Giáo trình học tiếng và chữ Thái cổ

Giáo trình học tiếng và chữ Thái cæ - Mường Lò – Nghĩa Lộ - Yên Bái.. naD ooc PưI ôt ưx ôcc Bµi 1.[r]

Chủ đề 1

Hệ thống chữ cáI, âm, vần và chữ số

Pứng tô sư cốc, pứng mai, ép pọng, tô mả

PưI ụt ưx ụcc PưI maD eob PoI ụt ma

Phần I – Hệ thống chữ cái

Nai ók pứng tô sư cốc

naD ooc PưI ụt ưx ụcc

Bài 1 <3 tiết> Bái nừng

BaD s

1 Bảng chữ cái:

Số

tt

Đối chiếu với

chữ quốc ngữ Tổ thấp Tổ cao Tổ thấp Tổ cao

CúM Fm

bó đét $b eđđ dãi nắng

bấu hế thuổm cỏ b ờH w@M $c chưa toại nguyện

muồn ók dók M@N ooc $D vui lâng lâng

3.1 Gạch chân những từ đã học:

Phôn há cốp o têm tồng

ụqN ha ụcp $o ờtM ụTI Mưa rào ếch kêu đầy đồng

Múa xôm bók mặn khay đón têm pú

M@ x@N boc Mắ ạk đoN ờtN Pu Mùa xuân hoa mận nở trắng rừng

Bók lụ pên cốnk

áik pay ca đau lế

Cốnk pò hày mè ná bo phôn dón đét

f $P ạH eM Na $b ụqN DoN eđđ Người nông dân dầm mưa, dãi nắng

3.2 Điền những từ đã học vào chỗ trống

- ăn đụng nhau (kin o

căn)

c#N $o cắ

- Mỏ than (bó thán)

$b waN

- Đỡ đạn ( bo đạn)

$b ĐaN

- Chum rượu (búk lảu)

- Ngày tết vui quá

Mự chiêng muôn hềnh

ưM zớI M@N ờHI

- ở Quảng Ninh có

Dú Quảng Ninh mík

du cõI n#I #M

- này ngon quá

Lop6.net

$B ól nị chẹp hềnh

#N eZb ờHI

- Bài tập về nhà : Viết lại các chữ cái và các từ đã học

1 Bảng chữ cái

Số

tt Đối chiếu với chữ quốc ngữ Tổ thấp Tổ cao Tổ thấp Tổ cao

2.Từ mới Quámk máư CVaM Fm

dáng hảư căn daI Fh cS nhường cho nhau

2 Luyện tập

3.1, Gạch chân những từ đã học

Tiếng và chữ Thái ý nghĩa

- Co mạy nị pơ púk

$c ạM #N ơP puc - Cái cây này mới trồng

- Co ỏ vạy san coóng khẩu

$c $o ạV xaN coI ứka - Cây sậy để đan coóng khẩu

- Co quẩy nị nháư hềnh

$c c@D #N ựy ờHI - Cây chuối này to quá

- Co khẩu nị chuốp bổng lẹo

$c ók #N z@b ụbI eLV - Cây lúa này bị sâu rồi

- Nao hềnh

3.2, Điền những từ thích hợp vào chỗ trống

Những từ cho trước Điền vào chỗ trống

Cây mía (co ỏi) $c ooD

Cây cọ (co cọk) $c $C

Rình mò (do) $d

Gà dò (cáy dò) ạc $D

- ………ngọt quá

……… van hềnh

……… vaN ờHI

- ………này cao thật

……… nị sung tẹ

……….N xuI eT

- Kẻ gian hay………… người

Cốnk hại……… cốnk

f HaD ……… f

- Đàn ………này đẹp quá

Pứng……… nị chắn hềnh

PưI ……… #N Zắ ờHI

Lop6.net

Bài 3 (3 tiết) Bái sam - BaD xaM

1 Bảng chữ cái

Số

tt Đối chiếu với chữ quốc ngữ Tổ thấp Tổ cao Tổ thấp Tổ cao

2 Từ mới Quámk máư – CúM Fm

khi

đứa trẻ ra đời

2 Luyện tập ép năm

3.1, Gạch chân những từ đã học

Tiếng và chữ Thái ý nghĩa

- áik púk khẩu chậu qúa

OaD puc ók óZ Cú

- Anh trồng lúa sớm à ?

- Khẩu đí chậu nị lẩy lai khẩu

ók #Đ óZ #N ạđ loD ók - Giống ngô sớm này năng xuất cao

- Ăn nị lỏ xên đông khong phủ táy

oắ #N $l ờxN ụđI koI qu ạT - Đây là lễ cúng rừng của người Thái

- Ăn nị lỏ hỏng hóng khong phủ táy

đăm

oắ #N $l hoI hoI koI qu ạT đặ

- Đây là gian thờ của người Thái đen

- Pá mạy nị pớ púk

pa ạM #N ơP puc - Rừng cây này mới trồng

3.2, Điền từ thích hợp vào chỗ trống

Các từ cho trước: Điền từ:

Bễ lò rèn (đók súp) $Đ xub

Rạch nước (hong nặm) HoI Nặ

Cùng họ (họ điêu) $H ớđV

Cám lợn (hắmk mu) Hặ mu

- này của ai?

