Chú ý những từ ngữ nêu bật cảm giác mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của nhân vật trên con đường cùng mẹ đến trường; khi cùng các bạn vào lớp với những cảm nhận khác biệt về một sự vật, sự việc trư[r]
Trang 1Tuần : 1
Tiết : 4 tập làm văn
Ngày dạy:18/08/2009
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức : Sau bài học giúp học sinh
Nắm vững tính thống nhất của chủ đề văn bản trên cả hai phương diện : Hình thức và nội dung
2 Kĩ năng : Biết vận dụng viết văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy
trì đối tượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc
của mình
3 Thái độ : Tính khoa học và thống nhất trong làm việc và học tập
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận
2 Học sinh: đọc ví dụ và trả lời câu hỏi
III PHƯƠNG PHÁP:
- Phương pháp tích hợp với văn bản “Tôi đi học” của từ”- - Phương pháp gợi tìm,phân tích ngôn
ngữ rèn luyện theo mẫu ,định hướng giao tiếp
IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp: Kiểm diện.
2 Kiểm tra bài cũ.
3 Bài mới:
- Giới thiệu bài: Một văn bản khác hẳn với những câu văn hỗn độn do nó có tính mạch lạc và
tính liên kết Chính những chủ đề này làm cho văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề… Thế nào
là chủ đề và tính thống nhất về chủ đề của văn bản được biểu hiện qua những bình diện nào? Bài học
sẽ làm rõ những điều đó
* Hoạt động 1:
* Học sinh nắm được khái niệm chủ đề của văn bản
* Đọc lại văn bản “Tôi đi học” của Thanh Tịnh và cho biết:
? Tác giả nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc nào trong thuở thiếu
thời của mình?
Kỉ niệm :được mẹ dắt tay đi trên con đường làng,được mặc
quần áo mới …
? Những hồi tưởng ấy gợi lên những cảm giác như thế nào trong
lòng tác giả?
Tâm trạng tác giả một cậu bé lần đầu tiên đi học
Nội dung trả lời các câu hỏi trên chính là chủ đề của văn bản “ Tôi đi học”; Hãy phát biểu chủ đề của văn bản này
? Em hiểu thế nào là chủ đề văn bản?
* Hoạt động 2: Học sinh khái quát được những điều kiện để đảm
bảo tính thống nhất chủ đề văn bản
I CHỦ ĐỀ CỦẦ VĂN BẢN:
* Văn bản “Tôi đi học” Thanh Tịnh
Chủ đề: Những kỉ niệm hồn nhiên trong sáng của tác giả về buổi đầu tiên khai trường
* Chủ đề văn bản: Là đối tượng và vấn
tâm, cơ bản được tác giả nêu lên, đặt ra bản
II TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ
TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ VĂN BẢN
Trang 2? Căn cứ vào đâu em biết chủ đề văn bản “ Tôi đi học” nói lên
những kỉ niệm của tác giả về buổi đầu tiên đến trường?
Căn cứ vào nhan đề
* Các từ ngữ, câu văn đều tập trung nói về tâm trạng náo nức,
ngỡ ngàng, cảm giác trong sáng của tác giả ở buổi đầu đi học
? Hãy tìm những chi tiết miêu tả cảm giác trong sáng của nhân
vật “tôi” ở buổi đầu tiên đến trường Những từ ngữ chứng tỏ tâm
trạng đó in sâu vào lòng nhân vật suốt cả cuộc đời? ( Chú ý
những từ ngữ nêu bật cảm giác mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của nhân
vật trên con đường cùng mẹ đến trường; khi cùng các bạn vào
lớp với những cảm nhận khác biệt về một sự vật, sự việc trước
và trong buổi đầu đến trường)
Trên đường đi học :
Cảm nhận về con đường :quen đi lại lắm lần nhưng lần này
thấy lạ ,cảnh vật chung quanh thay đổi
Thay đổi hành vi :lội ra sông thả diều ,đi ra đồng nô đùa _đi
học cố làm một học trò thực sự
Trên sân trường :
Cảm nhận về ngôi trường :ngôi trường cao ráo va sạch sẽ
hơn các ngôi nhà trong làng _xinh xắn oai nghiêm …
Cảm giác lo sợ ,bỡ ngỡ ,lúng túng …
Ttong lớp học :cảm thấy xa mẹ xa nhà …
? Tâm trạng và cảm xúc của dòng hồi tưởng được trình tả theo
trình tự và nghệ thuật nào?
