NỘI DUNG KIẾN THỨC I:Baøi hoïc: 1- Phân biệt thành phần chính với thành phaàn phuï *Ngữ liệu a/ Nhaéc laïi caùc thaønh phaàn caâu Trạng ngữ , chủ ngữ , vị ngữ b/ Tìm caùc thaønh phaàn ca[r]
Trang 1Soạn: 10/3/2009
Giảng:6A…………
6B…………
Tiết 107
CAÙC THAỉNH PHAÀN CHÍNH CUÛA CAÂU
A: Muùc ủớch yeõu caàu
- Nhaộc laùi teõn caực thaứnh phaàn caõu em ủaừ hoùc ụỷ baọc tieồu hoùc
- Naộm ủửụùc khaựi nieọm veà caực thaứnh phaàn chớnh cuỷa caõu
- Coự yự thửực ủaởt caõu coự ủaày ủuỷ caực thaứnh phaàn chớnh
B: Chuaồn bũ
Hoùc sinh : Saựch vụỷ , duùng cuù hoùc taọp , baỷng phuù , theo toồ , chuaồn bũ baứi
Giaựo vieõn : Saựch giaựo vieõn , hoùc sinh , baứi soaùn
Tử lieọu tham khaỷo , baỷng phuù , phieỏu hoùc taọp
C- Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
* HĐ 1: Khởi động
6B………
2 Kiểm tra:
*Caõu hoỷi:
Câu 1 : Xác định mối quan hệ giữa các sự vật trong phép hoán dụ ở câu thơ :
Ngày Huế đổ máu Chú Hà Nội về.
A - Quan hệ dấu hiệu của sự vật – Sự vật B - Quan hệ cụ thể – Trìu tượng
C - Quan hệ bộ phận – Toàn thể D - Quan hệ vật chứa đựng – Vật bị chứa đựng
Câu 2 : Xác định mối quan hệ giữa các sự vật trong phép hoán dụ sau :
Sống trong cát, chết vùi trong cát Những trái tim như ngọc sáng ngời.
A - Quan hệ dấu hiệu của sự vật – Sự vật B - Quan hệ cụ thể – Trìu tượng
C - Quan hệ bộ phận – Toàn thể D - Cả A,B,C đều không đúng
6B………
3 Bài mới(Giới thiệu bài: )
* HĐ 2: Hình thành kiến thức mới
HOAẽT ẹOÄNG CUÛA GV &HS NOÄI DUNG KIEÁN THệÙC
? Nhaộc laùi teõn caực thaứnh phaàn caõu em
ủaừ hoùc ụỷ baọc tieồu hoùc ? (traùng ngửừ , vũ
ngửừ , CN)
? Tỡm caực tp caõu noựi treõn trong caõu
sau? (TN – CN – VN)
? Thửỷ laàn lửụùt lửụùc boỷ tửứng tp caõu noựi
I:Baứi hoùc:
1- Phaõn bieọt thaứnh phaàn chớnh vụựi thaứnh phaàn phuù
*Ngửừ lieọu
a/ Nhaộc laùi caực thaứnh phaàn caõu Traùng ngửừ , chuỷ ngửừ , vũ ngửừ b/ Tỡm caực thaứnh phaàn caõu Chaỳng bao laõu , toõi / ủaừ trụỷ thaứnh moọt …
TN CN VN
cửụứng traựng c/ Nhaọn xeựt
Trang 2trên rồi rút ra nhận xét ?
(Tp trạng ngữ có thể vắng mặt
tp Cn - Vn bắt buộc phải có mặt)
? Qua phân tích ví dụ em hãy cho biết
thành phần chính , thành phụ câu ?
Hỏi : Vị ngữ có thể kết hợp với những
từ nào ở phía trước ?
(kết hợp với phó từ)
? Vị ngữ trả lời cho những câu hỏi ntn
?
? Phân tích câu tạo của vị ngữ trong
các câu dưới đây ?
? Vị ngữ là từ , hay cụm từ ?
?/Nếu Vn là từ hoặc cụm từ thì đó là
những cụm từ loại nào hoặc từ loại nào
? Mỗi câu có thể có mấy vị ngữ ?
? Vậy em hãycho biết cụ thể về thành
phần chính vị ngữ ?
? Em hãy đọc lại các câu vừa phân tích
ở phần 2 Cho biết mối quan hệ giữa
các sự vật nêu ở chủ ngữ với hành
động , đặc điểm , trạng thái nêu ở vị
ngữ là quan hệ gì?
