Bµi míi Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt Trường THCS Hải Nhân Lop8.net... Giáo viên: Nguyễn Đình Trường.[r]
Trang 1Ngày 16/8/2009
CHủ đề 1
Vai trò và tác dụng của dấu câu trong văn bản
nghệ thuật
Tiết1: Ôn tập về các dấu câu đã học
A Mục tiêu: - Giúp h/s :
+Hệ thống lại các loại dấu câu đã học
+Rèn luyện kĩ năng nhận biết & sử dụng dấu câu trong một số đoạn văn cụ thể
B Tổ chức dạy học.
1- ổn định lớp
2- Bài mới.
I- Các loại dấu câu đã học
Giáo viên dùng bảng phụ , kẻ bảng như sách giáo khoa GV hướng dẫn h/s trả
lời và điền vào cột ( HS được thảo luận theo nhóm)
TT Dấu câu Chức năng Ví dụ
có quan hệ ngang nhau Lớp 8A, lớp 8B học buổi sáng
3 Dấu chấm phẩy Để tách các ý có quan hệ
hỏi tu từ Em là ai?Cô gái hay nàng
tiên
5 Dấu chấm cảm Dùng sau câu cảm thán & câu
(đặt trước lời thoại)
bằng lời hoặc những gì không thể kể hết
giải thích trong câu, đặt trước lời thoại
Trang 29 Dấu ngoặc đơn Đánh dấu phần chú thích Lí Bạch( 701-762)
dẫn trực tiếp
.Hàng loạt vở kịch
ra đời như “giác ngộ” “Bên kia sông đuống “
Giáo viên cho học sinh thi nhau lên điền vào các cột, các học sinh khác nhận xét Sau đó giáo viên nhận xét, bổ sung chốt lại nội dung bài học
* Hướng dẫn học ở nhà:
-H/S ôn kĩ lại những kiến thức đã ôn trên lớp
*Rút kinh nghiệm giờ dạy.
Ngày 20/8/2009
A Mục tiêu: - Giúp h/s:
+Phân tích vai trò, tác dụng của dấu câu trong các VBNT + ý nghĩa và hiệu quả biểu đạt của việc sử dụng dấu câu
B Tổ chức dạy học.
1- ổn đinh lớp
2- Kiểm tra bài cũ: ? Dấu phẩy, dấu chấm phẩy có công dụng gì?
3- Bài mới
II- Luyện tập.
Giáo viên cho học sinh đọc yêu cầu
bài tập ( SGK) Giáo viên chia ba
nhóm thảo luận 3 đoạn văn
* Đoạn 1: Đặt đấu phẩy, dấu chấm
phẩy vào chỗ thích hợp
Sau khi học sinh đại diện nhóm trả
lời – nhóm khác nhận xét ,bổ sung
GV Chốt
* Đoạn 1:
Người ta nhớ nhà, nhớ cửa, nhớ
Trang 3(H/S thảo luận nhóm )
* Đoạn 2: Đặt dấu chấm hỏi, dấu
chấm than vào chỗ thích hợp
(H/S thảo luận nhóm)
* Đoạn 3: Đặt dấu gạch ngang, dấu
ngoặc đơn vào chỗ thích hợp
những nét mặt yêu thương, nhớ những con đường đã đi về năm trước, nhớ người bạn chiến đấu dắt tay nhau đi trên những con đường vắng vẻ ngàn ngạt mùi hoa xoan
* Đoạn 2:
Ngày mai dân ta sẽ sống sao đây?
Sông Hồng chảy về đâu ? Và lịch sử? Bao giờ dải Trường Sơn bừng giấc ngủ?
Cánh tay thần Phù Đổng sẽ vươn mây Rồi cờ sẽ ra sao? Tiếng hát sẽ ra sao?
Nụ cười sẽ ra sao?
Ôi độc lập!
* Đoạn 3: “ Thôi thì bây giờ lễ các cụ (Trước là lễ gia tiên, sau là lễ sống ông) chẳng có tiền bạc gạo lợn,hay mâm cỗ cao đầy thì cũng phải lấy đầu làm lễ- gọi là chút lòng thành của con,cháu các cụ – rồi xin phép
ông để chúng tôi đưa cháu về nhà làm
ăn
Giáo viên chốt lại kiến thức bài học
C –Hướng dẫn học ở nhà:
- Chuấn bị trước bài tập 2,3,4
* Rút kinh nghiệm giờ dạy:
Trang 4
Ngày 25 /8/09 Tiết 3.
