Giáo án Ngữ văn 6 - Tiết 1 đến 22 - GV: Nguyễn Tấn Phan Hoàng

Ngoài ra còn có GA Văn 7, sử 6,7 nhân vật; Trong đó nhân vật ST, TT là chính vì được miêu tả kĩ về tài năng, hành động và trở thành tên truyeän - Vì sao có sự xuất hiện của 2 vị thần.. D[r]

Trang 1

Giá cả: thương lượng sau Ngoài ra còn có GA Văn 7, sử 6,7

TUẦN 1:

TIẾT PPCT: 01

TÊN BÀI: CON RỒNG CHÁU TIÊN

(TRUYỀN THUYẾT)

I Mục tiêu: Giúp HS hiểu:

- Hiểu, cảm nhận được nét chính về nội dung của truyện

- Định nghĩa về truyền thuyết

- Nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết con rồng, cháu tiên

- Kể lại được truyện hấp dẫn

- Nhớ được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, một số chi tiết

nghệ thuật tiêu biểu và ý nghĩa nguồn gốc giống nòi

- Nhận biết nghệ thuật sử dụng các yếu tố hoang đường,

mối quan hệ giữa các yếu tố hoang đường với sự thực lịch sử

II Tiến trình dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ:

3 Bài mới: (40 phút)

Hầu như lịch sử nào cũng bắt đầu bằng truyền thuyết Đó là những truyền thuyết về thời dựng nước của họ Ở nước ta, đó là những truyền thuyết về thời các vua Hùng Vậy người sinh ra vua Hùng là ai? Nguồn gốc của dân tộc ta như thế nào? Truyện “Con Rồng cháu tiên” mà các em học hôm nay chính là lời giải đáp

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng

* Hoạt động 1: HS đọc chú thích SGK  GV nhắc

lại một số nét chú thích quan trọng?

* Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS đọc theo 3 đoạn

HS nhận xét bạn đọc  HS đọc lại  GV kết luận?

* Hoạt động 3: Em hãy tìm chi tiết trong truyện thể

hiện tính chất kỳ lạ, lớn lao, đẹp đẽ về nguồn gốc,

hình dạng của Lạc Long Quân và Âu Cơ?

- Lạc Long Quân là người như thế nào? Có nguồn

gốc và sinh hoạt ra sao?

- Có công lao to lớn gì với nhân dân?

- Lạc Long Quân có làm cho em kính phục không?

* Âu Cơ có nguồn gốc và hình dạng như thế nào?

I Chú thích: (SGK)

II Đọc.

III Tìm hiểu văn bản.

1) Tính chất kỳ lạ, lớn lao, đẹp đẽ về nguồn

gốc, của Lạc Long Quân và Âu Cơ:

* Lạc Long Quân:

- Là một vị thần, nòi rồng ở nước Con thần Long Nữ, có sức khỏe và tài năng vô địch

- Giúp dân diệt trừ yêu quái, dạy dân trồng trọt, chăn nuôi, ăn ở

* Âu Cơ: Thuộc dòng tiên, ở trên cạn, con thần nông, sinh đẹp tuyệt trần

Ngày soạn: / / Ngày dạy: / /

Trang 2

Nguyễn Tấn Phan Hoàng

* Hoạt động 4: Việc kết duyên và sinh con của Lạc

Long Quân và Âu Cơ có gì kỳ lạ?

- Âu Cơ sinh con có bình thường như những người mẹ

sinh con khác không? Chứng minh cụ thể?

- Lạc Long Quân và Âu Cơ chia con như thế nào? Vì

sao lại phải chia con?

- Họ giải quyết tình thế trắc trở ra sao?

- Theo truyện thì người Việt Nam của ta là con cháu

ai? Có nguồn gốc như thế nào?

* Hoạt động 5:

- Em hiểu như thế nào là chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo?

- Hãy nói rõ vai trò của các chi tiết đó trong truyện?

(Câu hỏi này HS thảo luận -> đại diện nhóm trả lời)

* Hoạt động 6:

- Truyện con rồng cháu tiên có ý nghĩa như thế nào?

- Vì sao dân tộc Việt Nam lại có nguồn gốc cao quý

là con rồng cháu tiên?

 Rút ra tổng kết của truyện ?

+ GV gọi 2 HS đọc lại phần ghi nhớ SGK – trang 8

+ GV hướng dẫn HS kể lại truyện diễn cảm!

2) Việc kết duyên và sinh con kỳ lạ:

- Rồng: nước Gặp nhauyêu

- Tiên: cạn  hôn nhân.

