-*Văn bản thể hiện tấm lòng yêu thương, t×nh c¶m s©u nÆng, ,niÒm tin yªu cña mÑ vÒ tương lai học hành tốt đẹp của con.Đồng thời nói lên vai trò to lớn của nhà trường đối với tuổi thơ, đố[r]
Trang 1Thứ 2.ngày 25tháng 8 năm 2008
Tiết:1 Bài 1: Cổng trường mở ra.
(Theo Lí Lan-Báo yêu trẻ)
A Mục tiêu bài học:
- Giúp học sinh cảm nhận được tình cảm thiêng liêng,sâu nặng của cha mẹ đối với con cái.
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi một con người.
B Chuẩn bị:
- Soạn bài đầy đủ
C Tiến trình tổ chức dạy học:
* Kiểm tra bài cũ:
? Văn bản nhật dụng là gì? ở chương trình ngữ văn 6 các em đã được học những văn bản nhật dụng nào? Đề cập đến những vấn đề gì trong cuộc sống con người chúng ta hiện nay?
*Bài mới : Gv giới thiệu bài
* Hoạt động dạy học:
Gv : Các em đã đọc và soạn bài ở nhà,
vậy em nào nêu được cách đọc văn bản
này ?
Hs nêu – gv bổ sung
I)Đọc,tìm hiểu chú thích:
1)Đọc:
- Đọc chậm rãi, dịu dàng, có khi thầm thì tình cảm, có khi xã vắng hơi buồn buồn
? Giáo viên gọi học sinh đọc một đoạn
- GV uốn nắn ,đọc mẫu và gọi học sinh
đọc tiếp->hết
?Trong văn bản có một số từ như "Háo
hức", "bận tâm", "nhạy cảm" em nào có
thể giải thích nghĩa của những từ đó?
? Theo dõi nội dung văn bản, hãy cho biết
bài văn này kể chuyện nhà trường, chuyện
đứa con đến trường, hay biểu hiện tâm tư
người mẹ?
? Nếu thế nhân vật chính trong văn bản
này là ai?
? Vậy tác phẩm này thuộc kiểu văn bản
gì?
? Nêu hiểu biết của em về kiểu văn bản
đó?
? Tâm tư của người mẹ được biểu hiện
trong 2 phần của văn bản Em hãy xác
định nội dung của từng phần?
- HS theo dõi
- HS nhận xét
2)Từ khó:
- HS dựa vào sách giáo khoa để giải nghĩa
3)Thể loại:
-Biểu hiện tâm tư cuả người mẹ
- Người mẹ
- Kiểu văn bản biểu cảm
- Biểu cảm là bộc lộ trực tiếp cảm nghĩ của con người
4)Bố cục:
- Phần 1: Đầu -> thế giới mà mẹ vừa bước vào =>Nỗi lòng thương yêu của mẹ
- Phần2: còn lại=>Cảm nghĩ của mẹ về vai trò của xội và nhà trường trong giáo dụck con trẻ
II) Tìm hiểu chi tiết văn bản:
Trang 2? Theo dõi phần đầu của văn bản và cho
biết, người mẹ nghĩ đến con trong thời
điểm nào?
? Vào thời điểm đó gợi cảm xúc gì trong
tình cảm hai mẹ con ?
? Những chi tiết nào diễn tả cảm xúc vui
sướng của con?
? Những chi tiết nào diễn tả nổi mừng vui,
hy vọng của mẹ?
?Theo em vì sao người mẹ trằn trọc
không ngủ được?
1 Nỗi lòng của người mẹ
- Đêm trước ngày con vào lớp 1
- Hồi hộp,vui sướng,hi vọng
- Niềm vui háo hức như uống một li sữa
- Hôm nay mẹ không tập trung được mẹ tin đứa con của mẹ.
- Mừng vì con đã lớn
- Hi vọng những điều tốt đẹp sẽ đến với con
? Trong đêm không ngủ đó người mẹ đã
làm những gì cho con?
? Qua đó em cảm nhận được đây là một
người mẹ như thế nào?
? Trong đêm không ngủ đó, có những kỉ
niệm nào hiện lên trong tâm trí của người
mẹ ?
? Khi nhớ về những kĩ niệm ấy,tâm trạng
của người mẹ ra sao?
? Từ ngữ nào diễn tả điều đó? Nêu nhận
xét của em về cách dùng từ trong lời văn
trên?Chỉ ra tác dụng của cách dùng từ đó?
?Từ cảm xúc ấy,em hình dung về một
người mẹ như thế nào ?
Gv gọi 1 hs đọc đoạn 2 (sgk)
? Sau dòng hồi tưỡng về kỉ niệm xưa,
người mẹ hiền đã liên tưởng đến nền giáo
dục của nước nào? Cảm nhận của em về
nền giáo dục của nước bạn qua lời kể đó
ra sao?
? Nghĩ về nền giáo dục của nước bạn
nhưng thực chất qua đó người mẹ muốn
nhắn nhủ điều gì đến bản thân và xã hội
ta?
GV: Tấm lòng của người mẹ ấy đẹp đẽ
biết bao,cao cả biết chừng nào ý tưỡng
này của nhà văn Lí Lan thật sâu sắc và
nhân đạo biết bao Qua đoạn văn này
- Đắp mền, buông mùng, lượm đồ chơi, nhìn con ngủ, xem lại những thứ đã chuẫn
bị cho con
- Một lòng vì con
- Có đức hi sinh thầm lặng
- Nhớ ngày bà ngoại dắt mẹ vào lớp 1
- Nhớ tâm trạng hồi hộp trước cổng trường khi mình vào lớp 1
-Rạo rực,bâng khuâng ,xao xuyến
-Dùng các từ láy liên tiếp
-> Gợi tả cảm xúc phức tạp trong lòng người mẹ: vui, nhớ, thương
* Mẹ là người vô cùng yêu thương người thân,sẵn sàng hi sinh và tin tưởng ở tương lai con cái
2 Cảm nghĩ của người mẹ về vai trò của xã hội và nhà trường
- Sau những hồi tưỡng và mong uớc,người
mẹ ấy mở rộng ý nghĩ,liên tưỡng tới một nét văn hoá đẹp của nước Nhật
- Đó là một nước có nền giáo dục tiến bộ, toàn xã hội quan tâm chăm lo tới con trẻ, tới nền giáo dục của nước nhà
- Ghi nhớ trách nhiệm của bản thân và của
toàn xã hội đối với việc chăm lo,giáo dục con trẻ.
Trang 3càng chứng tỏ cái tài của nhà văn, không
răn bảo bằng những lời khô cứng mà hoá
thân vào nhân vật để tâm sự
ơ
với bạn đọc, rất nhẹ nhàng mà vô cùng
thấm thía, lay mạnh ý nghĩ và tình cảm
người đọc
? Trở lại với người mẹ trong bài
văn,chúng ta hãy lắng nghe lời cuối cùng
của mẹ(GV đọc)
? Đã qua thời lớp1, bây giờ là học sinh
lớp 7em hiểu một "thế giới kì diệu" mà
cổng trường sẽ đưa đến cho ta là gì?
-GV hướng dẫn học sinh thảo luận
? Trong văn bản là lời tâm sự của người
mẹ vậy mẹ tâm sự với ai? Cách viết ấy có
tác dụng gì? hs nêu,gv bình :
Gv : Cách viết này làm nổi bật được
tâm trạng,ý nghĩ, tình cảm,những điều sâu
thẳm khó nói của nhân vật.
? Với cách viết ấy tác giả Lí Lan muốn
gữi gắm đền chúng ta điều gì?
