Cuéc chia bóp bª cña 2 anh em Thµnh vµ Thuû diÔn ra trong t©m tr¹ng nh thÕ nµo.. - Hai anh em Thµnh vµ Thuỷ đến trường học..[r]
Trang 1Ngày soạn: 10/9/2006 Ngày giảng: 14/9/2006
Bài: Cuộc chia tay của những con búp bê.
Khánh Hoài Tiết 5 + 6: Đọc – hiểu văn bản
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh cảm nhận.
- Tình cảm anh em ruột thịt chân thành, đẹp đẽ
- Mái ấm gia đình là hạnh phúc của tuổi thơ, mọi người hãy biết giữ gìn và bảo vệ nó
- Cách kể chuyện bằng ngôi thứ nhất chân thật và cảm động
B/ Chuẩn bị:
Giáo viên: Đọc – tham khảo SGV
Học sinh: Đọc và soạn bài mới
C/ Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ (5 phút).
? Qua câu chuyện “ Mẹ tôi” em rút ra bài học gì cho bản thân
- Tình cảm cha mẹ dành cho con cái và con cái dành cho cha mẹ là thiêng liêng hơn cả
- Con cái không có quyền hư đốn, hỗn láo với cha mẹ
? Đọc thuộc lòng 1 câu ca dao nói về tình cảm của cha mẹ dành cho con cái
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài (1 phút).
- GV giới thiệu tình hình thực tế ngày nay trong xã hội không ít gia đình rơi vào tình trạng
ly hôn, khiến cho trẻ em bị tổn thất về tình cảm
* Hoạt động 3: Bài mới (36 phút).
Hoạt động của thầy
- Gọi h/s đọc chú thích 1 (SGK –
Tr26)
- GV nhấn mạnh thêm điều lưu ý SGK
– Tr22
- Yêu cầu: đọc to, rõ ràng, thay đổi
giọng điệu phù hợp với từng nhân vật
Hoạt động của H/s
h/s đọc chú thích 1
Nội dung
I/ Đọc – tiếp xúc văn bản.
* Tác giả - tác phẩm:
* Đọc
Trang 2- GV đọc mẫu 1 đoạn – gọi h/s đọc.
? Đọc các chú thích 2, 3, 4, 5, 6 (SGK
– Tr26)
? Văn bản “Cuộc chia tay của những
con búp bê” được viết theo phương thức
nào mà em đã học
? Truyện kể về sự việc gì
? Em hãy xác định nhân vật chính trong
văn bản, vì sao em lại xác định như
vậy
? Vậy văn bản này có thể chia thành
mấy đoạn ? nội dung của từng đoạn
- GV cho h/s quan sát 2 bức tranh
(SGK)
? Hai bức tranh trong SGK minh hoạ
cho những sự việc nào trong truyện
? Em hãy đặt tên cho mỗi bức tranh đó
? Hai con búp bê có ý nghĩa như thế
nào trong cuộc sống của 2 anh em
Thành và Thuỷ
2 h/s đọc
1 h/s đọc Phát biểu
Phát biểu
Suy nghĩ, phát biểu
h/s quan sát Phát biểu
Phát biểu
* Từ khó:
* Cấu trúc văn bản
- Phương thức tự sự
- Kể về: cuộc chia tay của hai anh em ruột khi bố mẹ
bỏ nhau
- Nhân vật chính: Hai anh
em Thành và Thuỷ
- Vì mọi việc đều có sự tham gia của cả hai
- Văn bản chia làm 3 phần: + Phần 1: Từ đầu hiếu thảo như vậy: Hai anh em chia tay búp bê
+ Phần 2: Tiếp trùm lên cảnh vật: Cuộc chia tay với lớp học
+ Phần 3: Còn lại: Cuộc chia tay của 2 anh em
- Hai bức tranh minh hoạ cho việc chia tay của 2 anh
em và 2 anh em chia búp bê
III/ Đọc tìm hiểu văn bản:
1- Cuộc chia búp bê:
- Là đồ chơi thân thiết
- Gắn liền với tuổi thơ của 2 anh em
- Con vệ sĩ và con em nhỏ luôn ở bên nhau chẳng khác
2 anh em Thành và Thuỷ
Trang 3? Vì sao hai anh em Thành và Thuỷ lại
phải chia búp bê
? Khi mẹ ra lệnh chia đồ chơi, Thành
và Thuỷ có những phản ứng ra sao
? Các chi tiết trên cho thấy 2 anh em
Thành và Thuỷ đang trong tâm trạng
như thế nào
- GV: Mặc dù vô cùng đau xót và buồn
khổ, nhưng hai anh em Thành và Thuỷ
cuối cùng cũng phải làm theo lệnh của
mẹ
? Vậy cuộc chia búp bê diễn ra như thế
nào
? Vì sao Thuỷ đang giận dữ rồi lại vui
vẻ
? Hành động đó của Thuỷ chứng tỏ
điều gì
? Hình ảnh 2 con búp bê luôn đứng
cạnh nhau mang ý nghĩa tượng trưng gì
Suy nghĩ, phát biểu
Phát biểu
Suy nghĩ, phát biểu
Phát biểu
Suy nghĩ, phát biểu
Phát biểu
Suy nghĩ, phát biểu
- Vì bố mẹ ly hôn, 2 anh em phải xa nhau
- Thuỷ:
+ Run lên bần bật
+ Cặp mắt tuyệt vọng
+ Hai bờ mi sưng mọng vì khóc nhiều
- Thành:
+ Cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc
+ Nước mắt cứ tuôn như suối
Khi chia búp bê, Thành
và Thuỷ buồn khổ, bất lực
- Thành: lấy 2 con búp bê từ trong tủ đặt ra 2 phía
- Thuỷ: Tru tréo, giận dữ “ Sao anh ác thế” !
