Hoạt động 2: Một trong những địa phương có nhiều làn điệu dân ca phải kể đến xứ Huế mộng mơ.. Xứ Huế vốn nổi tiếng với những sản phẩm văn hóa độc đáo , đa dạng và phong phú.[r]
Trang 1Ngày soạn: 1/4/2007 Bài 28: Ca Huế trên sông Hương
Ngày dạy: 4 /4/2007 Tiết 113: Đọc - Hiểu văn bản
A Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
Thấy vẻ đẹp của một nét văn hóa ở cố đô Huế, một vùng dân ca với những con &, rất đỗi tài hoa
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
? Kể tóm tắt trò lố trong truyện ngắn : " Những trò lố " Tại sao tác giả đặt tên cho tiểu phẩm châm biếm của mình vậy
Hoạt động 2: Giới thiệu bài:
Một trong những địa I& có nhiều làn điệu dân ca phải kể đến xứ Huế mộng mơ Xứ Huế vốn nổi tiếng với những sản phẩm văn hóa độc đáo , đa dạng và phong phú Trong đó, ca Huế là một trong những sản phẩm nổi tiếng ấy Học bài văn này các em sẽ hiểu thêm nhiều vẻ đẹp của xứ Huế qua một đêm ca Huế trên sông I&0
Hoạt động 3: Bài mới
- Gọi HS đọc chú thích dấu sao
? Nêu những hiểu biết của em về
ca Huế?
- Yêu cầu đọc: Giọng đọc chậm
rãi, rõ ràng, mạch lạc
- GV đọc - Gọi HS đọc
- Gọi nhận xét
- GV kiểm tra việc nắm chú thích
của HS
- GV: Văn bản ca Huế trên sông
I& là một văn bản nhật dụng
Nội dung văn bản nhật dụng là
những vấn đề thời sự đang diễn ra
trong cuộc sống
? Vậy đâu là nội dung nhật dụng
của văn bản này?
- HS đọc chú thích
- HS dựa SGK trả lời
- HS đọc
- HS nghe
- HS suy
I Đọc - tiếp xúc văn bản
* Tác phẩm
* Đọc
* Cấu trúc văn bản.
- Phản ánh một nét đẹp trong văn
Trang 2- GV: Về hình thức văn bản này kết
hợp nhiều I& thức biểu đạt
theo em có những I& thức
biểu đạt nào?
- GV: Bài văn vừa tả cảnh ca Huế
trong một đêm trăng, trên dòng
sông I& thơ mộng, vừa giới
thiệu về những làn điệu dân ca Huế
cho nên không thể chia bố cục rõ
ràng
? Tuy vậy chúng ta có thể cảm
nhận một số nội dung cơ bản
của văn bản, theo em đó là những
nội dung nào?
- Gọi HS đọc đoạn đầu từ đầu =>
Lý Hoài Nam
? Huế không chỉ đẹp danh lam
thắng cảnh mà Huế còn nổi tiếng
với những điệu hò, điệu lý Dựa
vào phần chuẩn bị bài, em hãy liệt
kê các làn điệu dân ca, dụng cụ âm
nhạc nhắc tới trong bài?
? Em có thể nhớ hết tên các làn
điệu ca Huế, các dụng cụ âm nhạc
nhắc tới trong bài văn không?
Vì sao
? Em hãy tìm trong bài viết một số
làn điệu ca Huế có đặc điểm nổi
bật
nghĩ trả lời
- HS suy nghĩ độc lập
và trả lời
- HS nghe
- HS suy nghĩ độc lập
và trả lời
- HS đọc bài
- HS phát hiện
- HS trình bày ý kiến
-HS phát hiện
hóa truyền thống cố đô Huế
- Ca ngợi và tuyên truyền cho truyền thống này
- Nghị luận chứng minh, miêu tả, biểu cảm
- Vẻ đẹp phong phú của các làn
điệu dân ca, nhạc cụ và cách chơi
- Vẻ đẹp của cảnh ca Huế trong
đêm trăng thơ mộng trên dòng sông I& giang
- Nguồn gốc của một số làn điệu
ca Huế
II Đọc - Hiểu văn bản
1 Các làn điệu dân ca Huế.
- Chèo cạn, bài thai, hò linh,
hò giã gạo đàn tranh, đàn nguyệt, tì bà
- Không nhớ hết $ chỉ có các nghệ nhân mới nhớ nổi
- Ca Huế đa dạng, phong phú về thể loại
- Chèo cạn, bài thai, hò linh : buồn bã
- Hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã
điệp náo nức, nồng hậu, tình
Trang 3? Qua cách giới thiệu của tác giả,
em nhận xét gì về các làn điệu dân
ca Huế
- GV: Ca Huế rất đa dạng và phong
phú đến nỗi khó có thể nhớ hết tên
các làn điệu, các nhạc cụ và những
ngón đàn của các ca công, mỗi làn
điệu đó có một vẻ đẹp riêng
Những điệu hò Huế thể hiện lòng
khát khao, nỗi mong chờ hoài vọng
thiết tha của tâm hồn Huế
- GV khái quát: Vậy vẻ đẹp của
cảnh ca Huế trên sông I&
diễn ra thế nào?
- Cho HS theo dõi : Đêm thành phố
lên đèn tận đáy hồn &,0
? Cuộc trình diễn ca Huế trên chiếc
thuyền rồng xuôi dòng sông
I&$ với sự tham gia của một
dàn nhạc Em hình dung
những gì về thuyền rồng và dàn
nhạc ấy?
- GV: Thuyền rồng giành cho Vua
Chúa ở giữa có một sàn gỗ bào
nhẵn, có mui vòm trang trí
lộng lẫy xung quanh thuyền có
hình rồng và -) mũi là một đầu
rồng muốn bay lên
? Các nhạc công và ca công
giới thiệu thế nào?
? Đêm ca Huế diễn ra ở đâu?
Trong khung cảnh thế nào?
Thời gian bao lâu? ,& có tiết
mục gì?
- HS nhận xét
- HS chú ý lắng nghe
- HS đọc thầm
- HS trình bày ý kiến
HS nghe
- HS phát hiện
- HS phát hiện
&,0
- Nam ai, Nam bình, quả phụ,
I& khúc: Buồn man mác,
I& cảm, bi ai, I& vấn
- Hò lơ, hò ô, xay lúa gần giũ với dân ca Nghệ Tĩnh, thể hiện lòng khát khao nỗi mong chờ hoài vọng, thiết tha tâm hồn Huế
-> Ca Huế rất đa dạng về thể loại và phong phú về nội dung
2 Vẻ đẹp của cảnh ca Huế trên sông Hương
- Thuyền rồng là thuyền giành cho Vua Chúa
- Dàn nhạc gồm có nhạc công, ca công và các nhạc cụ cổ
- Nam mặc áo dài the, quần thụng, đầu đội khăn xếp Nữ mặc
áo dài khăn đóng duyên dáng -> Đêm ca Huế diễn ra trong thuyền rồng trên sông I& vào lúc trăng lên gió mát con thuyền bồng bềnh, không gian yên tĩnh
Trang 4? Cách & thức ca Huế có gì
độc đáo?
? Gọi đại diện trình bày?
- GV: & thức ca nhạc thế
đúng là một hình thức sinh hoạt
văn hóa dân gian Khác hẳn nghe
nhạc trong rạp hát hoặc băng đĩa
tại gia đình vì sinh hoạt văn hóa
dân gian ,& mang tính nguyên
hợp Nghĩa là nó hòa đồng tổng
hợp mà ở đó không gian , &,
diễn L)& và & thức đồng
hiện với nhau Tạo thành bức
tranh cuộc sống sinh động lôi
cuốn
- GV khái quát chuyển ý:
- Ca Huế hình thành từ đâu?