? Chủ ngữ có thể trả lời những câu hỏi
ntn ?
? Phân tích cấu tạo của CN trong các
câu đã dẫn ở phần I , II ?
? Vậy rút ra kết luận về thành phần
chủ ngữ ?
* HĐ3- Hướng dẫn luyện tập
-Tp trạng ngữ có thể vắng mặt (tp phụ) -Tp CN – VN bắt buộc phải có mặt (tp chính)
* Kết luận: ghi nhớ 1/ sgk 92
2-Vị ngữ 1: Ví dụ
a/ Nêu đặc điểm của vị ngữ
- Có thể kết hợp với các phó từ : Đã , sẽ đang , sắp , vừa mới ………
- Có thể trả lời các câu hỏi : Làm sao ? như thế nào ? làm gì ? là gì ? b/ Cấu tạo của vị ngữ
- Ra đứng cửa hang , xem hoàng hôn xuống (VN là động từ – cụm động từ)
- Nằm sát bên bờ sông , ồn ào , đông vui , tấp nập
(VN là tính từ – cụm tính từ)
- Là người bạn thân của nông dân VN ; giúp người trăm công nghìn việc khác nhau
(VN có thể là danh từ hoặc cụm danh từ)
Mỗi câu có thể có 1,2 hoặc 3 , 4 vị ngữ
* Ghi nhớ 2
Học sgk 93
3 Chủ ngữ
*Ngữ liệu
a/ Quan hệ chủ ngữ – vị ngữ Nêu tên sự vật , hiện tượng có hành động , trạng thái , đặc điểm …… được miêu tả ở vị ngữ
b/ CN trả lời cho những câu hỏi
Ai ? con gì ? cái gì ? c/ Phân tích cấu tạo của chủ ngữ
- CN có thể là đại từ (tôi)
- CN danh từ hoặc cụm danh từ (cây tre , chợ Năm Căn , tre , nứa , mai ………)
- Câu có thể có 1 CN : Tôi , chợ Năm Căn
- Câu có thể có nhiều CN : Tre , nứa , mai
* Ghi nhớ 3 : Học sgk 93 IV: Luyện tập
Bài số 1(94)
Trang 3? Xác định CN – VN trong các câu sau
, cho biết mỗi Cn hoặc Vn có câu tạo
ntn ?
Đặt 3 câu
? 1 câu có Vn trả lời câu hỏi làm gì ?
Để kể lại 1 việc tốt em hoặc bạn em
mới làm được ?
? 1 câu có Vn trả lời câu hỏi ntn ?
? 1 câu có Vn trả lời câu hỏi là gì ?
Chẳng bao lâu , tôi đã trở thành một chàng
TN CN Cụm động từ VN
dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi / mẫn bóng
CN VN
(cụm dtừ) (tính từ)
Những cái vuốt ở chân ở khoeo / cứ cứng CN(cụm dtừ) VN
dần và nhọn hoắt thính thoảng muốn thử sự (hai cụm tính từ)
lợi hại của những chiếc vuốt , tôi / co cẳng
CN
lên đạp phanh phách vào các ngọn cỏ
VN (hai cụm danh từ)
Những ngọn cỏ / gãy rạp , y như có nhát
CN VN
dao vừa lia qua
Bài số 2(94)
a/ Trong giờ kiểm tra , em / đã cho bạn
CN VN
mượn bút b/ Bạn em / rất tốt
CN VN
c/ Bà đỡ Trần / là người huyện Đông Triều
CN VN
*HĐ4- Hoạt động nối tiếp
1-Bài tập củng cố
Câu 1: Chủ ngữ trong câu nào sau đây có câu tạo là động từ ?
A: Hương là một bạn gái chăm ngoan
B: Bà tôi đã già rồi
C: Đi học là hạnh phúc của trẻ em
D: Mùa xuân mong ước đã đến
Câu 2: Cho câu văn : Mặt trời nhú lên dần dần , rồi lên cho kì hết
- Câu trên có mấy vị ngữ
B: 2 vị ngữ D: 4 vị ngữ
- Vị ngữ của câu trên trả lời cho câu hỏi nào ?
B: Làm sao Đ D: Như thế nào
2 HDVN
- Họcï bài kĩ
- Soạn “Thi làm thơ năm chữ”