Phân tích THỰC TRẠNG VIỆC THƯC HIỆN TIÊU CHUẨN SA8000 tại Công ty Cổ phần Cơ Khí Luyện Kim – SADAKIM.doc

Phân tích THỰC TRẠNG VIỆC THƯC HIỆN TIÊU CHUẨN SA8000 tại Công ty Cổ phần Cơ Khí Luyện Kim – SADAKIM

PHẦN MỞ ĐẦU

1 lý do chọn đề tài.

Một cơng ty phải làm gì để cĩ thể được xã hội đánh giá là một cơng ty tốt và pháttriển bền vững?Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhàn nước tới đâu?Luật nên quy địnhtrách nhiệm của doanh nghiệp đến mức độ nào thì hợp lý?Và phải chăng người tiêu dùng

ở những nước đang phát triển như Việt Nam cĩ quá ít quyền lực,dễ bị tổn thương,hoặc họkhơng ý thức được đầy đủ và sử dụng hết các quyền và phương tiện của mình để bảo vệlợi ích chính đáng của họ?Nhằm gĩp phần giải đáp các câu hỏi trên,chúng tơi tiếp cận từgĩc độ kinh nghiệm quốc tế trong lĩnh vực này với suy nghĩ rằng nền kinh tế phát triểnđều đã từng đối mặt với vấn đề chúng ta gặp phải ngày hơm nay,do đĩ những cuộc tranhluận và giải pháp của họ rất đáng để chúng ta tham khảo

Kể từ khi xuất hiện khái niệm Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp(corporate socialresponsibility – CSR)lần đầu tiên vào năm 1953,chủ đề này đã gây ra cuộc tranh luận sơinổi giữa hai trường phái chính trị “đại diện” và “đa bên” trong quản trị cơng ty;trên bìnhdiện lớn hơn,đây là sự tranh chấp giữa chủ nghĩa tư bản tự do(bảo thủ,cánh hữu) và chủnghĩa tư bản xã hội(dân chủ,cánh tả).Nội dung chính của cuộc tranh luận xoay quanh haivần đề then chốt trong CSR là: bản chất của doanh nghiệp hiện đại,và mối quan hệ babên:doanh nghiệp – xã hội – nhà nước

Trong tình Cơng ty Cổ phần Cơ Khí Luyện Kim – SADAKIM cĩ những bước pháttriển nhất định cũng gặp khơng ít khĩ khăn vừa cạnh tranh với nền kinh tế thị trường, vừa

cĩ sự xâm nhập của các mặt hàng nước ngồi Từ đĩ, vấn đề là làm thế nào để cĩ thểcung cấp thơng tin kịp thời về tình hình tiêu thụ hàng hĩa trong mạng lưới tiêu thụ củaCơng Ty, cũng như xác định kết quả kinh doanh của từng kênh phân phối là vấn đề cĩ ýnghĩa thiết thực đới với doanh nghiệp, nhất là trong điều kiện cạch tranh mạnh mẽ trongnhững mặt hàng kinh doanh như hiện nay

Xuất phát từ sự cần thiết về cách quản lí Cơng Ty một cách hiệu quả, từ ý tưởng đĩ,

em đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài : “THỰC TRẠNG VIỆC THƯC HIỆN TIÊUCHUẨN SA8000 ” tại Cơng ty Cổ phần Cơ Khí Luyện Kim – SADAKIM Và chuyên đề

cĩ kết cấu gồm :

Chương 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN

Chương 2 : THỰC TRẠNG VIỆC THƯC HIỆN TIÊU CHUẨN SA8000 TẠI CƠNG TY CỔ PHẦN CƠ KHÍ LUYỆN KIM

Chương 3 : GIẢI PHÁP VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ

2 Mục Tiêu nghiên cứu:

Tình hình thực hiện Bộ tiêu chuẩn SA8000 tại Cơng ty Cổ phần Cơ Khí Luyện Kim –SADAKIM Tập trung nghiên cứu vào nội dung thực hiện tiêu chuẩn SA8000 tại cơng ty

3 Đối tương và phạm vi nghiên cứu.

3.1 Đối tượng nghiên cứu.

Bộ tiêu chuẩn thực hiện trách nhiệm xã hội

Quy định pháp luật ở Việt Nam:

Quyết định 144/2006/QD – thời gian ngày 20/06/2006 Về việc áp dụng hệ thốngquản lý chất lượng theo tiêu TCVN 9001:2000 vào hoạt động của các cơ quan hành chínhnhà nước

Nghi định số 60/2003/ND – CP ngày 6/6/2003 của chính phủ quy định chi tiết vàhướng dẫn thi hành luật ngân sách nhà nước

Thông tư số 79/2005/TT – BTC ngày 15/9/2005 của bộ tài chính hướng dẫn quản

lý và sử dụng kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ,công chức nhà nước

Thông tư số 100/2006/TT – BTC ngày 22/10/2006 của Bộ tài chính hướng dẫnviệc quản lý và sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công ty xây dượng cácvăn bản quy phạm pháp luật

Quyết định số 2885/QD – BKHCN v/v công bố tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO9001:2008 – hệ thống quản lý chất lượng – các yêu cầu

3.2 Phạm vi nghiên cứu.

a không gian:ở Công ty Cổ phần Cơ Khí Luyện Kim – SADAKIM ,Quy trình

này được áp dụng trong bộ phận thuộc nội bộ, và các bộ phận phòng ban của Công ty

b Thời gian : Ngày 22 tháng 02 năm 2011 đến ngày 10 tháng 03 năm 2011.

PHẦN NỘI DUNG Chương 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN

1 Khái quát về tình hình hoạt động sản xuấtt kinh doanh của công ty.

1 1 Vài nét sơ lược về công ty.