……… koI ựq ……… khong phaư

- ……… này mới đào

……… ơP kuđ ……… pớ khút

- Đây là anh em .với tôi

oắ #N $l #P NoI koD ăn nị nỏ pi nọng khỏi

- Chị đang nấu à ?

í đang tổm á ?

- Bài tập về nhà : Viết lại các chữ cái và các từ đã học

Bài 4 (3 tiết) Bái sí – BaD $x

Lop6.net

1 B¶ng ch÷ c¸i:

Sè

tt §èi chiÕu víi ch÷ quèc ng÷ Tæ thÊp Tæ cao Tæ thÊp Tæ cao

2 Tõ míi: Qu¸mk m¸­ – CóM Fm

mặc lôn MAc ụlN say đắm

3 Luyện tập

3.1 Gạch chân những từ đã học

Tiếng và chữ Thái ý nghĩa

- Lai cốnk xé chắng muồn

laD f eX zAI M@N - Nhiều người xoè mới vui

- Lé li nớ nặm lạo pay láy

eL #đ ơN Nặ Lõ ạp ạL - Cẩn thận kẻo nước cuốn trôi

- Dệt néo nặn mèn lỏ

ờDđ eNV Nắ eMN $l

- Làm thế nào là đúng rồi

- Piến căn dệt khỏi nưới

ớpN cắ ờDđ koD ứnD - Đổi nhau làm cho đỡ mệt

- Mự nị phạ lốm luông hềnh

ưM #N Qa ụLM l@I ờHI - Hôm nay gió to quá

- Khảng cón dệt tòi hún tô luống

kaI CoN ờDđ ToD huN ụt L@I - Quả còn làm theo hình con rồng

3.2 Điền từ thích hợp vào chỗ trống

* Các từ cho trước: * Điền từ:

Cái nồi ( luông mỏ)

l@I $m

Con lợn (tô mu)

ụt mu

Về nhà (mứa hướn)

ứM ứHN

Hôm qua (mự ngoá)

ưM Iú

Hy sinh thân mình (láy mò)

ạL $M

- Anh lấy ………giúp

- ……….này chóng lớn quá

#N ựy Vắ ờHI

……… nị nháư văn hềnh

- Anh đã ……….chưa?

OaD Ma ób ờH

áik má ………bấu hế

- ………chị có họp không?

#o ạp Hob ób ờH

í pay họp bấu hế

- Các liệt sỹ đã ……… vì dân vì nước

ưPI ớLđ #x ụP ờdN ụP ứNI Lop6.net

Pứng liệt sỹ……… Pộ dên pộ mướng

4 Bài tập về nhà:

Viết các chữ cái và các từ đã học

1 Bảng chữ cái:

Số

tt Đối chiếu với Chữ quốc ngữ Tổ thấp Tổ cao Tổ thấp Tổ cao

Niếu chuấn nớV Z@N đi đầu, gương mẫu

Pỉn khửn p#N kưN Lật lên

3 Luyện tập

3.1 Gạch chân những từ đã học

Tiếng và chữ Thái ý nghĩa

- Lan nọi nả ta saư ính

laN NoD na ta ựx #oI

- Cháu bé mặt mũi sáng sủa quá

- Pò mè má no nả bấu hế

$P eM Ma $n na ứba ờH - Bà con đến đủ mặt chưa ạ?

- Khẩu máư niêu hềnh

ók ựm nớV ờHI - Cơm mới dẻo quá!

- Mự nị nao cứm hềnh

ưM #N nõ CưN ờHI - Hôm nay rét buốt quá !

- áik pầng lấng chớ niếu chuấn pay

cón

OaD ơpI ơLI ơZ ớnV Z@N ạp coN

- Anh Pầng luôn đi đầu gương mẫu

- Au mák tênh nặn

óo mac ờTI Nắ - Lấy quả ở trên ấy!

- Lan nọi nón đôn đi

laN NoD NoN ụđN #đ - Cháu bé ngủ say quá!

3.2 Điền từ thích hợp vào chỗ trống

- Ruộng tốt (ná chằn) Na Zắ

- Ruộng chũng (ná lọng) Na LoI

- Cùng nhau (pọm căn) PoM cắ

- Ruộng bằng phẳng (ná piêng) Na

- Thửa ………quá!

ựH ờHI Hàư ………hềnh

- Đây là ……… của tôi

oắ#c koI koD Lop6.net

PớI

- Bữa ăn ( pựak kin) ứP c#N ăn nị khong khỏi - đi chơi tết nhé !

ạp o#N zớI $N

……….pay ỉn chiêng nọ

- Thửa ………quá!

ựH ờHI Hàư ………hềnh

- Đến ……rồi ngồi luôn cho vui Hođ du #n c#N M@N Họt ………… dú nỉ kin muồn

4 Bài tập về nhà

Viết lại chữ cái và từ đã học

Bài 6 <3 tiết> Bái hốc BaD ụhc

1 Bảng chữ cái:

Số

tt

Đối chiếu với

Chữ quốc ngữ Tổ thấp Tổ cao Tổ thấp Tổ cao

Xính chừ x#I ưZ Họ tên

3 Bài tập Bái ép dệt – BaD eob ờDđ

3.1 Gạch chân những từ đã học:

- ải lúng hảư lan xo

oaD LuI ựh laN $x

- Bác cho cháu xin!

- Lan mík sỉn xửa chằn hềnh

laN #M ứx Zắ ờHI - Cháu có váy áo đẹp thế!

- Xín căn hứk chắng toi càn lảy

#xN cắ ưH zAI ToD cắ ạđ - Tin nhau thì mới cộng tác được

- Thự lấng chớ xọ xáo sủ giống ăn máư

wưc ơLI ơZ koc xõ oắ ựm - Phải luôn tìm tòi áp dụng cái mới

- Lan sính chừ săng

- Háu pọm xô vánk lồng liến

óH PoM ụx VaN ụLI ớLN - Ta cùng nhau trao đổi thống nhất

- Phôn hua pi ná chằn kheo xíu Lop6.net - Mưa xuân lúa lên xanh biếc

ụqN h@ #p Na Zắ ớkV X#V

3.2 Điền những từ đã học vào chỗ trống

* Những từ cho trước: *Điền từ

- Có thừa : (mík xứak) #M ứX

- Như nhau : (sướngk căn)

ứXI cắ

- Vỗ tay : (tốp mứk) ụtp ưM

- Thay mặt : (tang nả) taI

na

- Thêm: (tén) eTN

- Dậy sớm: (tứn chậu) tưN

óZ

- Bây giờ nhiều gia đình

………ăn

ạK #N laD ứHM c#N Kháy nị mík ……… kin

- Dân tộc nào cũng ……….cả thôi

ứZ f ự đ $C ụwD Chựa cốnk đaư ……… căn

- ……… đi học kẻo muộn cháu ơi!

ạp eob Vắ ób ưH

………pay ép vắn bấu hư

- Đây là điệu xoà vòng tròn…………

oắ #N l$ eX VoI ooM LoM

ăn nị lọ xé vóng ỏm lọm

- anh em tôi xin hứa ! #P NoI koD $x zaV eHN

………pì nọng khỏi so chao

- Ta làm ………một lúc đã

óH ờDt NoD s ựm Háu dệt ……… nọi nừng máư

4 Bài tập về nhà

Viết lại các từ, câu đã học

Bài 7 <3 tiết> Bái chết – BaD ờzđ

1 Bảng chữ cái:

Số

tt Đối chiếu với Chữ quốc ngữ Tổ thấp Tổ cao Tổ thấp Tổ cao

2 Tõ míi Qu¸mk m¸­ – CóM Fm

phÝt näi tái lai Q#đ NoD toD laD bÐ xÐ ra to

D¹ vËu Dac ãV khã t¶<khã nãi>

3 Bµi tËp B¸i Ðp dÖt – BaD eob êDđ

Lop6.net

3.1 Gạch chân những từ đã học:

- Phạ phôn luông hềnh

Qa ụqN l@I ờHI - Trời mưa to quá!

- Dệt néo nặn phít

ờDt eNV NS q#đ - Làm thế là sai đấy!

- mạk ướt phết hềnh

- phảy dom lọ đi xứak

ạq doM $l #đ ứX

- Tiết kiệm là quốc sách!

- mư nị phạ chằn hềnh

ưN #N Qa ZS ờHI

- Hôm nay trời đẹp quá!

- phưn phák nị na hềnh

qưN Qa #N na ờHI

- Cái chăn này dày quá!

- nặm phột lẹo

Nặ ụQđ eTV

- Nước sôi rồi !

