- KÕt bµi: Kh«ng chØ cã nhiÖm vụ nhắc lại đề tài hay đưa ra nh÷ng lêi høa hÑn, nªu c¶m tưởng mà phải làm cho văn bản để lại ấn tượng tốt đẹp cho người đọc có như thế thì bố cục mới đạt t[r]
Trang 1Ngày soạn: 14/9/2006 Tiết: 7
Ngày dạy: 15/9/2006 Bố cục văn bản.
A mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu tầm quan trọng của bố cục trong văn bản, trên cơ
sở đó có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản.
2 Kĩ năng:
- Nắm #34 thế nào là một bố cục rành mạch và hợp lí để 39 đầu xây dựng #34 những bố cục rành mạch và hợp lí cho các bài văn.
- Thấy #34 tính phổ biến và các bố cục 3 phần, nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục.
3 Thái độ:
- Học sinh có ý thức vận dụng kiến thức đã học để bài viết đạt kết quả.
B Chuẩn bị:
GV:- Chuẩn bị nội dung lên lớp.
- Văn bản '' ếch ngồi đáy giếng'' ; ''Lợn 39 áo mới'' - Lớp 6.
HS: Soạn bài theo câu hỏi / SGK.
C Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
bản? Làm bài tập 1- 8/ SGK
Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
Trong bóng đá hoặc bóng rổ các huấn luyện phải sắp xếp các cầu thủ
hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ điều đó.
Hoạt động 3: Bài mới
? Nếu em muốn viết một lá đơn
xin gia nhập đội thiếu niên tiền
phong Hồ Chí Minh thì trong -HS trả lời
I Bố cục và những yêu cầu về
bố cục trong văn bản.
* Bố cục của văn bản.
1 Bài tập:
Trang 2? Nếu đảo trật tự trên có #34
không? Vì sao?
? Vì sao khi xây dựng văn bản
cần quan tâm tới bố cục?
? Bố cục trong văn bản là gì?
- GV: Đó chính là ghi nhớ 1
Gọi học sinh đọc ý 1- Ghi nhớ
GV:
bài 1/ 30
- Nêu yêu cầu của bài tập, gợi
ý tình huống để học sinh thảo
luận: Nhận xét của bạn lớp
GV: Lời nói có hiệu quả khi
văn bản có bố cục hợp lí và
phải đảm bảo những yêu cầu
gì? Chuyển sang phần 2
GV:
ví dụ /SGK
- Chú ý ví dụ 1
Hãy so sánh với văn bản gốc -
SGK lớp 6, em thấy điểm giống
nhau giữa chúng là gì?
? Văn bản nào dễ tiếp thu hơn?
? Vì sao văn bản trong ví dụ lại
- Thảo luận nhóm
- Đại diện trả lời
- HS khái quát
- Đọc ghi nhớ
- Thảo luận nhóm; đại diện các nhóm trình bày
- Đọc ví dụ
- So sánh, nhận xét
- Tiêu đề, tiêu ngữ
- Tên đơn
- Họ tên, ngày sinh, lớp
- Lí do xin vào đội
- Lời hứa quyết tâm khi đã trở thành đội viên
- Lời cám ơn
- Ngày, tháng, năm viết đơn
- > Không đảo #34 trật tự trên
- > Nó giúp cho các ý #34 trình
nhận
* Bố cục là sự bố trí, sắp xếp các phần, các đoạn trong văn bản theo một trật tự nhất định
2 Ghi nhớ ( ý 1 ) /SGK
+ Bài tập 1/ 30
- Lấy ví dụ thực tế để chứng minh vai trò bố cục của văn bản trong diễn đạt
điểm trong tuần qua
trong tuần tới
- Biện pháp hoạt động
- Kiến nghị, đề nghị
2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
1 Bài tập
- > Các câu văn cơ bản giống nhau
- > Văn bản gốc dễ tiếp nhận, gây hứng thú
Trang 3khó tiếp nhận và không gây
? Vậy một văn bản muốn #34
tiếp nhận một cách dễ dàng
phải đảm bảo yêu cầu gì?
GV: Rành mạch trong văn bản
có phải là yêu cầu duy nhất đối
với bố cục văn bản hay không?
Chúng ta tìm hiểu VD 2
- Gọi học sinh đọc ví dụ 2
? Văn bản gồm mấy đoạn văn?
? Em có nhận xét gì về nội
dung, bố cục của các đoạn văn
trong ví dụ?
bất hợp lí ở chỗ nào?
? Vì sao cách kể trên lại không
gây #34 tiếng 3^T
? 1 3 vậy ngoài yếu tố mạch
lạc, trong văn bản còn cần
thêm điều kiện nào để cho bố
cục văn bản rành mạch?
