Vì vậy việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em là nhiệm vụ chung của chúng ta, những lớp người anh, người chị mang khăn khăn quàng đỏ, bên cạnh đó còn là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân,[r]
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
I LỜI NÓI ĐẦU
Là giáo viên được đào tạo giảng dạy chuyên môn về Tiểu học, nghiệp vụ công tác Đội được trang bị trong trường Sư phạm chỉ là những kiến thức sơ đẳng Do vậy khi nhận công tác, được Ban giám hiệu phân công làm Tổng phụ trách Đội, tôi rất
bỡ ngỡ Nhưng với sự nhiệt tình, lòng yêu nghề, mến trẻ, tôi đã đem hết khả năng của mình để tìm hiểu kỹ năng thực hành công tác Đội của học sinh khối 4 Qua tìm hiểu học sinh, biết được những hứng thú tham gia công tác Đội trong hoạt động ngoại khoá của trường, từ đó có những biện pháp giáo dục thích hợp để đạt được kết quả cao Mong muốn lớn nhất của tôi là được dìu dắt các em, giúp đỡ các em thêm yêu thích và hứng thú tham gia các phong trào và các hoạt động của Đội Chúng ta
đã biết: Hoạt động Đội là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam, trong từng giai đoạn cách mạng dân tộc, dân chủ hay cũng như trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh hoạt động không ngừng, luôn gắn sự hoạt động của mình với thực tiễn cách mạng Đội đã sáng tạo ra những hình thức, những chủ đề sinh hoạt, những hình thái tập hợp thích hợp, hấp dẫn, do đó lôi cuốn các em đội viên hoạt động, làm cho những hoạt động nhỏ bé, bình thường của các em có một ý nghĩa cao cả Thông qua các hoạt động này, Đội cũng động viên các em học tập, rèn luyện, nâng cao vai trò chủ nhân đất nước, một lực lượng cách mạng, những chiến sĩ nhỏ tuổi Vì vậy, hoạt động của Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh (gọi tắt là hoạt động Đội) là một mặt sinh hoạt của Đội (Chi đội – Liên đội) hoạt động Đội tập hợp và hướng dẫn thiếu nhi tham gia những hoạt động
tự nguyện của Đội nhằm đạt được hiệu quả giáo dục cao hơn
Tổ chức hoạt động Đội cho các em nhằm đạt được mục tiêu giáo dục của hội đồng Đội đồng thời tạo điều kiện cho các em nhằm đạt được mục tiêu giáo dục của
Đội đồng thời tạo điều kiện cho các em có môi trường thuận lợi trong việc rèn luyện
Trang 2, vui chơi, học tập và phát triển tốt nhất
Thứ nhất, hoạt động Đội tăng cường tình đoàn kết trong các em, xây dựng tổ chức Đội vững mạnh Hoạt động Đội tăng cường tình đoàn kết nội bộ các em, bởi lẽ đoàn kết tạo nên sức mạnh cho tập thể và đảm bảo cho mọi hoạt động, phát huy được tác dụng của nó Mỗi hoạt động Đội đề ra, các em đều được bàn bạc, quyết định và phân công nhau cùng làm Trong quá trình bàn bạc, mỗi em đã tự xác định cho mình và cho bạn mục đích yêu cầu của công việc, trách nhiệm của mỗi người Trong kết quả mọi người đều thấy được sự đóng góp của mình, thấy được mối quan
hệ với nhau trong hành động, đánh giá đúng khả năng do đó gần gũi nhau, hiểu nhau hơn Được hoạt động trong tổ chức Đội, các em có dịp tỏ rõ tinh thần trách nhiệm của mình để mang lại thắng lợi, vinh dự cho tập thể Ngay trong một cuộc thi đua với các đơn vị bạn, sự thắng lợi đã gắn bó các em lại với nhau, nhưng sự thất bại, thua kém cũng dễ làm cho các em gần gũi, động viên nhau, trao đổi kinh nghiệm, chuẩn bị cho một cuộc đọ sức tiếp theo đạt kết quả như các em mong muốn Thông qua hoạt động Đội, ý thức tập thể được nâng cao và làm cho các em đoàn kết chặt chẽ hơn Đấy là sự thống nhất trong nội bộ các em mang lại niềm vui
và vinh quang chung, tình đoàn kết dựa trên cơ sở ấy sẽ rất bền vững
Thứ hai, hoạt động Đội, xây dựng, củng cố tổ chức Đội ngày càng vững mạnh Đối với tổ chức Đội, trước hết chúng ta cần giáo dục các em ý thức được rằng : Các
