Giáo án Ngữ văn 8 Học kỳ I - Trường PTCS Thắng Mố

Em có cảm nhận gì về thái độ trang giấy trắng tinh là niềm cử chỉ của những người lớn ông tự hào , khao khát trong tuổi đốc, thầy giáo đón nhận học trò thơ của con người và dòng mới , c[r]

Trang 1

Giáo án Ngữ văn 8 - Năm học: 2009 - 2010

1

Tuần 1

Ngày soạn: ………

Ngày dạy: ………

Tiết 1- Văn bản:

tôI đI học (Tiết 1)

( Thanh Tịnh)

A Mục tiêu cần đạt:

1 Về kiến thức:

- Giúp học sinh cảm nhận tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở

vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

2 Về 

- Qua bài giáo dục học sinh có những tình cảm trong sáng khi hồi ức về tuổi thơ của mình,

3 Về kĩ năng:

B Kiến thức trọng tâm:

- Phần II

C %& pháp:

- Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm

D Thiết bị dạy học:

- Giáo viên: Soạn giáo án,đọc liệu tham khảo

ở nhà

E Hoạt động dạy học:

1 Tổ chức: Sĩ số:

2 Kiểm tra:

Trong các văn bản đã học ở lớp 7 4C đây , văn bản nào là kiểu văn bản nhật dụng ?

B Cuộc chia tay của những con búp bê

C Sống chết mặc bay

D Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

III Bài mới

1, Giới thiệu bài

Dẫn dắt từ phần KTBC '' Tôi đi học '' là văn bản nhật dụng đầu tiên chúng ta học ở lớp 8 Nội dung của văn bản đã diễn tả những kỉ niệm mơn man , bâng khuâng của nhân

2, Tiến trình bài dạy

, chú thích , bố cục

G nêu yêu cầu đọc , giọng chậm ,

hơi buồn , lắng sâu ; chú ý giọng

I Đọc , chú thích :

1 Tác giả :

( 1911-1988) ở

Trang 2

3

và ông đốc

G đọc mẫu Gọi h/s đọc tiếp

? Yêu cầu h/s nhận xét cách đọc

của bạn ?

? Đọc thầm chú thích ? Nêu ngắn

gọn về tác giả Thanh Tịnh ?

? Cho h/s hỏi - đáp chú thích , B&

ý chú thích 2, 6, 7 ?

? Câu chuyện kể theo trình

tự bố cục ntn ?

? Truyện kể theo ngôi thứ

mấy ? Tác dụng của ngôi kể ?

Hoạt động 2 : Đọc - hiểu văn bản

rộn rã '' Nỗi nhớ về buổi tựu

nguồn từ thời điểm nào ? Quang

cảnh ra sao ?

diễn tả theo trình tự nào ? Tìm

3-4 h/s đọc

Hs nhận xét cách đọc

- 1911-1988 , quê ở Huế Từ năm 1933 vào nghề dạy học

và bắt đầu viết văn , làm thơ

H/s tự hỏi đáp chú thích

Câu chuyện kể theo trình tự thời gian của buổi

Truyện kể theo ngôi thứ I Ngôi kể này giúp cho

bộc lộ cảm xúc , tình cảm của mình một cách chân thực nhất

- Thời điểm gợi nhớ : cuối thu (hàng năm ) - ngày khai

- Cảnh thiên nhiên : lá rụng nhiều , mây bàng bạc

- Cảnh sinh hoạt : mấy em

Huế

2 Văn bản :

In trong tập ''Quê

mẹ ''

1941

II đọc- hiểu văn bản.

1 Diễn biến tâm trạng và cảm giác nhân vật ''tôi'' trong buổi tựu H

a, Khơi nguồn kỉ niệm

Trang 3

4

những từ ngữ diễn tả tâm trạng

nhân vật '' tôi'' ? Phân tích giá trị

biểu cảm của những từ ngữ ấy ?

? Hãy tìm những hình ảnh , chi

tiết chứng tỏ tâm trạng ( nhân vật

ngàng của nhân vật ''tôi'' khi cùng

? Em có nhận xét gì về sự thay

đổi trong tâm trạng nhân vật ''tôi''

- Diễn tả theo trình tự thời gian : từ hiện tại mà nhớ về quá khứ

- Các từ láy diễn tả tâm trạng , cảm xúc : nao nức , mơn

Đó là những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng Góp phần rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ

và hiện tại Chuyện đã xảy

đi lại lắm lần Cảnh vật chung quanh tôi đều thay

đổi

- Cảm thấy trang trọng và

đứng đắn với bộ quần áo , với mấy quyển vở mới trên tay

- Cẩn thận nâng niu mấy quyển vở muốn thử sức muốn khẳng định mình khi xin mẹ cầm bút , C

Lần đầu tiên đến

một thế giới hoàn toàn khác lạ không chỉ nô đùa , rong

Từ hiện tại quá khứ Đó là những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng

Cảm thấy trang trọng , đứng đắn Vừa muốn thử sức

và khẳng định mình Háo hức

Trang 4

5

chơi, thả diều ngoài đồng nữa , cho nên ''tôi'' cảm thấy

và đứng đắn Tôi muốn thử sức và khẳng định mình trong việc cầm bút , C và

2 quyển vở Đó chính là tâm trạng và cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé lần

Tất cả những cử chỉ ấy giúp

ta hình dung thế ngộ nghĩnh , đáng yêu của chú

bé

4 Luyện tập Củng cố:

?Hãy nêu những nét chính về nhà văn Thanh Tịnh và văn bản “Tôi đi học” của

ông

5 0: dẫn về nhà:

- Học lại bài cũ, kể tóm tắt lại văn bản

-Soạn tiếp phần còn lại của văn bản( Tâm trạng của nhân vật tôi theo những

./

Ngày soạn: ………

Tiết 2 – Văn bản:

tôI đI học (Tiết 2)

( Thanh Tịnh )

- Giúp học sinh cảm nhận tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật chất thơ, gợi 4 vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

2 Về 

- Qua bài giáo dục học sinh có những tình cảm trong sáng khi hồi ức về tuổi thơ Thanh Tịnh

- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, phát hiện và phân tích tâm trạng nhân vật “tôi”, liên

- Phần II

C %& pháp:

- Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm

Trang 5

6

- Giáo viên: Soạn giáo án,đọc liệu tham khảo

C ở nhà

1 Tổ chức: Sĩ số:……….

2 Kiểm tra:

Câu hỏi:

? Em hãy trình bày những hiểu biết của em về nhà văn Thanh Tịnh và tác phẩm

“ Tôi đi học”

Đáp án:

-Thanh Tịnh (1911-1988) – (SGK tr8)

3 Bài mới:

? Hãy tìm những chi tiết chứng tỏ

tâm trạng và cảm giác của nhân

đốc gọi tên ? Hãy phân tích ?

G: Từ tâm trạng háo hức , hăm hở

tâm trạng lo sợ vẩn vơ , rồi bỡ

ngỡ, ngập ngừng , đây là sự

chuyển biến tâm lí rất phù hợp

của một đứa trẻ lần đầu tiên

? Vì sao khi nghe ông đốc gọi tên

h/s nhân vật ''tôi'' lại bất giác dúi

sạch sẽ

lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ

- Nghe gọi đến tên tôi giật mình và lúng túng tâm trạng hồi hộp , lo lắng

- Khi nghe ông đốc gọi đến tên thì bất giác dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở tâm trạng lúng túng , sợ sệt khi phải rời xa bàn tay dịu dàng của mẹ

c Tâm trạng và cảm giác của ''tôi''khi đến

nghe ông đốc gọi tên và phải rời bàn tay mẹ C vào lớp

Bỡ ngỡ , lo sợ vẩn vơ , hồi hộp lo lắng , lúng túng sợ sệt

Trang 6

7

đầu vào lòng mẹ nức nở khóc ?

Em có cảm thấy chú bé này là

( Hs thảo luận theo nhóm )

? Gọi h/s đọc nhẩm đoạn cuối

cùng Hãy phân tích tâm trạng và

cảm giác của ''tôi'' khi C vào

chỗ ngồi lạ lùng ntn ?

Hs tự do thảo luận theo nhóm Cử đại diện trònh bày

- Thật ra thì chẳng có gì

đáng khóc cả Chúng ta có thể thông cảm vì đó chỉ là cảm giác nhất thời của một

đứa bé nhút nhát ít khi

tiếp xúc với đám đông mà thôi khi phải rời tay mẹ , cậu

bé cảm thấy hụt hẫng lo sợ cho nên việc dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở là một tất yếu sẽ xảy ra

- \C vào lớp tôi nhìn bao quát xung quanh thấy cái gì

cũng mới lạ và hay hay Nhìn chỗ ngồi của mình thật

kĩ rồi tự lạm nhận đó là chỗ của riêng mình sau đó nhìn

đã thấy quyến luyến Tất cả đó là

d Tâm trạng và cảm giác của nhân vật ''tôi'' khi ngồi vào chỗ của mình

và đón nhận giờ học đầu tiên

Câu hỏi thảo luận nhóm :

N1: Tại sao ở phần cuối truyện

tác giả hình ảnh '' con chim

liệng bay cao '' có ý nghĩa gì ?

N2: Dòng chữ '' Tôi đi học '' kết

thúc truyện có ý nghĩa gì ?

sự biến đổi rất tự nhiên trong tâm lí nhân vật Có thể chỗ

sẽ là nơi mà mình gắn bó , gần gũi trong suốt cả năm học

Hs tự do thảo lụân theo nhóm

Trang 7

8

gọi h/s các nhóm thảo luận và

trình bày

G bổ sung , sửa chữa và chốt lại

vấn đề đã nêu

? Em có cảm nhận gì về thái độ

đốc, thầy giáo đón nhận học trò

mới , các bậc phụ huynh ) đối với

các em bé lần đầu đi học ?

N1 : Hình ảnh '' một con chim non liệng đến '' có ý

tiếc quãng đời tuổi thơ tự do nô đùa , thả diều đã chấm dứt để C vào giai đoạn mới đó là làm học sinh ,

hành , làm quen với thầy cô , bạn bè sống trong

chặt chẽ hơn

N2 : Cách kết thúc truyện rất

tự nhiên và bất ngờ Dòng

một thế giới , một khoảng không gian mới , một giai

đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ Dòng chữ chậm chạp , nguệch ngoạc đầu tiên trên trang giấy trắng tinh là niềm

tự hào , khao khát trong tuổi

chữ cũng thể hiện rõ chủ đề của truyện ngắn này

- Các phụ huynh đều chuẩn

bị chu đáo cho con em trong

đều trân trọng tham dự buổi

lễ này Có lẽ các vị cũng

đang lo lắng hồi hộp cùng con em mình

bao dung đối với h/s

mặt 3

2 Thái độ , cử chỉ của H lớn

đối với các em

- Các bậc phụ huynh

- Ông đốc

- Thầy giáo trẻ

) đón h/s vào lớp cũng là

Trang 8

9

thấy trách nhiệm , tấm lòng của

em h/s Đây thực sự là những dấu

ấn tốt đẹp , những kỉ niệm trong

sáng , ấm áp không thể phai nhoà

trong kí ức tuổi thơ , giúp các em

tự tin , vững vàng hơn Đó còn là

Hoạt động 3

tổng kết

? Hãy tìm và phân tích những h/ả

so sánh nhà văn sử dụng

trong truyện ngắn này ?

? Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật

và sức cuốn hút của tác phẩm ?

yêu h/s

'' Tôi quên thế nào

'' '' ý nghĩ ấy thoáng qua .''

'' Đây là những so sánh giàu h/ả , giàu sức gợi cảm 44 gắn với những cảnh sắc thiên nhiên 3 sáng ; trữ tình Những so sánh này góp phần diễn tả cụ thể , rõ ràng những cảm giác , ý nghĩ của nhân vật ''tôi'' trong buổi đầu tien đi học , góp phần tạo nên chất thơ mang mác và cảm giác nhẹ nhàng

êm dịu cho truyện ngắn

a Đặc sắc nghệ thuật :+

Truyện ngắn bố cục

nghĩ của nhân vật ''tôi'' theo trình tự thời gian của buổi

+ Sự kết hợp hài hoà giữa kể ,

miêu tả với bộc lộ cảm xúc , tâm trạng

b Sức cuốn hút của tác phẩm :

- Tình huống truyện '' buổi

Trang 9

10

Gọi h/s đọc ghi nhớ SGK / 9

tập

? Yêu cầu h/s làm bài tập 1

( Nhóm 1 )

? Viết bài văn ngắn ghi lại ấn

giảng lần đầu tiên ? ( Nhóm 2 )

đầu tiên đi học '' có dấu ấn sâu đậm , chứa đựng cảm xúc thiết tha

- Sự quan tâm chăm sóc trìu

trong buổi đầu tiên đi học

- Hình ảnh thiên nhiên , ngôi

giàu sức gợi cảm của tác giả

Hs đọc ghi nhớ

Hs thảo luận làm theo nhóm

Yêu cầu : Có thể nêu cảm nghĩ về một đoạn văn hoặc cả bài

- Cảm xúc chân thực , thiết tha

- Nên chọn những chi tiết

III Ghi nhớ

IV Luyện tập

Bài 1:

1.Giáo viên treo bảng phụ có câu hỏi trắc nghiệm lên bảng Gọi học sinh lên bảng làm bài

A-Tự sự C.Biểu cảm

B.Miêu tả D.Cả A,B,C

2.Hãy phân tích tâm trạng của nhân vật tôi trong văn bản “Tôi đi học” khi cùng mẹ tới

- Học lại bài cũ

- Làm bài tập phần luyện tập

- Soạn C bài “Trong lòng mẹ”qua hệ thống câu hỏi phần :Đọc-Hiểu văn bản

./

Ngày soạn: ………

Tiết 3 – Tiếng Việt

Trang 10

11

Cấp độ kháI quát của nghĩa từ ngữ

- Giúp học sinh hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

2 Về 

- Giáo dục học sinh sử dụng từ Tiếng Việt cho đúng

- Rèn cho học sinh duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng

- Phần I

C %& pháp:

- Nêu vấn đề, thảo luận, vấn đáp

- Giáo viên:Soạn giáo án, đọc tài liệu tham khảo

- Học sinh: Học bài cũ, ôn lại kiến thức về từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa

2 Kiểm tra:

ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Em hãy nhắc lại một số ví dụ về từ

đồng nghĩa , từ trái nghĩa ?

3 Bài mới

1 Giới thiệu bài:

ở lớp 8 , chúng ta sẽ nói về mối quan hệ khác về nghĩa của từ ngữ , đó là mối quan hệ bao hàm , hay nói một cách khác đó là phạm vi khái quát của nghĩa từ ngữ Nghĩa của từ có tính

Có những từ có phạm vi khái quát rộng , có những từ có phạm vi khái quát hẹp hơn Chúng

ta sẽ tìm hoi bài học hôm nay để rõ hơn

2 Tiến trình bài dạy:

Hoạt động 1 : Hình thành khái

niệm từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ

nnghĩa hẹp

G treo bảng phụ ghi sẵn sơ đồ trong

SGK / 10

? Nghĩa của từ động vật rộng hơn

hay hẹp hơn nghĩa của từ thú , chim

, cá Tại sao ?

? Nghĩa của từ thú rộng hay hẹp

hơn nghĩa của từ '' voi , 3& '' Từ

chim rộng hay hẹp hơn nghĩa của

Hs quan sát sơ đồ

- Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của từ '' thú , chim , cá '' Vì phạm vi nghĩa của

từ động vật bao hàm nghĩa của ba từ '' thú , chim , cá ''

I Từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ nghĩa hẹp

Trang 11

12

từ '' tu hú , sáo '' Từ cá rộng hay

hẹp hơn nghĩa của từ '' cá rô , cá thu

'' Vì sao ?

? Các từ '' thú , chim , cá '' rộng hơn

nghĩa của những từ nào ? Đồng thời

hẹp hơn nghĩa của những từ nào ?

G : T vậy từ '' động vật '' là từ có

nghĩa rộng Từ '' voi , 3& , tu hú ,

sáo '' là từ có nghĩa hẹp

? Vậy em hoi thế nào là một từ ngữ

có nghĩa rộng và nghĩa hẹp ?

? Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa

rộng , vừa có nghĩa hẹp không

? Tại sao ?

? Gọi hs đọc ghi nhớ SGK / 10 ?

tập

? Đọc yêu cầu bài 2 Làm cá nhân

- Các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa rộng hơn các

từ '' voi , 3& , tu hú , sáo '' Vì các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa bao hàm nghĩa của các từ

Các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa rộng hơn các

từ '' voi , 3& , tu hú '' và có phạm vi nghĩa hẹp hơn từ ''động vật ''

- Một từ nngữ có nghĩa rộng khi phạm vi nnghĩa của nó bao hàm phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác

- Một từ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa bao hàm trong phạm vi nghĩa của một

từ ngữ khác

- Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng , vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng , hẹp

đối

Hs đọc ghi nhớ

a Y phục Quần áo

quần dài , quần đùi áo dài , áo sơ mi

b Vũ khí

Súng Bom

* Ghi nhớ

II Luyện tập.

Bài 1:

Trang 12

13

bi , ba càng

Bài 2 :

a Chất đốt c Thức ăn e Đánh

b Nghệ thuật d Nhìn

Bài tập 3 : Chia hai nhóm Nhóm nào nhanh , chính xác ( 3 từ trở lên ) nhóm đó thắng

a, Xe cộ : xe đạp ; xe máy ; ô tô

b, Kim loại : sắt ; đồng ; chì ; thiếc

c, Hoa quả : cam ; chanh ; chuối ; mít

d, Họ hàng : chú ; dì ; cô ; bác

e, Mang : xách ; khiêng ; gánh

Bài tập 4 : Loại bỏ những từ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm từ ngữ :

a, thuốc lào c, bút điện

b, thủ quỹ d, hoa tai

Bài tập 5 : ba động từ thuộc một phạm vi nghĩa : khóc , nức nở , sụt sùi

khóc : nghĩa rộng nức nở , sụt sùi: nghĩa hẹp

?Qua bài học em thấy gì về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

?Lấy ví dụ về từ ngữ có nghĩa rộng, ví dụ về từ ngữ có nghĩa hẹp, từ ngữ vừa có nghĩa rộng vừa có nghĩa hẹp

- Học lại bài cũ

- Làm hoàn chỉnh bài tập 5 SGK

./

Ngày soạn:………

Tiết 4 – Tập làm văn.

tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Giúp học sinh nắm chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản

2 Về 

- Giáo dục học sinh có ý thức tích hợp với văn bản đã học

- Rèn cho học sinh biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

- Phần II

C %& pháp:

- Nêu vấn đề, thảo luận nhóm, vấn đáp

B? ?i

1 Gi? ?i thiệu b? ?i: < /i>

ở lớp , n? ?i m? ?i quan hệ khác nghĩa từ ngữ , m? ?i quan hệ bao hàm , hay n? ?i cách khác phạm vi kh? ?i quát nghĩa từ ngữ. ..

Tiết – Tiếng Việt

Trang 10

Giáo án Ngữ văn - Năm học: 2009 - 2010< /i>

11...

Trang 5
Giáo án Ngữ văn - Năm học: 2009 - 2010< /i>
6

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	241,48 KB