Giải quyết vấn đề Tác phẩm văn học dùng để chỉ một công trình nghệ thuật ngôn từ mµ do mét c¸ nh©n hoÆc mét tËp thÓ s¸ng t¹o ra nh»m thÓ hiÖn cuéc sèng con người, biểu hiện tâm tư tình c[r]
Trang 1Hình ảnh Cậu Vàng trong tác phẩm " Lão Hạc "
của nhà văn Nam Cao
I Đặt vấn đề
Trong THCS nói chung và # trình Ngữ văn lớp 8 nói
riêng, nhà văn Nam Cao có một ví trí quan trọng bởi những đóng góp của
ông cho dòng văn học hiện thực phê 6 & cách mạng ,trong mỗi
truyện ngắn của ông,không có những xung đột gay gắt,chỉ xoay quanh
cuộc sống bình của những " nông dân nghèo,các nhân vật
trong truyện không nhiều Xoay quanh mỗi câu chuyện ,mỗi nhân vật, nhà
văn Nam Cao muốn gửi tới " đọc những triết lí sâu xa ở đời Có lẽ
trong mỗi tác phẩm " ta chỉ nhớ đến những nhân vật có tên tuổi
Chí Phèo, Năm Thọ,Binh Chức, Lão Hạc mà quên đi hình ảnh con vật
trong tác phẩm cũng là nhân vật Trong số đó có hình ảnh Cậu Vàng , một
nhân vật có số phận trở thành một ám ảnh nghệ thuật.Chính vì lẽ đó , tôi
muốn 0 ra ý kiến của mình bàn về hình ảnh Cậu Vàng trong tác phẩm "
Lão Hạc ".
II Giải quyết vấn đề
Tác phẩm văn học dùng để chỉ một công trình nghệ thuật ngôn từ
mà do một cá nhân hoặc một tập thể sáng tạo ra nhằm thể hiện cuộc sống
con ") biểu hiện tâm tình cảm , thái độ của chủ thể & thực tại
bằng hình U6 phẩm văn học có thể 0 U tồn tại 2 &" nhiều hình
thức khác nhau, có thể văn vần hoặc văn xuôi có độ dài khác nhau, 0 U
sáng tác ở nhiều thể loại khác nhau tự sự, trữ tình, kịch.Tác phẩm văn
học là một chỉnh thể bao gồm nhiều yếu tố tạo thành, nó ràng buộc lẫn
nhau, móc xích với nhau,Trong mỗi tác phẩm bao giờ cũng thể hiện ý
nghĩa nhất định.Để đạt 0 U điều đó phải nói đến tài năng sáng tạo nghệ
thuật của nhà văn, đặc biệt là cách xây dựng nhân vật
Nhân vật văn học là một đơn vị nghệ thuật mang tính chất & lệ (
nghĩa là " ta không miêu tả nhân vật một cách toàn vẹn trong thực
Trang 2tế) Nhà văn sáng tạo ra nhân vật nhằm mục đích nhất định.Vì thế mỗi loại
hình nhân vật giữ vai trò quan trọng trong tác phẩm.Nhân vật chính là
nhân vật trung tâm trong việc thực hiện đề tài chủ đề , / của tác
phẩm, đóng vai trò chủ chốt trong việc hình thành và phát triển cốt truyện Trong tác phẩm " Lão Hạc" , nhân vật trung tâm: Lão Hạc, ông Giáo Còn
nhân vật phụ giữ một vị trí thứ yếu so với nhân vật chính, loại nhân vật này
0 U tác giả 0 ra nhằm phụ trợ , bổ sung cho nhân vật chính Cậu vàng
trong tác phẩm " Lão Hạc" là một nhân vật phụ có vai trò quan trong góp
phần thể hiện rõ số phận của nhân vật Lão Hạc
Nhân vật phụ trong tác phẩm có thể là con " có thể là
con vật không 0 U miêu tả cụ thể về ngoại hình,không 0 U nói rõ về tính
cách, mà có thể rất trầm lặng hoặc thoáng qua Cậu Vàng trong tác phẩm "
