Vì bài này được viết theo phương thức lập luận: Dùng lí lẽ và d/c để thuyết phục bạn đọc về ích lợi của việc đi bộ ngao du khác ở t/c của đề tài là : sinh hoạt đời thường?. Khác ở tính[r]
Trang 1Tuần : 30 - Ngày soạn: 27 / 3 / 2011
Tiết : 109, 110 - Ngày dạy : 31 / 3 / 2011
( Trích Ê- min hay Về giáo dục )
( Ru – xô )
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Mục đích, ý nghĩa của việc đi bộ theo quan điểm của tác giả.
- Cách lập luận chặt chẽ, sinh động, tự nhiên của nhà văn.
- Lối viết nhẹ nhàng có sức thuyết phục khi bàn về lợi ích, hứng thú của việc đi bộ.
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn bản nghị luận nước ngoài.
- Tìm hiểu, phân tích các luận điểm, luận cứ, cách trình bày vấn đề trong một bài văn nghị luận cụ thể.
3 Thái độ:
- Thấy được lợi ích của việc đi bộ đối với sức khỏe con người.
- Yêu thích môi trường sống trong lành của thiên nhiên.
B PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :
- GV: + Xem SGK, SGV – Soạn giáo án
+ Tranh ảnh chân dung nhà văn
+ Sưu tầm bản dịch tác phẩm: Ê- min hay Về giáo dục
+ Đồ dùng, phương tiện dạy học
- HS : Soạn bài theo yêu cầu gv dặn ở tiết trước
C KIỂM TRA BÀI CŨ 5/:
1) Giải thích ý nghĩa của nhan đề”Thuế máu”, 3 tiêu đề ba phần trong bài, từ đó khái quát chủ đề của chương I” Bản án chế độ…”
2) Nghệ thuật lập luận kết hợp với NT trào phúng đã được biểu hiẹn ra sao và có tác dụng ntn trong phần I của bài ?
3) Vì sao nói tính chiến đấu, tính Cách mạng của bài văn rất mạnh, rất cao ?
4) trong các biện pháp trào phúng sau đây, biện pháp nào là chủ yếu và quan trọng nhất để tạo nên tiếng cười phê phán ?
A Mâu thuẫn trào phúng B Giọng điệu trào phúng.
C Lời văn, từ ngữ, hình ảnh trào phúng.(*) D Giễu nhại.
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
5’ * HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động.
Mục tiêu : Giúp HS hiểu được
Trang 2tầm quan trọng của đi bộ.
Phương pháp: giới thiệu.
Giới thiệu bài: trong thời đại ngày
nay, khi các phương tiện giao
thông vận tải ngày một phát triển,
hiện đại, đã có không ít người rất
ngại đi bộ Nhưng cũng có rất
nhiều người vẫn sáng sáng, tối tối
cần mẫn luyện tập thể thao bằng
cách đi bộ đều đặn Nhưng đi bộ
trong bài văn ta sắp học là đi bộ
ngao du Nghĩa là đi đây đi đó
bằng hai chân để rong chơi
Nhưng có thật đi bộ chỉ để rong
chơi hay không ? Hãy theo dõi hệ
thống luận điểm và lập luận của
tác giả
- HS nghe, ghi tên bài mới
Tên bài học
ĐI BỘ NGAO DU
( Ru - xô )
5’
* HOẠT ĐỘNG 2: ĐỌC – HIỂU CHÚ
THÍCH
Mục tiêu: Giúp HS nắm những
nét chính về tác giả và TP 2
Phương pháp: Sưu tầm, trình
bày.
