* Thạch Sanh là người dũng sĩ dân gian b¸ch chiÕn, b¸ch th¾ng v× : - Mục đích chiến đấu của chàng là lu«n s¸ng ngêi chÝnh nghÜa : cøu người bị hại, cứu dân, bảo vệ đất nước.. - Có sức kh[r]
Trang 1Tổ Khoa học Xã hội
Ngày soạn: 20 tháng 9 năm 2009
Ngày dạy: tháng năm 2009
Tuần 6
Tiết : 21-22 thạch sanh (cổ tích)
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh: nắm chắc nội dung, ý nghĩa của truyện.
Biết tóm tắt và kể lại câu chuyện
*Kĩ năng cần rèn: Rèn luyện kĩ năng kể chuyện cổ tích một cách diễn cảm.
*Giáo dục tư tưởng: tự rèn luyện những đức tính tốt, tránh cái không tốt.
II.Trọng tâm của bài: phần tìm hiểu chi tiết
III.Chuẩn bị
*Giáo viên: Giáo án, bảng phụ, tranh minh hoạ, tài liệu tham khảo
*Học sinh: Đọc ' D bài ở nhà, xem ' D hệ thống câu hỏi sgk
IV Tiến trình bài dạy:
hãy kể tóm tắt lại chuyện - Lê Thận, Lê Lợi nhặt các bộ phận
Sự tích hồ P ? - Hoàn cảnh Lê Lợi hoàn P
B/Bài mới (36’) 1.Vào bài (1’) Thạch Sanh là một trong những truyện cổ tích tiêu
biểu của kho tàng truyện cổ tích Việt Nam nhân dân ta yêu thích Đây là truyện
vong ân bội nghĩa Bài học hôm nay chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu nội dung câu chuyện
2.Nội dung bài dạy (35’)
Tg
10’
25’
Hoạt động của Thầy và trò Tiết 21
Hoạt động 1:
chung
Yêu cầu HS đọc chú thích * sgk
? Câu chuyện thuộc thể loại gì ?
Hoạt động 2:
văn bản
Giáo viên đọc mẫu một đoạn Học
sinh đọc nhận xét cách đọc, kể của
học sinh
? Em có nêu đại ý của văn bản ?
? Em có thể nêu kết cấu của văn bản
?
GV chia tổ thảo luận, HS trả lời, GV
Nội dung kiến thức
I Đọc - tìm hiểu chung
1 Khái niệm truyện cổ tích: Phần chú thích * sgk
2 Tác phẩm: Truyện Thạch Sanh
- Thể loại : truyện cổ tích
- Kiểu nhân vật:Dũng sĩ
II Đọc tìm hiểu chi tiết
1.Đọc tìm hiểu từ khó
*Đọc: Gợi không khí cổ tích, phân biệt giọng kể và giọng nhân vật
*Từ khó: 3, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 13 sgk
2 Đại ý : Kể về chàng dũng sĩ Thạch Sanh và nêu nên D mơ công lý của nhân dân
3 Bố cục:
* Mở bài : Lai lịch, nguồn gốc của nhân vật chính Thạch Sanh
Trang 2nhận xét bổ sung bằng bảng phụ
Tiết 22
Hoạt động 3:
chi tiết
? Nhân vật chính của truyện là ai ?
? Thuộc kiểu nhân vật gì trong truyện
cổ tích ?
? Nguồn gốc xuất thân của Thạch
?
? ý nghĩa của việc giới thiệu đó ?
GV treo tranh
? Trong đời mình, Thạch Sanh đã lập
bao nhiêu chiến công ?
Thử thống kế các chiến công đó ?
* Thân bài : gồm các chặng
- Thạch Sanh kết nghĩa với Lý Thông
- Thạch Sanh diệt chăn Tinh bị Lý Thông D công
- Thạch Sanh diệt đại bàng cứu công chúa lại bị D công
- Thạch Sanh diệt hồ tinh, cứu Thái
tử, bị vụ oan, vào tù
-Thạch Sanh giải oan
- Thạch Sanh chiến thắng quân 18
* Kết chuyện :
- Thạch Sanh D công chúa, lên ngôi vua
4.Tìm hiểu chi tiết:
a Nhân vật Thạch Sanh Người dũng sĩ dân gian.
+ Là con của 1 gia đình nông dân tốt bụng
+ Sống nghèo khổ bằng nghề kiếm củi
: + Do Ngọc Hoàng sai Thái tử xuống
đầu thai làm con
+ Thạch Sanh thiên thần dạy cho đủ các môn võ nghệ và mọi phép thần thông
*ý nghĩa :
gũi với nhân dân
+ Tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ cho cho câu chuyện Ra đời kì lạ, khác
b Những chiến công thần diệu của Thạch Sanh
- Chém chăn tinh, trừ hại cho dân, thu
Trang 3Tổ Khoa học Xã hội
những chiến công của chàng ?
(Mục đích, tính chất, mức độ, nguyên
nhân thắng lợi)
Học sinh làm việc theo nhóm Nhìn
tranh ,kể lại,và nhận xét từng chiến
công của Thạch Sanh
Có ý kiến cho rằng.
gian bách chiến, bách thắng’ Em có
nhận xét gì về ý kiến đó ? Nguyên
nhân nào dẫn đến chiến công của
Thạch Sanh ?
