Trong tập tiểu luận - phê bình Tiếng vọng những mùa qua của Nguyễn Thị Thanh Xuân NXB Trẻ, 2004 nhận định về tác giả Đất rừng phương Nam: “Có mảnh đất sinh ra những nhà văn, và ngược lại[r]
Trang 1Đoàn Giỏi
(17/5/1925 - 2/4/1989) là viên Nhà
Nam " ! 1957
Tiểu sử:
sinh % quê ( ) xã ,- Tho, 0 ,- Tho (nay
'2 xã Tân 4/ '1 Châu Thành, 0 6 Giang), trong
! gia 9: 9) 2;# Ông "7 theo >2 ( 8?@7 ,- 'A
Gia ) trong B7 ! 1939-1940 Khi Cách !(7 tháng
Tám thành công và toàn &'H2 kháng 2J bùng M/ gia 9:
ông 9+ N 7'1 J toàn K nhà 2O / 8'7 9P cho chính
&'16 Minh
Trong B7 ! Nam 2H7 Pháp, công tác trong ngành an ninh, 8S làm công tác thông tin, 7 / "7 7B 2T2 Phó 8?%7 Ty thông tin V(2 Giá (1949) ." ! 1949 9J ! 1954, ông công tác ( Chi 7 Nam W/ J bài cho (4 chí Lá Lúa, 8S (4 chí 7 ,6 Nam
Sau 1954, ông A4 IJ ra W[2/ 9J ! 1955 ông 2'1\ sang sáng tác và biên A4 sách báo, công tác (
J7 nói Nam, 8S 7 Nam Ông là ;1 viên Ban 2P4 hành Nhà Nam các khóa I, II, III Ông là ^7 viên ^7 57 $^ Nam còn có các bút danh khác:
7'1b Hoài, 7'1b Phú Xb/ '16 ?#
Ngoài 8'1 / 8'1 7[/ ký, còn sáng tác d# Đất rừng phương Nam là 8'1 J cho T
'M J' nhi 8P thành công và M J7 2; ông .8'1 9+ 9?e2 `)2 ra 6' J7 ?f2 ngoài, tái K^
6' g/ 9?e2 `N7 thành phim và in trong ; Sách Vàng 2; Nhà *'P K^ Kim S7#
Ông !P ngày 2 tháng 4 ! 1989 ( Thành 4H S Chí Minh vì K ung ?# Ngày 7 tháng 4 !
2000, h1 ban Nhân dân Thành 4H S Chí Minh ra &'1J 9) 9i tên ông cho ! 4H '2 j'A Tân Phú
Tác phẩm:
.8'1
* Đường về gia hương (1948)
* Cá bống mú (1956)
* Đất rừng phương Nam (1957)
* Cuộc truy tầm kho vũ khí (1962)
.8'1 7[
* Hoa
.8'1 ký
* Ngọn tầm vông (1956)
* Trần Văn Ơn (1955)
* Từ đất Tiền Giang
* Người thủy thủ già trên hòn đảo lưu đày
* Đèn tôi bay về Lục Hồ Chí Minh
Ký
* Khí hùng đất nước (1948)
* Những dòng chữ máu Nam Kỳ 1940 (1948)
* Trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ
* Cây đước Cà Mau
* Tết Nguyên Đán ở Nam Bộ
E)2 d
* Người Nam thà chết không hàng (1947)
Trang 2* Chiến sĩ Tháp Mười (1949)
.d
* Bến nước mười hai
* Truyện thằng Cồi
* Giữ vững niềm tin (1954)
Biên I^
* Những chuyện lạ về cá (1981)
* Tê giác giữa ngàn xanh (1982)
Thành tựu nghệ thuật
là nhà 9+ KJ 9P 8"7 4?d7 Nam 8% thành thân '2/ 9F7 yêu 9H f 92 7^/ không 20 là 92 7^ 'M# B7 trang 2; ông P! 9?e! d % 2; sông ?f2/ 8"7 cây, B7 câu 2'1 2^ N2 2^ Im bí 2; thiên nhiên Nam K hoang $d và 8'16 9?e2 d % P1 cho 92 7^# Có 9?e2 96' 9U không B7 là @ tình yêu 2; ông 9H f !6 9P Nam K quê ?d7 mà còn % óc quan sát n
!n/ tinh J/ H I\ 2'1 P4 `o trong tác 4p! 2; mình
Ngoài lề
Gia 9: 9+ J toàn K nhà 2O / 8'7 9P cho chính 4; và, 8q $% 2; rn ban nhân dân
'1 Châu Thành, 0 6 Giang nay chính là nhà 2; gia 9: ông Sau khi nam H7 P
