Trong khi nói và viết chúng ta thường mặc lỗi và lỗi nhiều nhất là cách dùng từ, để giúp các em biết cách chữa lỗi chúng ta tìm hiểu bài.. *Hoạt động 3: Bài mới Hoạt động của thầy.[r]
Trang 1Đào Thị Bích Ngọc- Trường THCS Tân Bình 1
Ngày soạn:11/10/2006
Ngày dạy :12/10/2006 Tiết 23 : Chữa lỗi dùng từ
A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
- Nhận ra các lỗi lặp từ và lẫn lộn những từ gần âm
- Có ý thức tránh mắc lỗi khi dùng từ
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Chuẩn bị bảng phụ
C Tiến trình các tổ chức hoạt động.
* Hoạt động 1:Kiểm tra:
? Thế nào là hiện 45 chuyển nghĩa của từ? Nêu các nghĩa của 1 từ nhiều nghĩa? Bài tập 3/57
*Hoạt động 2: Giới thiệu.
Trong khi nói và viết chúng ta 4A mặc lỗi và lỗi nhiều nhất là cách dùng từ,
để giúp các em biết cách chữa lỗi chúng ta tìm hiểu bài
*Hoạt động 3: Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động
của trò
Nội dung
? Trong đoạn văn (a) có những từ,
ngữ nào D45 lặp lại?
? Lặp mấy lần?
Học sinh đọc
đoạn văn
- Học sinh phát hiện trả lời
I Lặp từ:
* Bài tập:
* Đoạn văn a.
- Từ "tre": lặp lại 7 lần
- "giữ": lặp lại 4 lần
- "anh hùng": lặp lại 2 lần
? Việc lặp lại 1 từ nhiều lần trong
đoạn văn trên có ý nghĩa gì - Học sinh suy
nghĩ trả lời
Nhấn mạnh ý: Vai trò, tác dụng của cây tre, tạo nhịp
điệu hài hoà cho câu văn 4
1 bài thơ
? Trong đoạn văn (b) có từ ngữ
nào D45 lặp lại?
Học sinh đọc ví
dụ (b) Học sinh trả lời
* Ví dụ (b):
- Ngữ "truyện dân gian" lặp
2 lần
? Việc lặp từ ở ví dụ (b) có tác
dụng 4 ở đoạn văn (a) không? Học sinh trả lời. - Không có tác dụng
Giáo viên:
Cũng là viết lại các từ giống nhau
4 ở 2 ví dụ có sự khác nhau
về ý nghĩa
? Theo em cách lặp từ ở ví dụ nào
Trang 2Đào Thị Bích Ngọc- Trường THCS Tân Bình 2
giúp cho câu văn hay hơn? Vì
sao?
Học sinh suy nghĩ trả lời
- Đoạn văn (a): Lặp từ có tác dụng liên kết lặp tu từ
- Đoạn văn (b): là lỗi lặp đi diễn đạt cần sửa
? Theo em nguyên nhân nào dẫn
đến mắc lỗi lặp từ? Học sinh trả lời Nguyên nhân: Vốn từ nghèo
nèn dùng từ thiếu cân nhắc
? Trên cơ sở đó, em hãy sửa lại
lỗi ở đoạn văn (b) để câu văn hay
hơn sửa bằng cách nào?
Học sinh thực hiện
- Bỏ ngữ "Truyện dân gian"
Ví dụ: Em rất thích đọc truyện dân gian vì truyện có nhiều chi tiết 4W 45 kì
ảo
Giáo viên:
Đây là lỗi học sinh 4A mắc
khi dùng từ viết văn
II Lỗi lẫn lộn các từ gần
âm:
* Bài tập:
Ví dụ a, b (SGK)
- Học sinh đọc ví dụ, giáo viên
ghi bảng
? Hãy xác định các từ dùng
không đúng trong các ví dụ Phải
dùng những từ nào mới đúng?
Giải nghĩa từ đó?
Học sinh đọc ví dụ
Học sinh trả lời
? Nguyên nhân nào dẫn đến mắc
các lỗi trên? Học sinh phát
hiện
Nhớ không chính xác hình thức ngữ âm của từ
? Từ dùng đúng ở đây phải là
tham quan, Em hiểu nghĩa của từ
này 4 thế nào?