GV:Cổng trường mở rộng bao nhiêu,tình
mẹ dạt dào sâu nặng bấy nhiêu Gia đình,
thầy cô, bạn bè, nhà trường luôn luôn hài
hoà, gắn bó với nhau, để đưa chúng ta vào
một thế giới kì diệu-là cả một chân trời
văn hoá,khoa học bao la.Vì thế chúng ta
phải ra sức học tập, rèn luyện tốt…
- HS lắng nghe gv đọc đoạn cuối của văn bản
- Thế giới của ánh sáng tri thức.
- Thế giới của tình người, vì ở đó dạy dỗ bồi
đắp cho chúng ta bao nhiêu tư tưỡng tình cảm đẹp về đạo lí làm người, tình bạn,tình thầy trò ý chí nghị lực, tình thật thà ,lòng dũng cảm để không ngừng vươn lên phát triển toàn diện
III.Tổng kết:
- Toàn bộ văn bản là tiếng nói nội tâm của nhân vật người mẹ Người mẹ không trực tiếp nói với con hay với ai cả Người mẹ nhìn con ngủ, như tâm sự với con nhưng thực ra là nói với chính mình
.
-*Văn bản thể hiện tấm lòng yêu thương, tình cảm sâu nặng, ,niềm tin yêu của mẹ về tương lai học hành tốt đẹp của con.Đồng thời nói lên vai trò to lớn của nhà trường
đối với tuổi thơ, đối với mỗi người
.D) Dặn dò:
- Nắm vững nội dung bài học.
-Chuẩn bị bài : Mẹ tôi và hoàn thành bài luyện tập 1 vào
Thứ 3 ngày 26 tháng 8 năm 2008
Tiết 2: Mẹ tôi
(ét-môn-đô đơ A-mi-xi)
A) Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh hiểu:
- Hiểu được tình cảm của cha mẹ dành cho con cái.
- Hướng cho các em ý thức biết tôn trọng tình cảm cha mẹ, luôn nói lời hay làm việc tốt xứng đáng là con ngoan.
B) Chuẩn bị:
- Bài soạn
Trang 4- Sưu tầm một số tấm gương hiếu thảo tiêu biểu.
- ảnh chân dung tác giả.
C Tiến trình tổ chức dạy học:
* Kiểm tra bài cũ:
? Tâm trạng của người mẹ và đứa con trong đêm trước ngày khai trường giống nhau và khác nhau như thế nào? Vì sao lại có sự khác nhau ấy?
? Hãy đọc thuộc câu văn cuối của văn bản" Cổng trường mở ra", cho biết
câu văn đó đề cập đến vấn đề gì? Hiểu biết của em về vấn đề đó?
*Bài mới : Gv giới thiệu bài
2) Bài mới:
GV: Hướng đẫn học sinh đọc, Gọi học
sinh đọc bài-Gv nhận xét cách đọc
?Nêu một vài hiểu biết của em về tác giả?
Hs nêu-Gv bổ sung
-Gv nêu một số từ khó yêu cầu hs giải
nghĩa
I) Đọc - tìm hiểu chú thích : 1) Đọc: giọng chậm rãi, thiết tha, tình cảm nhưng nghiêm khắc Chú ý các câu cảm, câu cầu khiến
2) Tác giả:
- ét-môn-đô đơ A-mi-xi, tiểu thuyết gia, nhà văn viết truyện ngắn, nhà thơ, tác giả của những cuốn sách truyện trẻ em nổi tiếng
- Ông sinh năm 1846 tại vương quốc
Sác-đi-ni-a và mất năm 1908 tại ý
- Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là cuốn truyện trẻ em đây cảm xúc "Những tấm
lòng cao cả" được viết theo dạng nhật kí
của một nam sinh, cuốn sách được dịch ra hơn 25 thứ tiếng
? Theo em phương thức biểu đạt chính
của văn bản này là gì?
? Nếu thế nhân vật chính trong văn bản
này là ai?
? Vì sao em có thể xác định được như
vậy?
