Tháng 10/1972, Liên hợp quốc khóa 27 đã thông qua đề nghị của Hội nghị môi trường nhân loại đề ra, đồng thời quy định ngày 5/6 hàng năm là “Ngày Môi trường thế giới” để nhân dân các nư[r]
Trang 2Mười Vạn Câu Hỏi Vì Sao?: Khoa Học Môi Trường
Chia sẻ ebook: https://downloadsach.com Follow us on Facebook: https://facebook.com/caphebuoitoi
Trang 3Table of Contents
LỜI NHÀ XUẤT BẢN
1 Vì sao phải bảo vệ môi trường?
2 Ai là người đầu tiên đưa ra yêu cầu bảo vệ môi trường?
3 Vì sao nói "Chỉ có một Trái Đất"?
4 Vì sao có "Ngày Trái Đất"?
5 Vì sao lấy ngày 5/6 làm "Ngày môi trường thế giới"?
6 Những ngày kỉ niệm bảo vệ môi trường có liên quan đến những vấn đề gì?
7 Khoa học môi trường là gì?
8 Vì sao Liên hợp quốc mở Hội nghị môi trường nhân loại?
9 Vì sao Liên hợp quốc triệu tập Đại hội môi trường và phát triển?
10 Hiện nay thế giới chú ý đến những điều gì của vấn đề môi trường toàn cầu?
11 Vì sao nói tài nguyên thiên nhiên là có hạn?
12 Dân số thế giới có thể tăng trưởng vô hạn không?
13 Vì sao phải hạn chế tăng trưởng dân số?
14 Vì sao Trung Quốc phải thực hiện chính sách hạn chế dân số?
15 Ô nhiễm môi trường bắt đầu sản sinh từ khi nào?
16 Có phải tất cả ô nhiễm môi trường đều do con người gây ra không?
17 Thế nào là tổn hại chung và bệnh hại chung?
18 Vì sao phải giám sát và đo ô nhiễm môi trường?
19 Vì sao nói ô nhiễm không có biên giới quốc gia?
20 Vì sao phải định ra Luật môi trường quốc tế?
21 Vì sao phải lập quy hoạch môi trường?
22 Vì sao Liên hợp quốc thành lập Cục quy hoạch môi trường?
23 Chất lượng môi trường có tiêu chuẩn không?
24 Vì sao phải công bố các thông báo về tình trạng môi trường?
25 Vì sao phải đánh giá ảnh hưởng của môi trường?
26 Vì sao Trung Quốc thực hiện chế độ "Ba đồng thời" trong quản lí môi trường?
Trang 427 Thế nào là "Chính sách bong bóng"?
28 Thế nào là thuế môi trường?
29 Vì sao lại có “hàng rào xanh”?
30 Tăng trưởng có giới hạn không?
31 Vì sao nói "tăng trưởng" khác với "phát triển"?
32 Thế nào là "Có thể tiếp tục phát triển"?
33 Vì sao gần đây các xí nghiệp Bảo vệ môi trường lại phát triển mạnh mẽ?
34 Thế nào là "Công nghệ xanh"?
35 Vì sao phải mở rộng "sản xuất sạch"?
36 Tiêu chí môi trường có công dụng gì?
37 Vì sao GDP xanh là thước đo mới của sự phát triển?
38 Vì sao lại xuất hiện nguy cơ về nguồn năng lượng?
39 Vì sao phải khai phá nguồn năng lượng mới?
40 Vì sao nói năng lượng hạt nhân là nguồn năng lượng sạch?
41 Vì sao phát điện bằng năng lượng Mặt Trời, phát điện bằng sức gió còn bị hạn chế?
42 Vì sao hải lưu là nguồn năng lượng lí tưởng?
43 Vì sao nông thôn Trung Quốc cần phát triển mạnh về khí biôga?
44 Vì sao khai thác địa nhiệt sẽ gây ô nhiễm môi trường?
45 Vì sao đô thị phải dùng khí đốt để thay thế khí than?
46 Vì sao dùng nước đá tích lạnh có thể tiết kiệm năng lượng?
47 Bạn đã biết ăcquy nhiên liệu chưa?
48 "Sinh quyển số 2" là gì?
49 Vì sao phải nghiên cứu chuỗi thức ăn?
50 Thế nào là sinh vật tích lũy và sinh vật phóng đại?
51 Thế nào là hệ thống sinh thái?
52 Thế nào là "Định luật kim tự tháp năng lượng"?
53 Thế nào là cân bằng sinh thái?
54 Vì sao sinh thái mất cân bằng?
55 Vì sao nói thành phố cũng là một hệ thống sinh thái?
Trang 556 Vì sao không thể tùy tiện nhập nội các loài sinh vật?
57 Vì sao không thể tùy tiện khai hoang hoặc lấn hồ thành ruộng?
58 Vì sao không thể tùy ý làm khô đầm lầy?
59 Vì sao không thể giết hết rắn độc và mãnh thú?
60 Vì sao không thể tùy tiện xây dựng công trình thủy lợi?
61 Vì sao phải xây dựng công trình thủy lợi Tam Hiệp trên sông Trường Giang?
62 Công trình thủy lợi Tam Hiệp, Trường Giang có gây ảnh hưởng cho môi trường không?
63 Vì sao nói rừng là kho báu màu xanh?
64 Vì sao nói rừng xanh là "lá phổi" của Trái Đất?
65 Vì sao có thể lợi dụng rừng để làm sạch nước thải?
66 Vì sao rừng nhiệt đới là kho báu đặc biệt?
67 Vì sao nói rừng ôn đới là kho báu bị lãng quên?
68 Vì sao phải bảo vệ cây đước?
69 Vì sao phải bảo vệ san hô và đá san hô?
70 Vì sao thảo nguyên thoái hóa thành sa mạc?
71 Vì sao phải ngăn ngừa đất bị xói mòn?
72 Vì sao nước sông Hoàng Hà lại vàng?
73 Vì sao Hoàng Hà bị đứt dòng?
74 Vì sao phải kiên quyết xử lí ô nhiễm sông Hoài?
75 Vì sao mấy năm gần đây thiên tai xảy ra liên miên?
76 Vì sao năm 1998 Trường Giang lại phát sinh lũ lụt toàn lưu vực?
77 Vì sao có bão cát?
78 Vì sao phải xây dựng hệ thống rừng bảo hộ "Tam Bắc"?
79 Vì sao đất đai có thể làm sạch ô nhiễm?
80 Vì sao không dùng nước thải để tưới ruộng?
81 Vì sao không nên dùng nhiều phân hóa học?
82 Vì sao thuốc bảo vệ thực vật không thể khống chế có hiệu quả các loài sâu có hại?
83 Vì sao cấm sử dụng thuốc DDT để trừ sâu bệnh?
84 Vì sao đề xướng dùng phương pháp sinh vật để trừ sâu bệnh trong nông nghiệp?
Trang 685 Vì sao phải bảo vệ chim, bảo vệ cóc nhái?
86 Nông nghiệp sinh thái là gì?
87 Vì sao ruộng lúa mà nuôi cá thì lúa tốt, cá béo?
88 Thế nào là nền nông nghiệp hữu cơ?
89 Trên thế giới thực tế có bao nhiêu loài sinh vật?
90 Vì sao một số loài vật trên Trái Đất giảm nhanh?
91 Vì sao phải bảo vệ cá chiên Trung Quốc?
92 Vì sao phải bảo vệ động vật hoang dã quí hiếm như gấu trúc, khỉ lông vàng?
93 Thế nào là tính đa dạng của sinh vật?
94 Vì sao phải bảo tồn tính đa dạng của sinh vật?
95 Kĩ thuật "nhân bản vô tính" có thể cứu các loài vật khỏi bị tiêu diệt không?
96 Vì sao phải xây dựng khu bảo tồn thiên nhiên?
97 Không khí như thế nào mới được xem là không khí trong lành?
98 Vì sao không khí ô nhiễm?
99 Vì sao sự kiện sương mù London gây chết người?
100 Thành phố Xưrư Nhật Bản vì sao lại lưu hành dịch hen suyễn?
101 Vì sao xảy ra sự kiện sương mù ở thành phố Los Angeles?
102 Vì sao khí thải ô tô gây ô nhiễm không khí?
103 Vì sao phải phát triển dùng xăng không chì?
104 Vì sao không nên đứng lâu ở những ngã tư giao thông tấp nập?
105 Vì sao không nên đốt lá khô tùy tiện?
106 Vì sao phải công bố các thông báo về chất lượng không khí?
107 Thảm kịch Bhopal phát sinh như thế nào?
108 Vì sao bờ biển, rừng núi hoặc nông thôn không khí đặc biệt tươi mát
109 Vì sao không nên tập thể dục trong sương mù?
110 Vì sao cấm hút thuốc lá?
111 Vì sao không thể coi thường không khí trong phòng bị ô nhiễm?
112 Khói bếp có ảnh hưởng đến sức khỏe của con người không?
113 Vì sao không nên ở lâu trong phòng có điều hòa?
Trang 7114 Vì sao khi dọn đến nhà mới thường bị váng đầu, hoa mắt?
115 Vì sao lại có mưa axit?
116 Vì sao mặt những tấm phù điêu đá cẩm thạch ở Cố Cung lại xuất hiện vết rạn?
117 Vì sao phải bảo vệ tầng ôzôn?
118 Thế nào là hiệu ứng nhà kính?
119 Lợi dụng biển để giảm thấp hiệu ứng nhà kính như thế nào?
120 Nhiệt độ trên Trái Đất vì sao lại nóng lên?
121 Trái Đất ấm lên có ảnh hưởng gì đến môi trường của con người?
122 Vì sao nhiệt độ trong thành phố cao hơn ngoại ô?
123 Vì sao phát sinh hiện tượng Enninô?
124 Thế nào là ô nhiễm mùi thối?
125 Vì sao núi lửa gây ô nhiễm có tính toàn cầu?
126 Vì sao nói bụi bay lơ lửng gây hại lớn hơn bụi lắng?
127 Vì sao lá cây có đốm?
128 Vì sao cây ngân hoa có thể làm sạch không khí?
129 Vì sao nói cây mía là vệ sĩ bảo vệ môi trường?
130 Vì sao nói thực vật là người lính giám sát và đo lường ô nhiễm môi trường?
131 Vì sao tóc cũng có thể dùng để đo lường ô nhiễm môi trường?
132 Vì sao nói nước ngọt là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quí báu?
133 Vì sao phải cảnh báo nguy cơ nước ngọt có tính toàn cầu?
134 Vì sao nói Trung Quốc là quốc gia thiếu nước?
135 Vì sao Thượng Hải liền sông kề biển cũng thiếu nước?
136 Vì sao phải thi công những công trình dẫn nước vượt qua khu vực?
137 Tiết kiệm nguồn nước như thế nào?
138 Vì sao phân cấp cung cấp nước có thể tiết kiệm nguồn nước?
139 Vì sao phải phát triển ngọt hóa nước biển?
140 Vì sao một số thành phố công nghiệp trên thế giới có mặt đất bị lún?
141 Vì sao phải bảo vệ nước ngầm?
142 Vì sao nói khả năng tự làm sạch của nước là có hạn?
Trang 8143 Vì sao nước một số sông hồ biến thành màu đen và thối?