* Theo trình tự thời gian: hiện tại nhớ về quá khứ
Nghệ thuật so sánh
? Từ việc phân tích trên hãy cho biết thế nào là tính thống nhất
của chủ đề văn bản? Thống nhất này được thể hiện ở những
phương diện nào? Làm thế nào để viết được những văn bản đảm
bảo tính thống nhất về chủ đề?
Học sinh đọc ghi nhớ
* Hoạt động 3: Luyện tập.
Gv gọi hs đọc và xác định yêu cầu bài tập1sgk/13_14
Gv cho hs thảo luận câu hỏi sgk _thời gian 5phút Hết thời
gian gv gọi đại diện các nhóm 1,3,5trình bày Các nhóm còn lại
nhận xét bổ sung
GV chốt ý lại
a Căn cứ vào:
- Nhan đề
- Mở, thân và kết cấu bài đều tập trung nói về rừng cọ và tình
cảm của con người đối với rừng cọ
b Những ý lớn trong phần thân bài và sự sắp xếp rành mạch,
liên tục, hợp lý của chúng
c Hai câu nói lên tình cảm của người dân sông Thao với rừng cọ:
câu đầu; câu cuối
VĂN BẢN:
1 Những căn cứ để xác định chủ đề văn
“Tôi đi học”
- Nhan đề
- Các từ ngữ: “những kỉ niệm mơn man của tựu trường”; “lần đầu tiên đến trường”; quyển vở
Các câu văn:
+ “Hàng năm… buổi tựu trường”;
+ Tôi quên thế nào là cảm giác trong sáng + Hai quyển vở mới bắt đầu thấy nặng + Tôi bặm tay … xuống đất
2 Những chi tiết miêu tả cảm giác trong của nhân vật:
a Trên đường đi học:
- Con đường đi lại lắm lần -> thấy lạ
b Trong sân trường:
- Ngôi trường oai nghiêm -> lo sợ, vẩn vơ
- Cảm giác ngỡ ngàng, lúng túng khi xếp vào lớp -> đứng nép vào người thân
c Trong lớp học:
- Cảm thấy nhớ mẹ, nhớ nhà
GHI NHỚ: SGK – 10 III LUYỆN TẬP:
1.Phân tích tính thống nhất về chủ đề của bản
Văn bản viết về rừng co,ï niềm tự hào người sông Thao
Bố cục 3phần a) Mở bài:(đoạn1)giới thiệu rừng cọ hào của người sông Thao
b) Thân bài :(đoạn2,3,4) Đoạn 2: miêu tả vẻ đẹp của cây Đoạn 3: sự gắn bó của con người
cây cọ
Trang 3- Những chi tiết thể hiện sự gắn bó giữa rừng cọ với người dân
sông Thao qua việc miêu tả đặc điểm cây cọ và cuộc sống người
dân
- Những từ ngữ thể hiện sự gắn bó của người dân Sông Thao với
rừng cọ
Đoạn 4: công dụng ,sự gắn bó của cọ với con người
c) Kết bài :(đoạn 5) sự gắn bó thiết con người sông Thao với rừng cọ
4 Củng cố-luy ện tập
Thế nào là chủ đề?
- Tính thống nhất của chủ đề văn bản được thể hiện trên những phương diện nào
5.Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Học thuộc bài+ Làm BT 2, 3 vào VBT
- Chuẩn bị soạn bài “Bố cục văn bản”: Trả lời các câu hỏi 1,2.I và 1,2,3.II / SGK/24,25
V RÚT KINH NGHIỆM: