KiÕn thøc: - Giúp học sinh bước đầu nắm được khái niệm trữ tình và 1số đặc điểm nghệ thuËt phæ biÕn cña c¸c t¸c phÈm tr÷ t×nh, th¬ tr÷ t×nh... Kü n¨ng: - Củng cố những kiến thức cơ bản v[r]
Trang 1Ngày soạn: 26/12/2006 Tiết 67,68
Ngày dạy: 28/12/2006 Ôn tập tác phẩm trữ tình.
A.mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh đầu nắm khái niệm trữ tình và 1số đặc điểm nghệ thuật phổ biến của các tác phẩm trữ tình, thơ trữ tình
2 Kỹ năng:
- Củng cố những kiến thức cơ bản và duyệt lại một số kỹ năng đơn giản đã cung cấp và rèn luyện
3 Thái độ:
- Giúp học sinh biết vận dụng và hiểu biết thơ trữ tình qua một số tác phẩm cụ thể
B.Chuẩn bị.
- GV: Bảng phụ, phiếu học tập
C.Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động1: Kiểm tra.
- GVkiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
Hoạt động2: Giới thiệu bài.
- Để giúp các em nắm một cách có hệ thống về thơ văn trữ tình tiết học hôm nay chúng ta cùng đi ôn lại
Hoạt động 3: Bài mới.
- Gọi học sinh đọc câu 1
? Nhắc lại yêu cầu của câu1?
? Nêu tên tác giả của các tác
phẩm
? Nêu hiểu biết của em về tác
giả Xuân Quỳnh, Nguyễn
Khuyến
? Hai bài thơ Cảnh Khuya,
Rằm tháng riêng ra đời
trong hoàn cảnh nào?
- HS đọc câu hỏi
- Kể tên tác giả
- HS trình bày
- HS nêu hoàn cảnh sáng tác
I Nội dung ôn tập.
1.Câu1.
Nêu tên tác giả của một số tác phẩm.
- Cảm nghĩ -Lý Bạch
- Phò giá Trần quang Khải
- Buổi chiều Trần Nhân Tông
- Bài ca nhà Đỗ Phủ
- Bạn đến Nguyễn Khuyến
- Rằm tháng riêng, Cảnh khuya :Hồ Chí Minh
- Tiếng gà (= Xuân Quỳnh
- Hai bài thơ ra đời trong những ngày đầu của cuộc
Trang 2? Hoàn cảnh sáng tác của 2 bài
thơ: Bài ca Côn Sơn, Bạn đến
chơi nhà giống nhau ở điểm
nào?
- GV khái quát chuyển ý-câu2
- GV: yêu cầu học sinh làm
với cột B để có tác phẩm với
nội dung đúng, chính xác
- Gọi đại diện các nhóm trình
bày
- Gọi học sinh đọc câu3
- GV:
trên bảng phụ
- Gọi học sinh nhận xét, bổ
xung
? Đọc thuộc lòng một bài thơ
hoặc một đoạn văn thuộc một
- Phát hiện
- HS làm theo nhóm
- Đại diện trình bày
- HS đọc câu 3
- Làm việc
độc lập
kháng chiến chống pháp
- Hai bài đều sáng tác khi các tác giả đã từ quan về ở ẩn tại quê nhà
2.Câu2.
Sắp xếp tên tác giả khớp với
biểu hiện
a.- Bài ca nhà tranh Tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả b- Qua đèo ngang - Nỗi nhớ
buồn đơn lẻ thầm lặng giữa núi
đèo hoang sơ
c-Ngẫu nhiên Tình cảm quê
xa lúc mới trở về quê
d-Sông núi ý thức độc lập tự chủ
niệm đẹp của tuổi thơ
e Bài ca Côn Sơn - Nhân cách thanh cao và sự giao hòa tuyệt
đối với thiên nhiên
g Cảm nghĩ Tình cảm quê
h Cảnh khuya- tình yêu lòng
thái yung dung lạc quan
3 Câu 3.
a Sau phút Song thất lục bát
b Qua Đèo Ngang- Thất ngôn
c Bài ca Côn Sơn- Lục bát
d Tiếng gà ( Thơ 5 chữ
đ Cảm nghĩ Ngũ ngôn tứ tuyệt
ngôn tứ tuyệt
Trang 3trong số các tác phẩm trữ tình
đã học
- Gọi học sinh đọc câu 4.Tìm
những ý kiến mà em cho là
không chính xác
? Điền vào chỗ trống trong
những câu sau
- Gọi học sinh trình bày
- GVkhái quát nội dung các
câu hỏi
? Nêu ý hiểu của em về tác
phẩm trữ tình?