144 Vì sao xuất hiện "hoa nước"?
145 Nước tẩy rửa ảnh hưởng đến môi trường như thế nào?
146 Vì sao cấm dùng bột giặt có phôtpho?
147 Sự kiện bệnh đau nhức xảy ra như thế nào?
148 Vì sao ở một thị trấn Nhật Bản mèo đua nhau nhảy xuống nước chết?
149 Nhà máy xử lí nước thải xử lí như thế nào?
150 Vì sao nhà máy xử lí nước thải có thể phát điện?
151 Vì sao nước sông Great Ouse ở Anh trong xanh trở lại?
152 Vì sao Thượng Hải phải cắt dòng nước, hợp lưu để thải?
153 Nước sông Tô Châu - Thượng Hải có trong xanh trở lại được không?
154 Vì sao nói biển là "lá phổi" và "thận" của Trái Đất?
155 Vì sao nói "triều đỏ" là một kiểu ô nhiễm của biển?
156 Vì sao không thể xem biển là thùng đựng rác không đáy?
157 Vì sao ô nhiễm dầu mỏ gây tác hại nghiêm trọng cho biển?
158 Vì sao cá lại di cư?
159 Vì sao nói tiếng ồn là một loại ô nhiễm?
160 Vì sao tiếng ồn khiến cho con người già yếu?
161 Vì sao có thể dùng tiếng ồn làm hình phạt?
162 Vì sao nói âm nhạc có lúc cũng trở thành tiếng ồn?
163 Vì sao phải đặt tường chắn trên đường cầu vượt?
164 Vì sao cấm ô tô bóp còi trong thành phố?
165 Vì sao cần phát triển giao thông đường ray trong thành phố?
166 Vì sao nói cây xanh là "máy tiêu âm" tự nhiên?
167 Vì sao con người không thể sống trong môi trường tuyệt đối không có tiếng động?
168 Vì sao nói sóng hạ âm (thấp hơn sóng âm thanh) cũng làm chết người?
169 Vì sao nói tường kính bao quanh nhà cao tầng cũng gây ô nhiễm?
170 Vì sao ở thành phố ban đêm dần dần càng ít thấy sao sáng?
171 Nhiệt có gây nên ô nhiễm không?
Trang 9172 Khi lắp máy điều hòa nhiệt độ có yêu cầu đặc biệt gì không?