Luyện tập về các dấu câu trong VBNT (tiếp theo)
A Mục tiêu: Giúp h/s;
- Biết sử dụng dấu câu cho phù hợp trong đoạn văn -Tiến hành làm các bài tập2,3
B Tiến trình dạy học:
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
?Dấu chấm hỏi có công dụng gì? Nêu ví dụ?
3 Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Giáo viên cho học sinh đọc BT2
( GV đã viết sẵn bài tập vào bảng phụ)
GV chia lớp thành 2nhóm thảo luận
? Trong 2 đoạn văn sau có những dấu
câu đặt chưa chính xác, đặt lại cho
phù hợp?
(Đại diện nhóm lên làm- nhóm khác
nhận xét, bổ sung- Giáo viên kết luận)
H/s đọc đoan văn 2
* Bài tập 2:
Đoạn văn 1:- Thay dấu chấm bằng
dấu phẩy
“ một số nhà thơ cổ khác, thơ
Nguyễn Khuyến là .” -Thay dấu phẩy bằng dấu chấm
“ Thơ ông mang đậm hơi thở của cuộc sống làng quê Sau Nguyễn Khuyến, có nhiều nhà thơ ”
Đoạn văn 2:
-Thay dấu phẩy bằng đấu chấm sau cụm từ “ người yêu của mình ở
đây, nhà thơ
- Thay dấu phẩy bằng đấu hai chấm ,thay dấu phẩy bằng dấu chấm
“ hai nhân vật trữ tình: “ Thuyền”
là hình ảnh người con trai, còn bến là hình ảnh người con gái Thông
Trang 5Học sinh đọc bài tập 3
* Trong những câu sau , câu nào đặt
đấu câu đúng?
GV cho học sinh thảo luận theo
nhóm, đại điện nhóm lên trình bày,
nhóm khác nhận xét, bổ sung GV kết
luận
=> GV chốt đáp án:
qua ”
-Thay dấu phẩy bằng dấu chấm sau người mình yêu Có thể nói
Bài tập 3
1 Con đường nằm giữa hàng cây, toả rợp bóng mát
2.Con đường nằm giữa hàng cây toả rợp bóng mát
3.Động Phong Nha gồm : Động khô
và Động nước
4.Động Phong Nha gồm(Động khô và
Động nước)
5 Nơi đây vừa có nét hoang sơ bí hiểm; lại vừa rất thanh thoát và giàu chất thơ
6 Nơi đây vừa có nét hoang sơ, bí hiểm.Lại vừa rất thanh thoát và giàu chất thơ
7 Trên mái trường, chim bồ câu gù thật khẽ, và tôi vừa nghe vừa tự nhủ: + Liệu người ta có bắt cả chúng nó cũng phải hót bằng tiếng Đức không nhỉ ?
8 Trên mái trường,chim bồ câu gù thật khẽvà tôi vừa nghe vừa tự nhủ:
+ Liệu người ta có bắt cả chúng nó cũng phải hót bằng tiéng Đức không nhỉ?
9 Hương cứ trầm trồ khen những bông hoa đẹp quá!
10 Hương cứ trầm trồ khen những
Trang 6-Câu1; Sai -Câu5:Đ
-Câu2: Đúng -Câu6:S
- Câu3;Đ -Câu7:Đ
- Câu4: S -Câu8:S
-Câu9: Đ
-Câu10: S
* GV lồng vào văn bản “ Tôi đi học”
cho một vài đoạn văn trong văn bản
Gv sử dụng dấu câu sai yêu cầu h/s
sửa lại
bông hoa đẹp quá
- Hs sửa lỗi
* GV chốt kiến thức bài học
C- Hướng dẫn học ở nhà;
-Làm lại các bài tập
- Chuẩn bị BT 4,5
* Rút kinhnghiệm
Ngày soạn 6/9/2009
Tiết 4 Luyện tập về các dấu câu trong văn bản
nghệ thuật ( Tiếp theo)
A Mục tiêu:
- Học sinh sử dụng dấu câu trong các văn bản nghệ thuật
-Tiến hành làm các bài tập 4,5
B Tiến trình dạy học.
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ Kiểm tra vở bài tập của 2 h/s
3 Bài mới
Trang 7Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Bài tập 4 - Hãy so sánh và chỉ ra sự
khác nhau về sắc thái ý nghĩa do có
sự thay đổi về dấu câu của từng cặp
dưới đây
Học sinh thảo luận nhóm (2 nhóm)
=> GV bổ sung, kết luận
- HS đọc đoạn văn 1,2,3
? ở đoạn văn 1 cách dùng dấu ( )
diễn tả điều gì?