3.2 Điền những từ đã học vào chỗ trống

- Lửa cháy: pháy mảy ạQ ạm

- Giao khoán: phắt phán qAđ qaN

- Trao đổi: váy ván ạV VaN

- Nhanh: vắnk VS

- Ăn nói: pák vậu pac ứVa

- Đốt nương đừng để rừng

$Z ạH Ya ự h pa Chọ hày nhá hảư pák

- kết quả mới cao LaI #đ zAI xI .láng đi chắng sung

- Ta cho thống nhất nhé

Fh ự h ụLI ớLN Hảư hảư lồng liên

- Chị cấy thật

#o đJ ờHI

í đăm hềnh

- Em khéo thế NoI ZaI ờHI Noọng muồn hềnh NoI MoN ờHI

4 Bài tập về nhà

Viết lại các từ, câu đã học

Bài 8 <3 tiết> Bái pét – BaD epđ

1 Bảng chữ cái:

Số

tt Đối chiếu với Chữ quốc ngữ Tổ thấp Tổ cao Tổ thấp Tổ cao

2 Từ mới Quámk máư – CúM Fm

Lop6.net

Lụk khươi Lcu ứkD Con rể

3 Bài tập Bái ép dệt – BaD eob ờDđ

3.1 Gạch chân những từ đã học:

- Cho pháy am khẩu í

$z ạQ oaM ók #o - Nhóm lửa nấu cơm thôi

- Cốnk chạn phaư cọ chắngk

f ZaM Fq $C ZAI

- Người lười ai cũng ghét

- ải dúng dú chăm nỉ bấu

oaD LuI du zặ #N ób - Bác có ở gần đây không ?

- mự nị pay chóm pạư

ưM #N ạp zoM FP - Hôm nay đi dạm ngõ

- Chóng hánh chắng dệt đi lảy

zoI eHI zAI ờdt #đ ạđ - Cố gắng mới làm tốt được

- Phủ báo nị chằn cháik hềnh

qu bõ #N ZS ZaD ờHI

- Thanh niên đẹp trai quá

3.2 Điền những từ đã học vào chỗ trống

- Vừa phải: chọp chầng Zob ơZI

- Khoẻ khoắn: chọng hánh ZoI eHI

- Bếp lửa: chík pháy #z ạQ

- ruột thịt: chăm chặn z ặ ZS

- con rể: lụk khươi Luc ứkD

- Bón bấy nhiêu phân là baN $T ự đ kuN

Bán tò đaư khún

- Làm được ăn được mới Edđ ạđ c#N ạđ zAI

Dệt lảy kin lẩy chắng

- Nhà người Thái cổ có 2

ứHN qu@T et laD #M xoI Hướn phủ táy té lai mík song

- Anh em thương yêu nhau

#P NoI HAc ứxI cS Pì noọng hặc sương căn

- Đây là của tôi

qu #N koI koD Phủ nị khong khỏi

4 Bài tập về nhà

Viết lại các từ, câu đã học

Bài 9 <3 tiết> Bái cẩu – BaD óc

1 Bảng chữ cái:

Số

tt Đối chiếu với Chữ quốc ngữ Tổ thấp Tổ cao Tổ thấp Tổ cao

Lop6.net

Thả căn wa cS Chờ nhau

Thàng mạy te WaI ạM et Chặt cành tre

Nhằm thứ nam Yặ wưc naM Dẵm phải gai

3 Bài tập Bái ép dệt – BaD eob ờDđ

3.1 Gạch chân những từ đã học:

- Thú nị may te dệt

w u #N ạM et ờDt - Đũa này làm bằng tre

- ải lúng kin ténk thuổi khẩu

oaD LuI c#N eTN w@D ók - Bác ăn thêm bát cơm nữa

- ải lậc cậc tý thang pên phén đin Tây

Bắc

oaD ơLc ứCc #t waI ờpN eqN đ#N ạt bAc

- Aỉ Lậc Cậc khai phá nên xứ Tây Bắc

- áik hảư tham

oaD ựh laM waM - Anh cho hỏi thăm

- áik pay thày ná cỏ

OaD ạp ạw Na $c - Anh đi cày ruộng à ?

- Tây Bắc mík lai thẳm đán chằn

ạt b$c #M laD wJ đaN Zắ - Tây Bắc có nhiều hang đá đẹp

3.2 Điền những từ đã học vào chỗ trống

- Chờ nhau: thả căn wa cS

- Nước ngập: nặm thuổm Nặ w@M

- Tươi cười: nhủm hua yuM h@

- Khâu áo: nhịp xửa Y#p ứx

- cùng đi họp nhé

pọm pay họp nớ PoM ạp Hop ơN

- Năm nay nhiều quá

Pi nị lai hềnh #p #N laD ờHI

- Có gì mà thế?

Mík vịa săng chắng cận lế? #M ớVc xAI zAI ơCN ờL

- Chị cho cháu à?

í hảư lan quá

#o Fh laN Cú

4 Bài tập về nhà

Viết lại các từ, câu đã học

Bài 10 <3 tiết> Bái síp – BaD x#p

1 Bảng chữ cái:

Số

tt Đối chiếu với Chữ quốc ngữ Tổ thấp Tổ cao Tổ thấp Tổ cao

Lop6.net