- Âu Cơ sinh ra một bọc 100 chứng -> Nở 100 con trai khỏe mạnh như thần

- Chia 50 con xuống biển, 50 con lên núi cùng cai quản các phương  Khó khăn giúp đỡ lẫn nhau

3) Chi tiết tưởng tượng kỳ ảo:

- Tô đậm tính chất kỳ lạ, lớn lao, đẹp đẽ của nhân vật, sự kiện

- Thần kỳ, linh thiêng hóa về nòi giống, nguồn gốc của dân tộc ta

4) Tổng kết:

- Nghệ thuật: Có nhiều chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo

- Nội dung: Giải thích, suy tôn nguồn gốc, giống nòi  Sự đoàn kết, thống nhất cộng đồng của người Việt

IV Ghi nhớ: SGK.

V Luyện tập.

4 Củng cố: (3 phút)

- Lạc Long Quân và Âu Cơ là người như thế nào? Có nguồn gốc ra sao?

- Nêu ý nghĩa của truyện?

- Tổ tiên ta sáng tạo ra truyện này nhằm giải thích điều gì?

5 Dặn dò: (2 phút)

- Học thuộc bài

- Chuẩn bị: Bánh chưng, bánh giầy.

Lop6.net

Trang 3

TIẾT PPCT: 02

TÊN BÀI: HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM:

BÁNH CHƯNG – BÁNH GIẦY

I Mục tiêu: Giúp HS hiểu.

- Hiểu được nguồn gốc làm bánh chưng, bánh giầy ngày tết của dân tộc ta

- Thấy được giá trị của nghề nông và sức lao động đối với cuộc sống

- Kể lại được câu chuyện

1 Ổn định:

2 Bài cũ: (5 phút) Kể lại truyền thuyết “Con rồng cháu tiên”.

Mỗi khi tết đến, xuân về người Việt Nam chúng ta đã quen thuộc với câu đối nổi tiếng: “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”.

Bánh chưng, bánh giầy là 2 thứ bánh không thể thiếu trong mâm cỗ ngày tết Các em có biết 2 thứ bánh đó bắt nguồn từ đâu không ? Bài học hôm nay sẽ giúp các em giải quyết thắc mắc đó qua văn bản :

“Bánh chưng, bánh giầy.

* Hoạt động 1: GV cho HS đọc theo 3 đoạn:

Đ1: Từ đầu -> chứng giám GV nhận xét, sửa

Đ2: Tiếp -> hình tròn sai và góp ý cách

Đ3: Còn lại đọc cho HS

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích 1, 2, 3, 4, 7, 8,

9, 12, 13

* Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS tìm hiểu, thảo

luận văn bản qua các câu hỏi phần đọc, hiểu văn

bản

- Vua Hùng chọn người nối ngôi trong hoàn cảnh

nào? Với ý định ra sao và bằng hình thức gì? Vì sao

trong các con vua chỉ có Lang Liêu được thần giúp

đỡ? (Lang Liêu là người thiệt thòi nhất, Lang Liêu

hiểu được ý thần)

- Thần đã giúp đỡ LL bằng cách nào? LL đã thể hiện

trí thông minh và tài năng của mình qua những việc

I Đọc, chú giải

(SGK)

II Tìm hiểu văn bản.

1) Vua Hùng truyền ngôi:

- Hoàn cảnh: Giặc ngoài đã yên, đất nước ổn định, vua cha đã già

- Ý định: Người nối ngôi phải nối trí vua, không nhất thiết phải là con trưởng

- Hình thức: Câu đố (ai làm vừa ý vua sẽ được truyền ngôi

2) Lang Liêu được nối ngôi:

Trang 4

làm nào? (Thần cho biết giá trị của hạt gạo và hướng

cho Lang Liêu sử dụng gạo làm bánh Lang Liêu đã

biết chế tạo ra 2 loại cánh hình tròn và hình vuông)

- Vì sao 2 thứ bánh của LL được vua chọn để tế trời,

Đất Tiên Vương và LL được nối ngôi? (Hai thứ bánh

thực tế “đề cao giá trị nghề nông, hạt gạo” và 2 thứ

bánh có ý nghĩa sâu xa tượng trưng cho trời, đất,

muôn loài)

* Hoạt động 3: Câu truyện muốn giải thích điều gì?

và thể hiện ý nghĩa gì? (HS đọc ghi nhớ) (Giải thích

nguồn gốc, sự vật, phong tục làm bánh chưng, bánh

giầy ngày tết, tượng trưng trời, đất, sự đùm bọc của

nhân dân, đề cao lao động nghề nông

* Hoạt động 4: GV hướng dẫn HS luyện tập qua câu

hỏi ở SGK

- Là người thiệt thòi nhất

- Hiểu được ý nghĩa của thần

IV Ghi nhớ:

SGK

V Luyện tập.