173 Dùng lò vi sóng có ảnh hưởng đến sức khỏe không?
174 Màn hình máy vô tuyến và máy tính có ảnh hưởng đến sức khỏe con người không?
175 Sử dụng điện thoại di động có ảnh hưởng sức khỏe không?
176 Vì sao nói chúng ta đang sống trong môi trường đầy phóng xạ?
177 Hiện tượng "nhà có ma" là thế nào?
178 Vì sao không thể vứt bỏ một cách tùy tiện các phế liệu hạt nhân và chất thải có tính phóng xạ?
179 Sự cố rò rỉ hạt nhân có ảnh hưởng đến môi trường như thế nào?
180 Nhà máy điện hạt nhân có an toàn không?
181 Vì sao nói rác thải là "của cải để sai chỗ"?
182 Rác thải thành phố nên được xử lí như thế nào?
183 Vì sao phải phân loại để thu gom rác thải thành phố?
184 Vì sao xử lí không thích đáng loại rác thải nguy hiểm dễ gây nên tai họa?
185 Vì sao không thể nhập khẩu rác thải?
186 Vì sao phải hạn chế và loại bỏ "rác thải vũ trụ"?
187 Vì sao rùa biển chết hàng loạt?
188 Vì sao phải khống chế "ô nhiễm màu trắng"?
189 Vì sao phải khai thác loại nhựa tự phân hủy?
190 Vì sao thủy tinh phế thải cũng gây ô nhiễm môi trường?
191 Vì sao không được vứt bừa bãi hoặc đốt các pin cũ?
192 Thế nào là sản phẩm được thiết kế theo yêu cầu sinh thái?
193 Vì sao phải thu hồi giấy loại?
194 Vì sao không nên mù quáng sản xuất và sử dụng đũa dùng một lần và bút chì vỏ gỗ?
195 Thế nào là chất kích thích môi trường?
196 Vì sao lại có dịch viêm gan A?
197 Vì sao có các loại bệnh địa phương?
198 Vì sao thôn Hứa Gia lại lưu truyền bệnh địa phương đến mười mấy vạn năm?
199 Vì sao lại xuất hiện hiện tượng "Quốc gia con gái"?
200 Vì sao ở lứa tuổi thanh niên phải ăn đủ iốt?
Trang 10201 Vì sao sinh ra bệnh nghề nghiệp?
202 Vì sao không thể tiếp xúc nhiều với bông amiăng?
203 Vì sao phải cảnh giác với chứng bệnh tổng hợp về máy photocopy?
204 Vì sao phải cảnh giác với ngộ độc thiếc?
205 Vì sao không nên coi thường ô nhiễm chì?
206 Vì sao nuôi thú cảnh dễ bị mắc bệnh?
207 Bệnh ung thư có liên quan đến ô nhiễm môi trường không?
208 Vì sao khi ăn rau cần phải rửa sạch, ăn hoa quả phải gọt vỏ?
209 Vì sao nước giải khát, nước khoáng không thể thay thế cho nước đun sôi để nguội?
210 Vì sao nói rượu ngon là nhờ môi trường thiên nhiên tốt đẹp?
211 Vì sao "thực phẩm đen" đi khắp trong và ngoài nước?
212 Thế nào là "thực phẩm xanh"?
213 Vì sao phát sinh "sự kiện dầu cám"?
214 Vì sao ở Bỉ lại phát sinh "sự kiện gà độc"?
215 Vì sao không nên ăn nhiều loại thực phẩm hun khói hoặc thịt quay?
216 Vì sao không nên sử dụng nhiều chất thực phẩm phụ gia?
217 Vì sao phải thận trọng khi dùng thực phẩm màu?
218 "Máy vi tính xanh" là máy vi tính màu xanh phải không?
219 Sử dụng mĩ phẩm có ảnh hưởng đến sức khỏe không?
220 Vì sao không nên tắm nắng nhiều?
221 Vì sao Trung Quốc cấm đốt pháo?
222 Vì sao sau khi ngủ dậy không nên gấp chăn ngay?
223 Vì sao mùa mưa phùn phải đề phòng mốc ẩm?
224 Tuổi thọ có liên quan với môi trường không?
225 Vì sao dân cư vùng duyên hải và hải đảo có tuổi thọ cao?
226 Vì sao nói thành phố sinh thái là khu vực sinh sống lí tưởng của loài người?
227 Vì sao thành phố phải ra sức phát triển xanh hóa?
228 Vì sao trước và sau nhà cần trồng thảm cỏ?
229 Vì sao nói môi trường cũng là nguồn tài nguyên quí báu?
Trang 11230 Các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh cũng là nguồn tài nguyên môi trường?
