Câu 5: Trong cơ chế lan truyền điện thế hoạt động qua Xináp, chất trung gian hóa học gắn vào thụ quan ở màng sau làm cho màng sau: A.. Mất phân cực.[r]
Trang 1TIẾT 32: TRUYỀN TIN QUA XINÁP
Ngày soạn: ………
Lớp Ngày giảng Tiết giảng Sĩ số lớp
11I:
11K:
11H:
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Phát biểu khái niệm xináp
- Mô tả cấu tạo của xináp
- Trình bày cơ chế lan truyền xung điện qua xináp
2 Kĩ năng:
- Rèn kỹ năng phân tích tranh vẽ
- Kỹ năng tổng hợp, khái quát hoá kiến thức
3 Thái độ:
Yêu thích môn học và có ý thức trong việc học tập
II/ Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Tranh vẽ sơ đồ hình: 30.1 -> 30.3
2 Học sinh:
- Đọc bài %I khi đến lớp
- Trả lời các câu hỏi cuối bài và các câu hỏi lệnh trong SGK
III/ Tiến trỡnh bài học:
1
2 Kiểm tra:
- Điện thế hoạt động là gì? Trình bày cơ chế hình thành điện thế hoạt động?
- Xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh có bao mielin và không có bao mielin có giống nhau không?
2 Bài mới:
Trang 2Xung thần kinh lan truyền theo chiều dọc của sợi trục thần kinh, đến đầu tận cùng của TBTK là xináp thì xung TK có tiếp tục lan truyền không?
xináp thực hiện ra sao?
3
GV nờu
GV treo tranh vẽ hình 30.1 trong SGK Giới thiệu
tranh vẽ: Chỉ ra các loại TB trên tranh
Yêu cầu HS quan sát tranh vẽ, chú ý đến vị trí của xi
náp Và trả lời câu hỏi:
- Xináp là gì? Có thể tìm thấy xináp ở những vị trí nào
trong cơ thể?
- Chức năng của xináp là gì?
I KHÁI NIỆM XINÁP
Xinỏp là kinh kinh
Trang 3Yờu 8 HS # 0A "
- Xináp là diện tiếp xúc giữa TB TK – TB TK, hoặc
giữa TBTK với các TB khác (TB cơ, tuyến )
- Truyền xung thần kinh từ TB TK này sang TB TK
hoặc TB khác
phù hợp với chức năng dẫn truyền xung thần kinh?
phổ biến ở động vật là xináp hoá học Chúng ta
nghiên cứu kỹ về cấu tạo của xináp hoá học
GV treo tranh vẽ hình 30.2 yêu cầu học sinh quan sát
tranh vẽ, chú ý đến các bộ phận của xináp, kết hợp
đọc thông tin SGK và trả lời:
- Mô tả lại cấu tạo của xináp theo hình vẽ?
Yờu 8 HS # 0A "
* Cấu tạo:
- Chuỳ xináp chứa ti thể, bóng chứa chất trung gian
hoá học
- Màng %I xináp
- Khe xináp
- Màng sau xináp có các thụ thể
- Tại sao ở chuỳ xináp lại có nhiều Ti thể?
Ti thể là bào quan hô hấp, giải phóng năng *,9 quá
tình truyền tin qua xináp tiêu tốn NL Vì vậy cần có
II CẤU TẠO CỦA XINÁP
Cú 2 loEi xinỏp: xinỏp húa h/c và xinỏp i4n
1 Cấu tạo xinỏp húa học:
- Chựy xinỏp
xinỏp
- Khe xinỏp
- Màng sau xinỏp và
2 Đặc điểm:
- trung gian húa
-
đôpamin, serônin
Trang 4GV sung: Còn xináp điện trong cơ thể có cấu tạo
từ các kênh ion nối giữa 2 màng TB cạnh nhau nên
xung TK có thể lan truyền thẳng từ nơron này sang
nơron khác
- Xináp hoá học với cấu tạo như trên thì truyền tin
như thế nào?
Ph ần III QUÁ TRèNH TRUYỀN TIN QUA XINÁP
- Thông tin truyền qua xináp có bản chất là gì?
- Đó là dòng điện tĩnh hay điện động?
Thông tin truyền qua xináp là XTK Bản chất là các
xung điện
- Đó là sự lan truyền của dòng điện động
Hãy nghiên cứu hình vẽ 30.3 trong SGK kết hợp đọc
thông tin trong sách và thực hiện yêu cầu:
- Mô tả quá trình truyền tin qua xináp theo tranh vẽ?
