Bài giảng Ngữ văn 7 tiết 39: Từ trái nghĩa

Bài tập 2: Tìm những từ trái nghĩa với những từ in đậm trong các cụm từ sau đây : cá tươi.. tươi hoa tươi ăn yếu..[r]

Tiết: 39 Tiếng Việt

I) Thế nào là từ trái nghĩa?

1) Ví dụ:

thì trong thì trắng vỏ ngoài đen Ruột

tháng năm chưa nằm đã

Đêm

tháng mười chưa cười đã Thân em như củ ấu gai

I) Thế nào là từ trái nghĩa?

1) Ví dụ:

Vị trí Màu sắc Thời gian

Ø Trong >< ngoài

Ø Trắng >< đen

Ø Đêm >< ngày

Sự trái ngược về nghĩa dựa trên một

cơ sở hoặc một tiêu chí nhất định

a) Ví dụ 1:

Ø Sáng >< tối Thời gian

I) Thế nào là từ trái nghĩa?

1) Ví dụ:

Tìm từ trái nghĩa với từ “già” trong các

trường hợp “rau già”,”cau già”,”người

già”?

b) Ví dụ 2:

rau già >< rau non

cau già >< cau non

người già >< người trẻ

Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

2) Ghi nhớ: SGK (trang 128)

Dựa vào những hình ảnh dưới đây hãy tìm các cặp từ trái nghĩa sao cho phù hợp

già >< trẻ

cao >< thấp

béo >< gầy

II) Sử dụng từ trái nghĩa

1) Ví dụ:

trẻ già

Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao Trẻ con nhìn lạ không chào

Hỏi rằng: khách ở chốn nào lại chơi?

Phần dịch thơ bài “Hồi

hương ngẫu thư” của tác

giả (Hạ Tri Chương)

Cặp từ trái nghĩa trong bài thơ dưới đây tạo

ra thủ pháp nghệ thuật gì? Thủ pháp nghệ

thuật ấy có tác dụng gì trong việc thể hiện

tình cảm của tác giả?

II) Sử dụng từ trái nghĩa

1) Ví dụ:

Ø Trẻ >< già

Ø Đi >< về

Phép đối làm nổi bật sự đối lập giữa

sự thay đổi về hình thức với điều không đổi đó là tình yêu quê hương của tác giả.

Các cặp từ trái nghĩa trong phần dịch

thơ của bài thơ “Hồi hương ngẫu thư”:

Tìm một số câu ca dao, tục ngữ có

sử dụng từ trái nghĩa

Thân em như miếng cau khô

Kẻ thanh tham mỏng , người t hô tham dày

(Ca dao)

(Tục ngữ)

vào nhà

(Câu đối)

- Sử dụng từ trái nghĩa trong

thành ngữ nhằm làm cho lời

nói thêm sinh động

- Từ trái nghĩa thường sử dụng nhiều trong ca dao, tục ngữ,

câu đối

Hèn nhát: trái nghĩa với dũng cảm

Vinh quang: trái nghĩa với tủi nhục

Ví dụ:

Ø Từ trái nghĩa sử dụng để giải thích

nghĩa của từ

2) Ghi nhớ: SGK/128

III) Luyện tập:

Bài tập 1:

Ch ị em như chuối nhiều tàu

T ấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nhiều lời

S ố cô chẳng giàu

Ba năm đ ược một chuyến sai

thì nghèo Ngày ba m ươi Tết thịt treo trong nhà

dài

Áo đi mượn, quần

Bài tập 2:

Tìm những từ trái nghĩa với những từ

in đậm trong các cụm từ sau đây :

tươi

yếu

xấu

cá ươn

(khô)

cá tươi

hoa tươi hoa héo

ăn yếu ăn mạnh

(khoẻ)

học lực giỏi

học lực yếu

chữ xấu chữ đẹp

><

><

><

><

><

Bài tập 3:

Điền các từ trái nghĩa vào các thành ngữ sau:

-Vô thưởng vô

lại xa

mở ngửa

phạt

đực

cao trọng

ráo

Đây là câu thơ nổi tiếng của Tố Hữu nói về anh hùng Nguyễn Văn Trỗi?

Câu thơ gồm 20 chữ cái và có sử dụng một