Lão Hạc" là một trong những nhân vật E6 nhân vật này có ví
trí quan trọng trong tác phẩm
Hình ảnh Cậu Vàng trong tác phẩm " Lão Hạc " là một nhân vật
có số phận trở thành một ảm ảnh nghệ thuật Sự hiện diện của Cậu Vàng
trong tác phẩm không phải là vật nuôi bình mà là " bạn thân
thiết, là cái bóng đứa con trai của lão; và cũng là kĩ niệm , là khát vọng của
Lão về sự đoàn tụ với đứa con tha # cầu thực Cậu vàng là nguồn an
ủi duy nhất của Lão
Không phải ngẫu nhiên Lão chăm bẵm, trút hết cả tình yêu
# chân thành nhất của mình cho Cậu Vàng Bởi lúc này đây Cậu
Vàng là " bạn", " con trẻ" ," chú bé", là đứa con cầu tự duy nhất hiện hữu
có thể lắng nghe, chia sẽ những niềm vui nỗi buồn của Lão trong cuộc
sống ngày
Có thể khẳng định số phận của Cậu vàng gắn với số phận của Lão
Hạc Qua Cậu vàng , nhà văn Nam Cao giúp chúng ta hình dung 0 U tấn
bi kịch xót xa, đáng #) tội nghiệp của Lão Hạc nói riêng và "
nông dân Việt Nam & cách mạng tháng tám nói chung Đó là tấn bi
kịch giữa một tình # cao cả, lòng thánh thiện của con " và một
bên là hoàn cảnh nghiệt ngã ( nghèo túng) đã xô đẩy con " ta vào con
0 tội lỗi : " đánh lừa một con chó " nỡ tâm lừa nó Nếu không có
hoàn cảnh trớ trêu , éo le thế thì làm sao Lão Hạc phải rơi vào con
0 tội lỗi? Tội lỗi lớn đã khiến Lão Hạc sống trong sự cắn rứt % #
tâm, sống trong tâm trạng mặc cảm của " phạm tội, đối mặt với tòa án
% # tâm truy xét đến tận cùng
Không phải ngẫu nhiên , ngay từ đầu câu chuyện tác giả cho
Lão Hạc đối thoại với ông giáo trong không khí trầm mặc, nặng lòng suy
: " Có lẽ tôi bán con chó đấy ông Giáo ạ!" Thông điệp ở đây không
Trang 3chỉ là đơn thuần sự việc bán chó mà còn là giọng nói nghẹn ngào xuất
phát từ nỗi lòng suy , day dứt , băn khoăn & một việc làm hệ trọng
mà Lão thăm dò ông Giáo Câu nói: " Có lẽ tôi bán chó đấy ông Giáo ạ!
" , câu ấy ông Giáo nghe " đã nhàm rồi" nên dửng 2 & sự băn
khoăn quá thế của Lão Hạc
" Con chó là của cháu nó mua đấy chứ ! Nó mua về nuôi
định đến lúc cưới vợ thì giết thịt " Với câu nói đó của Lão , " đọc
hình dung 0 U con chó chính là vật kí thác những nỗi niềm , là chút hi
vọng cuối cung của Lão Hạc, là giá đỡ tinh thần của Lão trong những
tháng ngày mòn mỏi , cô độc Lão đã có những cử chỉ , hành động đối xử
với con chó con " " bắt râu", " đem nó ra tắm ao", Cho nó ăn
cơm trong một cái bếp nhà giàu rồi chửi yêu dỗ dành, an ủi nó ,trò
chuyện với nó " @6666 rồi Lão phải đối mặt với ốm đau ,
bệnh tật , bão lũ, đói khát Cuộc sống mỗi ngày xuống dốc Hoa lợi của
khu 0 U bao nhiêu, lão dành dụm chờ con trai về Và " tính ra Cậu
Vàng ấy cũng ăn khỏe hơn tôi có phải hoài không?" phải chăng đó
là một phần nguyên nhân khiến Lão Hạc bán Cậu Vàng?