- GV cho HS nêu một số nét chính
về tác giả, cũng như hoàn cảnh ra
đời của TP2
Ê-min hay Về giáo dục ( 1762) là
thiên luận văn- tiểu thuyết với 2
NV chính: Em bé Ê min và thầy
giáo- gia sư ( hình bóng của tác
giả ) Quá trình giáo dục Eâmin từ
lúc ra đời cho đến khi trưởng
thành là ND chính của TP2 Quá
trình này co thể chia thành 5 giai
đoạn với 5 quyển
+ Khi Eâmin ra đời đến 2,3 tuổi
Nhiệm vụ giáo dục là làm sao cho
cơ thể em phát triển tự nhiên
+ Khi Eâmin 13 – 16 tuổi: Dạy một
số kiến thức khoa học thật có ích
nhưng học tập trong thực tiển
- HS nêu dựa vào chú thích * SGK
- Nghe GV bổ sung
- Ghi nhận vào tập
- Xem SGK tr 100
I/ Đọc – hiểu chú thích
1) Tác giả
- Ru xô 1712 – 1778, nhà văn, nhà triết học, nhà hoạt động XH nổi tiếng của Pháp TK XVIII
- Tác giả tiểu thuyết nổi tiếng Giuy li hay Nàng Hê lô I dơ mới, Eâmin hay Về giáo dục
2) Tác phẩm:
Trích trong quyển V, quyển cuối cùng của tác phẩm ( ra đời năm 1762 )
Trang 3cuộc sống và trong thiên nhiên
chứ không phải trong sách vở
Năm 15 tuổi, Eâmin sẽ học một
nghề LĐ chân tay- nghề thợ mộc
+ Khi 16 – 20 tuổi được giáo dục
về đạo đức và tôn giáo
+ Khi Eâmin ngoài 20 tuổi, em đã
trưởng thành Gia sư bố trí cho em
tình cờ gặp cô Xô-phi, cô gái nết
na, được giáo dục từ bé theo
nguyên tắc tương tự như với Eâmin
Hai người yêu nhau Trước khi
cưới, Eâmin đi du lịch 2 năm để
đạo đức và nghị lực được thử
thách và hiểu thêm về XH rộng
lớn
- Gv đọc lướt toàn bộ chú thích
Giải thích những chú thích quan
trọng
GV bổ sung thêm một số từ
- HS chọn một số từ khó, giải thích
- Ghi nhận thêm
3) Chú thích:
- Phòng sưu tập: phòng lưu giữ và trưng bày những đồ vật, tranh ảnh, sách vở với những mục đích và chủ đề nhất định
- Xe ngựa trạm: Xe ngựa kéo chạy từ trạm đường này đến trạm đường khác
(
15/
* HOẠT ĐỘNG 3: ĐỌC – HIỂU VĂN
BẢN
1 Nhiệm vụ 1: Đọc
Mục tiêu :Nắm văn bản.
Phương pháp: Đọc sáng tạo.
- GV hướng dẫn cách đọc : Giọng
rõ ràng, dứt khoát, tình cảm, thân
mật, lưu ý các từ »tôi, ta » dùng
xen kẽ, các câu hỏi, câu kể, câu
cảm
- GV đọc, gọi HS đọc
2 Nhiệm vụ 2: Bố cục
Mục tiêu : Giúp HS xác định
được các ND chính cần phân tích.
Phương pháp: Đọc sáng tạo,
vấn đáp tìm tòi.
Kĩ năng: Tìm hiểu bố cục văn
nghị luận.
- Em hiểu Đi bộ ngao du nghĩa là
gì ? Cách đặt tên đã sát với ND
- HS nghe hướng dẫn
- 3 em thay nhau đọc
- HS trả lời
- Đi dạo chơi đây đó khắp nơi bằng đi bộ thưởng
II/ Đọc – hiểu văn bản:
1) Đọc:
2 ) Bố cục
Trang 4văn bản chưa ? Vì sao ?
Dạo chơi đó đây bằng cách đi
bộ
Tên bài sát với ND văn bản (
bàn về ích lợi của việc dạo chơi
mọi nơi theo cách đi bộ )
- Vì sao có thể gọi văn bản này là
văn bản nghị luận? Đề tài và NV
trong văn bản này có gì khác so
với các văn bản nghị luận mà em
đã học ?
Vì bài này được viết theo
phương thức lập luận: Dùng lí lẽ
và d/c để thuyết phục bạn đọc về
ích lợi của việc đi bộ ngao du
khác ở t/c của đề tài là : sinh hoạt
đời thường Khác ở tính chủ quan
của tác giả luôn được nhấn mạnh
trong vai “tôi” hoặc”ta”
- Để thuyết phục mọi người nếu
ngao du thì nên đi bộ, tác giả đã
lập luận bằng 3 đoạn văn, mỗi
đoạn văn trình bày một luận
điểm Theo em, đó là những đoạn
nào, ứng với những luận điểm nào
?
GV nhận xét, bổ sung
- Theo em, tác giả có vai trò gì
trong bài văn này ?
Dùng lí lẽ kết hợp với vốn
sống bản thân để làm rõ các lợi
ích của việc đi bộ ngao du Từ đó
thuyết phục bạn đọc nếu ngao du
thì nên đi bộ
3 Nhiệm vụ 3: Phân tích.
a Đi bộ được tự do thưởng ngoạn
Mục tiêu : Lợi ích của đi bộ là
được hoàn toàn tự do.
