Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt Bảng phân loại các hành động nói Hành động nói C¸ch STT Câu đã cho KiÓu c©u ®îc thùc hiÖn dïng TrÇn thuËt KÓ Trùc tiÕp Tôi bật cười[r]
Trang 1Lớp 8A Tiết (theo TKB): Ngày dạy: ……… Sĩ số: Vắng:
Tiết 126 – Văn bản:
Ôn tập Phần Tiếng Việt (Học kì II)
I Mục tiêu.
1 Kiến thức:
- Các kiểu câu: Nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật, phủ định
- Các hành động nói
- Cách thực hiện hành động nói bằng các kiểu câu khác nhau
2 Kĩ năng:
- Sử dụng các kiểu câu phù hợp với mục đích nói để thực hiện những mục
đích giao tiếp khác nhau
- Lựa chọn trật tự từ phù hợp để tạo các câu có sắc thái khác nhau trong giao tiếp và làm văn
3 Thái độ: - Vận dụng bài học để làm tốt bài Kiểm tra Học kì II.
II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục.
III Chuẩn bị.
1 Giáo viên.
- Tài liệu tham khảo: SGV, Thiết kế bài giảng, Tư liệu tham khảo.
- Phương tiện: SGK, Giáo án.
- Phương pháp, kĩ thuật dạy học:
2 Học sinh: - SGK, Vở soạn, Vở ghi.
IV Tiến trình dạy học.
1 Kiểm tra: (5’) - Sự chuẩn bị của HS.
2 Bài mới (38’)
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
* Hoạt động 1 – Hệ thống hoá kiến thức (8’).
I Hệ thống hoá kiến thức.
? Chúng ta đã học những
kiểu câu nào trong chương
trình học kì II?
- Hướng dẫn HS lập
Bảng hệ thống các kiểu
câu đã học
- Hình dung, trả lời
- Lập Bảng hệ thống
1 Các kiểu câu đã học.
- Câu nghi vấn
- Câu cầu khiến
- Câu cảm thán
- Câu trần thuật
- Câu phủ định
- Lập Bảng hệ thống theo mẫu dưới đây:
Trang 2Bảng hệ thống các kiểu câu
1. Câu nghi vấn
2. Câu cầu khiến
3. Câu cảm thán
4. Câu trần thuật
5. Câu phủ định
2 Các kiểu hành động nói thường gặp.
? Các kiểu hành động nói
thường gặp?
- Hình dung, trả lời - Hỏi
- Trình bày
- Điều khiển (báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự đoán )
- Hứa hẹn
- Bộc lộ cảm xúc
* Hoạt động 2 – Luyện tập (30’).
II Luyện tập.
A - Các kiểu câu.
- Cho HS đọc và tìm hiểu
Bài tập 1 (SGK, tr 130)
? Các câu trên thuộc kiểu
câu nào?
- Hướng dẫn HS làm
Bài tập 2
? Chuyển câu 2 thành câu
nghi vấn?
- Đọc và tìm hiểu
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, chuyển đổi
1 Bài tập 1.
- Câu 1: Câu trần thuật ghép, vế trước có dạng câu phủ định
- Câu 2: Câu trần thuật đơn
- Câu 3: Câu trần thuật ghép, vế sau có dạng phủ
định
2 Bài tập 2.
- Cách 1: Liệu cái bản
tính tốt của người ta có bị những nỗi lo lắng, buồn
đau, ích kỉ che lấp mất
không?
- Cách 2: Những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ có thể che lấp mất cái bản
tính tốt đẹp của người ta
không?
- Cách 3: Cái bản tính tốt
đẹp của người ta có thể bị những gì che lấp mất?
Trang 3(Câu bị động).