? Qua những thử thách, chiến công,
Thạch Sanh đã bộc lộ những đức tính
gì đáng quí ?
? Chúng ta cho rằng, cây đàn thần,
kì diệu nhất Vì sao vậy ?
? ý nghĩa của tiếng đàn kì diệu, niêu
cơm thần kì ở trong truyện ?
? Thạch Sanh tài giỏi là vậy
bộ cung tên vàng
- Diệt đại bàng, cứu công chúa
- Diệt hồ tinh, cứu thái tử con vua Thủy Tề, nhà vua tặng cây đàn thần
hầu tiếng đàn, niêu cơm kì diệu
Kẻ thù càng hung ác, xảo quyệt, thử thách càng to lớn, chiến công càng rực rỡ vẻ vang, chính nghĩa càng sáng tỏ
gian bách chiến, bách thắng vì :
- Mục đích chiến đấu của chàng là luôn sáng ngời chính nghĩa : cứu
- Có sức khỏe tài năng vô địch
tiện chiến đấu kì diệu
* Đức tính quí báucủa Thạch Sanh:
- Sự thật thà, chất phác
- Sự dũng cảm, tài năng
- Lòng nhân đạo, yêu hòa bình
Đây cũng những phẩm chất rất tiêu biểu cho nhân dân ta truyện
nhân dân yêu thích
* Cây đàn thần : giúp nhân vật giải oan, giải thoát (cứu công chúa, vạch mặt Lý Thông) của tình yêu, công lí chi tiết thần kì D mơ thực hiện công lí trong xã hội của nhân dân
*Tiếng đàn: làm quân xâm 0 xin hàng đại diện cho cái thiện, tình yêu chuộng hòa bình của nhân dân cảm hóa kẻ thù lòng nhân ái, D vọng đoàn kết
* Niêu cơm
quân giặc khâm phục tấm lòng nhân đạo, tình yêu hòa bình của nhân dân ta
Trang 4tại sao trong quan hệ với Lý Thông,
Thạch Sanh luôn tỏ ra ngờ nghệch,
dại khờ, trung hậu quá đỗi ?
? Tại sao chàng luôn bị lừa mà vẫn
không hề oán giận ?
? Có phải Thạch Sanh không biết căm
thù ?
Học sinh thảo luận, phát biểu
? Em có nhận xét gì về sự đối lập tính
cách, hành động cảu 2 nhân vật
Thạch Sanh và Lý Thông
Tiểu kết : giáo viên khái quát những
phẩm chất của nhân vật Thạch Sanh.
Thạch Sanh là biểu tượng tuyệt đẹp
của con người Việt Nam trong cuộc
sống lao động và chiến đấu trong tình
yêu và hạnh phúc gia đình.
? Em hãy cho biết truyện có kết cục
? Em có nhận xét gì về kết cục ấy ?
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật
câu chuyện ?
? Câu chuyện để lại ý nghĩa gì ?
Với yêu quái thẳng tay trừng trị,
- Sự đối lập giữa Thạch Sanh và Lý Thông là sự đối lập giữa thật thà và xảo trá, vị tha và ích kỉ, thiện và ác
c Số phận các nhân vật khác trong truyện.
- Công chúa kết hôn cùng Thạch Sanh
- Thạch Sanh lên nối ngôi vua
- Mẹ con Lý Thông tham lam, độc ác, xảo quyệt, tàn nhẫn mặc dù
0 D tầm sét của thần lôi và cũng là của công lý nhân dân trừng trị hóa thành bọ hung đời đời sống dơ bẩn
ác mà chúng gây ra
Cách kết thúc có hậu thể hiện công lí xã họi ‘ở hiền gặp lành, ác giả, ác báo’ D mơ của nhân dân về một sự đổi mới
5 Tổng kết
a.Nghệ thuật:
- Quy mô tầm vóc xâu, rộng nhất
- Đội hình nhân vật đông dảo nhất
- Kết cấu, cốt truyện mạch lạc, sắp xếp tình tiết rất khéo léo, hoàn chỉnh
Sanh và Lý Thông tạo cho cốt truyện vững chắc, tâp trung
- Các chi tiết, yếu tố thần kì có ý nghĩa tử – thẩm mĩ
b ý nghĩa truyện :
- Ngợi ca những chiến công rực rỡ và anh hùng – dũng sĩ dân gian, đồng thời thể hiện D mơ đạo lí nhân dân :
Trang 5Tổ Khoa học Xã hội
? Nội dung của câu chuyện ntn ?
Thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà, hòa bình thắng chiến tranh, các dân tộc sống trong hòa bình và yên ổn, làm ăn
c Nội dung: ghi nhớ SGK
C.Luyện tập(3’) Kể lại tóm tắt chuyện HS trình bày ngắn gọn
Thạch Sanh và Nêu ý nghĩa truyện ? Gv nhậ xét đánh giá
D.Củng cố(1’) Nhấn mạnh lại ND của câu chuyện
E.Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học bài và làm bài tập, tập kể lại câu chuyện
- Soạn bài : Em bé thông minh