- thaønh phaàn chính cuûa caâu laø những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh & diễn đạt được ý trọn vẹn.. - Thaønh phaàn phuï cuûa caâu laø thaønh phaàn phuï kho[r]
Trang 1Tuần 27 :
Tiết 107 :
CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA CÂU
I, Mục đích – yêu cầu :
- Nắm được khái niệm về các thành phần chính của câu
- Biết cách đặt câu có đầy đủ các thành phần
II, Chuẩn bị :
- GV : Gá, ĐDDH, TLTK.
- HS : ĐDHT, bài soạn.
III, Lên lớp :
1, Ổn định :
2, Bài củ :
3, Bài mới :
?
?
?
?
?
?
?
Hoạt động 1 : Phân biệt thành phần chính & thành phần phụ của câu
- Gv cho HS nhắc lại thành phần câu đã học ở cấp I
Chủ ngữ
Vị ngữ
Trạng ngữ
Tìm các thành phần câu nói trên trong câu sau ?
Chẳng bao lâu, / tôi / đã trở thành 1 chàng Dế
( T ngữ ) ( CN ) ( VN )
Thử lược bỏ từng thành phần trên rồi rút ra kết luận ?
- Những thành phần bắt buộc phải có mặt như : CN, VN
- Những thành phần không bắt buộc như : Trạng ngữ
GV : Các thành phần bắt buộclà CN, VN để cho câu có nghĩa, Người
đọc, nghe hiểu được Những thành phần không bắt buộc là thành phần
phụ của câu
* Hoạt động 2 : Tìm hiểu vị ngữ & cấu tạo của vị ngữ.
1, Đặc điểm của vị ngữ :
Vị ngữ có thể kết hợp với những từ nào ở pgiá trước ?
- Đã, sẽ, đang, sắp, từng, vừa, mới
Vị ngữ trả lời cho những câu hỏi nào ?
- Làm sao ? Như thế nào ? Làm gì ?
Vị ngữ là từ hay cụm từ ?
- Thường là từ, cụm từ
Nếu VN là cụm từ thì từ đó thuộc từ loại nào ?
- Từ loại : Động từ, danh từ, tính từ
Nếu VN là cụm từ thì cụm từ đó là cụm từ gì ?
- Cụm danh từ
VD : ra đứng cửa hang ( cụm động từ )
xem hoàng hôn xuống ( cụm động từ )
=> 2 vị ngữ
VD : Nằm sát bên bờ sông ( cụm ĐT )
ồn ào /
đông vui / ( TT )
tấp nập /
=> 4 Vị ngữ
VD : Người bạn thân của nông dân VN ( Cụm DT )
Giúp người trăm nghìn công việc khác nhau.( Cụm ĐT)
=> 1 vị ngữ
I, Phân biệt thành phần chính và thành phần phụ của câu :
- thành phần chính của câu là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh & diễn đạt được ý trọn vẹn
- Thành phần phụ của câu là thành phần phụ không bắt buộc có mặt
* Ghi nhớ : SGK / 92
II, Vị ngữ :.
- VN là thành phần chính của câu có khả năng kết hợp với các phó từ chỉ quan hệ thời gian & trả lời câu hỏi làm gì ? làm sao ? ntn ? hoặc là
gì ?
- VN thường là động từ của cụm động từ, TT của cụm
TT, DT của cụm DT
- Câu có thể có 1 VN của nhiều VN
Lop6.net
Trang 2?
?
?
* Hoạt động 3 : Tìm hiểu CN & cấu tạo của CN.
GV cho HS đọc lại những câu vừa phân tích ở phần 2
Cho biết MQH giữa sự vật nêu ở CN với hành động, đặc điểm, trạng thái
nêu ở VN là quan hệ gì ?
- CN đã cho : Tôi, chợ Năm Căn, Cây tre, tre, nứa, mai, vầu biểu thị
những sự vật có hành động, trạng thái, đặc điểm nêu ở VN
Chủ ngữ thường trả lời những câu hỏi nào ?
- Ai ? Cái gì ? Con gì ?
Phân tích cấu tạo của CN trong các câu đã dẫn ở phần I & II ?
- CN có thể là đại từ tôi
- CN ( nt ) DT của cụm DT ( cây tre )
trong câu có thể có mấy chủ ngữ ?
- 1 CN : Tôi, chợ Năm Căn, cây tre
- Nhiều CN : Tre, nứa, mai, vầu
* Hoạt động 4 :
- GV hướng dẫn HS làm bài tập
- GV cho HS đọc đề bài sgk và xác định yêu cầu của đề bài
1, Bài tập 1 :
III, Chủ ngữ :
- Chủ ngữ là thành phần chính của câu nêu tên sự vật, hiện tượng có hành động, đặc điểm được mtả ở VN
- Chủ ngữ thường trả lời câu hỏi :
Ai ? cái gì ? con gì ?
- Câu có thể có 1 của nhiều chủ ngữ
Ghi nhớ :SGK / 93.
IV, Luyện tập :
1, Xác định CN, VN trong nhữnh câu sau cho biết mỗi chủ ngữ của vị ngữ có cấu tạo ntn ?
a, Chẳng bao lâu, Tôi / đã trở thành 1 chàng Dế thanh niên cường tráng.
CN VN
( Đại từ ) ( Cụm ĐT )
b, Đôi càng tôi / mẫn bóng
C V
( Cụm DT ) ( TT )
c, Những cái vuốt ở chân, ở khoeo / cứ cứng dần & nhọn hoắt
C V
( cụm DT ) ( cụm TT )
d, Tôi / co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ
C V
( Đại từ ) ( cụm ĐT )
e, Những ngọn cỏ / gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua
C V
( Cụm DT ) ( Cụm ĐT )
2, Đặt 3 câu theo yêu cầu sau :
a, VN trả lời câu hỏi làm gì ? để kể lại 1 việc tốt mà em làm được
* VD : Trong giờ kiểm tra em đã cho bạn mượn bút.
b VN trả lời câu hỏi ntn ? để tả hình dáng về tính tình đáng yêu của 1 người bạn trong lớp
* VD : Bạn em rất tốt
c VN trả lời câu hỏi là gì ? để giới thiệu 1 nhiệm vụ trong truyện em vừa đọc với các bạn trong lớp
* VD :
IV, Củng cố – dặn dò :
- HS học bài, làm những bài tập còn lại
- Cần nắm thành phần chính, thành phần phụ của câu
- Chuẩn bị bài cho tiết sau ( CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN )
Lop6.net