em là một thành viên của một tổ chức nhất định và hành động của mỗi em đội viên không còn là công việc của mỗi cá nhân nữa Nó là nhiệm vụ và cũng là quyền lợi của những thành viên trong tổ chức Tất nhiên ý thức đó là kết quả lâu dài và ý thức
đó lớn lên được là do bản chất của tổ chức, chứ hoàn toàn không phải là kết quả của những bài lên lớp
Thứ ba, hoạt động Đội hướng các em vào hành động cách mạng, góp phần đáng kể vào việc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng phong trào thiếu nhi mà
Trang 3trước hết là xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa Con người trong Xã hội Chủ nghĩa phải thể hiện rõ được phẩm chất đạo đức xã hội chủ nghĩa trong cuộc sống, được cụ thể hoá trong hành động thực tế Thực tế hoạt động của Đội trong suốt quá trình lịch sử đã chứng tỏ các em là một lực lượng đông đảo, góp phần đáng kể cho cách mạng, thực hiện đúng như lời Bác hồ đã dạy : “Việc gì có ích cho kháng chiến,
có ích cho Tổ quốc thì các cháu nên gắng sức Làm bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu, nhiều việc nhỏ cộng lại thành việc to” (trích thư Bác Hồ gửi các cháu nhi đồng toàn quốc năm 1947)
Thứ tư, hoạt động Đội phục vụ cho yêu cầu và nguyện vọng của quần chúng thiếu nhi Các em thiếu niên, nhi đồng đang ở giai đoạn phát triển mạnh mẽ về tâm
lý cũng như về sinh lý Sự hoạt động của các em để thoả mãn sức sống dồi dào ngày một tăng lên của mình, để hiểu biết thêm cái mới, muôn màu, muôn vẻ của đất nước ta ngày một đi lên Hoạt động Đội không những đáp ứng được yêu cầu của các
em, giúp cho các em phát triển toàn diện, đúng hướng mà còn tránh cho các em những trò chơi nguy hiểm, dễ gây tai nạn, thương tích, hoặc ảnh hưởng không tốt đến đạo đức của các em cuộc sống bình thường hàng ngày trong gia đình của các
em cũng cần được tổ chức Đội chú ý giúp đỡ, quan tâm đến mỗi đội viên của mình Đội sẽ tổ chức được những hoạt động sát với hoàn cảnh, đời sống các em, lấy những hành động thực tế hàng ngày làm nội dung, bổ xung và nâng cao lên tầm vóc cao đẹp của cuộc cách mạng Làm cho hoạt động đó có thêm sức hấp dẫn, giúp cho các em trở thành những : “Con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, đội viên chăm” những
“Cháu ngoan Bác Hồ”
Thứ năm, hoạt động Đội còn góp phần củng cố, nâng cao kiến thức cho các
em, đồng thời quan trọng hơn là giúp các em thực hiện Quyền và Bổn phận của mình trong cuộc sống, học tập, vui chơi, sinh hoạt hàng ngày Bên cạnh đó hoạt động của Đội còn giúp các em ứng dụng được những nội dung đã được học
Trang 4vào trong cuộc sống, bổ sung, nâng cao những kiến thức, kỹ năng sống cần thiết cho các em Bên cạnh đó Đội còn là lực lượng dự bị của Đoàn , vừa thể hiện tính phát triển của tổ chức Đội và đội viên, vừa là nhiệm vụ của Đội, giúp đội viên phấn đấu trở thành đoàn viên Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, góp phần trực tiếp vào việc đào tạo lớp người kế tục sự nghiệp của Đoàn Mục đích của Đội thể hiện rõ ở khẩu hiệu Đội, khẩu hiệu có hai vế, vừa gắn nhiệm vụ cách mạng của đất nước, vừa gắn với lý tưởng cao đẹp của Bác Hồ Khẩu hiệu vừa có tính hành động, vừa mang tính lý tưởng Việc thực hiện mục tiêu của Đội được thể hiện rõ ở những nhiệm vụ của Đội và của đội viên, mà được cụ thể hoá phù hợp với lứa tuổi các em Với vai trò, vị trí và khả năng của tổ chức Đội Đội phải góp phần trực tiếp vào việc giúp đội viên trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, người công dân tốt Nghĩa
là lớp người kế kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng, của Bác Hồ và của dân tộc ta
