KiÕn thøc: - Gióp häc sinh n¾m ®îc néi dung, ý nghÜa vµ 1 sè h×nh thøc nghÖ thuËt tiªu biểu của 1 số bài ca dao, dân ca thuộc chủ đề tình yêu quê hương đất nước con người... KÜ n¨ng: - [r]
Trang 1Ngày soạn:19/9/2006 Văn bản
Ngày dạy:20/9/2006 Những câu hát về tình yêu
quê hương đất nước con người
Tiết 10 : Đọc - Hiểu văn bản
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh nắm nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu
2 Kĩ năng:
- Thuộc những bài ca trong văn bản và biết thêm 1 số bài ca thuộc chủ đề
3 Thái độ:
-Học sinh có ý thức học " tầm ca dao dân ca
B Chuẩn bị:
- GV: Nghiên cứu soạn bài, tầm một số câu, bài ca dao có cùng chủ đề trên
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động1 :Kiểm tra bài cũ
- Đọc thuộc lòng 4 bài ca dao ? Em thích bài ca dao nào nhất ? vì sao ?
Hoạt động 2:Giới thiệu bài
Trong kho tàng ca dao - dân ca cổ truyền Việt Nam, các bài ca về chủ đề tình
hôm nay chỉ là bốn ví dụ tiêu biểu
* Hoạt động 3: Bài mới
Hoạt động của GV HĐ của trò Nội dung cần đạt
GV: Nêu yêu cầu đọc
Chú ý giọng hỏi đáp hồ hởi,
phấn khởi tự hào
- Giọng mời gọi ở bài 3
- GV đọc bài 1
- Gọi 3 học sinh đọc tiếp,
nhận xét
- HS nghe
- HS Đọc bài
I Đọc- Tiếp xúc văn bản
* Đọc
Trang 2- Yêu cầu học sinh giải thích
1 số chú thích khó: 2-5-7
- GV khái quát chuyển ý
? Theo em vì sao 4 câu hát
khác nhau có thể hợp thành 1
? Từ những nội dung cụ thể
hãy cho biết :Những bài ca
dao nào phản ánh tình yêu quê
? Những bài ca dao trên có
chung hình thức diễn đạt nào
?
- GV khái quát chuyển ý
- Gọi học sinh đọc bài ca dao
số 1
? Bài ca dao là lời của ai
? Theo em hỏi đáp có phải là
hình thức của ca dao hay
không?
? Kể tên những địa danh
nhắc tới trong lời đối đáp của
các chàng trai, cô gái
? Các địa danh đó có những
điểm chung điểm riêng nào?
- Trả lời dựa
thích
- Giải thích
- Trả lời độc lập
- Suy nghĩ trả
lời
- Đọc bài
- Phát hiện, trả lời
-Trả lời
- Độc lập trả
lời
-Nhận xét
* Từ khó
* Cấu trúc văn bản
- Chủ đề: 4 bài ca dao đều tập trung phản ánh tình yêu quê
- Bài 1,2,3 phản ánh tình yêu
- Bài 4 phản ánh tình yêu con
- Phần lớn là thể thơ lục bát mời, nhắn gửi
II.Đọc -Hiểu văn bản
1 Bài ca dao số 1
- Lời của chàng trai và cô gái
- Hỏi đáp là hình thức của ca
- Năm cửa ô Hà Nội, sông Lục
- Điểm riêng: gắn với mỗi địa
Trang 3? Nội dung của lời đối đáp thể
hịên ý nghĩa gì ?
GV khái quát chuyển sang bài
2
- Gọi học sinh đọc bài 2,
? Xác định những danh từ
riêng trong bài ca dao?
riêng nhắc tới trong bài
hãy xác định địa danh
phản ánh?
? Bài ca không nhắc tới Hà
về Hà Nội vì sao ?
ở đây, vẻ đẹp của Hà Nội
nhắc tới là vẻ đẹp của
truyền thống lịch sử hay là
truyền thống văn hoá? vì sao?
- GV: Cụm từ "Rủ nhau" trong
bài có nhiều ý nghĩa Phản
ánh không khí tấp nập của
- Khái quát ý nghĩa
- Đọc bài số 2
- Xác định danh từ
- Suy nghĩ, trình bày
- Trình bày ý kiến
nổi tiếng về lịch sử , văn hoá ở miền Bắc
- > Bầy tỏ hiểu biết về văn hoá lịch sử
- Tình cảm quê hương đất nước thường trực trong mỗi người
- Niềm tự hào về vẻ đẹp văn hoá lịch sử
2 Bài ca dao số 2
- Danh từ riêng: Hồ , Thê Húc, Ngọc Sơn
- > Hà Nội
- Hồ , cầu Thê Húc đều là danh lam thắng cảnh của Hà Nội
- Đó là vẻ đẹp của truyền thống văn hoá
- Vì: Hồ , gợi truyền thống vua Lê trả , thể hiện lòng yêu chuộng hòa bình
Cầu Thê Húc là nét đẹp kiến trúc, chùa Ngọc Sơn là nét đẹp tâm linh, Đài nghiên, tháp Bút là nét đẹp truyền thống học hành
=> Vẻ đẹp truyền thống văn hoá lịch sử của Hà Nội
Trang 4khách tham quan Hà Nội Sức
hấp dẫn của cảnh đẹp Hà Nội
- Tình cảm yêu quý tự hào của
Nội
? Em cảm nhận theo nội dung
ý nghĩa nào?
? Trong ca dao có những bài
mở đầu bàng cụm từ "Rủ
nhau" em hãy tìm 1 số câu ca
- GV đọc câu cuối
? Nêu ý hiểu của em về câu
cuối của bài ca dao?
- GV: khái quát chuyển ý
- Gọi học sinh đọc bài
- GVđọc câu 1
- Từ láy "Quanh Quanh" trong
câu ca dao có sức gợi tả
xứ Huế?
? Tìm những tính từ chỉ vẻ
đẹp của xứ Huế ? Cảm nhận
của em về nét đẹp của xứ Huế
( Gợi tả màu xanh của núi
Vẻ đẹp mềm mại khoáng đạt,
hứa hẹn nhiều điều tốt đẹp)
? Đại từ "ai"trong bài có ý
nghĩa gì ?
- Bộc lộ suy nghĩ
- Nêu ý kiến cá nhân
- Đọc bài ca dao số 3
- Nêu ý hiểu
- Tìm tính từ
- Trình bày cảm nhận
Rủ nhau xuống biển mò cua
Đem về nấu quả mơ chua trên rừng
-> Ca ngợi tài hoa và công lao dựng nước của cha ông
- Lời nhắn gửi tâm tình nhắc nhở các thế hệ con cháu phải biết giữ gìn và xây dựng non của cha ông
3 Bài ca dao số 3
- Không gian xứ Huế mềm mại,
đẹp
-> Vẻ đẹp thơ mộng và đầy hứa hẹn của xứ Huế
Trang 5? Theo em, lời mời gọi đó là
gì?
? Theo em có những tình cảm
nào ẩn chứa trong lời chào
mời nhắn gửi đó?
- GV khái quát chuyển sang
bài 4
? Quan sát hai dòng đầu và
cho biết có gì đặc biệt về cấu
tạo, nhịp điệu ngôn từ?
? Theo em phép lặp, phép đối,
đảo có tác dụng gì trong việc
gợi hình, gợi cảm cho bài ca?
? Hai câu ca cuối gợi tả điều
gì qua hình ảnh so sánh?
? Cả bài ca phản ánh điều gì?
? Bài ca còn thể hiện tình cảm
- Độc lập trả
lời
- Thảo luận nhóm
- Cử đại diện trình bày
- Phát hiện, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Nêu cảm nhận
- Suy nghĩ, trả lời
đông
- Ai là lời mời lời nhắn
->Lời mời mọi người hãy đến với xứ Huế
- Tình yêu với Huế
- Niềm tự hào về Huế
bạn bè
4 Bài ca dao số 4.
- Có sự lặp lại của một số từ
- Đảo từ đối xứng
- Nhịp 4- 4- 4 lặp ở cả hai dòng
bạt ngàn, xanh tốt
- Biểu hiện cảm xúc phấn chấn,
=> Lòng yêu quê hương, đất nước của con người.
- > Vẻ đẹp thon thả và sức sống
giữa cánh đồng lúa bát ngát trong buổi sáng đẹp trời
- Vẻ đẹp của cánh đồng lúa quê
quê
Trang 6theo em đó là tình cảm gì?
? Nét nổi bật trong hình thức
văn bản?
? Nội dung chủ yếu mà 4 bài
ca dao đề cập đến là gì?
? Từ tình cảm đó, em thấy nét
đẹp nào của tâm hồn dân tộc
bộc lộ?
- Gọi h/s đọc ghi nhớ
- Trình bày ý kiến cá nhân
- Khái quát nghệ thuật
- Khái quát
- Đọc ghi nhớ
- > Yêu quí, tự hào về vẻ đẹp quê hương
- Tin tưởng vào cuộc sống tốt
đẹp của làng quê.
IV Tổng kết.
* Nghệ thuật: Hình thức đối
đáp, hỏi mời
* Nội dung: Phản ánh tình yêu,
lòng tự hào của nhân dân ta về
* Ghi nhớ: Sgk
IV Luyện tập
- Ca dao dân ca về tình yêu quê
lên trong em tình cảm và mong
gì?
- >Yêu quí và tự hào về vẻ đẹp
- Mong tới thăm
và bảo vệ
Hoạt động 4:
-Bốn bài ca dao có nét chung về nghệ thuật gì?
em
-Học thuộc lòng bài ca dao
? tầm một số câu ca dao có cùng chủ đề
...-Nhận xét
* Từ khó
* Cấu trúc văn
- Chủ đề: ca dao tập trung phản ánh tình yêu quê
- Bài 1,2,3 phản ánh tình yêu
- Bài phản ánh...
- Biểu cảm xúc phấn chấn,
=> Lòng yêu quê hương, đất nước người.
- > Vẻ đẹp thon thả sức sống
giữa cánh đồng lúa bát ngát buổi sáng đẹp trời
-. ..
- Tình yêu với Huế
- Niềm tự hào Huế
bạn bè
4 Bài ca dao số 4.
- Có lặp lại số từ
- Đảo từ đối xứng
- Nhịp 4- 4- lặp hai dòng