Mục tiêu cần đạt: * KiÕn thøc: Gióp häc sinh: - Hiểu truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh nhằm giải thích hiện tượng lụt lội xẩy ra ở châu thổ Bắc bộ thủa các Vua Hùng dựng nước và khát vọn[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy :
Sơn Tinh - Thuỷ Tinh
(Truyền thuyết)
Tiết 9 : Đọc - Hiểu văn bản
A Mục tiêu cần đạt:
* Kiến thức:
Giúp học sinh:
của mình
* Kĩ năng:
sáng tạo theo cốt truyện dân gian
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Giáo viên: Nghiên cứu, soạn bài.
- Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi SGK
C Tiến trình các tổ chức hoạt động dạy- học:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
? Nêu ý nghĩa của truyện Thánh Gióng? Hình ảnh nào của Thánh Gióng là
đẹp nhất trong tâm trí em?
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
Qua tìm hiểu 2 truyện thuyền thuyết Con rồng cháu riên và Thánh Gióng các
em hiểu F nguồn gốc cao đẹp của dân tộc Việt Nam và truyền thống yêu
dung ta trong việc chinh phục thiên nhiên mà tiêu biểu là truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
* Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của thầy Hoạt động
của trò
Nội dung cần đạt
GV: Yêu cầu đọc: ] ý chi tiết,
hình ảnh miêu tả sự kỳ lạ của
I Đọc - tiếp xúc văn bản.
* Đọc.
Trang 2Sơn Tinh, Thuỷ Tinh Các câu
văn miêu tả trận chiến Sơn Tinh,
Thuỷ Tinh
GV: Đọc mẫu Một đôi
- Gọi học sinh đọc tiếp -> Rút
quân
- Gọi 1 HS đọc đoạn còn lại
- Học sinh
đọc
- Gọi học sinh nhận xét bạn đọc - Học sinh
nhận xét bạn
đọc
vật Sơn Tinh, Thuỷ Tinh?
GV: Truyện Sơn Tinh, Thuỷ
Tinh có cốt lõi từ thần thoại cổ
truyền thuyết Truyện F gắn
với 1 thời đại cụ thể trở thành 1
truyện quan trọng trong chuỗi
truyền thuyết về các Vua Hùng,
hùng, trong văn hoá tâm linh
- Học sinh trả
lời
- Sơn Tinh- Thần núi, Thuỷ Tinh -
? Hãy kể tóm tắt truyện Sơn
tắt
* Kể
Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cùng đến cầu hôn Hai thần ngang tài nên Vua Hùng phải ra điều kiện thách
0< Sơn Tinh mang lễ vật đến Thuỷ Tinh đến sau đùng đùng nổi Tinh, Thuỷ Tinh dùng phép lạ bốc
đồi, rời núi dựng thành luỹ đất
Trang 3GV: Gọi HS nhận xét.
GV: Yêu cầu HS đọc thầm chú
thích
? Truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ
Tinh chia làm mấy phần? Nội
dung từng phần?
? Truyện F gắn với thời đại
nào trong lịch sử Việt Nam?
- HS nhận xét
- HS đọc thầm chú thích
- HS phát hiện
sông dâng cao bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu Hai bên đánh nhau ròng rã mấy tháng trời, cuối về.Oán nặng thù sâu, hàng năm
nối thần núi
* Từ khó:
* Cấu trúc văn bản:
- Từ đầuMột đôi: Vua Hùng thứ 18 kén rể
- Tiếp Rút quân: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn và cuộc giao tranh giữa 2 vị thần
- Còn lại: Sự trả thù hàng năm về sau của Thuỷ Tinh và chiến thắng của Sơn Tinh
GV: Truyện kể về thời Hùng
nên hiểu chi tiết này 1 cách máy
0 lệ để nói về thời đại các Vua
Hùng, thời đại có nhiều đời Vua
kế tiếp nhau
- Học sinh trả
lời
? Xác định nhân vật chính của
truyện này: Vì sao đó là nhân
Trang 4? Nhân vật phụ? (Vua Hùng- Mị
- Học sinh trả
lời
- HS suy nghĩ
có vai trò chủ yếu trong việc thể Tinh, Thuỷ Tinh - nhân vật chính
? Cùng với sự việc trong văn tự
sự còn có nhân vật Vai trò của
nào?
GV: Cách giới thiệu nhân vật
trong tự sự ra sao ta sẽ nghiên
cứu kỹ trong Tập làm văn
trả lời
- Học sinh trả
lời
- Nhân vật này rất cần thiết đối với sự phát triển của câu truyện, không thể bỏ đi F <
? Nhận xét về cách đặt tên
truyện? Em biết những truyện
cổ dân gian nào có cách đặt tên
? Liệt kê các sự việc có liên
quan tới 2 nhân vật Sơn Tinh,
Thuỷ Tinh?