231 Vì sao vòng năm của cây có thể phản ánh lịch sử ô nhiễm môi trường?
232 Vì sao phải làm "đường cho cóc xanh" và "tường bảo vệ loài chim tapi"?
233 Mỗi người làm thế nào để bảo vệ môi trường?
Trang 12
LỜI NHÀ XUẤT BẢN
Mười vạn câu hỏi vì sao là bộ sách phổ cập khoa học dành cho lứa tuổi thanh, thiếu niên,
dùng hình thức trả lời hàng loạt câu hỏi "Thế nào?", "Tại sao?" để trình bày một cách đơn giản, dễ hiểu một khối lượng lớn các khái niệm, các phạm trù khoa học, các sự vật, hiện tượng, quá trình trong tự nhiên, xã hội và con người, giúp cho người đọc hiểu được các lí lẽ khoa học tiềm ẩn trong các hiện tượng, quá trình quen thuộc trong đời sống thường nhật, tưởng như ai cũng đã biết nhưng không phải người nào cũng giải thích được
Bộ sách được dịch từ nguyên bản tiếng Trung Quốc do NXB Thiếu niên Nhi đồng Trung Quốc xuất bản Do tính thiết thực tính gần gũi về nội dung và tính độc đáo về hình thức trình bày mà ngay khi vừa mới xuất bản ở Trung Quốc, bộ sách đã được bạn đọc tiếp nhận nồng nhiệt, nhất là thanh thiếu niên, tuổi trẻ học đường, Do tác dụng to lớn của bộ sách trong việc
phổ cập khoa học trong giới trẻ và trong xã hội, năm 1998 Bộ sách Mười vạn câu hỏi vì sao
đã được nhà nước Trung Quốc trao "Giải thưởng Tiến bộ khoa học kĩ thuật Quốc gia", một giải thưởng cao nhất đối với thể loại sách phổ cập khoa học của Trung Quốc và được vinh dự chọn là một trong "50 cuốn sách làm cảm động Nước Cộng hoà" kể từ ngày thành lập nước
Bộ sách Mười vạn câu hỏi vì sao có 12 tập, trong đó 11 tập trình bày các khái niệm và các
hiện tượng thuộc 11 lĩnh vực hay bộ môn tương ứng: Toán học, Vật lí, Hoá học, Tin học, Khoa học môi trường, Khoa học công trình, Trái Đất, Cơ thể người, Khoa học vũ trụ, Động vật, Thực vật và một tập hướng dẫn tra cứu Ở mỗi lĩnh vực, các tác giả vừa chú ý cung cấp các tri thức khoa học cơ bản, vừa chú trọng phản ánh những thành quả và những ứng dụng mới nhất của lĩnh vực khoa học kĩ thuật đó Các tập sách đều được viết với lời văn dễ hiểu, sinh động, hấp dẫn, hình vẽ minh hoạ chuẩn xác, tinh tế, rất phù hợp với độc giả trẻ tuổi và mục đích phổ cập khoa học của bộ sách
Do chứa đựng một khối lượng kiến thức khoa học đồ sộ, thuộc hầu hết các lĩnh vực khoa
học tự nhiên và xã hội, lại được trình bày với một văn phong dễ hiểu, sinh động, Mười vạn
câu hỏi vì sao có thể coi như là bộ sách tham khảo bổ trợ kiến thức rất bổ ích cho giáo viên,
học sinh, các bậc phụ huynh và đông đảo bạn đọc Việt Nam
Trong xã hội ngày nay, con người sống không thể thiếu những tri thức tối thiểu về văn hóa, khoa học Sự hiểu biết về văn hóa, khoa học của con người càng rộng, càng sâu thì mức sống, mức hưởng thụ văn hóa của con người càng cao và khả năng hợp tác, chung sống, sự bình đẳng giữa con người càng lớn, càng đa dạng, càng có hiệu quả thiết thực Mặt khác khoa học hiện đại đang phát triển cực nhanh, tri thức khoa học mà con người cần nắm ngày càng nhiều, do đó, việc xuất bản Tủ sách phổ biến khoa học dành cho tuổi trẻ học đường Việt Nam
và cho toàn xã hội là điều hết sức cần thiết, cấp bách và có ý nghĩa xã hội, ý nghĩa nhân văn rộng lớn Nhận thức được điều này, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho xuất bản bộ sách
Mười vạn câu hỏi vì sao và tin tưởng sâu sắc rằng, bộ sách này sẽ là người thầy tốt, người
bạn chân chính của đông đảo thanh, thiếu niên Việt Nam đặc biệt là HS, SV trên con đường học tập, xác lập nhân cách, bản lĩnh để trở thành công dân hiện đại, mang tố chất công dân toàn cầu