- Thành: Đặt con vệ sĩ vào cạnh con em nhỏ
- Thuỷ: Bỗng vui vẻ và nói
“Anh xem chúng đang cười kìa”
- Giận dữ vì không chấp nhận chia búp bê
- Vui vẻ khi búp bê lại được
ở bên nhau
-Thuỷ không muốn chia búp
bê, cũng như không muốn chia tay với anh
Tình anh em bền chặt
Trang 4GV: khái quát lại nội dung phần 1.
? Cuộc chia búp bê của 2 anh em
Thành và Thuỷ diễn ra trong tâm trạng
như thế nào
? Taị sao 2 anh em Thành và Thuỷ lại
có tâm trạng như vậy
không thể chia rẽ
Tiết 2:
- Gọi h/s đọc đoạn: “ Hay anh dẫn em”
“trùm lên cảnh vật.”
? Sau khi cuộc chia búp bê không
thành, 2 anh em Thành và Thuỷ đã làm
gì
? Hai anh em Thành và Thuỷ đến
trường để làm gì
? Khi bước vào trường Thuỷ đã có thái
độ ra sao ?
? Tại sao khi bước vào trường Thuỷ lại
khóc
? Khi Thuỷ bước vào lớp, cô giáo và
các bạn đã có những cử chỉ và lời nói
như thế nào ?
? Vậy chuyện mà cô giáo biết là
chuyện gì ?
? Trước lời thông báo của cô, các bạn
trong lớp có thái độ gì ?
? Qua các chi tiết trên, em có nhận xét
gì về tình cảm thầy trò
1 h/s đọc Phát biểu
Phát biểu
Phát biểu
Phát biểu
Phát biểu Phát biểu
Suy nghĩ, phát biểu
2- Cuộc chia tay với lớp học:
- Hai anh em Thành và Thuỷ đến trường học
- Hai anh em đến để chia tay với cô giáo và bạn bè
- Thuỷ bật khóc
- Vì: + Trường học là nơi ghi lại những niềm vui, kỷ niệm của em với bạn bè, thầy cô
+ Thuỷ sắp phải chia xa mãi mãi với nơi này
+ Thuỷ không còn được đi học
- Cô giáo: ôm chặt Thuỷ và nói: cô biết chuyện rồi, cô thương em lắm
- Bố mẹ Thuỷ bỏ nhau, em phải theo mẹ về quê ngoại
- Các bạn: ồ lên kinh ngạc, sững sờ, khóc thút thít Tình thầy trò ấm áp, trong sáng, đồng cảm, xót thương
Trang 5? Trong cuộc chia tay này, điều gì
khiến các bạn và cô giáo “ Bàng
hoàng”
? Khi biết được điều đó, cô giáo và các
bạn có thái độ ra sao ?
? Theo em, các chi tiết trên có ý nghĩa
gì ?
? Sau khi dắt em ra khỏi cổng trường,
Thành có cảm nhận như thế nào ?
? Tại sao Thành lại có cảm nhận như
vậy ?