+ XTK đến làm Ca2+ đi vào trong chuỳ xináp
+ Ca2+ vào làm bóng chứa axêtincôlin gắn vào màng
%I và vỡ ra, giải phóng axêtincôlin vào khe xináp
+ Axêtincôlin gắn vào thụ thể trên màng sau và làm
xuất hiện điện thế hoạt động lan truyền đi tiếp
III QUÁ TRèNH TRUYỀN TIN QUA XINÁP
Quỏ trỡnh truyOn tin qua xinỏp gHm 3 giai oEn:
- Xung xinỏp làm Ca2+ vào trong chựy xinỏp
- Ca2+ làm cho cỏc búng trung gian húa
và khe xinỏp
-
Trang 5
GV
- Xung TK có lan truyền theo hướng ngược lại không? Tại sao? (từ màng sau xináp -> khe xináp -> màng trước xinap -> chuỳ xináp)
- Không, vì ở màng sau không có các bóng xináp chứa chất trung gian hoá học nên XTK chỉ truyền theo một chiều
- Xung điện truyền qua khe xináp được là nhờ thành phần nào của xináp? thành phần đó có ở màng sau không?
- Tại sao các chất trung gian hoá học không bị ứ đọng lại ở màng sau xináp?
- Sau khi XTK lan truyền đi tiếp thì (E)
Axêtincôlinestêraza có ở màng sau sẽ thuỷ phân
axêtincôlin thành axêtat và côlin Hai chất này trở lại màng %I 9 vào chuỳ xináp và tái tổng hợp thành axêtincôlin chứa trong các bóng xináp
- Tại sao thông tin truyền qua xináp chỉ theo một chiều?
- Vì phia màng sau không có chất trung gian hoá học
để đi về phía màng %I và ở màng sau không có thụ thể tiếp nhận chất trung gian hoá học
- Chất trung gian hoá học có vai trò gì trong truyền tin qua xináp?
- Chất trung gian hoá học có vai trò truyền tin qua khe xináp, làm thay đổi tính thấm ở màng sau xináp và làm xuất hiện XTK lan truyền đi tiếp Enzim Axetincolinesteraza có ở màng sau thuỷ phân axêtincôlin thành thành axêtat và côlin Hai chất này quay trở lại màng %I 9 đi vào chuỳ xináp và tái tổng hợp thành axetincôlin chứa trong các bóng xináp
GV bổ sung thêm một số kiến thức liên quan
Trang 6- Khoanh tròn vào câu đúng về xináp:
a Tất cả các xináp đều có chứa chất trung gian hoá học là axetincôlin
b Tốc độ truyền tin qua xináp hoá học chậm hơn so với tốc độ lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh không có bao mielin
c Xináp là diện tiếp xúc của các TB cạnh nhau
d Truyền tin qua xináp hoá học có thể không cần chất trung gian hoá học
Cõu 1: Thụng tin
chựy xinap
C Xung
D +Z khe xinap vào trong t bào xu t hi4n 4n th hoEt -ng L màng sau
Cõu 2: Trong
A Ca2+ B Mg2+ C K+ D Na+
Cõu 3: Trong xinỏp húa
A Màng sau xinỏp B Màng # xinỏp C Chựy xinỏp D Khe xinỏp
Cõu 4: Trong xinỏp húa
A Chựy xinỏp B Trờn màng # xinỏp C Khe xinỏp D.Trờn màng sau xinỏp
Cõu 5: Trong
A I phõn Y B S+ Y và tỏi phõn Y C Tỏi phõn Y D S+ Y
Cõu 6: Sau khi
D.Sờrin và Cụlin
Cõu 7:
kinh trờn !" TK khụng cú bao miờlin là:
A
5 Dặn dũ:
-
-
Nhận xột sau giờ dạy
... gian hố học- Chất trung gian hố học có vai trị truyền tin qua xináp?
- Chất trung gian hố học có vai trị truyền tin qua khe xináp, làm thay đổi tính thấm màng sau xináp làm... cấu tạo truyền tin
như nào?
Ph ần III QUÁ TRèNH TRUYỀN TIN QUA XINÁP
- Thông tin truyền qua xináp có chất gì?
- Đó dịng... tạo:
- Chuỳ xináp chứa ti thể, bóng chứa chất trung gian
hoá học
- Màng %I xináp
- Khe xináp
- Màng sau xináp có thụ thể
- Tại chuỳ xináp lại có