Bài giảng môn Ngữ văn 8 tiết 43: Câu ghép

Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.. Lop8.net Thanh Tịnh, Tôi đi học..[r]

Kiểm tra bài cũ

Dựa vào cấu tạo, người ta chia câu Tiếng Việt thành hai loại chính: Câu đơn và câu ghép.

Dựa vào cấu tạo, người ta chia câu Tiếng Việt thành những loại nào?

Lop8.net

Tiết 43: CÂU GHÉP

* Ví dụ :

I Đặc điểm của câu ghép Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường

rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ làn đầu tiên đi đến

trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ làn đầu tiên đi đến

trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

Tiết 43: CÂU GHÉP

1 Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười …

2 Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường …

3 Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

1 Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười …

1 Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười …

2 Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường …

3 Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

3 Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

Có nhiều cụm C-V: Một cụm C-V làm nòng cốt câu, các cụm C-V khác làm phụ ngữ trong cụm từ.

Có một cum C-V

Có 3 cụm C-V, mỗi cụm làm thành một vế câu

Lop8.net

Tiết 43: CÂU GHÉP

Câu có một cụm C-V

Câu có hai hoặc

nhiều cụm C-V

Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn Các cụm C-V không bao chứa nhau

1 Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười …

2 Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường …

C

3 Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

V

Có nhiều cụm C-V: Một cụm C-V làm nòng cốt câu, các cụm C-V khác làm phụ ngữ trong cụm từ.

Có một cum C-V

Có 3 cụm C-V, mỗi cụm làm thành một vế câu

2 1 3

Kiểu câu

Đơn Đơn MRTP Ghép

Tiết 43: CÂU GHÉP

* Ví dụ :

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ :

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế câu

Lop8.net

Tiết 43: CÂU GHÉP

Trong hai câu sau, câu nào là câu ghép?

a Cái bàn này chân gãy rồi

b Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương

Câu đơn mở rộng

Câu ghép

a Cái bàn này chân gãy rồi

Tiết 43: CÂU GHÉP

* Ví dụ :

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ :

II Cách nối các vế câu

Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ làn đầu tiên đi đến

trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

* Ví dụ :

Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ làn đầu tiên đi đến

trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

Lop8.net

Tiết 43: CÂU GHÉP

* Ví dụ :

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ :

II Cách nối các vế câu

* Ví dụ :

* Ghi nhớ :

Hai cách nối

Dùng từ loại có tác dụng nối Không dùng từ nối

Một QHT

Một cặp QHT

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Dấu phẩy

Chấm phẩy

Hai chấm

Tiết 43: CÂU GHÉP Hai câu ghép sau có gì giống và khác nhau?

a Tôi có ngày hôm nay nhờ tôi đam mê phim ảnh

b Tôi có ngày hôm nay tại tôi đam mê phim ảnh

* Giống nhau: - Nội dung thông tin

* Khác nhau: - Sắc thái ý nghĩa

Lop8.net

Tiết 43: CÂU GHÉP

* Ví dụ :

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ :

II Cách nối các vế câu

* Ví dụ :

* Ghi nhớ :

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành

Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế câu

Hai cách nối

Dùng từ loại có tác dụng nối Không dùng từ nối

Một QHT

Một cặp QHT

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Dấu phẩy

Chấm phẩy

Hai chấm

III Luyện tập

Tiết 43: CÂU GHÉP Bài 1: Tìm câu ghép trong đoạn trích và cho biết trong mỗi câu ghép, các vế

câu được nối với nhau bằng cách nào?

Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ! u van Dần, u lạy Dần!

Dần hãy để cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ! Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không Nếu Dần không

buông chị ra, chốc nữa ông lý vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

1 U van Dần, u lạy Dần!

2 Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới

được về với Dần chứ!

3 Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế,

Dần có thương không

4 Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào

đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy

Không dùng từ nối (dùng dấu phẩy)

Dùng từ nối (quan hệ từ)

Lop8.net

Tiết 43: CÂU GHÉP Bài 2

Nhóm 1 : Với mỗi cặp quan hệ từ

dưới đây, hãy đặt một câu ghép:

a, Vì … nên …

b, Nếu … thì …

c, Tuy … nhưng …

Nhóm 2: Đặt câu ghép với mỗi cặp

từ hô ứng dưới đây:

a, … vừa … đã …

b, … đâu … đấy

c, … càng … càng …

a, Vì Thúy nói lỡ lời nên bạn Nga giận

b, Nếu ta chiếm được điểm cao này thì trận đánh sẽ rất thuận lợi

c, Tuy gia đình rất khó khăn nhưng Lan vẫn vươn lên học giỏi

a, Trời vừa hửng sáng, chúng tôi đã lên đường

b, Lũ tràn đến đâu, nhà cửa trôi đến đấy

c, Gió càng lớn,đám cháy càng mạnh

Tiết 43: CÂU GHÉP

Bài 3 :

a, Viết đoạn văn ngắn khoảng 5 đến 7 dòng với nội dung sau:

Tác hại của thói quen sử dụng bao bì nilông (có sử dụng ít nhất một câu

ghép)

Lop8.net

Tiết 43: CÂU GHÉP

* Ví dụ :

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ :

II Cách nối các vế câu

* Ví dụ :

* Ghi nhớ :

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành

Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế câu

Hai cách nối

Dùng từ loại có tác dụng nối Không dùng từ nối

Một QHT

Một cặp QHT

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Dấu phẩy

Chấm phẩy

Hai chấm

III Luyện tập

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Nắm đặc điểm, cách nối các vế câu ghép

- Phân biệt câu ghép với câu đơn mở rộng thành phần

- Hoàn thành các bài tập ở phần luyện tập

- Đọc trước : Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh

Lop8.net

Cảm ơn sự chú ý theo dõi của các em!

TRƯỜNG THCS KHÁNH HƯNG