bán Cậu Vàng rồi Lão Hạc sống tron g sự cắn rứt % #
tâm:" Lão cố làm ra vẻ vui vẻ Nhưng trông lão cười như mếu và đôi
mắt lão ừng ựng nước , tôi muốn ôm choàng lấy lão mà òa lên khóc
".Đây là đoạn văn tác giả miêu tả rất hay về nỗi đau khổ của Lão Hạc sau
khi bán chó Cảm thức về ăn ở tệ bạc , nhẫn tâm, vò xé tâm can Lão
vậy tấn bi kịch của lão Hạc là tấn bi kịch nội tâm
Trong truyện ngắn " Lão Hạc" , ngoài hình ảnh Cậu Vàng còn có
hình ảnh chó với ý nghĩa chỉ danh từ chung " chó " - đó là con chó bị
đánh bã.Cái chết của nó bắt nguồn từ nguyên nhân sâu xa là sự tha hóa
của con " mà Binh là một mẫu Nhà văn Nam Cao đã mở rộng biên
độ hình ảnh giúp " đọc thấy 0 U sự đối lập giữa " và sự vật Sự
đối lập này gieo vào " đọc về nỗi cay đắng của một kiếp " Điều
này cô đặc ở đoạn đối thoại giữa ông Giáo và Lão Hạc:
" Lão chua chát bảo:
- Ông Giáo nói phải! Kiếp con chó là kiếp khổ thì ta hóa kiếp
cho nó để nó làm kiếp người, may ra nó sung sướng hơn một chút
kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn !
- Kiếp ai cũng thế thôi cụ ạ ! Cụ tưởng tôi sướng hơn chăng?
- Thế thì không biết nếu kiếp người cũng khổ nốt thì ta nên làm
kiếp gì cho thật sướng?"
Không biết làm kiếp gì cho > & đó là câu hỏi đạt ra cho biết bao
" tất cả đều rơi vào bề tắc Ăng ghen trong tác phẩm " Tác
Trang 4động của lao động trong chuyển biến từ vượn sang người " đã kiến giải
một cách thuyết phục về nguồn gốc loài " và quá trình tiến hóa từ
U thành " Còn trong tác phẩm " Lão Hạc" , nhà văn Nam Cao đã
phát hiện quá trình tha hóa từ " đến vật để rồi muốn tồn tại phải bán rẻ
% # tâm Binh , muốn giữ % # tâm thì con 0 duy nhất là
phải tự sát Lão Hạc
Mặt khác , Nam Cao còn đối lập giữa phần xác và phần hồn Cái
chết của Lão Hạc là cái chết thể xác ( Hai mắt long sòng sọc Lão tru tréo ,
bọt mép sùi ra , để cho tâm hồn " tảo sáng , bất tử.)
III Kết thúc vấn đề
Trong bất kì một tác phẩm nào cũng vậy, đành rằng nhân vật
chính giữ vai trò quan trọng cũng phải kể đến vai trò quan trọng của nhân vật phụ Nhân vật phụ chỉ là thoáng qua , không chủ chốt góp
làm nổi bật nhân vật chính, nội dung / tác phẩm Nhân vật phụ có
thể là con " cũng có thể là con vật Cậu Vàng Và đó cũng
chính là công trình sáng tạo của nhà văn Vì thế khi tìm hiểu chi tiết nghệ
thuật trong văn bản chúng ta nên quan tâm đến nhân vật phụ.Trải qua bao
thời gian, " đọc có lẽ " đọc không quên 0 U hình ảnh Cậu Vàng
trong tác phẩm " Lão Hạc"