! 1975 9 ( 8P 6' 7B hai !6 Nam, W[2 ?7 không có nhà riêng, khi % Hà ông
?@7 % nhà Nam và khi vào Nam % @ nhà K( bè
Trong 7f >2 có I\ 6 giai ( J tP 8"7 4?d7 Nam" Tháng 2 ! 1957,
A 9?e2 9i hàng 2; 7 Nam J ! tác 4p! 6 J' nhi Nam W/ @ gian J trong 4 tháng Tuy nhiên, mãi 9J tháng 5, khi nhà 7'1b Huy ?%7 [2 ( yêu 2g' này và P
!( @ 9\! ra 9@ 2; Nhà *'P K^ Kim S7/ !f K[ 9g' 2P4 bút 50 trong ! tháng, ông 9+ I)4 hoàn P tác 4p! 9Y7 @ gian `N IJ# Tác 4p! 9?e2 *'P K^ ngay @ 9\! ra 9@ 2; Nhà *'P K^ Kim S7 và 9+ thành công ?e !T2 mong 9e# tP 8"7 4?d7 Nam" 9?e2 tái K^ 8P
6' g và 9?e2 `)2 và *'P K^ % Liên Xô, Hungari, Trung j'H2/ T2/ Cuba
.?d7 8'16/ các nhà Nam W A4 IJ / cùng 2? trú ( nhà $H 19 Tôn ^/ Hà 9+ có câu 9H 7b'
a tv Trung j'H2/ có ông Tào Ngu mà 7 w v Nam có ông mà ngu" Tuy nhiên,
931 20 là câu 9H vui, không hàm ý 20 trích mà 7g! so sánh có ) trí ?d7 N ? nhà J I)2 Trung j'H2 Tào Ngu
Trong A4 \' 'A - phê bình Tiếng vọng những mùa qua 2; 7'1b ) Thanh Xuân (NXB 8x/ 2004)
A 9) 6 tác 7^ Đất rừng phương Nam: “Có !^ 9P sinh ra B7 nhà / và 7?e2 (/ có nhà
" trang J 9+ KJ !6 quê riêng 2; mình thành !6 quê chung thân '2 trong tâm ?%7 bao
7?@### f / tôi 7z 8{7 ông 9+ 9U A 9?e2 cái ( phúc 9U### Ông 9+ 9=! 9J cho K( 9>2 2^ ?f2 B7 \' KJ và tình 2^! 6 ! vùng 9P mà 8?f2 9U xa ngái, hoang $d trong hình dung 2; !> 7?@### Ông 9+ xây `N7 B7 nhân A lòng 9g1 7z khí mà tinh J và giàu 2P hóa " (Đoàn Giỏi, đất và rừng phương Nam).
TS R(! Tình trong bài Mái đình - nét đẹp trong hồn quê Việt Nam J a "Nhà / trong
bài tùy bút y, 7 g! vông” 9+ có B7 dòng A 2^! 97/ mô ^ tâm 8(7 2; 7?@ con !6 Nam
A4 IJ ra W[2/ 7S trên '16 nhìn ( xóm làng 2; mình g 2'Ha “Tôi 9T7 mãi trên boong, 2@ 9e phút qua ngang nhà Làng tôi, xanh 7[ B7 tàu `" / tàu 2'H# Mái 9: cháy d ! O / nhô ra 7B 8i7 cây W@ g! vông P4 thoáng, 7> g! vông hoe vàng trong ánh [7 ! 26' thu"
“Mái 9: cháy d ! O t - J tích 2; 2J tranh tàn phá, ? ! } 9 ' gieo 7B lòng nhà /
! 7?@ con $[4 (! 8@ xa *T $%# P1 là } 9 ' 9 ' 9F' 2; dân 2 bao nhiêu !# U là ! !^
S quê, làm nên ! nét 94 2; xóm làng Nam, " lâu 9+ in vào tâm I^! !} con 7?@ và ^ sáng trong B7 áng d #
Tạ Duy Anh
Trang 3Tiểu sử:
.( Duy Anh tên A là ( 7/ sinh ngày 9/9/1959 ( xã Hoàng
'/ '1 5?d7 ,-/ 0 Hà Ðông, 9+ 8^ qua B7 @ Im A4
7/ 7^ 7/ làm 2 ( công 8?@7 ;1 9 Hòa Bình và " 9U K[
9g' J # Theo >2 8?@7 J 7'1b Du, H 7 4 khóa IV,
làm cán K 7^7 `(1 ( 8?@7# ( Duy Anh là viên Nhà "
1993
Bút danh: ( Duy Anh, Lão (/ Bình Tâm
.\ (a 8'1 7[/ \' '1J #
Các tác phẩm:
*Bước qua lời nguyền (1990) *Thiên thần sám hối
*Luân hồi (1994) *Hiệp sĩ áo cỏ
*Bến thời gian
*Khúc dạo đầu (1991)
*Đi tìm nhân vật *Lão Khổ (1992)
Võ j'^7 (1920-2007) là ! nhà M J7 2; Nam ZN 7 4
