II, Laäp yù cho baøi vaên nghò luaän -Xác lập luận điểm , cụ thể hoá luận ñieåm chính thaønh caùc luaän ñieåm phuï , tìm luận cứ và cách lập luận cho bài vaên III, Ghi nhớ : sgk IV, Luye[r]
Trang 1Tuần 20
Tiết 73
NS:02.01.2010
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Hiểu sơ lược thế nào là tục ngữ
- Hiểu nội dung , một số hình thức nghệ thuật ( kết cấu, nhịp điệu, cách lập luận ) và ý nghĩa của các câu tục ngữ trong bài học
- Thuộc lòng những câu tục ngữ trong vb
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần Tlv qua bài Chương trình địa phương , Phần Tiếng việt qu vb Tìm hiểu chung về văn nghị luận
- HS : Soạn bài
III, Tiến trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ ( Kiểm tra việc soạn bài của hs)
3, Bài mới : Tục ngữ là một thể loại văn học dân gian Nó được ví là khó báu
kinh nghiệm và trí tuệ dân gian , là “ Túi khôn vô tận” Tục ngữ là thể loại triết lí nhưng cũng là “cây đời xanh tươi “ Tiết học hôm nay cô cùng các em tìm hiểu thể loại mới đó là tục ngữ Vậy tục ngữ là gì ? tục ngữ đục kết được những kinh nghiệm
gì cho chúng ta
Cho hs đọc phần chú thích để tìm hiểu về thể
loại tục ngữ
(?) Thế nào là tục ngữ ?
Gv đọc gọi hs đọc lại ( giọng điệu chẫm rãi , rõ
ràng , chú ý các vần lưng , ngắt nhịp )
Giải thích các từ khó
(?) VB này có 8 câu thuộc mấy đề tài ? Hãy sắp xếp
các câu vào mỗi nhó đề tài ?
- Từ câu 1 đến câu 4 tục ngữ về thiên nhiên
- Các câu còn lại tục ngữ về lao động sx
Gọi hs đọc câu 1
(?) Nhận xét về vần , nhịp và các biện pháp nghệ
thuật khác trong câu tục ngữ ? (Nhịp ¾ hoặc 3/2/2 ;
vần lưng Phép đối , phóng đại , nói quá)
(?) Ởû nước ta , tháng năm thuộc mùa hạ , tháng 10
thuộc mùa đông Từ đó suy ra câu tục ngữ này có ý
I, Thế nào là tục ngữ ? Sgk
II, Đọc- Tìm hiểu văn bản
1, Đọc- tìm hiểu chú thích
2, Bố cục : 2 phần
3, Phân tích
a, Tục ngữ đúc rút kinh nghiệm từ thiên nhiên
Câu 1 : Đêm tháng năm …
Ngày tháng mười
Trang 2nghĩa gì ? - tháng 5 ( âm lịch) đêm ngắn , tháng 10 (
âm lịch) đêm dài
(?)Bài học rút ra từ ý nghĩa câu tục ngữ này là gì ? (
Bài học về chuyện tính toán , sắp xếp công việc
hoặc vào việc giữ gìn sức khoẻ cho m6ĩ con người
trong mùa hè và mùa đông)
(?) Bài học đó được áp dụng như thế nào trong thực
tế ?
( giúp con người có ý thức chủ động sử dụng thời
gian , công việc vào thời điểm khác nhau )
HS đọc câu 2
(?) Câu tục ngữ có mấy vế ? nêu nghĩa của từng vế
?
Vế 1 : sao đêm dày thì hôm sau nắng
Vế 2 : sao đêm ít hoặc không có thì hôm sau mưa
(?) Vậy nghĩa của cả câu là gì ?
(?) Kinh nghiệm được đúc kết từ hiện tượng này là
gì ? ( trông sao đoán thời tiết nắng , mưa )
(?) Trong thực tế đời sống , kinh nghiệm này được
áp dụng như thế nào ?
- Nắm thời tiết trước để chủ động công việc hôm
sau
Gọi hs đọc câu 3
(?) Câu tục ngữ này có mấy vế ? Nêu nghĩa của
từng vế ?
(?) Vậy nghĩa của cả câu tục ngữ này là gì ?
(?) Dân gian không chỉ xem ráng đoán bảo , mà còn
xem chuồn chuồn để đoán bão Câu tục ngữ nào
đúc kết kinh nghiệm này ?
- Tháng bảy heo may , chuồn chuồn bay thì bão
(?) Hiện nay khoa học đã cho phép con người dự báo
bão khá chính xác Vậy kinh nghiệm “trông ráng
đoán bão “ của dân gian còn có tác dụng không ?
- ở vùng sâu , xa phương tiên thông tin còn hạn chế
thì kinh nghiệm đoán bão của dân gian còn có tác
dụng
Gọi hs đọc câu 4
(?) Nghĩa của câu tục ngữ thứ tư là gì ?
(?) Kinh nghiệm nào được rút ra từ hiện tượng kiến
bò tháng bảy này ? ( Kiến ra nhiều vào tháng bảy
âm lịch sẽ còn lụt )
(?) Bài học thực tiễn từ kinh nghiệm dân gian này là
…
- Vần lưng , phép đối , nói quá
Tháng 5 đêm ngắn, tháng 10 đêm dài - Giúp con người chủ động về thời gian , công việc trong những thời điểm khác nhau
Câu 2 : mau sao thì nắng ,
vắng sao thì mưa Đêm sao dày dự báo ngày hôm sau sẽ nắng , đêm không sao báo hiệu ngày hôm sau sẽ mưa
- nắm trước thời tiết để chủ động công việc
Câu 3 :Ráng mở ga,ø có
nhà thì giữ
Khi chân trời xuất hiện sắc màu vàng thì phải coi giữ nhà ( sắp có bão)
Câu 4 : Tháng 7 kiến bò
, chỉ lo lại lụt
Kiến ra nhiều vào tháng 7 âm lịch sẽ còn lụt nữa – vẫn phải lo đề phòng lũ
Trang 3gì ?
- Vẫn phải lo đề phòng lũ lụt sau tháng bảy âm
lịch
Gọi hs đọc câu tục ngữ thứ 5
(?) Câu tục ngữ thứ 5 có mấy vế? Giải nghĩa từng vế
?
(?) Nghĩa của câu tục ngữ này là gì ?
- mãnh đất nhỏ bằng 1 lượng vàng lớn
(?) Kinh nghiệm nào được đúc kết từ câu tục ngữ
này ?
- đất quí hơn vàng
(?) Bài học thực tế từ kinh nghiệm này là gì ?
- giá trị của đất vai trò của đất đai đối với ngưồi
nông dân
(?) Hiện tương bán đất đang diễn ra có nắm trong ý
nghĩa câu tục ngữ này không? ( HSTLN)
- là hiện tượng kiếm lời bằng kinh doanh , do đó
không nằm trong ý nghĩa câu tục ngữ này
Cho hs đọc câu 6
(?) Chuyện lời câutục ngữ này sang tiếng việt ?
(?) Kinh nghiệm lao động sx được rút ra ở đây là gì ?
- nuôi cá có lãi nhất , rồi đến làm vườn và trồng
lúa
(?) Bài học từ kinh nghiệm đó là gì ?
(?) Trong thực tế , bài học này được áp dụng ntn? (
HSTLN)
- nghề nuôi tôm cá ở nước ta ngày càng được đầu tư
phát triển , thu lợi nhuận lớn
Hs đọc câu 7
(?) Theo dõi câu tục ngữ cho biết các chữ nhất , nhì ,
ta , tứ có nghĩa gì ? từ đó nêu nghĩa của cả câu ? (
HSTLN)
- thứ nhất là nước , hai là phân , thứ 3 là chuyên cần
, thứ tư là giống
(?) Kinh nghiệm trồng trọt được đúc kết từ câu tục
ngữ này là gì ? (nghề trồng lúa cần đủ bốn yếu tố )
(?) Tìm những câu tục ngữ gần gũi với kinh nghiệm
này ?