- Nêu ý nghĩa của truyện

- Tập kể diễn cảm

- Chuẩn bị: Từ và cấu tạo từ Tiếng Việt.

Lop6.net

Trang 5

TIẾT PPCT: 03

TÊN BÀI: TỪ VÀ CẤU TẠO TỪ TIẾNG VIỆT

I Mục tiêu: Giúp HS hiểu:

- Hiểu vai trò của tiếng trong cấu tạo từ

- Hiểu thế nào là từ đơn, từ phức

- Nhận biết các từ đơn, từ phức; các loại từ phức: từ ghép, từ láy trong văn bản

1 Ổn định:

2 Bài cũ:

Trong cuộc sống, khi giao tiếp muốn mọi người hiểu nhau ta phải dùng từ ngữ tạo thành câu để diễn đạt, nhưng chúng ta lại không biết từ là gì và từ có cấu tạo ra sao Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu được điều đó.

* Hoạt động 1: GVHD HS phân tích ví dụ.

* Hoạt động 2: Trong câu: “Thần dạy dân cách trồng

trọt, chăn nuôi và cách ăn ở” Có bao nhiêu tiếng và

bao nhiêu từ? (có 6 tiếng và 3 từ)

- Chín từ đó kết hợp với nhau tạo nên đơn vị nào

trong văn bản? (đơn vị câu)

- Vậy từ mục đích sử dụng để làm gì? (tạo câu)

- Các đơn vị được gọi là tiếng và từ có gì khác nhau?

(Tiếng dùng để làm gì? từ dùng để làm gì? Khi nào

một tiếng được coi là một từ?) [Tiếng cấu tạo nên từ,

từ cấu tạo nên câu, tiếng dùng độc lập khi có thể

dùng trực tiếp tạo nên câu, tiếng dùng độc lập khi có

thể dùng trực tiếp tạo nên câu]  Vậy từ là gì? (Từ

là đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhất dùng để đặt câu.)

- HS đọc nghi nhớ 1 ở SGK

* Hoạt động 3: GV ghi ví dụ lên bảng (SGK/13)

- Trong câu có bao nhiêu từ một tiếng, 2 tiếng?

(12 từ một tiếng, 4 từ 2 tiếng)

- Ở tiểu học các em đã học về từ đơn, từ phức Vậy

thế nào là từ đơn, từ phức?

I Tìm hiểu bài: SGK

II Bài học:

1) Từ là gì?

- Từ: Trồng trọt, chăn nuôi, ăn ở

- Tiếng: Thần, dạy dân, cách, và

 Tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ

 Từ là đơn vị cấu tạo nên câu

* Ghi nhớ: Xem SGK

2) Cấu tạo của từ tiếng việt:

VD: Từ đây nước ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi và có tục ngày tết làm bánh chưng, bánh giầy

- Từ đơn: Từ, đây, nước, ta, chăm, nghề, và,

Trang 6

- Những từ: Trồng trọt và chăn nuôi, bánh chưng,

bánh giầy có gì giống và khác nhau? (giống: có 2

tiếng tạo thành, khác: Trồng trọt có quan hệ láy âm

giữa 2 tiếng còn 3 từ kia có quan hệ về nghĩa)

 Vậy từ có quan hệ với nhau về nghĩa giữa các

tiếng gọi là từ gì? (từ ghép)

- Từ có quan hệ với nhau về mặt láy âm giữa các

tiếng gọi là từ gì?

 GV chốt vấn đề và gọi HS đọc ghi nhớ 2 SGK

* Hoạt động 4:

- Gọi HS lên bảng làm bài tập 1,2,4 ở SGK

- GV củng cố, nhận xét  kết luận đúng?

có, tục, ngày, tết, làm

- Từ phức: Chăn nuôi, bánh chưng, bánh giầy

- Từ láy: Trồng trọt

* Ghi nhớ: Xem SGK

III Luyện tập

Bài 1:

a Thuộc kiểu từ ghép

b Cội nguồn, gốc gác, tổ tiên, nòi giống

c Cha mẹ, chú bác, cậu mợ, vợ chồng … Bài 2:

- Theo giới tính: Ông bà, cha mẹ, chú thím

- Theo thứ bậc: Chú cháu, cậu cháu, cha anh, cha con …

Bài 4: Thút thít là tiếng khóc

VD: nức nở, nỉ non, sụt sịt, tỉ tê

- Đơn vị tạo từ Tiếng Việt là gì? Thế nào là từ đơn? Thế nào là từ phức?