Tên giao dịch : Công ty cổ phần cơ khí luyện kim

Tên viết tắt :SADAKIM

Địa chỉ trụ sở chính : Đường số 2, KCN Biên Hòa 1, Biên Hòa, Đồng Nai

Điện thoại :0613836170

Fax :0613836774

Thành lập :03/1997

1 2 Đặc điểm sản xuất kinh doanh.

- Ngoài những mặt hàng truyền thống phục vụ luyện gang thép như nhửng đặt hàng

từ các công ty trực thuộc Tổng công ty Thép Miền Nam và một số công ty thuộc khu vực

Đà Nẵng và miền Bắc Công ty còn sản xuất những mặt hàng phục vụ các công ty trongngành mía đường như Nhà máy đường Sóc Trăng, Nhà máy đường Hiệp Hòa ( Long An )

… và một số trang thiết bị phục vụ ngành xi măng cốt thép

- Công ty đang đưa vào hoạt động đúc một số mặt hang xuất khẩu như má phanh xelửa, dao cào tuyết xuất khẩu qua Canada, đúc các mặt hang vò động cơ cho hang Toshiba,Nhật Bản

- Hiện nay, Công ty cổ phần cơ khí luyện kim là thành viên của Tổng công ty thépViệt Nam, cơ quan đại diện cho ngành gang thép Việt Nam, cung ứng đa dạng các mặthàng cho thị trường trong nước và xuất khẩu

TỔ KHO

PHÒNG KỸ THUẬT

PHÒNG KẾ HOẠCH KINH DOANH

PHÒNG KẾ TOÁN TÀI VỤ

PHÒNG TỔ CHỨC

HÀNH CHÁNH

HỘI ĐỒNGQUẢN TRỊ

TỔNG GIÁMĐỐC

PHÓ TỔNGGIÁM ĐỐC

2 Cơ sở lý luận và thực tiễn.

2.1 Cơ sở lý luận.

2.1.1 Khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp được hiểu là sự cam kết của doanh nghiệpđóng góp cho việc phát triển kinh tế bền vững thông qua những việc làm nâng cao chấtlượng đời sống của người lao động và các thành viên trong gia đình họ, theo cách đó cólợi cho doanh nghiệp, cũng như sự phát triển chung của xã hội Các doanh nghiệp muốnphát triển bền vững luôn phải tuân thủ những chuẩn mực về bảo vệ môi trường, bìnhđẳng giới, an toàn lao động, đào tạo và phát triển nhân viên, phát triển cộng đồng,… vàthực hiện trách nhiệm xã hội của mình thông qua việc áp dụng các bộ Quy tắc ứng xử(CoC) và các tiêu chuẩn như SA8000, ISO 14000,… Điều quan trọng là ý thức về tráchnhiệm xã hội phải là kim chỉ nam trong hoạt động kinh doanh của từng doanh nghiệptrong mọi lĩnh vực, bất kể họ tuân thủ bộ quy tắc ứng xử nào, hay thậm chí thực hiệntrách nhiệm xã hội theo các quy tắc đạo đức mà họ cho là phù hợp với yêu cầu của xã hội

có thể sẽ không còn cơ hội tiếp cận thị trường

Ngày nay, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp bao hàm nhiều khía cạnh hơn.Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, một doanh nghiệp hiện đại chỉ được xem là có tráchnhiệm xã hội khi: đảm bảo được hoạt động của mình không gây ra những tác hại đối vớimôi trường sinh thái, tức là phải thể hiện sự thân thiện với môi trường trong quá trình sảnxuất của mình, đây là một tiêu chí rất quan trọng đối với người tiêu dùng; Phải biết quantâm đến người lao động, người làm công cho mình không chỉ về mặt vật chất mà còn vềmặt tinh thần, buộc người lao động làm việc đến kiệt sức hoặc không có giải pháp giúp

họ tái tạo sức lao động của mình là điều hoàn toàn xa lạ với trách nhiệm xã hội của doanhnghiệp; Phải tôn trọng quyền bình đẳng nam nữ, không được phân biệt đối xử về mặt giớitính trong tuyển dụng lao động và trả lương mà phải dựa trên sự công bằng về năng lựccủa mỗi người; Không được phân biệt đối xử, từ chối hoặc trả lương thấp giữa người

bình thường và người bị khiếm khuyết về mặt cơ thể hoặc quá khứ của họ; Phải cung cấpnhững sản phẩm có chất lượng tốt, không gây tổn hại đến sức khoẻ người tiêu dùng, đâycũng là một tiêu chí rất quan trọng thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp đối với ngườitiêu dùng; Dành một phần lợi nhuận của mình đóng góp cho các hoạt động trợ giúp cộngđồng Vì cộng đồng và san sẻ gánh nặng với cộng đồng đang là một mục tiêu mà cácdoanh nghiệp có trách nhiệm xã hội đang hướng tới bên cạnh mục tiêu phát triển lợinhuận của mình, như các chương trình hỗ trợ châu Phi, châu Á trong lĩnh vực chăm sócsức khỏe của nhà tỷ phú Bill Gates là một ví dụ tiêu biểu Quả thực, sẽ có nhiều trẻ emđược cứu sống hơn, nhiều trẻ em được đến trường hơn…, nếu các doanh nghiệp sẵn sàngchia sẻ lợi ích với cộng đồng.