Dấu chấm than đặt sau câu văn thứ 3
có ý nghĩa gì?
? Nếu thay bằng dấu chấm thì ý
nghĩa câu văn có gì thay đổi?
a,- Mẹ đã về -> Sắc thái bình thường -Mẹ đã về! -> Ngạc nhiên vui vẻ b,- Đến bao giờ mẹ mới được gặp con? -> Câu hỏi nghi vấn
-Đến bao giờ mẹ mới được gặp con!
-> Tâm trạng băn khoăn, mong muốn được gặp con
c,- U tôi đã già đi từ bao giờ? U tôi đã già đi lúc nào? Tôi thực không hay
-> Hai câu hỏi tu từ diễn tả tâm trạng băn khoăn day dứt
- U tôi già đi từ bao giờ, U tôi đã già
đi lúc nào, tôi thực không hay
-> Trần thuật về mẹ Đoạn văn1 :
- ồ hắn kêu
-> Tiếng kêu của hắn kéo dài, kêu nhiều
- ồ hắn kêu!
-> Tiếng kêu gây cảm giác khó chịu, ngạc nhiên, bất ngờ của người chứng kiến
Đoạn văn 2:
- Nhưng họ ở Hà Nội về!
-> Tâm trạng ngạc nhiên của Liên
- Nếu thay bằng dấu chấm ý nghĩa của câu văn nói rõ những người đi trên
Trang 8? Tại sao tác giả dùng dấu( ) trong
câu “ Vậy mà dưới mắt tôi thì ?
-HS đọc bài tập, phân tích ý nghĩa tu
từ của đấu câu?
( Thảo luận nhóm - đại diện nhóm
trình bày ) GV bổ sung kết luận
? ý nghĩa của đấu chấm than !, dấu
( )
? ý nghĩa của dấu chấm.?
? ý nghĩa của dấu ( ) ?
chuyến tàu đêm (Câu trần thuật)
Đoạn văn 3:
- Vậy mà dưới mắt tôi thì ?
-> Diễn tả những điều “tôi” không tiện nói ra
Bài tập 5 VD1 Ôi! Sáng xuân nay, xuân 41 -> Cảm giác sung sướng Bác về im lặng con chim hót Thánh thót bờ lau vui ngẩn ngơ
-> Niềm vui khôn tả,xúc động thiêng liêng
VD2 - Đất nước đẹp vô cùng Nhưng Bác phải ra đi
-> Câu trần thuật , khẳng định vẻ đẹp của đất nước , nhưng vì tương lai của
đất nước Bác không thể ở lại, mặc dù bác rất quyến luyến
- Luận cương đến Bác Hồ Và người
đã khóc
-> Câu trần thuật, Thể hiện cảm xúc vui sướng của Bác
- Giặc nước đuổi xong rồi Trời xanh thành tiếng hát
-> Niềm vui khi đất nước toàn thắng VD3
Một trận đáu moóc chi lê bắt đầu bằng toàn các thứ đạn của địch
->Còn nhiều, không thể kể hết
Trang 9
C- Hướng dẫn học ở nhà.
-Làm lại các bài tập
- Đọc trước bài đọc “Dấu câu và tác dụng của dấu câu”
* Rút kinh nghiệm
Tiết 5 Bài đọc: Dấu câu và tác dụng của dấu câu
trong VBNT
A Mục tiêu:
- Qua bài đọc giúp học sinh nắm được tác dụng của việc sử dụng đúng các dấu câu trong văn bản nghệ thuật
- Học sinh vận dụng kiến thức đã học để làm các bài luyện tập
B Tiến trình dạy học
* Kiểm tra bài cũ: Giáo viên kiểm tra BT1 phần luyện tập của 1-2 h/s
* Bài mới:
- Giáo viên hướng dẫn h/s đọc (1-2 H/s đọc)
-Nhấn mạnh, khắc sâu cho h/s tác dụng các dấu câu và chuyển đổi dấu câu để biểu đạt những mục đích khác nhau
* Bài tập :
Giáo viên hướng dẫn hs làm các bài tập ở phần luyện tập
Bài tập 1: Học sinh đã làm ở nhà, gv kiểm tra 1-2 hs đọc -> hs khác nhận xét, giáo viên bổ sung
Bài tập 2: Học sinh viết tại lớp
Đoạn văn mẫu “ Đọc bài thơ “Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương, ta cảm nhận được nét đẹp hoàn hảo của người phụ nữ “ Thân em vừa trắng lại vừa tròn”
Vẻ đẹp ấy thật hấp đẫn, nhưng số phận của họ thật long đong lận đận “ Bảy nổi ba chìm với nước non”
Bài tập 3: Viết 1 đoạn văn dùng dấu chấm lửng, giá trị của loại dấu này?