? Ca dao trữ tình hiểu
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
- Gọi học sinh đọc bài tập 1
? Giải thích nghĩa của các từ:
đông
? Nội dung trữ tình của hai câu
thơ trên
? Đọc lại 2 câu thơ và cho biết
cách thể hiện tình cảm của tác
- GV: Nêu yêu cầu của bài 2
- Cho học sinh đọc lại 2 bài
thơ
? Điểm chung giống nhau về
nội dung của 2 bài thơ là gì?
- Lựa chọn,
đọc thuộc lòng
- Nêu ý kiến cá nhân
- Chọn từ
điền vào chỗ trống
- HS khái quát trả lời
- Đọc ghi nhớ
- Đọc bài tập 1
- Độc lập trả
lời
- Suy nghĩ trả
lời
- HS nghe
- Đọc bài thơ
- Nêu nhận
4 Câu 4.
- Các ý kiến không chính xác: a-e-i-k
5 Câu 5.
a Tập thể, truyền miệng
b Lục bát
c So sánh, nhân hoá, ẩn dụ, nói giảm
II Ghi nhớ: SGK
III Luyện tập.
1 Bài tập1.
* Nội dung:
của tác giả Nguyễn Trãi Lo
Nguyễn Trãi
* Cách thể hiện:
- ở tất cả dòng thứ nhất của 2 câu biểu hiện tình cảm trực tiếp qua cách kể và tả
- Dòng thứ 2 biểu cảm gián tiếp tình cảm và qua biện pháp
ẩn dụ để tô đậm tình cảm ở dòng 1
2 Bài tập 2.
- So sánh hai bài thơ: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh và ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
Trang 4? Tình huống thể hiện tình yêu
- Gọi học sinh đọc 2 bài thơ
- Nêu nội dung của 2 bài thơ?
? Cảnh vật miêu tả có
điểm gì giống nhau
? So sánh cách thể hiện tình
cảm của các tác giả ở 2 bài
thơ?
? Cảnh ở hai bài thơ có gì khác
nhau?
xét
- Suy nghĩ trả
lời
- Đọc bài thơ
- Nhắc lại nội dung
- So sánh, nhận xét
- So sánh rút
ra nhận xét
- Hai bài thơ thể hiện tình yêu
* Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
- Tình cảm của tác giả thể hiện khi ở xa quê
- Tình cảm thể hiện trực tiếp
- Cách thể hiện nhẹ nhàng, sâu lắng
* Ngẫu nhiên viết nhân buổi về quê
- Tình cảm thể hiện khi mới
đặt chân về quê
- Tình cảm biểu hiện gián tiếp
- Cách biểu hiện hóm hỉnh mà ngậm ngùi
3 Bài tập 3
- So sánh 2 bài thơ: Cảnh khuya và đêm đỗ thuyền ở bến Phong Kiều
- >Hai bài thơ miêu tả đêm trăng đẹp
* Cảnh vật được miêu tả:
+Giống nhau:
- Đêm khuya, trăng, thuyền, dòng sông
+ Khác nhau:
Cảnh khuya: Sống động tuy có
trong sáng
Đêm đỗ thuyền Cảnh yên tĩnh chìm trong u tối
* Tình huống thể hiện:
- Đêm đỗ thuyền là tình cảm của lữ khách thao thức không ngủ vì nỗi buồn xa xứ + Cảnh ở đây: trăng đã xế, quạ
ngủ cảnh buồn của đèn chài, nửa đêm tiếng chuông chùa văng vẳng vọng đến
Trang 5- GV: Khái quát cho dù cảnh
vật và tình cảm thể hiện
trong 2 bài có nhiều điểm khác
quan hệ giữa cảnh và tình đều
rất hoà quyện, hài hoà
- GV: Nêu yêu cầu
- Phát phiếu học tập
câu trả lời em cho là đúng
- Gọi đại diện trình bày
- HS lắng nghe
- HS nghe
- Thảo luận theo nhóm
- Đại diện trình bày
thuyền khách
- Cảnh khuya: Tình cảm là
một công việc trọng đại đối với
sự nghiệp cách mạng
+ Cảnh vật là một khung cảnh không gian cao rộng, bát ngát tràn đầy ánh sáng và sức sống của mùa xuân trong đêm rằm tháng giêng Tâm trạng của tác giả ung dung, lạc quan, tin
4 Bài 4.
- Đáp án đúng: b-c-e
Hoạt động 4:
- Ôn tập toàn bộ tác phẩm trữ tình
- Ôn tập phần tiếng việt chuẩn bị tiết ôn tập