2.1.2 Các nội dung và lý luận liên quan.

a Bộ tiêu chuẩn SA8000:

SA8000 là một hệ thống các tiêu chuẩn trách nhiệm giải trình xã hội để hoàn thiệncác điều kiện làm việc cho người lao động tại các doanh nghiệp, trang trại hay văn phòng,

do Social Accountability International (SAI) phát triển và giám sát Hướng dẫn cụ thể để

thực hiện hay kiểm tra các tiêu chuẩn xã hội theo SA8000 có sẵn tại trang chủ của tổchức này (SA8000) SAI cũng đưa ra chương trình tập huấn SA8000 và các tiêu chuẩnlàm việc cho các nhà quản lý, công nhân và các nhà kiểm tra tiêu chuẩn xã hội Tổ chứcnày cũng hoạt động trong vai trò của nhà môi giới trung gian để cấp phép và giám sát các

tổ chức kiểm tra chính sách xã hội nhằm cấp chứng chỉ cho các người (doanh nghiệp) sửdụng lao động đạt tiêu chuẩn SA8000 cũng như hướng dẫn để các doanh nghiệp đó pháttriển phù hợp với các tiêu chuẩn tương tác đã đưa ra

SA8000 dựa trên Tuyên ngôn thế giới về quyền con người, Công ước quốc tế vềquyền trẻ em của Liên hợp quốc và một loạt các công ước khác của Tổ chức lao độngquốc tế (ILO) SA8000 bao gồm các lĩnh vực sau của trách nhiệm giải trình:

Lao động trẻ em: Bao gồm các vấn đề liên quan đến lao động của trẻ em dưới 14(hoặc 15 tuổi tùy theo từng quốc gia) và trẻ vị thành niên 14(15)-18

Lao động cưỡng bức: Bao gồm các vấn đề liên quan đến lao động tù tội, lao động

để trả nợ cho người khác v.v

An toàn và sức khỏe tại nơi làm việc: Các quy định về vận hành, sử dụng máymóc thiết bị, các điều kiện về môi trường như độ chiếu sáng, độ ồn, độ ô nhiễm khôngkhí, nước và đất, nhiệt độ nơi làm việc hay độ thông thoáng không khí, các theo dõi-chămsóc y tế thường kỳ và định kỳ (đặc biệt các chế độ cho lao động nữ), các trang thiết bị bảo

hộ lao động mà người lao động cần phải được có để sử dụng tùy theo nơi làm việc, cácphương tiện thiết bị phòng cháy-chữa cháy cũng như hướng dẫn, thời hạn sử dụng, cácvấn đề về phương án di tản và thoát hiểm khi xảy ra cháy nổ, an toàn hóa chất (MSDS)

Quyền tham gia các hiệp hội: Công đoàn, nghiệp đoàn

Phân biệt đối xử: Các vấn đề về phân biệt đối xử theo các tiêu chuẩn tôn giáo-tínngưỡng, dân tộc thiểu số, người nước ngoài, tuổi tác, giới tính Tiêu chuẩn SA8000không cho phép có sự phân biệt đối xử.

Kỷ luật lao động: Các vấn đề liên quan đến các hình thức kỷ luật được phép vàkhông được phép (đánh đập, roi vọt, xỉ nhục, đuổi việc, hạ bậc lương, quấy rối tình dụcv.v)

Thời gian làm việc: Nói chung được đưa ra tương thích với các tiêu chuẩn trong

bộ Luật lao động của từng quốc gia cũng như các tiêu chuẩn của ILO về thời gian làmviệc thông thường, lao động thêm giờ, các ưu đãi về thời gian làm việc đối với lao động

nữ (trong hay ngoài thời kỳ thai sản và nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi)

Lương và các phúc lợi xã hội khác (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế v.v)

Quản lý doanh nghiệp: Các vấn đề về quản lý của giới chủ, bao gồm các vấn đềliên quan đến quyền được khiếu nại của người lao động và nghĩa vụ phải trả lời hay giảiđáp khiếu nại của chủ

Quan hệ cộng đồng: Bao gồm quan hệ với các tổ chức, cơ quan khác hay dân cưtrong khu vực

Chi phí giám định để có thể cấp chứng chỉ cho một doanh nghiệp, trang tại hayvăn phòng nào đó dao động theo quy mô và lực lượng lao động được sử dụng Nó có thểlên tới 10.000-12.000 USD cho các xí nghiệp lớn (thời giá 2005)

Năm 2005, Clean Clothes Campaign thông báo đã phát hiện các chứng cứ chothấy có sự vi phạm lặp lại các tiêu chuẩn SA8000 tại một số xí nghiệp đã có chứng chỉSA8000 do tổ chức kiểm tra các tiêu chuẩn xã hội trung gian cấp

b Bộ tiêu chuẩn ISO 14000.

Dân số, tài nguyên và môi trường trong những năm gần đây đã trở thành mối quantâm của nhiều quốc gia và các tổ chức quốc tế Quá trình hoạt động công nghiệp đã ngàycàng làm cho cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường và hiệu quả cuối cùng là làm suythoái chất lượng sống của cộng đồng Do đó, bảo vệ môi trường đã trở thành một vấn đềhết sức quan trọng, một trong những mục tiêu chính nằm trong các chính sách chiến lượccủa các quốc gia Nhất là sau Hội nghị thượng đỉnh về trái đất tại Rio De Janeiro-Braziltháng 6/1992 thì vấn đề môi trường đã nổi lên như một lĩnh vực kinh tế, được đề cập đếntrong mọi hoạt động của xã hội, trong phạm vi quốc gia, khu vực và quốc tế

Với mục đích xây dựng và đưa vào áp dụng một phương thức tiếp cận chung vềquản lý môi trường, tăng cường khả năng đo được các kết quả hoạt động của môi trường,tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại quốc tế, năm 1993, Tổ chức tiêu chuẩn hoá quốc

tế (ISO) đã triển khai xây dựng bộ tiêu chuẩn về quản lý môi trường có mã hiệu ISO

14000 nhằm mục đích tiến tới thống nhất áp dụng Hệ thống quản lý môi trường (EMS)đảm bảo sự phát triển bền vững trong từnh quốc gia, trong khu vực và quóc tế