Sau một năm trực tiếp nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm và giúp đỡ các em trong công tác Đội Tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ của Chi bộ, Ban giám hiệu nhà trường, sự giúp đỡ cộng tác nhiệt tình của các đồng chí giáo viên trong toàn trường, nhất là các đồng chí giáo viên chủ nhiệm của khối 4 Qua thực tế 8 năm làm Tổng phụ trách Đội trong trường Tiểu học, tôi đã thu thập được một số tài liệu cũng như những kinh nghiệm thực tế cần thiết để nghiên cứu Sáng kiến kinh
nghiệm đó là : “Tìm hiểu kỹ năng thực hành nghi thức Đội của học sinh khối 4”
II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Thiếu nhi là tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Khi các em được tổ chức thành đội ngũ trong tổ chức Đội của mình, thì Đội trở thành một lực lượng cách mạng theo tinh thần “tuổi nhỏ làm việc nhỏ”, đồng thời Đội là trường học giáo dục trong và ngoài nhà trường
Trang 5Thực tiễn cho thấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phụ trách của Đoàn, trong cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân, Đội là một thành viên trong mặt trận Việt Minh Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và các đội viên cùng cha anh tham gia các phong trào cách mạng như : Làm giao liên, vào các đội du kích, tiếp tế lương thực thực phẩm, bảo vệ cán bộ và trực tiếp giết giặc lập công Sự đóng góp của tập thể Đội và đội viên đã góp phần làm lên thắng lợi vĩ đại của cách mạng Tháng Tám và các cuộc kháng chiến oanh liệt của dân tộc, bảo vệ toàn vẹn Tổ quốc Trong Cách mạng xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là trong thời kỳ đẩy mạnh sự công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay, Đội thực sự là trường học giáo dục thiếu nhi và lực lượng cách mạng quan trọng, đã có những đóng góp không nhỏ của mình vào sự ổn định chính trị xã hội, phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân Vai trò, vị trí quan trọng của Đội tiếp tục được khẳng định trong quả trình đổi mới của đất nước, bằng những hoạt động thiết thực của mình trong các trường phổ thông, trên địa bàn dân cư như : Phong trào “Áo lụa tặng bà”, phong trào : “Đền ơn đáp nghĩa”, phong trào : “Thiếu nhi nghèo vượt khó”, thông qua các hoạt động truyền thông, các hình thức hoạt động phong phú với các nội dung thiết thực, đáp ứng tốt các yêu cầu của cách mạng và phong trào thiếu nhi trong giai đoạn mới…
Đối với thiếu nhi : Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là trường học
giáo dục thiếu nhi Việt Nam và là nơi các em được giáo dục, tự giáo dục, rèn luyện phấn đấu và trưởng thành Đội là người đại diện quyền lợi cho trẻ em nói chung và cho Thiếu niên, nhi đồng nói riêng Để thực hiện tốt vai trò này, Đội phải làm cho đội viên tin cậy, là chỗ dựa giúp các em thực hiện nhu cầu và nguyện vọng chính đáng của mình Đồng thời, mỗi người phụ trách Đội phải xứng đáng là người phụ trách, người anh, người chị gương mẫu cho các em thiếu niên và nhi đồng noi theo, rèn luyện phấn đấu xứng đáng là lực lượng dự bị trực tiếp và chiến lược cho
Trang 6Đảng, cho Đoàn Kế tục và nguyện suốt đời đi theo con đường mà Đảng và Bác Hồ kính yêu đã lựa chọn
Đối với nhà trường : Đội là người hỗ trợ tích cực, là cầu nối giữa nhà trường
và xã hội, là chỗ dựa đáng tin cậy của giáo viên nhà trường, được sự hỗ trợ tích cực nhà trường cùng nhà trường thực hiện nội dung và mục đích giáo dục Đội tổ chức triển khai mọi chủ trương của nhà trường động viên cổ vũ tất cả học sinh tham gia Hoạt động Đội còn là cầu nối giữa nhà trường và xã hội, góp phần vào việc thực hiện nguyên lý giáo dục của Đảng là học đi đôi với hành Để thực hiện vai trò này, tập thể Đội phải vững mạnh, ý thức đội viên phải được giáo dục thường xuyên thông qua những hoạt động phong phú giáo dục của Đội