- một lượt tát , một bát cơm Người đẹp vì lụa , lúa
tốt vì phân
(?) Bài học kinh nghiệm này là gì ?
- trong nghề làm ruộng , đảm bảo đủ bốn yếu tố thì
lụt sau tháng bảy âm lịch
b, Tục ngữ về lao động sx
Câu 5: Tấc đất , tấc vàng
đất quí hơn vàng – giá trị của đất đôi vơí đời sống lao động sx của con người nông dân
Câu 6 :
Nhất canh trì , nhị canh viên , tam canh điền
Nuôi cá có lãi nhất , rồi đến làm vườn , rồi làm ruộng – muốn làm giàu ,cần đến phát triển thuỷ sản
Câu 7 :
Nhất nước , nhì phân , tam cần , tứ giống
Trong nghề làm ruộng , cần đảm bảo đủ 4 yếu tố thì lúa tốt , mùa màng bội thu
Câu 8: Nhất thì , nhì thục
Thứ nhất là thời vụ , thứ 2 là đất canh tác – trong trồng trọt phải đủ 2 yếu tố thời vụ và đất đai
Trang 4lúa tốt mùa màng bội thu
Hs đọc câu 8
(?) Nêu nghĩa của câu tục ngữ này ?
(?) Kinh nghiệm được đúc kết từ câu tục ngữ này là
gì ?
- trong trồng trọt ,cần đảm bảo 2 yếu tố thời vụ và
đất đai
(?) Kinh nghiệm này đi vào thực tế nông nghiệm ở
nước ta ntn? ( lịch gieo cấy đúng thời vụ , cải tạo đất
sau mỗi vụ )
(?) Từ những kinh nghiệm đúc kết từ các hiện tượng
thiên nhiên và trong lao động sx đã cho thấy người
dân lao động nước ta có những khả năng nổi bật nào
?( HSTLN)
(?) Tục ngữ lao động sx và thiên nhiên còn có ý
nghĩa gì trong cuộc sống hôm nay ? (HSTLN)
- kết hợp với khoa học dự đoán chính xác hơn các
hiện tượng thời tiết Kết hợp với khoa học kĩ thuật ,
không ngừng phát triển chăn nuôi trồng trọt để tăng
năng xuất cao
III, Ghi nhớ : sgk
IV, Luyện tập
Hướng dẫn hs sưu tầm
4, Hướng dẫn về nhà :
- Trình bày lại tiêu chuẩn , yêu cầu của tục ngữ ? Tục ngữ là gì ?
Học phần ghi nhớ và 8 bài tục ngữ Soạn bài “ Chương trình địa phương phần văn
và tlv”
Tiết 74
NS:04.01.2010
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Biết cách sưu tầm ca dao ,tục ngữ theo chủ đề và bước đầu biết cho lọc , sắp xếp , tìm hiểu ý nghĩa của chúng
- Tăng thêm hiểu biết và tình cảm gắn bó với địa phương quê hương mình
II, Chuẩn bị :
- Sưu tầm ca dao , dân ca , tục ngữ lưu hành ở địa phương
III, Tiến trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
3, Bài mới : để làm phong phú thể về thể loại tục ngữ thì tiết học hôm nay ,cô
cùng các em vào bài mới “ Chương trình địa phương” phần văn và tập làm văn
Trang 5 Yêu cầu
- Sưu tầm ca dao , dân ca , tục ngữ lưu hành ở địa phương , đặc biệt là những câu nói về địa phương mình
- Mỗi em sưu tầm khoảng 20 câu
- Thời hạn nộp sau 1 tuần
(?) Vậy em hiểu ca dao – dân ca là gì ?
- Ca dao là lời thơ của dân ca
- Dân ca là những sáng tác kết hợp lời với nhạc
(?) Tục ngữ là gì ?
- tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn , ổn định , có nhịp điệu , hình ảnh , thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt , được nhân dân vận dụng , suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hằng ngày
4, Hướng dẫn về nhà :
-Gv nhận xét về kết quả sưu tầm
-Soạn bài tiếp theo “ Tìm hiểu chung về văn nghị luận”
*********************************************************************
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của vb nghị luận
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb Tục ngữ về thiện nhiên và lao động sản xuất
- HS : học bài , soạn bài
III, Tiến trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :Kiểm tra việc soạn bài của hs
3, Bài mới : Văn nghị luận là 1 trong những kiểu vb quan trọng trong đời sống
xh của con người , có vai trò rèn luyện tư duy , năng lực biểu đạt những quan niệm , tư tưởng sâu sắc trước đời sống Vậy văn nghị luận là gì ? khi nào chúng
ta có nhu cầu nghị luận ? Tiết học này , sẽ trả lời cho câu hỏi đó
TIẾT :75
(?) Trong cuộc sống hàng ngày ,
em có thường gặp các vấn đề và
I Nhu cầu nghị luận
- Văn nghị luận chúng tồn tại khắp nơi trong cuộc sống dưới các dạng ý
Trang 6câu hỏi kiểu như : Vì sao em đi
học hoặc vì sao con người cần
phải có bạn bè không ?
- Rất thường gặp
(?) Em hãy nêu một số câu hỏi khác về
những vấn đề tương tự ?
- Vì sao em thích đọc sách ?
- Vì sao em thích xem phim?
- Làm thế nào để học giỏi môn ngữ
văn ?
(?) Gặp các vấn đề và câu hỏi loại đó ,
em có thể trả lời bằng các kiểu vb đã
học như kể chuyện , miêu tả , biểu cảm
hay không ? Vì sao ? ( HSTL)
- Không thể vì Tự sự là thuật lại , kể
câu chuyện dù đời thường hay tưởng
tượng , dù hấp dẫn, sinh động đến đâu
cũng mang tính cụ thể – hình ảnh , vẫn
chưa có sức thuyết phục
- Miêu tả là dựng chân dung cảnh ,
người , vật , sự vật , sinh hoạt cũng
tương tự như tự sự
- Biểu cảm đánh giá đã ít nhiều cần
dùng lí lẽ , lập luận nhưng chủ yếu vẫn
là cảm xúc , tình cảm , tâm trạng mang
nặng tính chủ quan và cảm tính chi nên
cũng không có khả năng giải quyết các
vấn đề trên 1 cách thấu đáo
* TIẾT :76
(?) Để trả lời những câu hỏi như thế ,
hằng ngày trên báo chí , qua đài phát
thanh , truyền hình , em thưởnh gặp
những kiểu vb nào ? Hãy kể tên một vài
kiểu vb mà em biết ?
- bình luận , xã luận , bình luận thời sự ,
bình luận thể thao , các mục nghiên cứu ,
phê bình , hội thảo khoa học …
Hs đọc vb “ Chống nạn thất học “
của HCM
(?) Bác viết bài này nhằm mục đích gì ?
Bác viết cho ai đọc , ai thực hiện ? để
thực hiện mục đích ấy , bài viết nêu
kiến , các bài xã luận , bình luận …
*Thế nào là văn nghị luận Là văn được viết và nhằm xác lập cho
người đọc , người nghe 1 tư tưởng , quan điểm nào đó Muốn thế , văn nghị luận phải có luận điểm rõ ráng ,
có lí lẽ , dẫn chứng có sức thuyết phụ
II, Ghi nhớ : sgk/9 III, Luyện tập
Bài tập 1
- Đây là 1 bài văn nghị luận vì nhan đề là 1 ý kiến , một luận điểm Mở bài là nghị luận kết bài là nghị luận , Thân bài trình bày những thói quen xấu cần loại bỏ Bài viết gọn
+ Ý kiến đề xuất của tác giả : cần chống lại những thói quen xấu và tạo
ra những thói quen tốt trong đời sống
xh + ý kiến đó được thể hiện bằng những
Trang 7những ý kiến như thế nào ? Những ý
kiến ấy diễn đạt thành những luận điểm
nào ? Tìm những câu văn mang luận
điểm đó ? ( HSTLN)
- Mục đích Bác viết bài này là chống
giặc dốt , đối tượng Bác hướng tới là
quốc dân VN – toàn thể nhân dân VN
- Luận điểm : Một trong những công
việc phải thực hiện cấp tốc lúc này là :
nâng cao dân trí
(?) Để ù ý kiến có sức thuyết phục , bài
viết đã nêu lên lí lẽ nào ? Hãy liệt kê
các lí lẽ ấy ?