Hệ thống quản lý môi trường thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp đối với cộngđồng, đối với xã hội Bảo vệ môi trường là bảo vệ sức khoẻ cho con người, bảo vệ tàinguyên thiên nhiên – làm cho đất nước phát triển bền vững Vì vậy muốn xây dựng và ápdụng hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14000, lãnh đạo doanh nghiệp phải thực sự

tự nguyện và thể hiện bằng sự cam kết của mình Đối với một quốc gia thì sự cam kết đóthể hiện trong chính sách của Chính phủ về bảo vệ môi trường

Cấu trúc của bộ tiêu chuẩn ISO14000:

ISO14001 – Quản lý môi trường – Quy định và hướng dẫn sử dụng

ISO14004 – Hệ thống quản lý môi trường – Hướng dẫn chung về nguyên tắc, hệthống và kỹ thuật hỗ trợ

ISO14010 – Hướng dẫn đánh giá môi trường – Nguyên tắc chung

ISO14011 – Hướng dẫn đánh giá môi trường – Quy trình đánh giá – Đánh giá hệthống quản lý môi trường

ISO14012 – Hướng dẫn đánh giá môi trường – Chuẩn cứ trình độ của chuyên giađánh giá

Trong đó ISO14001 là tiêu chuẩn nằm trong bộ tiêu chuẩn ISO14000 qui định cácyêu cầu đối với một Hệ thống quản lý môi trường Các yếu tố của hệ thống được chi tiếthoá thành văn bản Nó là cơ sở để cơ quan chứng nhận đánh giá và cấp giấy chứng nhậncho cơ sở có hệ thống quản lý môi trường phù hợp với ISO14000

Các yêu cầu của HTQLMT theo ISO14001:2004:

1 Các yêu cầu chung

1 Chuẩn bị và lập kế hoạch tiến hành dự án

2 Xây dựng và lập văn bản hệ thống quản lý môi trường

3 Thực hiện và theo dõi hệ thống quản lý môi trường

4 Đánh giá và xem xét

5 Đánh giá, xem xét và chứng nhận hệ thống

6 Duy trì cải tiến hệ thống

c Bộ quy tắc ứng xử CoC

1 Tuân thủ pháp luật

Tuân theo tất cả các luật và quy định được áp dụng, các tiêu chuẩn công nghiệp tốIthiểu, các thỏa thuận Tổ chức lao động quốc tế và Liên Hiệp Quốc, và những yêu cầutương ứng khác do luật pháp quy định, áp dụng luật nào nghiêm ngặt hơn

2 Tự do lập Hội và Quyền Thương lượng Tập thê

Quyền của mọi cá nhân để hình thành và tham gia các tổ chức đoàn thể theo ý họ

và để thương lượng tập thể cũng sẽ được tôn trọng Trong những tình huống hoặc tạinhững quốc gia mà các quyền về tự do lập hội và thương lượng tập thể bị luật pháp giớihạn, các biện pháp tương đương của tổ chức độc lập và tự do cũng như việc thương lượng

sẽ được hỗ trợ cho mọi cá nhân Các đại diện của cá nhân sẽ được đảm bảo tham gia vàovai trò thành viên của họ tại nơi làm việc

- Phù hợp với các Công ước ILO 87, 98, 135 và 154

3 Cấm Phân biệt

Không cho phép một hình thức phân biệt nào trong việc thuê mướn, trả thù lao,được tham gia đào tạo, đề bạt, chấm dứt hợp đồng hoặc nghỉ hưu dựa trên giới tính, tuổitác, tôn giáo, chủng tộc, địa vị xã hội, bối cảnh xã hội, sự tàn tật, nguồn gốc dân tộc vàquốc gia, quốc tịch, thành viên trong tổ chức của người lao động, bao gồm các hiệp hội,

sự gia nhập chính trị, định hướng giới tính hoặc bất cứ một đặc điểm cá nhân nào khác

- Phù hợp với các Công ước ILO 100, 111, 143 158 và 159

4 Đền bu

Lương trả cho giờ làm việc thông thường, giờ làm thêm và các chênh lệch thêmgiờ sẽ phải đạt đến hoặc vượt qua lương tối thiểu và/hoặc các tiêu chuẩn ngành Khôngđược khấu trừ lương trái phép hoặc không đúng quy định Trong các trường hợp lươngtheo quy định của pháp luật và/hoặc các tiêu chuẩn ngành không đủ để chi trả chi phí sinhhoạt và cung cấp thu nhập cho các chi phí phát sinh, các công ty cung ứng sẽ cố gắng đểcung cấp cho nhân viên một khoản bồi thường đủ để chi trả cho các nhu cầu này Cấmkhấu trừ từ lương dưới dạng biện pháp kỷ luật Các công ty cung ứng phải đảm bảo rằnglương và các cơ cấu quyền lợi được liệt kê chi tiết một cách rõ ràng và thường xuyên chongười lao động; công ty cung ứng cũng sẽ phải đảm bảo rằng lương và các quyền lợi đóđược thực hiện tuân thủ đầy đủ các luật thích hợp và việc trả thù lao đó sẽ được thực hiệntheo cách thuận tiện cho người lao động

- Phù hợp với các Công ước ILO 26 và 131

5 Giờ làm việc

Công ty cung ứng phải tuân thủ các luật quốc gia thích hợp cũng như các tiêuchuẩn ngành về giờ làm việc Giờ làm việc tối đa cho phép trong một tuần được quy địnhbởi luật quốc gia sẽ không được vượt quá 48 giờ và số giờ làm thêm tối đa cho phéptrong một tuần không được vượt quá 12 giờ Giờ làm thêm chỉ được phép làm dựa trên cơ

sở tình nguyện và được trả lương ở mức tốt nhất Mỗi người lao động được phép có ítnhất một ngày nghỉ sau sáu ngày làm việc liên tục