Học sinh giải thích ý nghĩa
- Tham quan: Xem thấy tận mắt để mở rộng hiểu biết hoặc học tập kinh nghiệm
- Thăm quan: Từ này không
có trong tiếng Việt
? Nghĩa của từ mấp máy khác với
từ "nhấp nháy" 4 thế nào?
Giáo viên:
4 vậy từ “nhấp nháy” không có
nghĩa khi dùng văn cảnh trên
mấp máy
Học sinh trình bày ý kiến cá
nhân
Học sinh đọc lại câu văn sau khi
Mấp máy: Cử động khẽ và liên tiếp
Nhấp nháy: Mở ra nhắm lại liên tiếp
Có ánh sáng khi loé ra, khi tắt liên tiếp
Trang 3Đào Thị Bích Ngọc- Trường THCS Tân Bình 3
đã sửa
Giáo viên khái quát:
Sau đây là 1 số cặp từ gần âm
Hãy giải thích ý nghĩa của các từ
đó
* Lưu ý:
- Nguyên nhân mắc lỗi lặp: vốn từ nghèo nàn, dùng từ thiếu cân nhắc
- Nguyên nhân lẫn lộn các từ gần âm: Nhớ không chính xác nghĩa cuả từ và hình thức ngữ âm
- Biện pháp sửa: Có ý thức trau dồi vốn từ, dùng từ nên cân nhắc, chọn lọc; Nắm vững nghĩa của từ gần âm,
đồng âm
- 145 4) tiêu biểu cho
1 cái gì đó
- 14W 45) Tự nghĩ ra, bịa đạt ra
? Xán lạn và sáng lạng? Học sinh giải
thích nghĩa của từ
- Xán lạn: 14T sáng, có triển vọng
- Sáng lạng: Không có trong tiếng việt
- Tha thiết: Mức độ quan tâm hoặc gắn bó với 1 việc
- Tha 4h) Vẻ đẹp duyên dáng
- Thâm thuý: Sâu sắc 1 cách kín đáo, tế nhị
- Thấm thía: Tiếp nhận 1 cách tự giác, có suy nghĩ
? Yêu cầu của Bài tập 1 là gì?
- K45 bỏ từ trùng lặp trong câu
( Bỏ “câuchuyện ấy” thay “câu
chuyện này” bằng “ chuyện ấy”,
thay “những nhân vật ấy” bằng
đại từ thay thế: “họ”, thay “
những nhân vật” bằng k4AlJ
(Bỏ: “ lớn lên” vì nghĩa của từ
này trùng với k 4W thành”
- Học sinh khái quát
III Luyện tập:
1 Bài tập 1: (68)
Câu mới:
a Lan là 1 lớp 4W 4T mẫu nên cả lớp đều rất quý mến
b Sau khi nghe cô giáo kể, chúng tôi ai cũng thích những nhân vật trong câu chuyện ấy vì họ đều là những 4A có phẩm chất đạo đức tốt đẹp
c Quá trình 45 núi cao cũng là quá trình con 4A
Trang 4Đào Thị Bích Ngọc- Trường THCS Tân Bình 4
4W thành
2 Bài tập 2(68):
Học sinh đọc bài tập 2
? Chỉ ra những từ dùng sai trong
các câu:
Học sinh thực hiện
- Linh động
- Bàng quang, thủ tục
a Tiếng việt có khả năng diễn tả sinh động …
b Có 1 số bạn còn bàng quan…
c vùng này còn khá nhiều hủ tục 4 …
? Nguyên nhân chủ yếu của việc
dùng sai đó là gì?
Học sinh phát biểu suy nghĩ
Nhớ khôngchính xác hình thức ngữ âm
*Hoạt động 4 : Củng cố dặn dò:
* ở nhà:
- Giáo viên cho 1 số cặp từ dễ bị lần lộn vì hiện 45 gần âm:
- Sừng sộ
- Sững sờ
- Sâu sa
- Xót xa
-Xao xuyến
- Xao xác
- Ngộ nghĩnh
- Ngộ nhận
* Chuẩn bị bài 7