+ Những câu mang luận điểm đó
- Chính sách ngu dân của thực dân pháp
đã làm cho hầu hết người VN mù chữ
- Phải biết đọc , biết viết chữ quố ngữ
thì mới có kiến thức để tham gia xd tổ
quốc
- Làm cách nào để nhanh chóng biết
chữ quốc ngữ ? những điều kịên tiến
hành công việc
(?) Tác giả có thể thực hiện mục đích
của mình bắng văn kể chuyện , miêu tả
, biểu cảm hay không ?
(?) Vâỵ em hiểu thế nào là văn nghị
luận ?( ghi nhớ sgk)
HS đọc phần luyện tập bài tập 1 ,
(TLN) câu hỏi sgk
(?) Bài tập 2 yêu cầu điều gì ? (HSTLN)
HS đọc vb Biển Hồ
(?) Vb đó tự sự hay nghị luận ?
câu sau : có thói quen tốt và thói quen xấu có người biết phân biệt tốt xấu… nhưng đã thành thói quen …xã hội + Tác giả đưa ra những lí lẽ dẫn chứng thói quen tốt : luôn dậy sớm , luôn đúng hẹn , giữ lời hứa , luôn đọc sách Thói quen xấu : hút thuốc là , hay cáu giận , mất trật tự , gạt tàn thuốc
bừa bãi ra cả nhà , vứt rác bừa bãi ( ăn
chuối xong là vứt toẹt cái vỏ ra cữa ,
ra đường …) những nơi khuất , nơi công cộng , rác ừa lên ném chai , cốc vở ra đường rất nguy hiểm
+ Bìài viết này nhằm giải quyết vấn đề có trong thực tế khắp cả nước ta Chúng ta tán thành với ý kiến trong bài viết vì những kiến giải của tác giả nêu đều đúng đắn , cụ thể
Bài tập 2 : bố cục của vb trên
- Bài văn này chỉ có bố cục 2 phần + Phần 1 : từ đầu đến nguy hiểm + Phần hai phần còn lại
Bài tập 4 : đây là bài văn nghị luận
viết theo lối qui nạp mà phần tự sự ở cầu đoạn chính là dẫn chứng được đưa
ra trước để rối từ đó rút ra 1 suy nghĩ , một định lí trong cuộc sống con người
4, Hướng dẫn về nhà :
-Trong cuộc sống ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng nào ? Văn nghị luận là gì ?
- Học thuộc ghi nhớ Tìm thêm 1 số tư liệu mà bài tập 3 yêu cầu
- soạn bài mới “ tục ngữ về con người và xh”
Trang 8Tuần 21 Tiết 77
NS:10.01.2010 TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Hiểu nội dung ý nghĩa và 1 số hình thức diễn đạt ( so sánh , ẩn dụ , nghĩa đen, nghĩa bóng )
của những câu tục ngữ trong bài học
- Thuộc lòng những câu tục ngữ trong vb
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần TLV qua vb Đặc điểm của văn nghị luận và Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận ; Tiếng việt qua bài Rút gọn câu
- HS : học bài , soạn bài
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
?Đọc 9 câu tục ngữ trong bài “ tục ngữ về thiên nhiên và lao động sx” Theo em câu nào hay nhất , sâu sắc nhất ? Vì sao ?