- Giáo viên dùng hệ thống câu
luận
- HS trả lời
- Học sinh liệt kê
nhân vật chính
- Khi cầu hôn
- Khi nhận lời thách 0<
- Cuộc giao tranh
- Kết quả
- Lập bảng
- Khi cầu
hôn
- ở vùng núi Tản viên có tài lạ, chúa miền non cao
- ở miền biển, không tài năng, không kém chúa miền núi thẳm
- Khi nhận
lời thách
0
- Cuộc giao - I 0 cao bao nhiêu, đồi núi cao - Hô # gọi gió làm thành
Trang 5tranh bấy nhiêu giông bão
Sơn Tinh, không thắng nổi, thần núi đành rút quân về
vọng chế ngự thiên nhiên của thiên nhiên là 1 hung thần
- Câu hỏi rút ra những nội dung
trong bảng (Giáo viên kết hợp vừa
vừa ghi)
? Nhân vật Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
thế nào?
? Giải thích: Cầu hôn, Tản viên
- Học sinh phát hiện
- Học sinh giải thích
? Hãy đọc lời thách 0 của Vua
Hùng: "Sính lễ" em hiểu gì qua
lời thách 0 đó
- Học sinh
đọc
- Tục thách 0 có thể tạo điều
rể theo ý muốn, những lễ vật mà
ván… ) thể hiện rất rõ sự thiên vị, cảm tình của nhà vua với Sơn Tinh, với vì những thứ ấy đều là Sơn Tinh và do đó việc Sơn Tinh
và dự kiến chuẩn bị từ khi thách
0<
Hùng Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đã - Học sinh
trả lời - Mang đầy đủ lễ vật mà Vua
Hùng thách
Trang 6? Hãy kể lại diễn cảm đoạn
truyện miêu tả cuộc giao tranh
giữa 2 thần?
? Những chi tiết nào trong đoạn
kỳ ảo? Giải thích nao núng?
- Học sinh
kể
- Học sinh trả lời
- Sơn Tinh khônh hề nao núng
? Cuộc giao tranh dữ dội và quyết
liệt ấy đã dẫn đến kết quả cuối
- Học sinh trả lời
- Sơn Tinh vững vàng, Thuỷ Tinh
đã kiệt sức
của mỗi nhân vật? ( Thảo luận
nhóm )
- GV: Gọi đại diện nhóm trình
bày
- Học sinh thảo luận
- Đại diện các nhóm nêu ý kiến
năng và khát vọng chế ngự thiên thần
mạnh càn phá của thiên nhiên Là
1 hung thần
? Sơn Tinh chiến thắng Thuỷ
Tinh có dễ dàng không? Sự việc
đó có ý nghĩa gì?
- Học sinh trả lời
chàng chiến thẳng tất cả các cuộc
báo thù của Thuỷ Tinh cho em
hiểu gì về thái độ của nhân dân? - Học sinh
nêu ý hiểu - Yêu quý, trân trọng những nhân
GV: Cuộc đánh ghen giữ dội và
quyết liệt chỉ là cái áo hoang
Trang 7đứng ngoài để chiếm đoạt…
? Câu truyện Thuỷ Tinh hàng
nghĩ trả lời. - ý nghĩa :
… bấy nhiêu - Học sinh
trả lời chế ngự thiên tai
Vua Hùng
… đã nói
chinh phục thiên nhiên chiến
thắng lũ lụt để có cuộc sống bình
yên 1 0 mơ đẹp mang ý nghĩa
nhân văn sâu sắc, đã nói lên trong
nào?
- Học sinh trả
lời đê điều ngăn cấm nạn phá rừng,
! # thành hiện thực đẹp đẽ của
GV: Ngoài việc nhận thức về ý
nghĩa của truyền thuyết Sơn
Tinh-Thuỷ Tinh chúng ta cần nhận
thức đầy đủ hơn về bài học rút ra
từ tác phẩm này đó là vận động
ứng xử đối với thiên nhiên, môi
từng cá nhân, từng quốc gia và toàn thể nhân
loại, thiên nhiên có quy luật tự
nhiên của nó, để thiên nhiên
Trang 8chỉ tìm cách chế ngự thiên nhiên
mà còn phải biết sống hoà hợp,
sống cùng với thiên nhiên
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật
kể truyện của tác giả dân gian
trong truyền thuyết Sơn Tinh -
Thuỷ Tinh?
GV: Miêu tả tranh minh họa
SGK
- Học sinh trả lời
- Học sinh nghe
III Tổng kết.
- Nghệ thuật:
kịch tính, tạo hấp dẫn
* Ghi nhớ ( SGK)
IV Luyện tập.
- Gọi Học sinh kể lại truyện - Học sinh
kể
- Gọi nhận xét bạn kể - Học sinh
nhận xét bạn kể.
GV: Khái quát lại chuỗi
truyền thuyết về đời các Vua
Hùng
* Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà.
- Học ghi nhớ
- Làm bài tập còn lại