- Phù hợp với các Công ước ILO 1 và 14

6 Y tế và An toàn Nơi làm việc

Một tập hợp rõ ràng các quy định và thủ tục phải được lập ra và tuân theo đối vớivấn đề y tế và an toàn tại nơi làm việc, đặc biệt là dự phòng và sử dụng thiết bị bảo hộ cánhân, phòng tắm sạch sẽ, có thể sử dụng nước uống được và nếu được cần cung cấp cácthiết bị vệ sinh an toàn cho kho lưu trữ thực phẩm Cấm các quy định và điều kiện trongcác phòng ngủ vi phạm các quyền cơ bản của con người Đặc biệt không được cho phépngười lao động nhỏ tuổi làm việc trong những tình huống nguy hiểm, không an toàn hoặckhông tốt cho sức khỏe

7 Cấm sử dụng Lao động Trẻ em

Cấm sử dụng lao động trẻ em được chỉ rõ trong các Công ước của ILO và LiênHiệp Quốc và/hoặc luật pháp quốc gia Trong số các tiêu chuẩn khác nhau này, tiêuchuẩn nào nghiêm ngặt nhất sẽ được tuân thủ Cấm bất cứ hình thức bóc lột trẻ em nào.Cấm những điều kiện làm việc như nô lệ hoặc có hại cho sức khỏe trẻ em Quyền của cáclao động trẻ tuổi phải được bảo vệ Trong trường hợp nhận thấy những trẻ em làm việctrong những tình huống đúng với định nghĩa về lao động trẻ em ở trên, công ty cung ứng

đó cần phải thiết lập và lưu lại các chính sách và thủ tục để bù đắp cho những trẻ em phảilàm việc như vậy Hơn nữa, công ty cung ứng đó cần phải cung cấp hỗ trợ thích hợp đểcho phép những trẻ em đó được tiếp tục đi học cho đến khi nào đủ lớn

- Phù hợp với các Công ước ILO 79, 138, 142 và 182 và Khuyến cáo ILO 146

8 Cấm Cưỡng bức Lao động và các Biện pháp Kỷ luật

Tất cả các hình thức lao động cưỡng bức, chẳng hạn như phải nộp tiền đặt cọchoặc các hồ sơ nhận diện của cá nhân đối với việc thuê mướn lao động đều bị cấm vàxem như là lao động của tù nhân vi phạm các quyền cơ bản của con người Cấm sử dụngcác hình phạt về thể xác, tinh thần hoặc ép buộc về thân thể cũng như việc lạm dụng bằnglời nói

- Phù hợp với các Công ước ILO 29 và 105

9 Các vấn đề an toàn và môi trường

Các thủ tục và tiêu chuẩn xử lý chất thảI, xử lý các chất thảI hóahọc và các chất cóhạI khác, các xử lý phát ra hoặc thảI ra phảI đạt đến hoặc vượt quá yêu cầu tốI thiểu màphát luật quy định

10 Các Hệ thống Quản lý

Công ty cung ứng sẽ đặt ra và thực hiện một chính sách đối với khả năng chịutrách nhiệm về mặt xã hội, một hệ thống quản lý để đảm bảo rằng các yêu cầu của Bộluật Ứng xử BSCI có thể được đáp ứng cũng như thiết lập và tuân thủ chính sách chốnghối lộ/chống tham nhũng trong tất cả các hoạt động kinh doanh của họ Ban quản lý phảichịu trách nhiệm về việc thực hiện đúng và cải thiện liên tục bằng cách thực hiện các biệnpháp sửa chữa và đánh giá định kỳ về Bộ luật Ứng xử cũng như việc trao đổi thông tin vềcác yêu cầu của Bộ luật Ứng xử cho mọi người lao động Cũng cần phải chỉ rõ nhữngmối quan tâm về việc không tuân thủ Bộ luật Ứng xử này của người lao động.

2 2 Cơ sở thực tiễn.

2.2.1 Vấn đề CSR ở các nước phát triển:

Người tiêu dùng ở các nước Âu – Mỹ hiện nay không chỉ quan tâm đến chấtlượng sản phẩm mà còn quan tâm đến cách thức các công ty làm ra sản phẩm đó, có thânthiện với công đồng, môi trường sinh thái, nhân đạo và lành mạnh Nhiều phong trào bảo

vệ quyền lợi người tiêu dùng và môi trường phát triển rất mạnh Chẳng hạn như phongtrào tẩy chay thực phẩm gây béo phì nhằm vào các công ty sản xuất đồ ăn nhanh, nướcgiải khát có ga, phong trào thương mại công bằng, phong trào tẩy chay sản phẩm làmbằng lông thú, tẩy chay sản phẩm bóc lột lao động trẻ em, phong trào tiêu dùng theolương tâm

Trước áp lực xã hội hầu hết các công ty lớn đã chủ động đưa CSR vào chươngtrình hoạt động của mình một cách nghiêm túc Hàng nghìn chương trình đã được thựchiện như tiết kiệm năng lượng, giảm khí thải carbon, xóa mù chữ, xây dựng trường họccứu trợ, ủng hộ nạn nhân thiên tai, thành lập quỹ và trung tâm nghiên cứu vắc xin phòngchống ADIS và các bệnh dịch khác ở các nước nhiệt đới, đang phát triển Có thể kể đếncác tên tuổi đi đầu trong các hoạt động này như: TNT, Google, Intel, Unilever, CocaCola,

GE, Nokia, HSBC, Levi Strauss, GlaxoSmithKline, Bayer, DuPont, Toyota, Sony, UTC,Samsung, Gap, BP, ExxonMobil…theo tổ chức Giving USA Fuondation số tiền cácdoanh nghiệp đóng góp cho các hoạt động trên toàn thế giới lên đến 13,77 tỷ USD ( năm