?Tại sao người ta nói mỗi câu tục ngữ là triết lí dân gian? Em biết câu tục ngữ nào nói về địa phương emhãy đọc lên và giải thích /
3, Bài mới :Tục ngữ là những lời vàng ý ngọc, là sự kết tinh kinh nghiệm , trí tuệ
của nhân dân qua bao đời Ngoài những kinh nghiệm về thiên nhiên và lao động sx , tục ngữ còn là kho báu những kinh nghiệm dân gian về con người và xh Dưới hình thức những nhận xét , lời khuyên nhủ , tục ngữ truyền đạt rất nhiều bài học bổ ích , vô giá trong cách nhìn nhận giái trị con người , trong cách học , cách sống và cách ứng xử hằng ngày Với những điều nói trên được thể hiện trong mỗi câu tục ngữ ntn? Thì tiết học hôm nay , cô cùng các em đi tìm hiểu
Gv đọc sau đó gọi hs đọc ( Chú ý vần lưng , 2
câu lục bát thứ 9 Giọng đọc rõ , chậm )
Giải thích từ khó ( chú thích sgk)
(?) Về nội dung có thể chia vb này thành mấy
nhóm ? Nêu nội dung từng nhóm ?
- từ câu 1,2,3 tục ngữ về phẩm chất con người
- câu 4,5,6 tục ngữ về học tập tu dưỡng
- câu 7,8,9 tục ngữ về quan hệ ứng xử
(?) Tại sao 3 nhóm trên vẫn có thể hợp thành 1
vb như trong sgk?
Gọi hs đọc câu tục ngữ thứ nhất
(?) Nghĩa của câu tục ngữ này là gì ? (sự hiện
I, Đọc – Tìm hiểu vb
1, Đọc - Tìm hiểu chú thích
2, Bố cục : 3 phần
3, Phân tích a,Kinh nghiệm về bài học phẩm chất con người
câu 1: một mặt người ….
Trang 9diện của 1 người bằng sự hiện diện của mười thứ
của cải)
(?) Trong câu tục ngữ sử dụng nghệ thuật g? so
sánh ,
(?) Dùng phép so sánh như vậy muốn đề cao
điều gì ? - đề cao giá trị con người so với của
cải
(?) Kinh nghiệm nào của dân gian đúc kết trong
câu tục ngữ này ? - Con người là thứ của cải
quí nhất
(?) Bài học từ kinh nghiệm sống này là gì ?
yêu quí tôn trọng bảo vệ con người , không để
của cải che lấp con người
(?) Em hãy tìm những câu tục ngữ có ý nghĩa
tương tự?
( người sống hơn đống vàng ,; lấy của che thân
chứ không ai lấy thân che của )
Hs đọc câu tục ngữ thứ 2
(?) Em hiểu góc con người trong câu tục ngữ trên
theo nghĩa nào dưới đây :
- Một phần cơ thể của con người ?
- Dáng vẻ đường nét của con người ?
(?) Ở con người , răng và tóc lá những chi tiết rất
nhỏ Vậy nghĩa của câu tục ngữ này là gì ? (
HSTLN
- cho ý 2 , những chi tiết nhỏ nhặt nhất củng
làm thành vẻ đẹp của con người về hình thức
và nhân cách
(?) Kinh nghiệm nào của dân gian được đúng kết
trong câu tục ngữ này ? -Mọi biểu hiện ở con
người đều phản ánh vẻ đẹp , tư cách của anh ta
(?) Lời khuyên từ kinh nghiệm này là gì ?
- Hãy biết hoàn thiện mình từ những điều nhỏ
nhất , có thể xem xét tư cách của con người từ
những biểu hiện nhỏ nhất của chính con người đó
(?) Về hình thức câu tục ngữ thứ 3 có gì đặc biệt ?
tác dụng của hình thức này là gì ? ( HSTLN)
- đối lập ý trong mỗi vế , đối xứng giữa 2 vế
nhấn mạnh sạch và thơm , dẽ nghe , dễ nhớ
Gọi hs đọc câu 3
(?) Nghĩa của câu tục ngữ này là gì ?