? Vậy ta có thể chia bố cục văn bản này
làm mấy phần? Nội dung của từng phần?
Hs nêu-Gv đánh giá
? Theo dõi văn bản em thấy văn bản được
viết dưới dạng nào?
? Lí do nào khiến người cha viết thư cho
En-ri-cô ?
? Thái độ của người cha như thế nào trước
lỗi lầm đó của En-ri-cô?
3) Từ khó:
4) Phương thức biểu đạt:
- Biểu cảm
- Người bố
- Vì hầu hết lời nói trong văn bản này là lời tâm tình của người cha
5) Bố cục: Hai phần
-Phần đầu: 3 câu -Toàn văn bức thư của bố:Còn lại II) ) Tìm hiểu chi tiết văn bản:
- Viết dưới dạng một bức thư của người bố gửi cho con trai là En-ri-cô Và En-ri-co đã ghi lại trong một trang nhật kí
1 Phần đầu thư
- Vì lúc cô giáo đến thăm,cậu đã thốt ra một lời thiếu lễ độ với mẹ
- Ông không nén nỗi sự giận dữ, bực tức trước sự thiếu lễ độ đó->Bố đã viết thư
Trang 5? Hãy tìm những chi tiết chứng tỏ sự bực
tức, giận dữ của người cha đối với
En-ri-cô?
? Theo em vì sao ông lại tức giận như
vậy?
? Để bày tỏ thái độ tức giận của mình đối
với con ông đã gợi nhớ lại những gì? Em
hãy tìm những chi tiết chứng tỏ điều đó?
? Qua lời thư ấy của người cha,giúp
chúng ta hiểu được mẹ của En-ri-cô là
người như thế nào?
2.Toàn văn bức thư
-"Bố không thể nén được cơn tức giận đối
với con".
- "Sự hỗn láo của con như một nhát dao
đâm vào tim bố".
- Ông vừa xót xa, thất vọng vì đứa con đã không xứng với tình yêu và niềm trông đợi của vợ chồng ông đã dành cho, đặc biệt là của người mẹ
- Gợi lại những điều tốt đẹp mà người mẹ
đã dành cho con trong suốt quãng đời của mình mẹ phải thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi để trông chừng hơi thở
- Là người rất mực yêu thương con Rõ ràng
mẹ của En-ri-cô cũng giống như bao người
mẹ khác trên thế gian này đã yêu thương chăm sóc con bằng tất cả tấm lòng, sức lực,
hi sinh cả
? Vì thế ông đã nghiêm khắc cảnh tỉnh
En-ri-cô những gì?
? Sau hàng loạt những từ ngữ, hình ảnh
,lời lẽ bày tỏ thái độ tức giận của mình
người bố đã nhắc nhở con và lớn tiếng
phê phán điều gì?
? Để chuộc lại lỗi lầm đó ông đã khuyên
con làm gi để mẹ tha thứ?
? Trong lời khuyên ấy giọng điệu của
người cha có gì đặc biệt?
? Qua đó giúp chúng ta hình dung được
đó là một người cha như thế nào?
? Theo em sự tế nhị của người cha được
thể hiện ở chổ nào? Vì sao ?
? Vậy khi đọc được thư bố, thái độ của
En-ri-cô như thế nào?
? Điều gì khiến En-ri-cô lại có tâm trạng
đó?