2005 ) và gần 1000 công ty được đánh giá là “ công dân doanh nghiệp tốt” Nổi bật làtrường hợp nhân hàng Grameen do TS Muhammad Yunus đã cung cấp tín dụng vi môcho 6,6 triệu người, trong đó 97% là phụ nữ nghèo ở Bangladesh vay tiền để cải thiệncuộc sống ( ông được trao giải Nobel hòa bình năm 2006 )

Hiện nay,hầu hết các công ty đa quốc gia đều xây dựng các bộ quy tắc ứng

xử )code of conduct) có tính chất chuẩn mực áp dụng đối với nhân viên của mình trêntoàn thế giới.Lợi ích đạt được qua những cam kết CSR đã được ghi nhận.Không nhữnghình ảnh công ty được cải thiện trong mắt công chúng và người dân địa phương giúpcông ty tăng doanh số bán hàng hay thực hiện các thủ tục đầu tư được thuận lợi,mà ngaytrong nội bộ công ty ,sự hài long và gắn bó của nhân viên với công ty cũng tăng lên,cũngnhư các chương trình tiết kiệm năng lượng giúp giảm chi phí hoạt động cho công tykhông nhỏ

Có thể nói CSR đã có chỗ đứng khá vững chắc trong nhận thức của giới doanhnghiệp.Một số trung tâm,viện nghiên cứu về trách nhiệm doanh nghiệp đã được cáctrường đại học ở Mỹ thành lập.78% sinh viên ngành quản trị doanh nghiệp cho rằng chủ

đề CSR nên được đưa vào các chương trình giảng dạy.Trong cuộc khảo sát của công tyMcKinsey năm 2007, 84% số quản trị viên cao cấp được hỏi cho rằng đóng góp vào cácmục tiêu xã hội của cộng đồng cần được tiến hành song song với việc gia tăng giá trị cổđông,trong khi chỉ có 16% cho rằng lợi nhuận là mục tiêu duy nhất.51% và 48% ý kiếnlần lượt cho rằng môi trường(trong số 15 vấn đề chính trị-xã hội khác nhau) là vấn đềhàng đầu tập trung sự chú ý của công luận và có ảnh hưởng tiêu cực hoặc tích cực đối vớigiá trị cổ đông trong 5 năm tới.Khi được hỏi về ảnh hưởng xấu mà các công ty có thể gây

ra cho cộng đồng,65% trả lời-ô nhiễm môi trường,40% - đặt lợi nhuận lên trên sức khỏecon người,30%-gây áp lực chính trị.Về các ảnh hưởng tích cực mà doanh nghiệp đem lạithì tạo việc làm được xếp cao nhất(65%),tiến bộ khoa học công nghệ(43%),cung cấp sảnphẩm-dịch vụ cho nhu cầu con người(41%),nộp thuế(35%).(Với sự tham gia của 2687quản tri viên cao cấp trong đó 36% là tổng giám đốc của các công ty lớn trên khắp thếgiới.)

2.2.2 Vấn đề CSR ở Việt Nam.

Tại Việt Nam, Chính phủ đã nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và các bên liênquan về CSR, coi CSR là một nội dung quan trọng trong chương trình nghị sự về pháttriển bền vững Các tổ chức phát triển quốc tế tại Việt Nam đã nỗ lực rất nhiều trong thúcđẩy và triển khai CSR Các chương trình và dự án liên quan tới CSR tập trung vào một sốnội dung quan trọng của CSR tùy thuộc vào mục tiêu của dự án, nguồn lực và kinhnghiệm sẵn có

Các nội dung đó bao gồm: điều kiện làm việc, an toàn vệ sinh lao động, môitrường, chất lượng và năng suất, quan hệ lao động và quản lý nguồn nhân lực Dịch vụ tưvấn và cấp chứng chỉ cho các hệ thống quản lý đang phát triển và mở rộng, ví dụ như Hệthống quản lý chất lượng (ISO9000), Hệ thống quản lý môi trường (ISO14000), Laođộng và trách nhiệm xã hội (SA8000)

Tuy nhiên còn một số trở ngại trong việc thực hiện CSR tại Việt Nam như: Kháiniệm CSR vẫn còn mới đối với rất nhiều doanh nghiệp trong cộng đồng doanh nghiệpViệt Nam, trong khi đó các bên liên quan chưa có kế hoạch dài hạn và chiến lược khitriển khai các chương trình CSR Năng lực quản lý và kiến thức chuyên môn trong thựchiện CSR ở doanh nghiệp còn hạn chế

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng đặt ra ở đây là cần phải hiểu đúng và thống nhất thếnào là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Trên thực tế rất dễ hiểu lầm khái niệm tráchnhiệm xã hội theo nghĩa “truyền thống”, tức là doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hộinhư là một hoạt động tham gia giải quyết các vấn đề xã hội mang tính nhân đạo, từ thiện.Khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp còn tương đối mới mẻ ở Việt Nam, vìvậy việc thực hiện cho đến nay vẫn còn hạn chế Do chưa thấy được vai trò quan trọng

cũng như lợi ích từ việc thực hiện trách nhiệm xã hội đem lại, nên nhiều doanh nghiệpViệt Nam đã không làm tròn trách nhiệm của mình với xã hội, như xâm phạm quyền vàlợi ích hợp pháp của người lao động, người tiêu dùng, gây ô nhiễm môi trường,… nhưtrong vấn đề lạm phát: Khi lạm phát tăng cao làm chi phí đầu vào tăng mạnh, các doanhnghiệp thường có xu hướng tăng giá các mặt hàng để bảo toàn lợi nhuận Việc này lạikhiến cho lạm phát trở nên trầm trọng hơn và càng khiến doanh nghiệp gặp nhiều khókhăn trong kinh doanh Thực tế, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn giải pháp chia sẻ gánhnặng với người tiêu dùng Tuy nhiên, vẫn có nhiều doanh nghiệp cố tình tăng giá, đầu cơnhằm trục lợi trong bối cảnh nền kinh tế bị lạm phát Tại thời điểm tháng 11/2008, tốc độgia tăng lạm phát đã và đang chậm lại, thế nhưng, bất chấp phản ứng của người tiêu dùng

và yêu cầu của Chính phủ, giá các mặt hàng, dịch vụ thiết yếu đối với người dân vẫn