- Từ láy và từ ghép khác nhau như thế nào?

- Làm bài tập 3, 5 SGK/14, 15

- Chuẩn bị: Giao tiếp văn bản và phương thức biểu đạt.

Lop6.net

Trang 7

TIẾT PPCT: 04

TÊN BÀI: GIAO TIẾP VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

- Hiểu thế nào là văn bản

- Trình bày được định nghĩa về văn bản; nhận biết văn bản nói và văn bản viết

- Hiểu mối quan hệ giữa mục đích giao tiếp với kiểu văn bản và phương thức biểu đạt

- Biết lựa chọn kiểu văn bản phù hợp với mục đích giao tiếp

- Nhận biết từng kiểu văn bản qua các ví dụ

1 Ổn định:

2 Bài cũ: (5 phút) Xem phần chuẩn bị của học sinh.

* Hoạt động 1: Trong đời sống khi có một tư tưởng,

tình cảm, nguyện vọng mà cần biểu đạt cho mọi

người hay ai đó biết thì em làm thế nào? (giao tiếp)

- Còn khi muốn biểu đạt tư tưởng, tình cảm, nguyện

vọng ấy một cách đầy đủ, trọn vẹn cho người khác

hiểu thì em phải làm thế nào? (lập văn bản có chủ đề

thống nhất, mạch lạc)

* HS đọc 2 câu ca dao và trả lời câu hỏi:

- Câu ca dao sáng tác ra để làm gì? Nó muốn nói lên

vấn đề gì? Như thế đã biểu đạt trọn vẹn một ý chưa?

Theo em câu ca dao đó có thể coi là một văn bản

chưa? (nêu lời khuyên, chủ đề là giữ chí cho bền, câu

2 nói rõ thêm cho câu nêu ý chủ đề làm rõ ý cho câu

nói ở trước  Câu ca dao có thể coi là một văn bản.)

- Lời phát biểu bức thư có phải là văn bản không? Vì

sao? ( Phải, vì là chuỗi lời nói có chủ đề xuyên suốt)

Vậy thế nào là văn bản? (HS đọc ghi nhớ 2)

* Hoạt động 2:

- Cho HS nhận dạng các văn bản và mục đích giao

tiếp của từng văn bản theo bảng tổng hợp/ trang 16?

- Văn bản có bao nhiêu kiểu? (6 kiểu) đó là những

I Tìm hiểu chung về văn bản và phương thức:

1) Văn bản và mục đích giao tiếp.

a Mục đích giao tiếp:

Biểu đạt tư tưởng, tình cảm, nguyện vọng.

b Văn bản:

Ai ơi giữ chí cho bền Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai

 Một văn bản có chủ đề: “Giữ chí cho bền”

* Văn bản là chuỗi lời nói miệng hay viết có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc, sử dụng phương thúc biểu đạt phù hợp với mục đích giao tiếp

2) Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt:

- Văn bản tự sự

- Văn bản miêu tả

- Văn bản biểu cảm

Trang 8

kiểu nào? (tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết

minh, hành chính - công vụ)

- Hướng dẫn HS làm bài tập/ trang 17 để nhận diện

một số kiểu văn bản ứng với phương thức biểu đạt

phù hợp

* Hoạt động 3: GV hướng dẫn HS luyện tập ? (HS

thảo luận)

- Nhận xét, gợi ý và đánh giá phần trả lời của HS

Liên hệ: văn bản “sống chết mặc bay” hậu quả sau

khi lũ lụt ảnh hưởng rất lớn đến môi trường, cuộc

sống của ta

- Văn bản nghị luận

- Văn bản thuyết minh

- Văn bản hành chính - công vụ

II Luyện tập

* Bài 1:

a.Tự sự

b Miêu tả

c Nghị luận

d Biểu cảm

e Thuyết minh

* Bài 2: Văn bản tự sự

- Giao tiếp là gì? Văn bản là gì? Có mấy kiểu văn bản? Đó là những kiểu nào?

- Chuẩn bị: “Thánh Gióng”.