Phương pháp: P 2 dạy học hợp
tác, vấn đáp gợi tìm.
ngoạn
- Cách đặt tên văn bản là hoàn toàn sát hợp với ND bài vì văn bản toàn bàn về lợi ích của việc đi bộ
- HS thảo luận, trả lời
Nêu ích lợi của việc đi bộ
- HS nghe, ghi nhận
Đề tài rất gần gũi thiết thực với đời sống sinh hoạt thường ngày của chúng ta
- HS thảo luận, trả lời
- Bài có thể chia làm 3 phần
+ Đi bộ được tự do thưởng ngoạn
+ Đi bộ đầu óc được sáng láng
+ Đi bộ tính tình được vui vẽ
- Lập luận vấn đề thông qua vốn sống của mình
- Văn bản nghị luận : Ích lợi của việc đi bộ
- Đề tài sinh hoạt đời thường
- Bố cục: 3 phần + Từ đầu… Nghỉ ngơi
Đi bộ ngao du – được tự do thưởng ngoạn + Tiếp đến… tốt hơn Đi bộ ngao du – đầu óc được sáng ra
+ Còn lại
Đi bộ ngao du – tính tình được vui vẽ
3) Phân tích.
a) Đi bộ được tự do thưởng ngoạn.
Trang 5 Kĩ năng: Phân tích luận điểm
văn NL.
- Đọc đoạn 1?
- Luận điểm nào để triển khai vấn
đề đi bộ ngao du ở đầu văn bản ?
Luận điểm được chứng mình bằng
những luận cứ nào?
- Để làm nổi rõ những luận cứ
này tác giả dùng nhiều dẫn chứng
nào?
- Tác giả sử dụng ngôi kể nào để
bộc lộ quan điểm của mình ? Tác
dụng của cách xưng hô ấy như
thế nào?
Xưng tôi- ta xen kẽ Đây
không phải là sự tuỳ tiện, tự do
mà là dụng ý nghệ thuật của tác
giả Khi xưng tôi là tác giả muốn
nói về những kinh nghiệm riêng
mang tính cá nhân Khi xưng ta
là khi lý luận chung Lại có khi
trải nghiệm riêng tư của tôi được
thể hiện dưới dạng kể chuyện về
người học trò Êmin- gọi là em
Bài văn trở nên sinh động gắn
cái riêng với cái chung, lại như
- HS đọc đoạn 1
- Thảo luận, trả lời
- Đi bộ ngao du thì được hoàn toàn tự do tuỳ theo
ý thích
- Muốn đi, muốn dừng, nhiều ít tuỳ ý
- Không phụ thuộc vào con người, phương tiện
- Không phụ thuộc vào đường sá, lối đi
- Chỉ phụ thuộc vào bản thân mình
- Thoải mái hưởng thụ tự
do trên đường đi
- Đi để giải trí, học hỏi, vận động, làm việc Không bao giờ chán
- Quan sát khắp nơi, quay phải hay trái, men theo dòng sông tham quan mỏ đá, vào hang động
- Phu trạm, ngựa trạm
- HS thảo luận, trả lời
Kể theo ngôi thứ nhất : tôi, ta
Nhấn mạnh kinh nghiệm từng trãi của bản thân, nhấn mạnh sự thỏa mãn
- Luận cứ phong phú, dẫn chứng lý lẽ xen kẽ tiếp nối tự nhiên
cảm hứng tự do tuyệt đối cho người đi: đi để chơi, để học, để rèn luyện
- Cách xưng hô thay đổi
sinh động, cái chung và cái riêng gắn liền nhau
Trang 6một câu chuyện kể gần gũi, thân
mật, giản dị và dễ hiểu
- Ngay từ đầu đoạn văn tác giả
quả quyết :"Tôi chỉ quan niệm
đi bộ" tác giả đã tự cho mình là
người như thế nào?
G.V: Đi bộ ngao du đem lại cảm
hứng tự do tuyệt đối cho người đi
Ngoài ra đi bộ ngao du còn giúp
ta được điều gì nữa? Tiết học sau
chúng ta cùng tìm hiểu tiếp
b Đi bộ đầu óc được sáng ra.
Mục tiêu : Đi bộ sẽ bồi dưỡng
nhận thức, làm giàu thêm hiểu biết
con người.
Phương pháp: P 2 đọc sáng tạo,
p 2 dùng lời, vấn đáp gợi tìm.
Kĩ năng: Xây dựng và phân tích
luận điểm văn NL.
- Đọc phần 2
- Đi bộ ngao du là đi như thế nào
(Theo quan điểm của tác giả)
- Họ là người như thế nào? Đi bộ
ngao du sẽ thu được những kiến thức
gì?
- Em có nhận xét gì về lời văn và
câu văn được tác giả sử dụng như
thế nào? ý nghĩa của cách diễn
đạt này như thế nào?