hạnh phúc, cuộc sống của mình cho con cái
- Ngày mất mẹ, sẽ yếu đuối vì không được
sự che chở của mẹ, lòng con sẽ cay đắng khi nhớ lại nhưng lúc đã làm cho mẹ đau lòng, sẽ sống không thanh thản
-"Hãy nhớ rằng, tình yêu thương, kính trọng
cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả "
- "Thậtđáng xấu hổ "
- Phải xin lỗi mẹ, "cầu xin mẹ hôn con,để cho chiếc hôn ấy xoá đi dấu vết của sự vong
ơn bội nghĩa "
- Kiên quyết, vừa nghiêm khắc, cứng rắn vừa mềm mỏng như sâu sắc, tế nhị
- Là một người cha hết lòng yêu thương vợ con
- Nghiêm khắc, công bằng, độ lương và tế nhị trong việc giáo dục con cái
- Những điều răn dạy ấy của người cha không trực tiếp nói bằng lời mà lại nói qua bức thư
- Điều đó tránh làm cho con mất đi lòng tự trọng , bẽ bàng, xấu hổ
Khi nói bằng văn bản ý từ được chi tiết hơn, sắp xếp được lôgic hơn, chặt chẻ hơn có
điều kiện để vừa dạy bảo tâm tình tỉ mỉ có thời gian cho con suy ngẩm Đây cũng là bài học về cách ứng xử trong cuộc sống mà chúng ta cần học tập
- Xúc động vô cùng
- Vì bố đã gợi lại những kĩ niệm đẹp giữa
Trang 6mẹ và
chú. Vì thái độ kiên quyết ,nghiêm khắc nhưng lại rất tế nhị của bố
- Vì lời nói chân thành, sâu sắc của bố
? Từ văn bản "Mẹ tôi" em cảm nhận được
những điều sâu sắc nào của tình cảm con
người?
?Theo em có gì độc đáo trong cách thể
hiện văn bản này?
?Nêu tác dụng của cách thể hiện đó?
III Tổng kết:
- Tình cảm cha mẹ dành cho con cái và con cái dành co cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất
- Con cái không có quyền hư đốn, chà đạp lên tình cảm đó
- Dùng hình thức viết thư
- Người viết có cơ hội bày tỏ trực tiếp cảm xúc và thái độ một cách chân thành
V) Dăn dò:
- Về nhà hoàn thành hai bài tập luyện vào vở.
- Học thuộc lòng ghi nhớ trong sách giáo khoa.
- Xem trước bài " Từ ghép"và bài "Liên kết trong văn bản"
Thứ 4 ngày 27 tháng 8 năm 2008
Tiết 3: Từ Ghép
A) Mục tiêu cần đạt:
- Nắm được hai loại cấu tạo từ ghép:chính phụ và đẵng lập.
- Hiểu được cơ chế cấu tạo nghĩa của từ ghép tiếng việt.
- Biết vận dụng vào việc tìm hiểu nghĩa của hệ thống từ ghép tiếng việt B) Chuẩn bị:
Chuẩn bị bài đầy đủ
C ) Tiến trình tổ chức dạy học:
* Bài cũ:? Hãy kẻ bảng hệ thống từ đã học ở lớp 6?
? Thế nào là từ đơn? Thế nào là từ phức?
*Bài mới : Gv giới thiệu bài: Thế từ ghép gồm có mấy loại? Cơ chế tạo nghĩa
của nó ra sao? Tiết học này chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu
? Hãy đọc hai ví dụ in nghiêng trong sách
giáo khoa?
? Tìm từ ghép được sữ dụng trong hai ví
dụ trên?
I) Các loại từ ghép
- HS đọc ví dụ
- Bà ngoại; thơm phức
? Cho biết vì sao em xác định đó là từ
ghép?
? Vậy trong hai từ ghép "Bà ngoại" và
"Thơm phức" có tiếng nào là tiếng chính ?
Tiếng nào là tiếng phụ?
? Tiếng nào bổ sung ý nghĩa cho tiếng
- Đó là từ có hai tiếng trở lên có quan hệ ghép nghĩa trong cấu tạo
- Bà và thơm ->Tiếng chính
- Ngoại và phức->Tiếng phụ
- Tiếng phụ bổ sung ngĩa cho tiếng chính
Trang 7? Hãy giải thích nghĩa?
? Nêu nhận xét của em về vị trí của các
tiếng trong hai ví dụ trên?
GV: Những từ kiểu như vậy người ta gọi
là từ ghép chính phụ Vậy em hiểu thế
nào là từ ghép chính phụ?
? Đọc tiếp hai ví dụ trong mục 2sách giáo
khoa chú ý từ "Quần áo", "Trầm bổng"
? Các tiếng trong hai từ ghép trên có phân
ra được đâu là tiếng chính đâu là tiếng phụ
không? Vì sao?
GV: Những từ như vậy người ta gọi là từ
ghép đẵng lập? Vậy hãy nêu hiểu biết của
em về loại từ đó?
* Bài tập nhanh:
- Nhóm 1: Tìm 5 từ ghép đẳng lập và đặt
câu với nó
- Nhóm 2: Tìm 5 từ ghép chính phụ và đặt
câu với nó
HĐII: - GV treo bảng phụ có chứa ví dụ:
- Bà ngoại - Bà
- Thơm phức - Thơm
-"Bà": Chỉ ngươời phụ nữ đã lớn tuổi
-"Ngoại": Giúp ta hiểu đây là người sinh ra mẹ
- Tiếng chính đứng trước, tếng phụ đứng sau (không đổi chổ được cho nhau)
*Ghi nhớ 1:
- HS rút ra
- HS đọc
- Không phân được đâu là tiếng chính đâu
là tiếng phụ vì: Cả hai tiếng có quan hệ bình đẳng với nhau về mặt ngữ pháp
- Cụ thể: Quần áo -> Chỉ trang phụ nói chung
Trầm bổng -> Chỉ âm thanh lúc to lúc nhỏ
-> nếu tách ra đều có nghĩa như nhau
*Ghi nhớ2:
- HS rút ra gh nhớ
- Các nhóm cử đại diện trình bày
- Nhóm 1: Ông bà;Bố mẹ;anh chị;
- Nhóm 2: Cây mưng;con mèo;chị lan
? So sánh nghĩa của hai cặp từ trên em
thấy có gì khác nhau?
? So sánh nghĩa của từ "Quần áo" với
nghĩa của mỗi tiếng?
? Qua các ví dụ trên em thấy cơ chế tạo
nghĩa của từ ghép như thế nào?
*Bài tập nhanh: (GV phát phiếu)
? Hãy nhận xét hai nhóm từ sau:
- Nhóm 1: Trời đất; Vợ chồng; Đưa đón
- Nhóm 2: Mẹ con; Đi lại; Non sông
? Bài học hôm nay chúng ta cần ghi nhớ
điều gì?
II) Nghĩa của từ ghép
- Cặp 1a: Giống nhau: Cùng chỉ người phụ nữ lớn tuổi
Khác nhau:Bà ngoại là người sinh
ra mẹ
- Cặp 1b: Giống nhau:Cùng chỉ tính chất của 1 sự vật có đặc trưng về mùi vị
Khác nhau:Chỉ mùi thơm đậm đặc gây ấn tượng
- Quần áo -> Chỉ trang phục
- Quần -> Chỉ trang phục mặc phía dưới
- áo -> Mặc phía trên cơ thể
*Ghi nhớ 3:
- HS rút ra
- Giống nhau: Cả hai nhóm đều là từ ghép
đẳng lập
- Khác nhau: Nhóm 2 không đảo dược vị trí của các tiếng
- HS nhắc lai kiến thức cả bài
- HS đọc ghi nhớ trong sách giáo khoa
Trang 8? Hãy đọc ghi nhớ ở sách giáo khoa?
HĐIII:
- GV kẻ bảng phân loại từ ghép
? Hãy xếp các từ ghép trong sách giáo
khoa vào bản trên?
III) Luyện tập:
Bài 1:
-HS lên bảng xếp
Từ ghép chính phụ Lâu đời ,xanh ngắt ,nhà máy,nhà ăn,cây cỏ,nụ cười
Từ ghép
đẳng lập (các từ còn lại)
? Thêm các tiếng vào các từ trên để tạo
thành từ ghép chính phụ?
? Điền thêm vào các từ bên để tạo thành từ
ghép đẳng lập?
? Tại sao có thể nói một cuốn sách,một
cuốn vở mà không thể nói một cuốn sách
vở?
? Phân tích cấu tạo của những từ ghép có
ba tiếng trở lên?
Bài 2:
-Bút bi ;Làm quen ;Vui tai ;Thước kẻ
ăn bám ;Nhát gan ; Mưa rào ; Trắng xoá Bài 3:
Rừng -Núi
Đồi Thích
- Ham
Muốn Bài 4:
-Sách, vở: là những danh từ chỉ vật dưới dạng cá thể có thể đếm được Còn: sách vở
là từ ghép đẳng lập có nghĩa tổng hợp chỉ chung cả hai loại nên không goi được như vậy
Bài 7:
- Máy -> Hơi nứơc
- Hơi -> nước
D) Dặn dò:
-Về nhà học thuộc ghi nhớ.
-Hoàn thành bài tập 5,6 vào vở.
-Xem trước bài " Liên kết trong văn bản" và tập trả lời các câu hỏi.
Thứ 4 ngày 27 tháng 8 năm 2008
Tiết 4: Liên kết trong văn bản
A) Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
- Hiểu được liên kết trong văn bản là gì? Thấy được hai mặt của sự liên kết Hình thức ngôn ngữ và nội dung liên kết ý nghĩa.
- Vận dụng để bước đầu xây dựng được những văn bản có tính liên kết B) Chuẩn bị:
- Soạn bài.
- Bảng phụ ghi ví dụ.
Trang 9C) Tiến trình lên lớp :
* Bài cũ: (Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh)
* Bài mới : Gv giới thiệu:
2) Bài mới :
- GV treo bảng phụ có chứa ví dụ trong
sách giáo khoa
? Học sinh đọc ví dụ?
? Theo em, nếu bố En-ri-cô chỉ viết mấy
câu trên, thì En-ri-cô có thể hiểu điều bố
muốn nói chưa? Từ văn bản gốc đã học em
hãy phân tích xem?
? Giữa câu 1 và câu 2 đọc lên em thấy thế
nào?
? Giữa các câu trên với câu cuối cùng của
đoạn văn ra sao?
? Theo em lí do nào khiến En-ri-cô chưa
hiểu ý bố? (HS thảo luận lựa chọn phương
án đúng)
a) Vì câu văn viết chưa đúng ngữ pháp
I) Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản
- Học sinh đọc ví dụ
- Em sẽ không hiểu được bố muốn nói với mình điều gì
- Theo văn bản gốc thì bố phê bình lỗi lầm của En-ri-cô một cách nghiêm khắc còn ở
đây chỉ nhắc đến mẹ
- Khó hiểu
- Nội dung rời rạc ,đang nói đến mẹ lại bảo
là không hôn bố, ở đây đã bỏ qua lời dạy bảo
- HS thảo luận Cử đại diện trình bày trước lớp
-Lựa chọn phương án c
b) Vì câu văn nội dung chưa rõ ràng
c) Vì giữa các câu chưa có sự liên kết
? Như vậy muốn đoạn văn có thể hiểu
được cần đảm bảo yếu tố gì?
? Từ đó em thấy liên kết có vai trò như thế
nào trong văn bản?
? Đọc lại đoạn văn 1?
? Đoạn văn trên chưa có sự liên kết vì nó
thiếu ý gì?
? Hãy sữa lại đoạn văn trên để En-ri-cô có
thể hiểu được ý của bố muốn nói?
- GV treo bảng phụ có chứa ví dụ 2 sách
giáo khoa?
? Đoạn văn trên có sự liên kết chưa?
? Hãy chỉ ra sự thiếu liên kết đó và sữa lại
để nó trở thành một đoạn văn có nghĩa?
- Ngoài việc chính xác,rõ ràng,đúng nội dung cần phải có tính liên kết
- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng nhất của văn bản,làm cho văn bản trở nên có nghĩa và dễ hiểu.
II) Phương tiện liên kết trong văn bản:
- Học sinh đọc
- Thiếu sự liên kết về ý ý câu trước và ý câu sau rời rạc vì còn thiếu ý câu giữa chúng để làm sự chuẫn bị cho câu sau -> Nội dung giữa các câu chưa thống nhất,chưa chặt chẽ
- HS sữa lại như văn bản trong sách giáo khoa
-HS đọc
- Chưa có sự liên kết
- Câu 1 có nói về thời gian "1 ngày kia" còn ở câu 2 lại chưa có (Thiếu cụm từ "còn bây giờ") Câu 3 xưng là đứa trẻ trong lúc
Trang 10?Em thấy cụm từ "còn bây giờ" và "con"
đóng vai trò gì?
? Từ hai ví dụ trên ,em hãy cho biết: Một
văn bản có tình liên kết trước hết phải có
điều kiện gì? Cùng với những điều kiện
ấy, các câu trong văn bản phải sử dụng
phương tiện gì?
? Bài học hôm nay cần nắm những gì?
những câu trên đang xưng là con -> Tạo sự rời rạc, không thống nhất
-Liên kết ý nghĩa cho câu văn
- Từ, ngữ làm phương tiện liên kết câu
- Đảm bảo liên kết cả về nội dung và hình thức
*Ghi nhớ:(SGK)
? Hãy xếp các câu văn dưới đây theo một
thứ tự hợp lí để tạo thành một đoạn văn có
tính liên kết chặt chẽ?
? Các câu trong đoạn văn ở sách giáo khoa
đã có sự liên kết chưa? Vì sao?
? Hãy điền từ ngữ thích hợp vào chổ trống
trong đoạn văn ở sách giáo khoa trang 19
để cho các câu liên kết với nhau một cách
chặt chẽ?
"Đêm nay mẹ không ngủ được Ngày mai
là ngày khai trường lớp một của con" Có
người nhận xét: Sự liên kết giữa hai câu
trên hình như không chặt chẽ
? Hãy giải thích vì sao?
? Bài tập 5 yêu cầu chhúng ta điều gì?
? Em nào giải quyết được vấn đề đó?
? Viết một đoạn văn ngắn bảo đảm tình
liên kết?
III)Luyện tập:
Bài tập 1:
- Học sinh làm theo nhóm và cử đại dện tình bày
- Câu 1->4->2->5->3
Bài tập 2:
- Chưa có sự liên kết
- Vì nội dung giữa các câu chưa thống nhất không gắn bó chặt chẽ với nhau Mỗi câu chứa một nội dung riêng mặc dù đều nói
đến mẹ
Bài tập 3:
- Bà->Bà->Cháu->Bà->Bà->Cháu->Bỗng nhiên
Bài tập 4:
- Nếu ta tách hai câu trên ra khỏi văn bảnth
có vẽ rời rạc Nhưng trong văn bản còn có câu 3 đứng sau gắn chặt mẹ và con ở câu 1
và 2 thành một thể thống nhất -> có sự thống nhất
Bài tập5:
- HS trã lời ở sách giao khoa
- Muốn có 100 đốt tre đẹp chưa chắc đã có
1 cây tre Muốn có cây tre trăm đốt tì các
đốt tre phải được nối liền với nhau
-> 1văn bản muốn được hiểu rõ nghĩa cần
có sự liên kết
IV) Dặn dò:
- Hoàn thành bài tập vào vở.
- Học thuộc ghi nhớ, đọc bài đọc thêm.
- Soạn bài: " Cuộc chia tay của những con búp bê" Lưu ý đọc kĩ, nghiên
cứu xem viết về đối tượng nào, ngôi kể, tác dụng.