- Em hiểu thế nàovề nhạc dân
gian và nhạc cung đình?
? Tại sao các điệu ca Huế
nhắc tới trong bài vừa sôi nổi, vừa
I vui, vừa trang trọng, uy nghi?
- HS thảo luận
- Đại diện tình bày
- HS theo dõi đọan cuối văn bản
- HS suy nghĩ độc lập
và trả lời
- HS trình bày ý kiến
- HS suy nghĩ độc lập
và trả lời
- Mở đầu đêm ca Huế là dàn hòa tấu bừng lên bởi 4 khúc nhạc : b" thủy, Kim tiền
- Các nghệ sỹ chơi đàn và hát suốt đêm đến sáng
- Nghe ca Huế trên cảnh sông
) đẹp, huyền ảo và thơ mộng
- Cách & thức vừa dân dã, vừa sang trọng giữa thiên nhiên
và lòng &, trong sáng
- Ca Huế thanh lịch, tinh tế và mang tính dân tộc cao trong biểu diễn.
3 Nguồn gốc của một số làn
điệu ca Huế.
- Ca Huế được bắt nguồn từ nhạc dân gian và nhạc cung
đình.
- Nhạc dân gian: Là các làn điệu dân ca, những điệu ?000 ,& sôi nổi, lạc quan, vui I0
- Nhạc cung đình là nhạc dùng trong những buổi lễ tôn nghiêm trong cung đình của Vua Chúa, nơi tôn miếu của triều đình Phong kiến
Trang 5? Nói nghe ca Huế là một thú vui
tao nhã vì sao?
? Tao nhã là gì?
? Sau khi học xong bài văn em
hiểu biết thêm gì về vùng đất này?
? Bài văn đã khơi gợi tình cảm nào
trong em?
? GV khái quát - Gọi HS đọc ghi
nhớ
- HS suy nghĩ độc lập
và trả lời
- HS trả lời
- HS trình bày ý kiến
- HS tự bộc lộ
- HS đọc ghi nhớ
- Vì có sự kết hợp giữa 2 dòng ca nhạc dân gian và ca nhạc cung
đình
- Đó là một sinh hoạt văn hóa rất thanh cao và lịch sự nhã nhặn , trang trọng, duyên dáng từ nội dung đến hình thức Từ cách biểu diễn đến cách & thức, từ nhạc công đến ca sỹ Mọi thứ trong đêm ca Huế đều thanh cao, lịch sự
- Thanh cao và lịch sự
IV Tổng kết:
- Huế nổi tiếng về âm nhạc dân gian và cung đình
- Qua âm nhạc con &, Huế càng thêm thanh lịch và trữ tình
- Yêu quý Huế, tự hòa về vẻ đẹp của đất )
- Ghi nhớ SGK
Hoạt động 4: )& dẫn học ở nhà
- Địa I& em đang sinh sống có những làn điệu dân ca nào? Hãy kể tên các làn
điệu ấy
- Về 7" tầm các làn điệu dân ca và chuẩn bị cho I& trình địa I&0
- Soạn bài : Liệt kê
...điệu dân ca, nhạc cụ cách chơi
- Vẻ đẹp cảnh ca Huế
đêm trăng thơ mộng dịng sơng I& giang
- Nguồn gốc số điệu
ca Huế
II Đọc - Hiểu văn bản< /b>...
và trả lời
- Mở đầu đêm ca Huế dàn hòa tấu bừng lên khúc nhạc : b" thủy, Kim tiền
- Các nghệ sỹ chơi đàn hát suốt đêm đến sáng
- Nghe ca Huế cảnh sông
) đẹp,... nhạc công đến ca sỹ Mọi thứ đêm ca Huế cao, lịch
- Thanh cao lịch
IV Tổng kết:
- Huế tiếng âm nhạc dân gian cung đình
- Qua âm nhạc &, Huế thêm lịch