Đối với xã hội : Đội là lực lượng đông đảo của xã hội, một lực lượng cách
mạng tham gia tuyên truyền, cổ động các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước tham gia xây dựng và quản lý xã hội với những việc làm vừa sức Để thực hiện vai trò này, Đội không chỉ hoạt động trong trường học, ngoài giờ lên lớp mà còn phải tăng cường hoạt động Đội trên địa bàn dân cư
Đối với Đảng : Đội là đội dự bị trực tiếp, là nguồn bổ sung chủ yếu về số
lượng và chất lượng cho Đoàn Thanh niên Về thực chất, toàn bộ công tác Đội giúp các em rèn luyện, phấn đấu để chuẩn bị cho các em đội viên đủ điều kiện ra nhập Đoàn khi đã trưởng thành Đó cũng là nhiệm vụ xây dựng Đoàn bằng con đường ngắn nhất và tốt nhất Xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Để thực hiện vai trò này, phải tăng cường trách nhiệm của các cán bộ Đoàn làm công tác phụ trách Đội và làm tốt công tác giáo dục đội viên lớn lên Đoàn Phải tạo môi trường cho các em đội viên lớn được rèn luyện, thử thách, phấn đấu, phân công đoàn viên trực tiếp giúp đỡ các em Xây dựng các tổ tu dưỡng cho đội viên lớn với các kế hoạch hoạt động cụ thể, thiết thực, phù hợp với điều kiện, là nhiệm vụ, trách nhiệm, là niềm vinh dự, tự hào của mỗi đoàn viên, cán bộ Đoàn, phụ trách Đội
Trang 7Đối với Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh : Đội là lực lượng dự trữ chiến
lược cho Đảng, là đội dự bị của Đoàn, là lực lượng nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là một trong những lực lượng tạo nên mắt xích quan trọng trong hệ thống chính trị : Đội, Đoàn, Đảng Đội cùng nhà trường thực hiện mục tiêu và nguyên lý giáo dục của Đảng Để thực hiện tốt vai trò này, trong công tác xây dựng Đội và giáo dục thiếu nhi phải đảm bảo sự lãnh đạo của cấp uỷ Đảng Hơn nửa thế kỷ qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Bác Hồ kính yêu và sự dìu dắt của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, phong trào Thiếu nhi cả nước ngày càng phát triển mạnh
mẽ Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trở thành nơi hội tụ của thiếu nhi và không ngừng lớn mạnh, xứng đáng là lực lượng giáo dục tích cực trong và ngoài nhà trường, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Ngày nay Việt Nam bước vào thời kỳ mới - Thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, con người được đặt ở trung tâm phát triển kinh tế - xã hội, trong đó lớp thiếu niên nhi đồng hôm nay sẽ là những công dân, những người chủ tương lai của đất nước Muốn đạt được kết quả đào tạo thế hệ trẻ thành con người mới, con người của năng động và sáng tạo, thì ngay ở cấp tiểu học, chúng ta phải hướng dẫn và trang bị một cách hoàn chỉnh những kiến thức về công tác Đội, qua đó giúp các em có ý thức tự rèn luyện về Đức – Trí - Thể - Mĩ Có tầm hiểu biết giao lưu và quan hệ xã hội rộng hơn, giúp các em có những hứng thú học tập, từ đó các em có nền tảng và cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách
Trong quá trình trực tiếp làm Tổng phụ trách Đội, được tiếp xúc làm việc với môi trường hoạt động Đội và các em thiếu nhi đã cho tôi thấy : Việc thực hành nghi thức Đội nói riêng và hoạt động Đội nói chung trong trường học có tầm quan trọng không những ở trường Tiểu học mà còn có tầm quan trọng trong việc xây dựng, giáo dục Thanh thiếu nhi cả nước Bởi vì qua hoạt động Đội, giúp các em có những hứng thú trong học tập, rèn luyện tốt, mạnh dạn trong giao tiếp và mở rộng tầm
Trang 8hiểu biết của các em Rèn luyện đức tính tự lập, tự quản trong mỗi đội viên và nhi đồng Ta không thể đem so sánh với các môn học trong trường học vì : Đội là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, thể hiện sự lớn mạnh của Đội trong quá trình hoạt động Tạo cho đội viên được giáo dục thông qua các hoạt động tập thể do Đội tổ chức
Phương thức và biện pháp giáo dục của Đội mang bản sắc riêng, thể hiện là một lựclượng giáo dục của một tổ chức trẻ em, kết hợp với sự hướng dẫn của anh chị phụ trách Nhưng thực trạng công tác Đội trong các trường Tiểu học nói chung
và trường Tiểu học Nghinh Tường nói riêng còn có nhiều mặt hạn chế, chưa phát huy được hết Vậy, nguyên nhân nào dẫn đến sự hạn chế này, đó là cả một vấn đề cần nghiên cứu trong suốt quá trình thực hiện và hoạt động Với cương vị là một Tổng phụ trách Đội của trường, tôi muốn tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến việc thực hành nghi thức Đội của các em trong Liên đội còn yếu Phải trải qua một quá trình nghiên cứu, từ đó giúp tôi có phương pháp và biện pháp thích hợp khi làm công tác Đội Có như vậy mình mới có phương pháp hướng dẫn giảng dạy tốt để các em hiểu bài và giúp các em thêm yêu thích hoạt động Đội, mạnh dạn, tự tin, sôi nổi trong các hoạt động Đội Cũng chính từ sáng kiến kinh nghiệm này đã bồi dưỡng, tích luỹ cho tôi một phương pháp giảng dạy cũng như kỹ năng nghiệp vụ công tác Đội vững
chắc Đó là lý do khiến tôi chọn Sáng kiến kinh nghiệm: “Tìm hiểu kỹ năng thực hành nghi thức Đội của học sinh khối 4”
III ĐỐI TƯỢNG - PHẠM VI - THỜI GIAN - ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU:
1 Đối tượng nghiên cứu :
Trường Tiểu học Nghinh Tường có tất cả tổng số học sinh là : 241 em do vậy đối tượng nghiên cứu là học sinh khối 4 gồm (4A + 4B và 4C)
+ Lớp 4A có 32 học sinh trong đó : Nam : 15 em
Nữ : 17 em
Trang 9+ Lớp 4B có 11 học sinh trong đó : Nam : 8 em
Nữ : 3 em
+ Lớp 4C có 10 học sinh trong đó : Nam : 5 em
Nữ : 5 em
2 Phạm vi nghiên cứu :
“Tìm hiểu kỹ năng thực hành nghi thức Đội của học sinh khối 4” trong
trường Tiểu học Nghinh Tường, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên
3 Thời gian nghiên cứu :
Năm học 2010 – 2011, trong quá trình vẫn tiếp tục làm Tổng phụ trách Đội tại trường Tiểu học Nghinh Tường và đi thăm các mô hình hoạt động Đội của các trường bạn Tôi thấy có rất nhiều băn khoăn về hoạt động Đội ở trường của mình Chính vì vậy mà tôi đã nghiên cứu đề tài này ngay từ đầu năm học
Thời gian cụ thể : Bắt đầu nghiên cứu từ ngày 19 tháng 8 năm 2010 và kết
thúc vào ngày 20 tháng 5 năm 2011
4 Địa điểm nghiên cứu :
Tôi tiến hành nghiên cứu tại trường Tại trường Tiểu học Nghinh Tường
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :
Trong quá trình làm bài nghiên cứu khoa học, tôi đã sử dụng những phương pháp sau để hoàn thiện Sáng kiến nghiên cứu khoa học của mình :
1 Phương pháp điều tra :
Tiến hành điều tra trực tiếp và gián tiếp
+ Điều tra trực tiếp : Trực tiếp trò chuyện với các em sau những giờ hoạt động cũng như giờ sinh hoạt Đội và sau khi kết thúc một hoạt động lớn
+ Điều tra gián tiếp : Sử dụng các phiếu trắc nghiệm qua một số câu hỏi để thấy được lòng say mê, hứng thú tham gia và thực hiện các hoạt động Đội và qua trao đổi với giáo viên chủ nhiệm lớp
Trang 102 Phương pháp đối chiếu so sánh
3 Phương pháp phân tích tổng hợp
Trên đây là một số phương pháp chủ yếu mà tôi đã sử dụng trong suốt quá trình điều tra, tìm hiểu kỹ năng thực hành nghi thức Đội của học sinh khối 4
V MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM :
“Tìm hiểu kỹ năng thực hành nghi thức Đội của học sinh khối 4”, từ đó tìm
ra nguyên nhân, đưa ra những biện pháp khắc phục và một số bài học kinh nghiệm tôi đã vận dụng vào giảng dạy hoạt động Đội ở Liên đội mình