Trang 10-> Học sinh viết tại lớp, gv kiểm tra 1-2 hs đọc , hs nhận xét, gv bổ sung kết luận
Đoạn văn mẫu “ Tôi đã khuyên nhủ bạn ấy nhiều lần Thế nhưng cứ như
“ nước đổ đầu vịt” Hôm nay bạn ấy mắc khuyết điểm , rồi ngày mai ngày kia cứ thế bạn đã trở thành con người bất hiếu
-> Dấu chấm lửng diễn tả nhiều khuyết điểm mà bạn mắc phải liên tiếp ngày nọ sang ngày khác
C Hướng dẫn học ở nhà:
-Làm bài tập 4,5,6,7
* Rút kinh nghiệm
Trang 11
Tiết 6 : Luyện tập- kiểm tra chủ đề 1
A Mục tiêu:
Giúp HS:
- Vận dụng những kiến thức đã học và đã ôn để giải các bài tập
- Củng cố, khắ sâu kiến thức thông qua kiểm tra
- Rèn kỹ năng viết câu chính xác và sử dụng dấu câu đúng chức năng
B Tiến trình dạy học
* Kiểm tra bài cũ: ? Nhắc lại công dụng các dấu câu đã học?
? Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS?
- GV yêu cầu HS làm bài tập 1 SGK T11
- Gọi các em trình bày- HS khác nhận xét
- GV chốt
1 Bài Tập 1: Dấu chấm lửng:
VD: “Tôi đã khuyên nhủ bạn ấy nhièu lần rồi Nhưng có lẽ chẳng ăn thua gì với bạn ấy cả Hôm nay, bạn ấy mắc khuyết điểm Rồi ngày mai ngày kia Cứ thế bạn ấy đã lún sâu lắm rồi Ôi ”
- Dấu chấm lửng thứ nhất : Liệt kê
- Dấu chấm lửng thứ 2: Thể hiện cảm xúc nuối tiếc, bất lực
2 Bài Tập 3: Đặt 2 câu có cùng nội dung trong đó có sử dụng 2 dấu câu khác nhau và chỉ rõ sự khác nhau đó?
- Cho HS lên bảng làm- HS khác nhận xét
- GV chốt- Cho điểm
Hoạt động 1II:Kiểm tra
Thời gian 15 phút.
Đề bài: Viết một đoạn văn(5-7 câu) trong đó có dấu chấm hỏi và dấu chấm
than với hàm ý nghi ngờ? Chỉ rõ sự nghi ngờ đó là gì?
Hoạt động 1V: Củng cố – Dặn dò.
- HS làm bài nghiêm túc – Hết giờ thu bài
- GV sửa luôn cho HS
- Làm các bài tập còn lại
- Chuẩn bị chủ đề: Một số yếu tố hình thức nghệ thuật cần chú ý khi phân tích thơ trữ tình
C Rút kinh nghiệm
Trang 12
Ngày 23/9/2009 CHủ đề 2: một số yếu tố hình thức nghệ thuật cần chú ý khi phân tích thơ trữ tình (Thời gian: 6 tiết) Tiết 7 : Ôn tập một số vấn đề về thơ trữ tình A Mục tiêu: Giúp HS: - Nhớ lại một số bài thơ trữ tình đã học - Hiểu thế nào là thơ trữ tình Thơ trữ tình khác thơ tự sự ở chỗ nào B Tiến trình dạy học Hoạt động 1: Khởi động. 1 ổn định tổ chức 2 Bài cũ: ? GV trả bài kiểm tra 15 phút ở chủ đề 1, chỉ ra những cái đúng – sai để HS khắc phục 3 Bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt Hoạt độngI1: Các vấn đề về thơ trữ tình ? Kể tên các bài thơ trữ tình đã học? - HS trả lời – Nhận xét - GV chốt ý đúng - GV nhắc lại cho HS thấy cảm xúc chủ đạo trong một số bài thơ trữ tình ? Em hiểu thế nào là thơ trữ tình? Nó khác với tự sự ở chỗ nào? - HS trả lời- HS khác nhận xét - GV chốt, ghi bảng I Những bài thơ trữ tình đã học - Các bài thơ: + Bánh trôi nước + Qua đèo Ngang + Bạn đến chơi nhà + Cảnh khuya + Rằm tháng giêng
II Khái niệm và đặc trưng của thơ
trữ tình.