(?) Kinh nghiệm sống nào được đúc kết trong câu
- vần lưng
- so sánh, nhận hoá
đề cao giá trị con người
so với mọi thứ của cải , người quí hơn của gấp nhiều lần
câu 2: cài răng , cái tóc…
những chi tiết nhỏnhặt nhất cũng làm thành vẻ đẹp của con người về hình thức và nhân cách
Câu 3: Đói cho sách ,rách …
- Nghĩa đen : dù đói cũng phải ăn uống sạch sẽ , giữ gìn cho thơm tho
- Nghĩa bóng : Dùng nghèo khổ thiếu thốn vẫn phải sống trong sạch , không vì nghèo khổ mà làm điều xấu xa
Trang 10tục ngữ này ? ( không vì nghèo khổ mà làm điều
xấu xa có hại đến
phẩm chất )
(?) Từ kinh nghiệm sống này dân gian muốn
khuyện ta điều gì?( Hãy biết giữ gìn nhân phẩm
Dù trong bất kì cảnh ngộ nào cũng không để
nhân phẩm bị hoen ố
(?) Trong dân gian còn có câu tục ngữ nào đồng
nghĩa với câu tục ngữ này ? ( Chết trong còn hơn
sống đục )
Chú ý câu 4
(?) Câu tục ngữ thứ 4 về cấu tạo có gì đặc biệt ?
điệp từ học có tác dụng gì ? -có 4 vế , nhấn
mạnh việc học
(?) Dân gian đã từng nhận xét về việc ăn nói của
con người bằng những câu tục ngữ nào ?
-ăn trông nồi , ngồi trông hướng ; nói hay hơn
hay nói
(?) Từ đó kinh nghiệm nào được đúc kết từ câu
tục ngữ này? -Con người cần thành thạo mọi việc
, khéo léo trong giao tiếp , việc học phải toàn
diện tỉ mỉ
Hs đọc 2 câu tục ngữ 5,6
(?) Nghĩa của 2 câu tục ngữ này là gì ?
(?) Theo em những điều khuyên răn trong 2 câu
tục ngữ trên mây thuẩn với nhau hay bổ sung cho
nhau ? Vì sao ? Em hãy nêu một vài cặp câu có
nội dung tưởng như ngược nhau nhưng lại bổ sung
cho nhau ? ( HSTLN) bổ sung cho nhau vì trong
cuộc sống chúng ta không chỉ học ở trường do các
thầy giáo , cô giáo dạy bảo mà còn phải học ở
mọi nơi mọi kúc Lúc này chính những người bạn
ở quanh ta là thầy của ta (anh em như thể chân
tay ;Bán anh em xa mua láng giềng gần )
Gọi câu 7
(?) Nghĩa của câu tục ngữ thứ 7 là gì ?
- Thương mình thế nào thì thương người thế ấy
(?) Câu tục ngữ này khuyên chúng ta điều gì?
- Coi người khác như bản thân mình để quí
trọng , để đồng cảm , thương yêu
(?) Tìm một số câu tục ngữ thành ngữ có nd tương
tự?
Giáo dục con người phải có lòng tự trọng
b, Kinh nghiệm về học tập
tu dưỡng Câu 4 : Học ăn , học nói ….
Con người cần thành thạo mọi việc , khéo léo trong giao tiếp , việc học phải toàn diện
tỉ mỉ
Câu 5: Không thầy đố mày
làm nên - Khẳng định vai trò ,công ơn người thầy dạy ta từ những bước đi ban đầu về tri thức , về cách sống Vì vậy phải biết kính trọng thầy
Câu 6 : Học thầy không tày
học bạn
- Câu tục ngữ đề cao ý nghĩa vai trò của việc học bạn Nó không hạ thấp việc học thầy , không coi học bạn quan trọng hơn học thầy
= Cả 2 câu tục ngữ này bổ sung cho nhau
c, Kinh nghiệm về quan hệ ứng xử , t/c
:câu 7: Thương người như
thể thương
Khuyên nhủ con người thương yêu người khác như chính bản thân mình
Câu 8: Aên quả nhớ kẻ …
Khi được hưởng thụ thành quả nào đó phải nhớ đ6n1 người đã gây