- Cách 4: Những gì che lấp mất cái bản tính tốt
đẹp của người ta? (Câu chủ động)
- Hướng dẫn HS thực
hiện Bài tập 3 theo yêu
cầu của đề bài
- Làm theo theo hướng dẫn và yêu cầu của đề bài
3 Bài tập 3.
- Đặt câu theo yêu cầu
- Hướng dẫn HS đọc và
tìm hiểu Bài tập 4
? Trong những câu trên,
câu nào là câu trần thuật,
câu nào là câu cầu khiến,
câu nào là câu nghi vấn?
? Câu nào trong các câu
nghi vấn trên đùng để hỏi
(điều băn khoăn cần
được giải đáp)?
? Các câu nghi vấn còn
lại được dùng để làm gì?
- Đọc và tìm hiểu
- Theo dõi, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, phát biểu
4 Bài tập 4.
* Câu trần thuật:
- Tôi bật cười bảo lão:
- Cụ còn khoẻ lắm, chưa chết đâu mà sợ!
- Không, ông giáo ạ!
* Câu cầu khiến:
- Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy hay!
* Câu nghi vấn:
- Sao cụ lo xa quá thế?
- Tội gì bây giờ nhịn đói
mà để tiền lại?
- Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu?
- Câu: Ăn mãi hết đi thì đến
lúc chết lấy gì mà lo liệu?
- Không dùng để hỏi
+ Câu thứ nhất: Dùng để bộc lộ cảm xúc của ông giáo
+ Câu thứ hai: Giải thích
để khuyên Lão Hạc từ bỏ cái việc làm quá lo xa ấy
B – Hành động nói.
- Hướng dẫn học sinh làm
Bài tập 1 và 2 bằng việc
lập bảng hệ thống kết hợp
- Làm Bài tập theo hướng dẫn của giáo viên
1 Bài tập 1 và 2:
(Kết hợp hai bảng)
- Lập Bảng theo mẫu dưới đây
Trang 4Bảng phân loại các hành động nói
được thực hiện
Cách dùng
1. Tôi bật cười bảo lão: Trần thuật Kể Trực tiếp
2. - Sao cụ lo xa quá thế? Nghi vấn Bộc lộ cảm xúc Gián tiếp
3. Cụ còn khoẻ lắm, chưa
chết đâu mà sợ!
4. Cụ cứ để tiền ấy mà ăn,
lúc chết hãy hay.
5. Tội gì bây giờ nhịn đói
mà để tiền lại?
6. - Không, ông giáo ạ! Phủ định Phủ định bác bỏ Trực tiếp
7. Ăn mãi hết đi thì đến lúc
chết lấy gì mà lo liệu?
- Hướng dẫn HS làm Bài
tập 3 theo yêu cầu đề bài
- Làm theo hướng dẫn và yêu cầu
2 Bài tập 3.
- Đặt câu theo yêu cầu
C – Lựa chọn trật
tự từ trong câu.
? Giải thích trật tự từ của
các bộ phận in đậm nối
tiếp nhau?
- Suy nghĩ, giải thích
1 Bài tập 1.
- Theo trình tự diễn biến tâm trạng
? Giải thích sự sắp xếp
các từ in đậm?
- Suy nghĩ, giải thích
2 Bài tập 2.
a Lặp lại cụm từ ở câu trước để tạo liên kết câu
b Nhấn mạnh thông tin chính của câu
? Đối chiếu hai câu đã
cho (chú ý các từ in đậm)
và cho biết câu nào mang
tính nhạc rõ ràng hơn
- Đối chiếu, suy nghĩ, giải thích
3 Bài tập 3
Câu a) có tính nhạc rõ ràng hơn, vì:
- Đặt “man mác” trước
“khúc nhạc đồng quê” gợi
cảm xúc mạnh hơn
- Kết thúc thanh bằng (quê)
có độ ngân hơn kết thúc thanh trắc (mác)
3 Củng cố (1’).
- Bài học hôm nay chúng ta đã ôn tập được mấy nội dung?
4 Dặn dò (1’).
- Xem lại nội dung bài học
- Chuẩn bị bài mới