- HS trả lời
- Ưa thích ngao du bằng
đi bộ
- Quý trọng sở thích và nhu cầu cá nhân
- Muốn mọi người cũng yêu thích đi bộ như mình
- HS đọc phần 2
- Trả lời
- Đi như Talét, Palatông, Pitago
- Họ đều là những người thực tế
- Xem xét tài nguyên phong phú trên mặt đất
- Tìm hiểu các sản vật nông nghiệp và cách trồng tạo ra chúng
- Sưu tập các mẫu vật phong phú, đa dạng của thế giới tự nhiên
- Đề cao kiến thức thực tế khách quan
- Xem thường kiến thức sách vở, giáo điều
- So sánh kết hợp với bình luận : Nhấn mạnh kiến thức về khoa học tự nhiên
Nhu cầu hòa hợp thiên nhiên
* “ Tôi chỉ quan niệm được một cách đi ngao
du thú vị hơn đi ngựa: Đó là đi bộ”
b) Đi bộ đầu óc được sáng ra
- Đi như Talét, Paltông, Pitago
- So sánh kiến thức linh tinh- với sự phong phú
KT của người đi bộ
- Nhiều kiểu câu khác:
So sánh, cảm xúc, câu hỏi tu từ: Đề cao kiến
Trang 7- Vậy đi bộ ngao du có lợi ích gì?
G.V: Ru-Xô là người thuở nhỏ hầu
như không được học hành (học hành
rất ít 12 14 tuổi) Ông rất khao
khát kiến thức, cả đời ông phải nỗ lực
tự học Có lẽ vì thế nên lập luận trau
dồi vốn tri thức không phải trong
sách vở mà từ thực tiễn sinh động của
thiên n hiên được ông xếp ở vị trí thứ
hai trong số các lợi ích của đi bộ
ngao du
c Đi bộ làm cho tính tình được
vui vẽ.
Mục tiêu : Lợi ích của đi bộ là
được hoàn toàn tự do Phương
pháp: P 2 dạy học hợp tác, vấn đáp
gợi tìm.
Kĩ năng: Phân tích luận điểm
văn NL.
- Đọc phần 3
- Những lợi ích cụ thể nào của
việc đi bộ ngao du được nói tới?
- Em có nhận xét gì về cách dùng
từ ngữ của tác giả.? Sử dụng hàng
loạt các tính từ liên tiếp có ý
nghĩa gì
- Để làm sáng tỏ luận điểm tác
giả đã sử dụng bút pháp nghệ
thuật gì Tác dụng của nó?
- Mở rộng tầm hiểu biết
Mở mang trí tuệ
- HS nghe, ghi nhận thêm
- HS đọc phần 3
- HS tìm chi tiết, trả lời
Sức khoẻ được vui vẻ, làm thích thú ngủ ngon
- Hàng loạt tính từ liên tiếp
Cảm giác phấn chấn trong tinh thần của người
đi bộ ngao du
So sánh 2 trạng thái tinh thần khác nhau:
Người đi bộ ngao du(Vui vẻ ) người ngồi trong xe ngựa (Mơ màng, buồn bã, cáu kỉnh, đau khổ)
- Đan xen yếu tố tự sự, biểu cảm trong khi lập luận
- Câu văn tự do, phóng túng
thức thực tế, xem thường KT sách vở
*Mở mang năng lực khám phá đời sống, mở rộng tầm hiểu biết, làm giàu trí tuệ, giàu óc sáng tạo
c) Đi bộ làm cho tính tình được vui vẽ.
- “ Sức khỏe được tăng cường… tồi tàn”
- Tính từ liên tiếp, so sánh, câu cảm thán
khẳng định lợi ích của việc đi bộ
Trang 8- Bằng các lý lẽ kết hợp với các
kinh nghiệm thực tế đó tác giả
muốn bạn đọc tin vào những tác
dụng nào của việc đi bộ ngao du
- Sự diễn đạt bằng câu cảm thán
đã phản ánh phong cách đặc điểm
nào của văn nghị luận Ru-xô ?
- Qua đó bộc lộ trạng thái tinh
thần đặc biệt nào của người viết?
- Với em tác dụng nào của đi bộ
ngao du có ý nghĩa hơn cả?