“đứng” hoặc tăng cao hơn Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã lợi dụng các

sự kiện bão lụt, ngập úng,… để tăng giá, hoặc không chịu giảm giá Có thể thấy rõ rằng,hầu hết người dân bình thường với thu nhập trung bình, hoặc thấp đều bị ảnh hưởng lớn

từ mặt bằng giá cả quá cao

Trong vấn đề gây ô nhiễm môi trường: Để doanh nghiệp có thể cạnh tranh trongnền kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp phải đảm bảo hoạt động của mình không gây ranhững tác hại đối với môi trường sinh thái, tức là phải thể hiện sự thân thiện với môitrường trong quá trình sản xuất của mình Đây là một tiêu chí rất quan trọng đối vớingười tiêu dùng, việc các doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường đang trở nên nhức nhối

và gây bất bình trong xã hội, như vụ phát hiện Công ty Vedan Việt Nam xả nước thảichưa qua xử lý ra sông Thị Vải, cùng các hành vi gây ô nhiễm môi trường có hệ thốngcủa nhiều công ty khác Như vậy, đối với trường hợp Vedan, việc kinh doanh của họ làkhông có đạo đức và hành xử vô trách nhiệm với môi trường, người lao động và ngay cảvới xã hội đang nuôi dưỡng công ty

CSR được giới thiệu vào nước ta thông qua hoạt động của các công ty đa quốc giađầu tư vào Việt Nam.Các công ty này thường xây dựng được các bộ quy tắc ứng xử vàchuẩn mực văn hóa kinh doanh có tính phổ biến để có thể áp dụng trên nhiều địa bàn thịtrường khác nhau.Do đó,nội dung CSR được các công ty nước ngoài thực hiện có bài bản

và đạt hiệu quả cao.Có thể lấy một số ví dụ nổi bật như chương trình “Tôi yêu Việt Nam”của công ty Honda- Việt Nam;chương trình giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ em tại cáctỉnh miền núi của công ty Unilever;chương trình đào tạo tin học Topic củaMicrosoft,Qualcomm và HP;chương trình hỗ trợ phẫu thuật dị tật tim bẩm sinh và ủng hộnạn nhân vụ sập cầu Cần Thơ của VinaCapital,Samsung;chương trình khôi phục nghị lựccho trẻ em nghèo của Western Union;…

Đối với doanh nghiệp trong nước,các công ty xuất khẩu có lẽ là đối tượng đầu tiêntiếp cận với CSR.Hầu hết các đơn hàng từ châu Âu – Mỹ - Nhật đều đòi hỏi các doanhnghiệp may mặc,giày dép phải áp dụng chế độ lao động tốt (tiêu chuẩn SA8000)hay đảmbảo an toàn vệ sinh thực phẩm (đối với các xí nghiệp thủy sản)… Ngoài ra nhiều công ty

tư nhân trong nước nắm bắt vấn đề CSR rất nhạy bén.Một số công ty chủ động thực hiệnCSR và tạo được hình ảnh tốt đối với công chúng như các tập đoàn:Mai Linh,Tân

Nhận thức của cộng đồng và phương tiện thông tin đại chúng với CSR trong thờigian gần đây có những phát triển tích cực và nhanh chóng;một phần cũng xuất phát từbức xúc của công luận qua những vụ ô nhiễm môi trường;nhiễm độc thực phẩm và gianlận thương mại nghiêm trọng.Đã có một số cuộc hội thảo đáng chú ý về chủ đề CSR nhưDiễn đàn châu Á về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp lần thứ 6,được tổ chức ngày13/10/2007 tại TP Hồ Chí Minh;và hội thảo “nâng cao khả năng cạnh tranh của Việt Namthông qua trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp” được VCCI phối hợp cùng Đại sứ quánĐan Mạch tổ chức ngày 08/01/2008.Ngoài ra,Việt Nam cũng đã có diễn đàn chính thứcdành riêng giới thiệu và thảo luận về CSR tại địa chỉ:http://www.vietnamforumcsr.net dotrung tâm phát triển và hội nhập(một công ty tư vần tư nhân) xây dựng,dưới sự tài trợ của

tổ chức Action aid international Vietnam

Về quản lý nhà nước trong lĩnh vực lao động,chúng ta có Bộ luật Lao động năm1994,được sửa đổi 2 lần vào năm 2002 ( có nôi dung thỏa ước lao động,làm thêm giờ,bảohiểm xã hội,trợ cấp,sa thải lao động) và vào năm 2006 (về nội dung tranh chấp lao động

và đình công).Trong lĩnh vực môi trường,hoạt động CSR ở nước ta có bước tiến lớn saukhi Luật bảo vệ môi trường năm 2005 được ban hành thay thế cho luật cũ năm 1994 hầunhư không có hiệu lực.Tiếp theo một loạt nghị định được ban hành kịp thời để hướng dẫnluật,đưa nội dung bảo vệ môi trường vào thủ tục đầu tư,và thể chế hóa công tác quản lýnhà nước về vật liệu xây dựng,thu phí nước thải công nghiệp,khai thác khoáng sản,chấtthải rắn,…Về bộ máy quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường,chúng ta có Cục và chi cụcbảo vệ môi trường,trực thuộc trung ương và các địa phương.Đáng chú ý,sau 1 năm kể từkhi luật ban hành,cuối 2006 Bộ công an đã thành lập Cục cảnh sát môi trường và Phòngcảnh sát môi trường ở các tỉnh,thành.Đến nay,cơ quan này đã điều tra và phát hiện hàngtrăm vụ ô nhiễm gây tiếng vang trong dư luận