GV: Đây là ý 2 trong phần ghi
nhớ
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ 2
? Theo em nên sắp xếp bố cục
- Trình bày
ý kiến
- Khái quát, trả lời
- Đọc ví dụ 2
- Trình bày
ý kiến
- Nêu ý kiến cá nhân
- Khái quát, nhận xét
- Đọc ghi
- Văn bản trong ví dụ khó tiếp nhận vì:
Nội dung trong mỗi đoạn không thống nhất, các câu văn không tập trung vào một chủ đề nhất
định, các ý trong đoạn không phân định rõ ràng
* Nội dung các phần, các đoạn phải thống nhất, giữa chúng có
sự phân định rõ ràng, rạch ròi.
* Ví dụ 2.
- >Văn bản gồm 2 đoạn văn
đối thống nhất đều nói về chuyện 1 anh chàng hay khoe của
rõ ràng
- Cách kể ấy khiến cho câu chuyện không nêu bật #34 ý nghĩa phê phán và không gây
#34 tiếng 3^0 -So với văn bản gốc thì một số câu đã có sự thay đổi, chính sự thay đổi đó làm cho câu chuyện không bật thành tiếng 3^ do vậy ý nghĩa phê phán không còn nữa
* Trình tự các phần, các đoạn phải rõ ràng và hợp lí.
2 Ghi nhớ2/SGK
Trang 4GV: Nhận xét, sửa cho học
sinh
? Hãy nêu nhiệm vụ 3 phần:
Mở bài, thân bài, kết bài trong
văn bản miêu tả và văn bản tự
sự?
? Có nhận xét gì về nhiệm vụ
của của các phần trong bố cục?
? Có bạn cho rằng phần mở bài
chỉ là sự tóm tắt, rút gọn còn
phần kết bài chẳng qua chỉ là
lặp lại một lần nữa của mở bài
Vì sao?
thế nào trong bố cục văn bản
nói chung?
( Bố cục 3 phần giúp cho văn
nhớ
- Nhắc lại kiến thức cũ
- Nêu nhận xét
- Thảo luận nhóm
- Cử đại diện trả lời
+ Tự sự:
- Mở bài: Giới thiệu sự việc
- Thân bài: Nêu diễn biến sự việc
Kết bài: Cảm nghĩ về sự vật, sự việc
+ Miêu tả:
-TB: Miêu tả chi tiết
miêu tả
- > Nhiệm vụ của các phần #34 phân biệt rõ ràng, vì mỗi phần
có nhiệm vụ riêng
Mở bài không đơn thuần là sự thông báo đề tài của văn bản mà
tài đó một cách dễ dàng, tự nhiên, hứng thú và ít nhiều hình dung các 39 đi của bài
- Kết bài: Không chỉ có nhiệm
vụ nhắc lại đề tài hay #3 ra những lời hứa hẹn, nêu cảm
mới đạt tới yêu cầu về sự hợp lí
Trang 5bản trở nên rành mạch và hợp
lí)
? Vậy có phải cứ chia bố cục 3
phần là văn bản là văn bản trở
nên rõ ràng rành mạch không?
GV L3 ý: Không phải văn bản
nào cũng có bố cục 3 phần mà
có những văn bản khuyết mở
bài hoặc kết bài
GV: Nêu yêu cầu làm bài tập 2
GV: Nhận xét, sửa chữa, bổ
sung
HS đọc bài tập 3
? Nêu yêu cầu của bài tập
- Nêu ý kiến cá nhân
- Trình bày
ý kiến
- Lắng nghe
- HS khái quát
- Đọc ghi nhớ
- Thực hiện theo yêu cầu
- Đọc bài tập 3
- Làm bài
văn bản có #34 sự rành mạch cần có sự luyện tập cố gắng để cho biết cách viết mở bài, thân bài, kết bài thực sự là những
MB, TB, KB đích thực
* Văn bản thường có bố cục 3phần: Mở bài, thân bài, kết
bài
Ghi nhớ: SGK
III Luyện tập.
1 bài tập 2.
- Bố cụccủa truyện '' Cuộc chia tay của những con búp bê''
+ Mẹ bắt hai con phải chia đồ chơi
+ Hai anh emThành, Thuỷ rất
+ Thành #3 em đến lớp chào cô giáo
+ Hai anh em phải chia tay nhau
+ Thuỷ để lại cả 2 con búp bê cho anh
2 Bài tập 3.
- Bố cục 3 rành mạch và hợp
lí, các ý 2-3 ở thân bài chỉ mới
kể lại việc học tốt chứ 3 phải
là kinh nghiệm học tốt
* Hoạt động 4:
? Trả lời câu hỏi: Các điều kiện để có bố cục rành mạch và hợp lí
? Bố cục của một văn bản?
+ Làm bài tập còn lại- Bài tập b- Sách bài tập
+ Soạn bài: Mạch lạc trong văn bản