Lop6.net

Trang 9

TUẦN 2:

TIẾT PPCT: 05 + 06

- Hiểu, cảm nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật của truyện Thánh Gióng

- Nhớ được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu và ý nghĩa của truyện Thánh Gióng (khát vọng độc lập và hòa bình)

- Cảm nhận được về biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết chống xâm lăng của người Việt cổ và ước mơ về hình tượng một người anh hùng đánh giặc cứu nước Kể lại được truyện hấp dẫn

- Nhận biết nghệ thuật sử dụng các yếu tố hoang đường, mối quan hệ giữa các yếu tố hoang đường với sự thực lịch sử

- HS kể lại được câu chuyện

1 Ổn định:

2 Bài cũ: (5 phút) Em hãy kể lại truyền thuyết “Bánh chưng, bánh giầy” Qua câu truyện nhân dân

ta mơ ước điều gì ?

“Ôi sức trẻ xưa chai phù Đổng Vươn vai lớn bỗng dậy ngàn cân Cưỡi lưng ngựa sắt bay phun lửa Nhổ bụi tre làng đánh giặc Ân”.

Lời đoạn thơ giới thiệu cho chúng ta về hình ảnh một người anh hùng chống giặc ngoại xâm Chàng trai ấy là ai? Văn bản học ngày hôm nay giúp các em hiểu rõ về hình ảnh đó.

* Hoạt động 1: Chia 5 đoạn cho HS đọc Vừa đọc

vừa giải thích chú giải

* Hoạt động 2: Lê Lợi sinh ra có sắc đỏ đầy nhà,

mùi hương lạ khắp xóm Nguyễn Huệ khi ra đời có 2

con hổ ngồi chầu 2 bên Còn Thánh Gióng khi ra đời

như thế nào? (Bà mẹ ướm thử vết chân lạ  thụ thai

 12 tháng sau sinh ra Thánh Gióng, lên ba chưa

biết nói, biết cười, đặt đâu nằm đó)

+ GV hướng dẫn HS thảo luận câu 2:

- Tiếng nói đầu tiên của Gióng là gì? Điều đó thể

I Đọc, chú thích: SGK.

II Tìm hiểu văn bản.

1) Những chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo

- Sự ra đời kỳ lạ của Gióng: Từ vết chân lạ, lên 3 chưa biết nói, cười, đặt đâu nằm đấy

- Nghe sứ giả rao lớn nhanh như thổi

- Thắng giặc bay về trời

 Ước mơ về người anh hùng cứu nước

Trang 10

hiện ý thức gì? (Tiếng nói đòi đánh giặc, ca ngợi ý

thức đánh giặc chống ngoại xâm)

- Việc bà con góp gạo nuôi Gióng có ý nghĩa gì?

(Tăng sức mạnh của Gióng, ca ngợi tinh thần yêu

nước, đoàn kết của nhân dân)

- Hình tượng Gióng sau khi nói lời đánh giặc được

miêu tả như thế nào trong văn bản? Tại sao Gióng

được miêu tả phi thường như vậy? Điều đó nhằm mục

đích gì ? (lớn như thổi trở thành một tráng sĩ thể hiện

tính chất phi thường của người anh hùng để đáp ứng

nhiệm vụ cứu nước.)

* Vũ khí đánh giặc của Gióng có gì lạ? Chi tiết đó

mang ý nghĩa gì đối với công cuộc phát triển đất

nước? (Ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt  Sự quan trọng

của khoa học kỹ thuật, tre gắn liền với đất nước)

- Thắng giặc Thánh Gióng đã làm gì? Tạo sao Gióng

không ở lại nhận phần thưởng? (Bay về trời  Để lại

hình ảnh bất tử cho quê hương.)

* Hoạt động 3: Vậy nhân dân ta ước mơ điều gì qua

hình tượng Tháng Gióng? (ước mơ về hình ảnh người

anh hùng mang sức mạnh cộng đồng, có ý thức bảo

vệ Tổ quốc)

* Hoạt động 4: - Cho HS kể lại truyện Thánh Gióng.

2) Tinh thần yêu nước và tinh thần đoàn kết

dân tộc.

- Nhân dân góp gạo nuôi chú bé

- Góp sắt rèn vũ khí

- Góp sức lực đánh giặc

 Người anh hùng Gióng mang sức mạnh của cộng đồng, thiên nhiên và khoa học kỹ thuật

III Ý nghĩa:

Xem ghi nhớ SGK/ trang 23

IV Luyện tập.

- Câu truyện Thánh Gióng mang ý nghĩa như thế nào?

- Học bài phần ghi nhớ, tập kể lại truyện diễn cảm

- Chuẩn bị: “Từ mượn”.

Lop6.net

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	1,59 MB