2?d7 2; ông 2; 1J' A4 trung 6 96 tài J' nhi Ông 27 là
7?@ 9g' tiên `)2 tác 4p! "Don Quixote" sang J7 `?f bút
danh Hoàng Huy " ! 1959 Ông 9?e2 nhà ?f2 Nam trao i7
^ ?@7 Nhà ?f2 6 >2 7 'A ! 2007
Nhà Võ j'^7 Ông sinh ngày 1 tháng 3 ! 1920, ( xã ( Hòa '1 ( X2 0 j'^7 Nam ! 1935, trong khi
9 7 theo >2 Tú tài % j'H2 >2 'J/ ông tham gia M 2T2 Thanh niên Dân 2; % 'J/ ! 1939 làm M
8?%7 M Thanh niên R^ 9J % 'J# Tháng 9 ! 1941, K) chính &'16 Pháp K[ giam % nhà lao " R;/ sau 9U K) 9? 9 &'^ thúc vô @ ( % quê nhà
Sau khi Cách !(7 tháng Tám M ra, ông 9?e2 chính &'16 Minh 2O làm ;1 viên ? pháp thành 4H
7# Khi quân Pháp tái 2J! Nam W/ ông 9?e2 2O vào 2T2 q Phó 2; )2 h1 ban Hành chính kháng
Trang 4án quân $N !6 Nam Nam .@ gian này, ông 27 có sáng tác ! $H tác 4p! d dành cho J' nhi
Sau khi A4 IJ ra W[2/ ông 9?e2 96' 6 công tác % 2T2 q h1 viên Ban nhi 9S7 Trung ?d7/ 4q trách
>2 cho J' nhi Ông là ! trong B7 7?@ tham gia sáng A4 và "7 7B 2T2 Giám 9H2 Nhà
*'P K^ Kim S7/ , @ gian sau 9U/ ông 9?e2 2O làm Giám 9H2 u?%7 phim ( hình Nam
! 1965, ông 9?e2 IJ (4 làm viên Nhà Nam ! 1968, ông 6 công tác ( W hóa, ! 1971, 6 Nhà Nam, 9?e2 phân công làm 2; )2 9S7 >2 J' nhi Nhà Nam và 7B 2T2 q này 9J khi 6 ?'#
! 2007, ông 9?e2 trao i7 ^ ?%7 Nhà ?f2 6 >2 7 'A #
Ông qua 9@ lúc 11 7@ 20 phút ngày 15 tháng 6 ! 2007 ( Hà # , 4g 2; ông 9 7 9i ( 7z trang 0 z Phúc
Tác.phẩm
Nhà Võ j'^7 là 7?@ J 6' 8'1 và d cho J' nhi f 6' tác 4p! 9?e2 các J yêu thích ?a
Cái
*
* Chỗ cây đa làng (1964)
*
* Cái Mai (1967)
*
* Anh
*
* Quê
*
* Bài
* Gà mái hoa
*
*
* Ánh
* Kinh
*
hình)
Trang 5Võ Quảng - nhà văn của thiếu nhi
0 cao trong sáng ( 7 'A 2; Võ j'^7 là K \' '1J Quê nội và Tảng sáng
4^ ánh sinh 97 B7 thay 9M sâu $[2 % ! vùng quê mà Cách !(7 tháng Tám z 9( 9+ 9=! ( $N
S sinh cho !} 7?@ dân Tác 7^ 9+ 9\ ra !?@ ! ! ! tâm '1J cho K sách này.Nhà phê bình
Lê Quang Trang nói 6 công phu 2; Võ j'^7 khi J tác 4p! này ? sau: "So f K^ ^ 9g' $H 2B còn ( I^7 ! 4g ?# W^ ^ 9?e2 2B 9 2B ( ! g# Có 6' 2?d7 2B f sáu g# P1
là không I\ các chi J câu 2B 9?e2 $O 2B ?@7 xuyên do ! ý 7z KP 2e ^1 sinh ra Ngay Quê 9S7 7 4 mà ông P1 e4 lý 9\ $O 2B cho hoàn 20 f !T2 cao P t#
ZN lao 97 2g !o và nghiêm túc 9U 9+ 9? ông 9J thành công 6 tác 4p! này
giáo $? Phong Lê nguyên 8?%7 >2 Nam 9+ J a tB7 trang J
A `S dào KJ bao B7 hình ^ $H7 97/ phong 9?e2 cân [2 9J "7 câu
2B/ sao cho 9?e2 g $[2 âm thanh 9Q2 N2 2; 2'2 9@t# t, 2P d 9?e2
phát không 4^ K{7 quan sát 2; ![ ?@7 mà K{7 con ![ 2; trái tim, con
![ 2; P! lòng"
Nhà 7'1b Tuân tâm $Na "Riêng 4g tôi ngoài 8'1 ^7 sáng tôi ( thích
8'1 Quê nội
Nhà Tô Hoài J a t, nhà d dùng H \' '1J J ( B7 In ! 9H f
quê ?d7# Trong >2 Nam chúng ta 9+ 9?e2 9>2 B7 tác 4p! hay ?
Chiếc cánh xanh 2; X?' 8>7 X?/ Phấn thông vàng 2; Xuân '# ?7 Quê nội
2; nhà d Võ j'^7 có x 94 cao 87 dt#
Theo nhà 8g Thanh )2 thì: tJ Quê nội, Tảng sáng 2?d7 ) ! nhà có
tài 7 2; anh 9+ rõ 8 ### 8'1 ? ! mùi ?d7 ngâu mê say có $T2 P4 `o và
&'1J 8 ( lùng" Nhà Hoàng J 9+ có ! bài J 9i2 $[2 6 thanh (2
trong xuôi Võ j'^7 mà 2q \ là (2 trong hai 2'H 8'1 Quê nội và Tảng
sáng
Nhà Alice Kahn 7?@ `)2 Quê nội sang J7 Pháp 9+ J a "Khi 7f ' &'1\
8'1 Quê nội 7?@ ta K^ tôi: 31 là ! ( Tom Sawyer 2; Nam + " lâu tôi
8P thích &'1\ sách Tom Sawyer f nhân A Hucklebery Finn ?7 sau khi làm quen
f tác 4p! 2; Võ j'^7/ tôi 2^! P1 mình còn thích các nhân A 5q2 và Cù Lao
dt# Ai 27 KJ Tom Sawyer là I tác 2; nhà ,- , 2 Tuên ? A1 A vinh
`N KJ bao cho >2 Nam khi nhà Pháp A Kahn thông qua so sánh 9+ 9i
Quê nội lên g! I tác
Võ j'^7 27 có ! J 7f d A S nhiên ?d 8x# d ông có K^ $[2 riêng
A khó mà 8 o# U là cái nhìn luôn !f !x 92 9F/ ?7 luôn p 2T trong 9U
! ý 7z nhân sâu $[2# , anh 9! 9U! lên 9s 9 gác, 9 $'H 9! 9\ lo cho
!> 7?@ yên 7P2/ ! cành mai KJ ?e bao khó I 9\ % hoa 9Y7 `)4 J 9J#
Hay ? ! 2S non KA khoác áo màu xanh KJ2 9T7 7B 8@### WJ bao $N $H7
bình `) trong con ![ 2; Võ j'^7 K}7 8% nên !f ( ` ' Im# d ông 8P d ngay
" trong cách nhìn Im ^# , 9i2 8?7 trong d Võ j'^7 là tính (2 9 ' lan ^
trong "7 câu d# Ông có K tài K[ 2?f2 J7 kêu 2; B7 con J2/ con 2o'
chàng, con J2 ?d7 và 9? nó vào d A 'g '1b ? trong bài d 5 ! >2#
B7 âm thanh ? J7 gõ 2O / J7 !? 8d/ J7 gió, J7 xe cút kít, J7 ru @###
9?e2 ông 9? vào d 9\ ( nên 2P (2 " N2 mà ( " ( KJ bao Nét 94 trong
d Võ j'^7 còn {! % màu $[2# U là !^7 màu A $N ?d rói d @ 2^! quan
Trang 6" tinh J " giàu có 2; 7?@ 7 $z 9+ M linh S vào hình ?e7 7 'A # d ông còn có 6' J7 2?@ vui ?d dí ` !/ ?@7 có % B7 7?@ sáng ( 7
'A cho J' nhi Võ j'^7 N2 $N 9+ góp 9?e2 ! J7 d A 9i2 $[2 trong làng
d Nam