GV: tổ chức h/s thảo luận nhóm
- GV:Thành ngạc nhiên vì: trong khi
mọi việc đều diễn ra rất bình thường,
cảnh vật vẫn đẹp, cuộc đời vẫn bình
yên, thế mà Thành và Thuỷ lại phải
chịu sự mất mát và đổ vỡ quá lớn
? Theo em ở đoạn văn này tác giả đã sử
dụng phương thức biểu đạt nào
- GV: Đây là một diễn biến tâm lý được
tác giả miêu tả rất chính xác, cách miêu
tả này làm tăng thêm nỗi buồn sâu
thẳm, trạng thái bơ vơ, thất vọng của
nhân vật trong truyện
? Qua cuộc chia tay với lớp học, em
thấy điều mất mát lớn nhất của các em
bé trong 1 gia đình tan vỡ là gì
Như vậy: vấn đề ly hôn đang trở
thành nỗi quan tâm, lo lắng của toàn
Phát biểu
Phát biểu
Phát biểu
Phát biểu
-Thảo luận nhóm (3 phút)
- Đại diện nhóm trả lời
- Nhận xét
Phát biểu
Phát biểu
- Thuỷ cho biết: em sẽ không được đi học nữa, vì nhà bà ngoại ở xa trường và
em phải đi bán hoa quả ở chợ
- Cô giáo: tái mặt, sửng sốt, nước mắt giàn giụa
- Lũ trẻ: khóc to hơn
- Diễn tả sự ngạc nhiên, niềm thương xót, có cả sự oán giận cảnh gia đình chia lìa
- Thành thấy: “kinh ngạc khi thấy mọi người vẫn đi lại bình thường ”
- Thành có cảm nhận được
sự bất hạnh và cô đơn của 2 anh em
- Phương thức miêu tả
- Cha mẹ ly hôn trẻ em mất quyền cơ bản là được nuôi nấng, chăm sóc và học tập
Trang 6xã hội mỗi gia đình cần phải biết
chăm lo và bảo vệ hạnh phúc của chính
mình
? Theo em, trong câu chuyện này tác
giả Khánh Hoài đang muốn đề cập đến
một trong những quyền cơ bản nào của
trẻ em
- GV: chuyển ý sang phần 3
Gọi h/s đọc đoạn cuối truyện
? Sau khi từ trường học trở về, điều gì
đã xảy ra khiến Thành và Thuỷ cảm
thấy đột ngột
? Mặc dù biết trước sự việc sẽ xảy ra
như vậy, nhưng tại sao lúc này cả 2 anh
em vẫn cảm thấy đột ngột
? Khi đồ đạc đã được chuyển lên xe,
Thuỷ đã có những thái độ và việc làm
như thế nào
? Qua những chi tiết trên, cho ta hiểu
Thuỷ là một đứa trẻ như thế nào
? Trước khi chia tay với anh, Thuỷ đã
nhắn nhủ anh điều gì
? Lời nhắn nhủ đó có ý nghĩa gì
Phát biểu
1 h/s đọc Phát biểu
Suy nghĩ, phát biểu
Phát biểu
Suy nghĩ, phát biểu
Suy nghĩ, phát biểu
Phát biểu
- Trẻ em phải được nuôi nấng, chăm sóc và học tập tốt
3- Cuộc chia tay của 2 anh em:
- Mẹ chuẩn bị đồ đạc về bà ngoại
- Mặc dù đã biết trước sự việc như vậy nhưng cả 2 em vẫn không muốn tin đó là sự thật
- Thuỷ:
+ mặt tái xanh như tàu lá + Chạy vội vào nhà ghì lấy con búp bê
+ Khóc nức lên, nắm tay anh dặn dò
+ Đặt con em nhỏ quàng tay vào con vệ sĩ
- Là đứa trẻ trong sáng, nhạy cảm, thắm thiết nghĩa tình với anh trai
- “Anh hứa với em không bao giờ để chúng nó ngồi cách xa nhau”
- Lời nhắn nhủ đó nhắc anh không được quên mình (em)
Trang 7? Em có cảm nhận như thế nào về cuộc
chia tay của hai anh em Thành và Thuỷ
? Qua câu chuyện, em học tập được gì
từ cách kể chuyện của tác giả
? Từ câu chuyện, tác giả muốn nhắn
nhủ mọi người điều gì
GV: Gọi học sinh đọc ghi nhớ
? Nỗi bất hạnh của bé Thuỷ là gì:
a- Xa người anh thân thiết
b- Xa ngôi nhà tuổi thơ
c- Không được tiếp tục đến trường
d- Gồm tất cả những ý trên
Phát biểu
Suy nghĩ, phát biểu
- H/s đọc
- Nhắc nhở mỗi gia đình và xã hội hãy vì hạnh phúc của tuổi thơ
Cuộc chia tay xúc động không đáng có
IV/Tổng kết:
- Nghệ thuật: Cách kể
chuyện bằng ngôi thứ nhất, chân thật cảm động Các sự việc kể theo trình tự thời gian, phù hợp với tâm lý trẻ em
- Nội dung: Tổ ấm gia
đình là quý giá, quan trọng, mọi người hãy cố gắng bảo
vệ và giữ gìn, không nên làm tổn hại đến tình cảm quý giá đó
* (Ghi nhớ: SGK – Tr27)
IV/ Luyện tập:
* Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà
- GV khái quát lại kiến thức cơ bản của bài
? Theo em, văn bản sử dụng phương thức biểu đạt nào là chủ yếu
? Tác giả sử dụng ngôi kể nào ? tác dụng của nó ?
? Văn bản mang thông điệp gì cho người đọc
- Không đẩy trẻ em vào tình cảnh bất hạnh
- Người lớn và XH hãy chăm lo và bảo vệ hạnh phúc cho trẻ em
- Về nhà tóm tắt văn bản ngắn gọn, theo đúng trình tự
- Chuẩn bị bài: Bố cục trong văn bản