
theo Để có hạt cốm thơm
ngon cần đến bàn tay của con
@)
? Tác giả đã thuyết minh về
cách làm cốm ở làng Vòng
thế nào?
? Theo em đoạn văn này tác
giả tập trung kể, tả hay biểu
cảm?
? Qua cách kể của tác giả, em
tác giả đối với @ làm ra hạt
cốm thế nào?
? Đoạn văn mở đầu giúp em
nội dung gì?
- GV: khái quát, chuyển ý
- Gọi học sinh đọc đoạn 2
? Tại sao nhà văn nghĩ đến
cốm gắn với quà sêu tết?
- HS phát hiện
- Nêu nhận xét
- Trình bày ý hiểu
- Suy nghĩ trả
lời
- Theo dõi SGK
- Độc lập trả
lời
- Phát hiện nghệ thuật
- Nêu cảm nhận
- HS khái quát nhận xét
- Đọc đoạn 2
để lôi kéo sự đồng cảm của @ đọc và hoà vào cảm xúc của nhà văn
- 5H qua, thấm nhuần, thanh nhã, tinh khết, 8 mát, trắng thơm
-> Từ ngữ chọn lọc tinh tế, tính từ miêu tả tinh tế 8 vị
và cảm giác
- Cách dẫn nhập tự nhiên, gợi cảm
- Cách giới thiệu bằng cảm nhận tinh tế về đối đặc biệt bằng khứu giác Từ ngữ
có nhịp điệu gần một đoạn thơ văn xuôi
- Tác giả không thuyết minh
kỹ mà chỉ giới thiệu một cách trân trọng nghề làm cốm
- Thiên về kể
- Yêu mến đối với @ làm
ra hạt cốm
=> Đoạn văn đã giới thiệu nguồn gốc của cốm và cách thức làm cốm.
- Tình yêu của tác giả đối với con người làng nghề.
2 Đoạn 2.
Trang 4? Qua sự liên D của nhà
văn em có suy nghĩ gì về giá
trị của cốm?
? ý nghĩa của món quà sêu tết
là gì?
? Em có nhận xét gì về cách
dùng từ trong đoạn văn
? Đoạn văn kể, tả hay suy
luận?
? Cách kể, tả và suy luận đó
làm nổi bật điều gì?
- GV: Đúng vậy nhờ nhà
thơ Thạch Lam mà chúng ta
chiều sâu văn hoá ẩm thực của
cha ông chúng ta
? Qua đoạn văn, @ đọc còn
nhà văn
- GV: Khái quát chuyển ý
- Cho học sinh chú ý đoạn
cuối
GV: vì cốm có giá trị văn hoá
đặc sắc vậy nên mỗi @
cần có cách D thức cốm
riêng để không làm mất đi giá
trị của cốm
? Tác giả đã bày cho mọi
@ cách ăn cốm thế
- Nêu suy nghĩ
- Suy nghĩ trả
lời
- Nêu ý nghĩa
- Nhận xét
- HS phát hiện
- Suy nghĩ, trả
lời
- HS lắng nghe
- Nêu suy nghĩ
- Chú ý đoạn cuối
- HS lắng nghe
- Dựa vào
- Gắn cốm với sêu tết là gắn với một thức ăn dân tộc với lễ
- Từ cốm gắn với dây tơ hồng
đến hồng cốm tốt đôi
- Cốm là thứ quà tặng của thiên nhiên cho con @ Việt Nam
- Cốm có mặt trong tất cả lễ tết trọng đại của con @)
- Giá trị văn hoá của cốm
- Thể hiện hạnh phúc lâu bền -> Dùng nhiều tính từ miêu tả gợi cảm
- Phần đầu suy luận và biểu cảm, đoạn giữa kết hợp tả và biểu cảm, đoạn cuối là suy luận, phê phán
=> Giá trị văn hoá của cốm
và những nét văn hoá ẩm thực trong văn hoá Việt Nam.
- Thái độ chê trách, phê phán những con @ không biết trân trọng những giá trị văn hoá của dân tộc, luôn bắt
3 Đoạn 3.
Trang 5? Vì sao tác giả lại ' ra cách
D thức cốm vậy
? Từ đó tác giả ' ra đề nghị
gì?
? Tác giả đã dùng những từ
ngữ thế nào để thể hiện
những lời đề nghị đó?
- Nhận xét lời đề nghị?
? Vì sao tác giả lại có những
lời đề nghị tha thiết đến
vậy
Qua đây em hiểu thêm gì về
tác giả Thạch Lam?
- GV: Đọc câu văn'' Cốm là
thức quà riêng biệt '' Em cảm
nhận thế nào về lời nhận
xét ấy?
? Em thấy tuỳ bút của Thạch
Lam có nét đẹp riêng nào?
? Cảm nghĩ của nhà văn về một
thứ quà của lúa non đã mang
lại cho em những hiểu biết mới
mẻ, sâu sắc nào về cốm?
SGK trả lời
- Độc lập trả
lời
- Nhận xét
- Suy nghĩ nhận xét
- Thảo luận nhóm
- Đại diện trình bày
- Đọc bài
- Thảo luận
- Trình bày
- Khái quát nghệ thuật
- Trình bày suy nghĩ
- Phải ăn từng ít một thong thả ngẫm nghĩ
vị của lúa, cái thanh đạm của loài thảo mộc
- Các bà mua hàng sẽ 8 sáng hơn nhiều lắm
- Dùng tính từ chỉ phẩm chất
và các động từ về cách ứng xử
đối với thức quà quí giá ấy
- Lời đề nghị tha thiết
- Để giữ gìn những nét văn hoá
Nam
-> Thạch Lam là con @ có phong cách sống tỉ mỉ kỹ 0s một cách sống tinh tế nhạy cảm Ông am hiểu văn hiểu Hà Nội
- Đoạn văn bàn về sự thưởng thức cốm và cái nhìn văn hoá
ẩm thực của nhà văn Đồng thời còn là nhắc nhở nhẹ nhàng trân trọng trước thứ sản vật của quê hương.
III Tổng kết:
- Nghệ thuật.
Lời văn giàu ấn của cảm giác, sức gợi cảm cao
+ Kết hợp nhiều 8 thức biểu đạt trên nền biểu cảm + Lời văn nhẹ nhàng êm ái
- Nội dung.
Cốm là một thứ quà đặc sắc vì
nó kết tinh nhiều vẻ đẹp: Vẻ
đẹp của 8 vị và màu sắc
đồng quê, vẻ đẹp của @
Trang 6GV: AH dẫn làm bài tập
luyện tập
- Thực hiện theo yêu cầu
chế biến, của tục lệ nhân duyên của cách mua và D thức
IV Luyện tập
- Chọn học thuộc lòng một
đoạn văn trong bài khoảng 5-
6 dòng
- W# tầm một số câu thơ, ca dao nói đến cốm
Hoạt động 4: AH dẫn học ở nhà
- Làm bài tập 6 / SGK
- Soạn bài: Chơi chữ
...loại tuỳ bút
- HS đọc thích
- Dựa vào SGK trả lời
- HS trả lời
- HS nghe
- HS đọc
- Trình bày ý hiểu
I Đọc - Tiếp xúc văn bản.
*... Tiếp -& gt; Nhũn nhặn: Phát ca ngợi giá trị cốm
+ Đoạn 3- lại: *D thức cốm ý nghĩa sâu xa cốm
II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Đoạn 1.
- A8 ...
đến hồng cốm tốt đôi
- Cốm thứ quà tặng thiên nhiên cho @ Việt Nam
- Cốm có mặt tất lễ tết trọng đại @)
- Giá trị văn hoá cốm
- Thể hạnh phúc lâu bền -& gt; Dùng