Thực tiễn vừa qua cho thấy,nhận thức của người dân về CSR còn kém và quản lýnhà nước lỏng lẻo,văn bản pháp luật không sát thực tế(như số tiền phạt quá thấp) đã dẫnđến tình trạng doanh nghiệp dễ dàng lách luật,chối bỏ trách nhiệm đạo đức kinh doanh(các vụ nước tương nhiễm M3CPD,sữa nhiễm melamine,cây xăng gian lận) hay gây ônhiễm môi trường ở mức độ nghiêm trọng trong thời gian dài mà không bị xử lý (vụHuyndai Vinashin,Vedan,Miwon)

3 Lợi ích của việc thực hiện CSR.

Những doanh nghiệp thực hiện CSR đã đạt được những lợi ích đáng kể bao gồmgiảm chi phí, tăng doanh thu, tăng giá trị thương hiệu, giảm tỷ lệ nhân viên thôi việc, tăngnăng suất và thêm cơ hội tiếp cận những thị trường mới Dưới đây là một số ví dụ minhhọa với mục đích giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam có được nhận thức tốt hơn

về CSR và để họ có thể đưa CSR vào hoạt động nhằm mang lại lợi ích cho chính doanhnghiệp, cho môi trường và cho xã hội

3.1 Giảm chi phí và tăng năng suất

Doanh nghiệp có thể tiết kiệm chi phí bằng cách sản xuất sạch hơn Ví dụ, mộtdoanh nghiệp sản xuất bao bì lớn của Ba Lan đã tiết kiệm được 12 triệu Đô la Mỹ trong

vòng 5 năm nhờ việc lắp đặt thiết bị mới, nhờ đó làm giảm 7% lượng nước sử dụng, 70%lượng chất thải nước và 87% chất thải khí

Một hệ thống quản lý nhân sự hiệu quả cũng giúp cắt giảm chi phí và tăng năngsuất lao động đáng kể Lương thưởng hợp lý, môi trường lao động sạch sẽ và an toàn, các

cơ hội đào tạo và chế độ bảo hiểm y tế và giáo dục đều góp phần tăng lợi nhuận chodoanh nghiệp bằng cách tăng năng suất lao động, giảm tỷ lệ nhân viên nghỉ, bỏ việc, vàgiảm chi phí tuyển dụng và đào tạo nhân viên mới

3.2 Tăng doanh thu

Đầu tư hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương có thể tạo ra một nguồn lao động tốthơn, nguồn cung ứng rẻ và đáng tin cậy hơn, và nhờ đó tăng doanh thu Hindustan Lever,một chi nhánh của tập đoàn Unilever tại ấn Độ, vào đầu những năm 1970 chỉ hoạt độngđược với 50% công suất do thiếu nguồn cung ứng sữa bò từ địa phương, và do vậy đã lỗtrầm trọng Để giải quyết vấn đề này, công ty đã thiết lập một chương trình tổng thể giúpnông dân tăng sản lượng sữa bò Chương trình này bao gồm đào tạo nông dân cách chănnuôi, cải thiện cơ sở hạ tầng cơ bản và thành lập một ủy ban điều phối những nhà cungcấp địa phương Nhờ chương trình này, số lượng làng cung cấp sữa bò đã tăng từ 6 tớihơn 400, giúp cho công ty hoạt động hết công suất và đã trở thành một trong những chinhánh kinh doanh lãi nhất tập đoàn

Rất nhiều công ty sau khi có được chứng chỉ về CSR đã tăng được doanh thu đáng

kể Ví dụ, Aserradero San Martin, một công ty sản xuất đồ gỗ ở Bolivia, sau khi có chứngchỉ bảo vệ rừng bền vững (FSC) đã tiếp cận được thị trường Bắc Mỹ và bán sản phẩm vớigiá cao hơn từ 10-15%

3.3 Nâng cao giá trị thương hiệu và uy tín của công ty

CSR có thể giúp doanh nghiệp tăng giá trị thương hiệu và uy tín đáng kể Uy tíngiúp doanh nghiệp tăng doanh thu, hấp dẫn các đối tác, nhà đầu tư, và người lao động.Những tập đoàn đa quốc gia như The Body Shop (tập đoàn của Anh chuyên sản xuất cácsản phẩm dưỡng da và tóc) và IKEA (tập đoàn kinh doanh đồ dùng nội thất của ThụyĐiển) là những ví dụ điển hình Cả hai công ty này đều nổi tiếng không chỉ vì các sảnphẩm có chất lượng và giá cả hợp lý của mình mà còn nổi tiếng là các DN có trách nhiệmđối với môi trường và xã hội

3.4 Thu hút nguồn lao động giỏi

Nguồn lao động có năng lực là yếu tố quyết định năng suất và chất lượng sảnphẩm ở các nước đang phát triển, số lượng lao động lớn nhưng đội ngũ lao động đạt chấtlượng cao lại không nhiều; do vậy việc thu hút và giữ được nhân viên có chuyên môn tốt

và có sự cam kết cao là một thách thức đối với các doanh nghiệp Những doanh nghiệptrả lương thỏa đáng và công bằng, tạo cho nhân viên cơ hội đào tạo, bảo hiểm y tế và môitrường làm việc sạch sẽ có khả năng thu hút và giữ được nhân viên tốt

Grupo M, một công ty dệt cỡ lớn ở Cộng hoà Đô-mi-ních, đã tổ chức đưa đóncông nhân, có trung tâm y tế chăm sóc sức khoẻ cho công nhân và gia đình họ, tổ chức