- Qua bài "Đi bộ ngao du" ta hiểu
gì về con người và tư tưởng của
tác giả Ru-Xô
- Giọng điệu vui tươi nhẹ nhàng
- Sức khỏe được cải thiện, tính tình được thoải mái
- Lồng cảm xúc trực tiếp của cá nhân và các lí lẽ
- Tràn đầy phấn khởi vui vẻ, tin tưởng ở việc đi bộ ngao du
- Tin tưởng vào lợi ích của việc đi bộ
- HS tự bộc lộ
- Tôn trọng kinh nghiệm đời sống, coi trọng tự do cá nhân, yêu quý đời sống tự nhiên, tâm hồn gợi trí tuệ sáng láng
* Nâng cao sức khoẻ và tinh thần, khơi dậy niềm vui sống tính tình được vui vẻ.
7/
HOẠT ĐỘNG 4: TỔNG KẾT
Mục tiêu: Giúp học sinh nắm
được quan điểm của Ru- xô là
đúng đắn.
Giáo dục môi trường cho HS.
Phương pháp: Tổng hợp
Rèn kĩ năng: Bình giá, nhận xét.
- Có những biểu hiện hình thức
nào làm nên tính hấp dẫn của bài
văn nghị luận này ?
GV tổng hợp
- Vậy đọc bài văn này em hiểu
thêm những lợi ích nào của việc
- HS thảo luận
- HS trả lời
lập luận chặt chẽ, thuyết phục lí lẽ, dẫn chứng phù hợp
- HS nêu các lợi ích của
đi bộ
III Tổng kết
1/ Nghệ thuật:
- Chứng cớ lấy từ kinh nghiệm cá nhân
- Đan xen các yếu tố tự sự và biểu cảm trong khi lập luận
- Câu văn tự do, phóng túng
- Giọng điệu vui tươi, nhẹ nhàng
2/ Nội dung:
- Thoả mãn nhu cầu
Trang 9đi bộ ngao du.
GV tổng hợp
GV liên hệ giáo dục môi
trường:
- Em có thích đi bộ không ? Đi bộ
sẽ mang lại những lợi ích nào cho
chúng ta ?
GV : Ngày nay, trong điều kiện
XH ngày càng phát triển Mọi
người luôn bề bộn với công việc
mà ít năng tập TDTT, điều đó ảnh
hưởng không nhỏ đến sức khỏe
của mỗi người Mỗi người chúng
ta hằng ngày nên dành một
khoảng thời gian cho riêng mình
để rèn luyện sức khỏe Điều đó sẽ
giúp cho chúng ta tăng cường thể
lực và thoải mái trong cuộc sống.
- Qua văn bản trên em rút ra được
ý nghĩa gì về quan niệm của nhà
văn Ru-xô ?
- GV cho HS đọc ghi nhớ
- Ghi nhận ý kiến của bạn, của thầy
- Hs nêu nhận xét
- HS trả lời
- Nghe, ghi nhận
- Ru xô là người có tâm hồn giản dị; quí trọng tự
do cá nhân; yêu mến thiên nhiên; trí tuệ trong sáng; tôn trọng kinh nghiệm đời sống …
- HS đọc ghi nhớ
thưởng ngoạn tự do
- Mở rộng tầm hiểu biết cuộc sống
- Nhân lên niềm vui sống cho con người
3/ Ý nghĩa : Từ những điều mà “ Đi bộ ngao du” đem lại như tri thức, sức khỏe, cảm giác thoải mái, nhà văn thể hiện tinh thần tự do dân chủ- tư tưởng tiến bộ của thời đại.
Sgk trang 101
2/ HOẠT ĐỘNG 5: LUYỆN TẬP
Mục tiêu: Giúp học sinh viết
được đoạn văn nghị luận có luận
điểm
Phương pháp: Thực hành viết
cá nhân
Rèn kĩ năng: Viết đoạn văn
nghị luận
- Từ thực tiển của bản thân, em
rút ra được điều gì về ích lợi của
việc đi bộ ?
Viết thành đoạn văn ngắn từ 5
- HS làm ở nhà
IV Luyện tập
Trang 10– 7 câu.
Chú ý xây dựng lập luận cho
đoạn văn một cách hoàn chỉnh
* Củng cố: 3/
Những điều bổ ích của việc đi bộ ngao du được tác giả nhắc đến trong đoạn văn thứ ba là
gì ?
A Sức khỏe được tăng cường
B Tính khí trở nên vui vẽ
C Tiết kiệm được tiền bạc
D Gồm cả A,B
E Hướng dẫn công việc ở nhà (3’)
- Về nhà học bài, Đọc lại văn bản – Làm bài tập
- Soạn bài : Hội thoại tiếp theo
+ Tìm hiểu thế nào là lượt lời trong hội thoại
+ Đọc lại đoạn trích ở bài Hội thoại trước
+ Đọc kĩ các đoạn trích và yêu cầu câu hỏi ở phần bài tập
- GV nhận xét tiết học
*Rút kinh nghiệm tiết dạy: