Bài văn như một lời nhắc nhở những ai quá vô tâm mà quên đi tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng và những hi vọng lớn lao của mẹ đối với con, nó nhắc nhở mỗi con người cần có 4.5 Hướng[r]
Trang 1Tuần 1
Tiết PPCT: 1 Văn bản ( Theo LÍ LAN )
Ngay day:………
1.Mục tiêu:
a.Kiến thức:
- Củng cố khái niệm văn bản nhật dụng ở lớp 6
- Cảm nhận và hiểu được tình cảm thiêng liêng của cha mẹ đối với con cái
- Thấy được ý nghĩa to lớn của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người Đặc biệt là tuổi trẻ, từ đó các em có ý thức hơn trong học tập, tu dưỡng khi còn ngồi trên ghế nhà trường, có thái độ kính yêu và biết ơn cha mẹ
b.Kĩ năng:
- Đọc biểu cảm văn bản nhật dụng
- Phân tích tình cảm, cảm xúc trong văn bản nhật dụng
c.Thái độ:
Cảm nhận và thấm thía những hình ảnh thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái, thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người
2.Chuẩn bị:
- GV: giáo án, tham khảo tài liệu liên quan, tranh, bảng phụ
- HS: Đọc kĩ văn bản và trả lời câu hỏi SGK
3 Phương pháp dạy học:
Phương pháp thuyết giảng, bình giảng, đọc biểu cảm sáng tạo
4.Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức: Kiểm diện
4.2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra SGK, vở BT, Vở ghi bài học
4.3 Giảng bài mới:
Từ lớp 1 đến lớp 7 các em đã được 7 lần khai trường Vậy ngày khai trường lần nào làm em nhớ nhất? Ai đưa em đến trường? Em có nhớ đêm hôm trước ngày khai trường
ấy, mẹ em đã làm gì và nghĩ gì không? Để hiểu được tâm trạng chung của những bậc làm cha mẹ cụ thể là trước ngày đưa con vào lớp 1 Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu văn bản “Cổng trường mở ra”
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
Trang 2Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài ghi
Hoạt động 1
- GV hướng dẫn cách đọc văn bản: Đọc rõ ràng,
diễn cảm để thấy được tâm trạng của người mẹ
- GV đọc mẫu- 2 HS đọc tiếp
- Nhận xét cách đọc
? Theo em văn bản này thuộc văn bản gì ?
( Văn bản nhật dụng )
Ở lớp 6, các em đã được học văn bản này rồi, em
nào nhắc lại thế nào là văn bản nhật dụng?
Văn bản nhật dụng là văn bản đề cập đến những nội
dung có tính cập nhật, đề tài có tính thời sự, đồng
thời là những vấn đề xã hội có ý nghĩa lâu dài
- 1 HS đọc chú thích
Giải nghĩa các từ: nhạy cảm, háo hức, bận tâm, can
đảm
Hoạt động 2.
? Em hãy tóm tắt văn bản bằng vài câu ngắn gọn
(Bài văn viết về việc gì? Bài văn viết về tâm trạng
của người mẹ trong một đêm không ngủ trước ngày
khai trường để vào lớp 1 của con.)
? Hoàn cảnh nào nảy sinh tâm trạng của mẹ.
? Tìm những chi tiết biểu hiện tâm trạng của hai mẹ
con trong văn bản.
- Con: gương mặt thanh thoát, ngủ say như uống ly
sữa, ăn cái kẹo, tựa ngiêng trên gối mềm, đôi môi
hé mở thỉnh thoảng chúm lại
- Mẹ: Lẽ ra làm việc nhưng hôm nay không tập
trung được vào việc gì cả, lên giường nằm trằn trọc
I/ Đọc và tìm hiểu chú thích.
1/ Đọc.
2/ Chú thích.
- Tác giả: Lí Lan Văn bản được in trên báo “yêu trẻ” số 166 ngày 1/9/2000 ở thành phố Hồ Chí Minh
II/ Đọc – phân tích văn bản.
1/ Hoàn cảnh nảy sinh tâm trạng.
Vào đêm trước ngày khai trường vào lớp Một của con,
mẹ không ngủ được
2/ Diễn biến tâm trạng của mẹ.
- Hôm nay, mẹ không tập trung vào việc gì cả
- Mẹ lên giường và trằn trọc, không ngủ được
Trang 3Sử dụng bảng phụ (Câu hỏi thảo luận )
? Tâm trạng của mẹ và con có gì khác nhau.
- Mẹ: Không ngủ, suy nghĩ miên man
- Con: Thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư
? Ở đây tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
( Tương phản )
? Tại sao mẹ không ngủ được.
( HS thảo luận: GV gợi ý: Mẹ không ngủ được có
phải vì lo lắng cho con hay vì người mẹ đang nôn
nao nghĩ về ngày khai trường năm xưa, lí do nào
khác nữa.)
- HS trình bày ý kiến
- GV nhận xét diễn giảng
@ Mẹ không ngủ được vì 2 lý do sau:
+ Lo lắng cho con nên người mẹ cứ miên man suy
nghĩ về đứa con mình
+ Nôn nao nghĩ về ngày khai trường đã để lại dấu ấn
sâu đậm trong tâm hồn người mẹ (Kí ức tuổi thơ của
mẹ trỗi dậy )
? Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường đã để lại
dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn người mẹ.
( Cứ nhắm mắt lại hẹp; Cái ấn tượng bước vào)
- HS đọc 2 đoạn này
? Tại sao ngày khai trường vào lớp 1 đã để lại ấn
tượng sâu đậm trong tâm hồn người mẹ như vậy ?
( Có thể là lần đầu tiên mẹ được đến trường, được bà
dắt đi học Mẹ nôn nao hồi hộp cảm nhận về một
ngôi trường hoàn toàn mới mà trong đó có cả một
thế giới kì diệu )? Từ dấu ấn sâu đậm của ngày
khai trường điều mà mẹ mong muốn cho con ở đây
là gì.
( Mẹ muốn nhẹ nhàng cẩn thận ghi vào lòng con
những kỉ niệm đẹp )
? Từ sự suy nghĩ trăn trở đến mong muốn của
mẹ em thấy mẹ là người như thế nào ?
? Trong văn bản này, người mẹ đang tâm sự với ai.
( Mẹ không trực tiếp nói với con và cũng không trực
- Lo lắng cho con nên mẹ:
+ Suy nghĩ miên man
+ Nhớ lại kỉ niệm xưa
Mẹ yêu thương con sâu sắc, tình cảm đẹp đẽ sâu nặng đối với con
3 Suy nghĩ của mẹ về ngày mai.
- “Đi đi con, hãy can đảm lên Thế giới kì diệu sẽ mở ra” > Bước qua cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra
Trang 4tiếp nói với ai Mẹ nhìn con ngủ như đang tâm sự
với con nhưng thực ra đang nói với chính mình )
? Cách viết này có tác dụng gì.
( Làm nổi bật tâm trạng, khắc hoạ được tâm tư tình
cảm, những điều sâu kín khó nói )
? Những câu văn nào nói về vai trò và tầm quan
trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ.
( Ai cũng biết rằng Sau này )
? Kết thúc bài văn người mẹ nói: “ Bước qua cổng
trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra.” Em hiểu
thế giới kì diệu ấy là gì
( HS phát biểu – GV nhận xét )
Nhà trường đã mang lại cho em những gì về tri
thức, tình cảm tư tưởng, đạo lý, tình bạn, tình thầy
trò Thế giới của những niềm vui, hi vọng nhưng
cũng không ít nỗi buồn và những vấp ngã khiến ta
phải nhớ suốt đời Nhà trường là tất cả tuổi trẻ của
mỗi con người
Hoạt động 3 Tổng kết
? Qua tâm trạng của người mẹ trong đêm không
ngủ được trước ngày khai trường của con, em hiểu
gì về điều tác giả muốn nói.
( HS đọc ghi nhớ )
Hoạt động 4 Luyện tập.
? Hãy đọc đoạn văn mà em thích nhất Vì sao em
thích.
? Em hãy kể lại 1 kỉ niệm đẹp của em đối với cha
mẹ.
=>Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người
III/ Luyện tập:
1 Đọc.
2 Kể.
HS keå veà kæ nieäm cuûa mình
Ghi nhớ SGK/9
Trang 54.4 Củng cố và luyện tập:
+ Thái độ của người bố đối với EnriCô và tình cảm của mẹ dành cho em ra sao? Có thái
độ trân trọng, hiểu biết và thông cảm với mẹ mình
5 Rút kinh nghiệm:
? Bài văn đã giúp em hiểu thêm điều gì về
bản thân mình ?
Trong quãng đời đi học, hầu như ai cũng trãi qua ngày khai trường đầu tiên nhưng ít
ai để ý xem trong đêm trước ngày khai trường ấy mẹ mình đã làm gì và nghĩ những gì Bài văn như một lời nhắc nhở những ai quá vô tâm mà quên đi tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng và những
hi vọng lớn lao của mẹ đối với con, nó nhắc nhở mỗi con người cần có
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Học thuộc nội dung ghi bài, ghi nhớ
- Soạn bài: “ Mẹ tôi” theo câu hỏi SGK/11 Đọc trước văn bản:
+ Mẹ của EnriCô là người như thế nào?
Trang 6Tuần 1.
Tiết PPCT:2 Văn bản
Ngày dạy: (Et-môn đô đơ Amixi)
1.Mục tiêu :
a Kiến thức:
- Qua bức thư của bố, qua tâm trạng của người cha trước lỗi lầm của đứa con đối với
mẹ, tác giả muốn những đứa con khắc sâu trong lòng rằng mẹ là người đáng kính, đáng yêu nhất Phạm lỗi đối với mẹ là một trong những lỗi đáng trách đáng lên án, đáng ân hận nhất Cách giáo dục nghiêm khắc nhưng vẫn có tế nhị, có lý có tình của người cha
- Nghệ thuật biểu hiện thái độ tình cảm và tâm trạng gián tiếp qua một bức thư, ngôi kể thứ nhất, xưng “tôi”- nhân vật kể chuyện
- Biết nhận ra lỗi lầm là điều đáng quý
- Phải trân trọng tình cảm thiêng liêng nhất đó là tình thương yêu cha mẹ
b Kĩ năng:
Rèn kĩ năng kể văn bản nhật dụng
c Thái độ:
Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái
2 Chuẩn bị:
- Giáo viên: Tài liệu tham khảo, tranh, giáo án, bảng phụ; Tìm một số bài thơ, ca dao
nói về mẹ (VD: Mẹ hiền, mẫu tử tình thâm )
- Học sinh: soạn bài, SGK, tập ghi
3 Phương pháp dạy học:
Phương pháp giảng bình, gợi mở, thảo luận đôi bạn, nhóm
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức: Kiểm diện sĩ số học sinh
4.2 Kiểm tra bài cũ:
- Đọc thuộc một đoạn trong văn
bản “Cổng trường mở ra”mà
em thích nhất (4đ) Vì sao em
thích (6đ)
- HS khác đọc một đoạn trong
văn bản (4đ) Qua văn bản em
- HS đọc và giải thích
- Hiểu thêm về tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà
MẸ TÔI
Trang 7đã cảm nhận được điều gì (6đ)
- Nhận xét, đánh giá
trường đối với cuộc sống mỗi con người
4.3 Giảng bài mới:
Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức được hết điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Bài văn “Mẹ tôi” sẽ cho ta một bài học như thế
Hoạt động của giáo viên và học sinh.
Họat động 1.
- GV hướng dẫn cách đọc: đọc rõ
ràng, diễn cảm thể hiện tâm tư tình cảm
đau buồn của người cha trước lỗi lầm
của con và sự trân trọng của ông đối
với vợ
- GV đọc mẫu- HS đọc tiếp theo
- Nhận xét cách đọc
- Cho biết vài nét về tác giả bài
văn
- Giải thích: lễ độ, hối hận, quằn
quại, hổn hển
Hoạt động 2:
Tìm hiểu văn bản
? Vì sao người bố viết thư gửi cho
En-ri-Cô.
( Bố muốn cảnh cáo vì hành động
thiếu lễ độ của En-ri-Cô đối với
mẹ.)
? Qua bài văn em thấy thái độ của
người bố đối với En-ri-Cô như thế
nào.
- GV gợi ý: Thái độ đó được thể hiện
rõ qua lời lẽ mà ông viết trong bức thư
gửi En-ri-Cô Em hãy tìm những từ
ngữ, hình ảnh, chi tiết thể hiện thái độ
của người bố
- 1HS đọc đoạn “Trước mặt cô giáo
cứu sống con.”, “Từ nay của con
được.”
Nội dung bài học.
I/ Đọc – tìm hiểu chú thích
1 Đọc
2 Chú thích.
Tác giả: Ét-môn-đô-đơ-A-mi-Xi
(1846-1908) là nhà văn Ý
II/ Đọc – Hiểu văn bản.
1.Thái độ của người bố đối với En-ri-Cô:
Trang 8- HS trả lời - Nhận xét.
- GV chốt ý:
+ “Sự hỗn láo của con như một nhát
dao đâm vào tim bố vậy” > người
bố buồn bã, đau đớn
+ Nhớ tới điều ấy , bố không thể
nén được cơn tức giận > người bố
tức giận
+ “Con phải xin lỗi mẹ”, “Con đừng
hôn bố bố sẽ của con được” >
người bố nghiêm khắc với En-ri-Cô
? Mẹ của En-ri-Cô là người như thế
nào? Tình cảm của bà dành cho
En-ri-Cô ra sao Chúng ta tìm hiểu mục
2.
? Tìm những chi tiết trong bài văn cho
thấy tình cảm của người mẹ dành cho
En-ri-Cô?
Mẹ đã thức suốt đêm, quằn quại vì lo
sợ, khóc nức nở, bỏ hết một năm hạnh
phúc cứu sống con
? Qua đó em hiểu được mẹ của
En-ri-Cô là người như thế nào?
? Khi đọc bức thư của bố, thái độ của
En-ri-Cô như thế nào?
Xúc động
? En-ri-Cô xúc động vì những lí do
nào?
( Bảng phụ ghi ra nhiều lí do như
SGK-yêu cầu học sinh thảo luận rồi sau
đó chọn những ý đúng)
- Học sinh trình bày ý kiến của các
nhóm
- Giáo viên nhận xét – chốt ý ( a,
c, d )
? Tại sao người bố không trực tiếp nói
với En-ri-Cô mà lại viết thư?
Tình cảm sâu sắc thường tế nhị và kín
đáo nhiều khi không nói trực tiếp được
- Người bố buồn bã, đau đớn, tức giận
và nghiêm khắc với En-ri-Cô
2.Tình cảm của bà mẹ dành cho En-ri-Cô:
- Thức suốt đêm để săn sóc, lo lắng cho con
- Có thể đi xin ăn để nuôi con
- Hi sinh cả tính mạng để cứu sống con
-> Bà là người mẹ hết lòng yêu thương con
3.Thái độ của En-ri-Cô.
- En-ri-Cô vô cùng xúc động khi đọc thư bố vì:
+ Bố gợi lại những kỉ niệm giữa mẹ và En-ri-Cô
+ Thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của bố
+ Những lời rất chân tình và sâu sắc của bố
Trang 9Viết thư là chỉ nói riêng cho người mắc
lỗi biết, vừa giữ được sự kín đáo, tế
nhị, vừa không làm người mắc lỗi mất
lòng tự trọng > Đây là bài học về
cách ứng xử trong gia đình, ở trường và
ngoài xã hội
? Văn bản được viết theo thể văn gì?
Đơn từ - một bức thư
? Tại sao tác giả lấy nhan đề là “Mẹ
tôi”?
Gợi ý: Nội dung bức thư đề cập đến
chuyện xảy ra giữa ai với ai? Mục đích
của người viết thư là gì? Người bố viết
thư chính là để giáo dục con có thái độ
và tình cảm kính yêu, biết ơn đối với
mẹ
? Qua bức thư này người bố đã
khuyên con điều gì?
Ghi nhớ SGK
Ghi nhớ SGK/ 12
4.4 Củng cố và luyện tập:
? Qua văn bản “Mẹ tôi” tác giả muốn nhắc nhở, khuyên nhủ em điều gì?
Yêu thương kính trọng cha mẹ, không nên có những lời lẽ xúc phạm đến cha mẹ
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Đọc kĩ văn bản nhiều lần
- Học thuộc lòng ghi nhớ và bài học
- Soạn bài: “Cuộc chia tay của những con búp bê”
+ Đọc trước văn bản; Tìm hiểu các câu hỏi
+ Tình cảm cao đẹp của hai anh em Thành và Thủy
5 Rút kinh nghiệm:
Trang 10
Tuần 1.
Tiết PPCT: 3 Tiếng Việt
Ngày dạy:
1 Mục tiêu:
a Kiến thức:
- Hiểu được ý nghĩa của hai loại từ ghép
- Nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
b Kĩ năng:
- Vận dụng giải một số bài tập có liên quan đến từ ghép
c Thái độ:
- Hiểu các loại từ ghép, nghĩa của từ ghép
- Vận dụng đúng các loại từ ghép khi nói, viết
2 Chuẩn bị:
- Giáo viên: Tài liệu tham khảo, các ví dụ, giáo án, bảng phụ
- Học sinh: Ôn lại kiến thức có liên quan, vở soạn bài
3 Phương pháp dạy học:
Phương pháp qui nạp, thảo luận nhóm-đôi bạn
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức: Kiểm diện.
4.2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra VBT, SGK, vở soạn bài
(Lớp 6) Định nghĩa từ đơn, từ ghép, từ láy ở lớp 6? Với mỗi loại cho một VD
4.3 Giảng bài mới:
Các em đã được học sơ lược về từ ghép ở các lớp 5,6 Biết định nghĩa được từ ghép, phân biệt từ ghép với từ đơn, từ láy, phân loại giữa từ ghép tổng hợp và từ ghép phân loại Tiết học hôm nay các em sẽ tìm hiểu kĩ hơn về từ ghép đó là: Tìm hiểu về cấu tạo
và ý nghĩa của các lọai từ ghép
Hoạt động của giáo viên và học sinh.
? Ở lớp 6 các em đã tìm hiểu về khái
niệm từ ghép Em hãy nhắc lại từ
ghép đã học là gì?
Là những từ phức được tạo ra bằng
cách ghép các tiếng có quan hệ với
nhau về nghĩa
HĐ 1 Các lọai từ ghép.
- Giáo viên treo bảng phụ đã ghi
VD lên bảng
Nội dung bài học.
I/ Bài học:
TỪ GHÉP
Trang 11- Học sinh đọc VD.
? Trong các từ ghép “Bà ngoại”,
“Thơm phức” tiếng nào là tiếng
chính, tiếng nào là tiếng phụ bổ sung
ý nghĩa cho tiếng chính?
Bà ngoại: Bà – tiếng chính; Ngọai –
tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng
chính
Thơm phức: Thơm – tiếng chính; Phức
– tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng
chính
? Như vậy từ ghép “Bà ngoại” và
“Thơm phức” ta gọi là từ ghép gì?
Từ ghép chính phụ
? Từ ghép chính phụ được cấu tạo
như thế nào?
Có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung
nghĩa cho tiếng chính
? Các em có nhận xét gì về vị trí của
các tiếng chính phụ trong từ ghép?
Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ
đứng sau
? Tìm thêm các tiếng phụ để tạo
thành từ ghép chính phụ?
Bút Ăn
Thước Trắng
*Lưu ý: Từ ghép chính phụ có thể có
một tiếng chính và nhiều tiếng phụ
Ví dụ: Than tổ ong, máy hơi nước, cá
đuôi cờ
- Học sinh đọc VD mục 2 SGK/
14
? Các tiếng trong hai từ ghép “quần
áo”, “trầm bổng” ở VD trên có phân
ra tiếng chính, tiếng phụ không?
Không, mỗi tiếng đều có nghĩa bình
đẳng về mặt ngữ pháp
? Hãy nêu cấu tạo của từ ghép đẳng
lập?
1.Các loại từ ghép.
- Từ ghép chính phụ
Ví dụ: Bút chì, thước kẻ, ăn cơm, trắng toát
- Từ ghép đẳng lập