1 Khái niệm
Thơ trữ tình là văn bản thơ bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người viết
Trang 13- GV cho HS so sánh cách thể hiện tình
cảm trong bài thơ “ Bánh trôi nước” và
văn bản “ Lão Hạc”?
? Cách thể hiện tình cảm trong thơ trữ
tình ?
- GV cho HS quan sát SGK
- HS đọc
? Phân tích thơ trữ tình cần chú ý
những điều gì?
? Các yếu tố cần chư ý khi phân tích
thơ trữ tình là gì ?
Hoạt độngI1I Hướng dẫn HS luyện
tập.
? Nêu định hướng phân tích bài thơ
” Bánh trôi nước”(Hồ Xuân Hương) + Nhân vật 2 Cách thể hiện tình cảm trong thơ trữ tình * Giống nhau: Đều bộc lộ tình cảm , cảm xúc của người viết * Khác nhau: + Văn bản “ lão Hạc” bộc lộ tình cảm gián tiếp thông qua hình tượng nhân vật lão Hạc, ông giáo * Bài thơ “ Bánh trôi nước” tình cảm được bộc lộ trực tiếp qua từng câu chữ - Tác giả bộc lộ tình cảm, cảm xúc qua ngôn từ 3 Phương pháp phân tích thơ trữ tình - Phân tích thơ trữ tình là phải phân tích cảm xúc của tác giả ở trong bài thơ - Các yếu tố cần chú ý khi phân tích thơ trữ tình: Nhịp thơ, vần thơ, từ ngữ, các biện pháp tu từ, hình ảnh thơ, dấu câu
III Luyện tập. Bài 1: Cần phân tích : - Hình ảnh banh trôi nước - Phẩm chất cao đẹp, số phận của người phụ nữ Việt Nam thông qua hình ảnh đó, - Cảm xúc của tác giả
Hoạt động 1V: Củng cố – Dặn dò. - Đọc thuộc lòng bài thơ”Lượm”(Tố Hữu) - Làm các bài tập còn lại - Chuẩn bị một số bài thơ trữ tình đã học C Rút kinh nghiệm
Ngày 30/9/2009
Trang 14Tiết 8: các yếu tố hình thức nghệ thuật cần chú ý khi
phân tích thơ trữ tình.
A Mục tiêu:
Giúp HS:
- Nắm vững hơn về các yếu tố hình thức nghệ thuật trong những tác phẩm thơ trữ tình
- Rèn kỹ năng phân tích thơ trữ tình
B Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức.
2 Bài cũ: ? Thế nào là thơ trữ tình? Cách thể hiện tình cảm trong thơ trữ
tình?
3 Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1I:Hướng dẫn HS tìm
hiểu các yếu tố hình thức nghệ
thuật cần chú ý khi phân tích thơ
trữ tình.
- GV định hướng cho HS tìm hiểu
các yếu tố hình thức nghệ thuật trong
bài đọc
? Nhịp thơ có vai trò gì?
? Vần thơ là gì?
? Có những cách gieo vần nào?
? Có mấy loại vần? Cho Ví dụ?
I Một số yếu tố hình thức nghệ thuật cần chú ý.
1 Nhịp thơ Giúp nhà thơ nâng cao khả năng biểu cảm cảm xúc
- Thơ lục bát mềm mại uyển chuyển chuyển
VD: Khi con Tu Hú, Truyện Kiều
- Thơ TNBC: Hài hoa, chặt chẽ
VD: Qua đèo Ngang, Bạn đến chơi nhà
- Thơ tự do: Phóng khoáng, phong phú VD: Nhớ rùng,Quê hương
2 Vần thơ: Là sự lặp đi lặp lại các âm hoặc những âm nghe giống nhau giữa các tiếng ở những vị trí nhất định
VD: Tiếng thơ ai đọng đất trời Nghe như non nước vọng lời nghìn thu
- Có 2 cách gieo vần;
+ Vần chân: Gieo ở tiếng cuối
VD: Các bài thơ Đường luật
+ Vần lưng: Gieo ở giữa câu
VD: Các bài thơ hiện đại
- Có 3 loai vần:
+ Vần liền: Bài Thề non nước
+ Vần cách: VD: Bài Đất nước(Nguyễn
Đình Thi)
+ Vần hỗn hợp: VD: Bài Tràng giang