Giáo viên : Để đáp ứng yêu cầu tìm hiểu sự việc, con người, câu chuyện của người nghe, người đọc đó là phương thức tự sù?. §äc vµ nghe truyÖn truyÒn thuyÕt Th¸nh Giãng em hiÓu ®îc nh÷[r]
Trang 1Ngày soạn: 17/8/2009
Ngày giảng:21/08/2009
Tiết 1, 2
Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh :
- Rèn kĩ năng cảm thụ văn học và kĩ năng chuẩn bị bài " # khi đến lớp
B Chuẩn bị:
- Gv: SGK, giáo án
- Hs: SGK, Vở ghi
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
1 ổn định lớp.
2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới.
* Hoạt động 1
thiết của việc chuẩn bị bài " # khi đến
lớp
- Gv: # dẫn bằng miệng để hs nắm
soạn bài " # khi đến lớp ở cả 3 phân
môn: Văn, Tiếng Việt, TLV
- Gv: D ý hs trả lời câu hỏi nào cần ghi
các câu hỏi đó cần tìm ý, tìm các chi tiết
trong văn bản
I 05/" dẫn soạn trên lí thuyết.
1/ Ghi đầu bài mới vào vở soạn.
2/ Lần ,-# làm theo y/c của các mục trong SGK.
- Đối với phần văn cần đọc T/p " #
từ 1 -> 2 lần để nắm rõ nội dung văn bản
+ Đọc chú thích
+ Trả lời các câu hỏi ở phần đọc hiểu văn bản
- Đối với phần Tiếng Việt và phần TLV Cần đọc kĩ nội dung bài Chú ý các câu hỏi ngay trong bài và trả lời các câu hỏi đó vào vở soạn
3/ Đọc phần ghi nhớ:
4/ Đọc và nghiên cứu #3, các bài tập ở phần luyện tâp.
Trang 2* Hoạt động 2
- Gv: Lấy một văn bản cụ thể để soạn
mẫu trên bảng # dẫn cụ thể cho học
sinh nắm rõ cách soạn để học sinh có thể
vận dụng vào những tiết học sau
theo các # '
+ Cho hs đọc văn bản tại lớp
+ Tìm hiểu chú thích
đọc - hiểu văn bản
- Gv % ý học sinh khi soạn bài không
cần ghi lại câu hỏi vào vở mà chỉ cần ghi
câu trả lời
- Hs: Đọc " # phần ghi nhớ
- Chú ý suy nghĩ " # y/c của phần
luyện tập
* Hoạt động 3
- Gv: Cho hs 1-> 3 bài cụ thể đẻ học sinh
thực hành luyện tập ngay trên lớp
+ Văn bản: Thánh Gióng
+ TLV: Tìm hiểu chung về văn tự sự
- Hs: Tự suy nghĩ tập soạn bài nghay trên
lớp
để các em biết cách soạn bài hoàn thiện
II 05/" dẫn hs soạn một bài cụ thể.
* Văn bản: "Con Rồng cháu Tiên"
a Ghi tên văn bản
b Tìm hiểu chú thích
c Trả lời các câu hỏi phần đọc - Hiểu văn bản
* Câu 1:
- Âu Cơ, Lạc Long Quân là thần + Lạc LOng Quân sức khoẻ vô địch,
có nhiều phép lạ
+ Âu Cơ xinh đẹp tuyệt trần
-> F 6 # # , F trên cạn
* Câu 2:
- Âu Cơ sinh ra bọc 100 trứng, nở thành 100 con
- Chia 50 con theo cha xuống biển, 50 con theo mẹ lên núi
Việt là con cháu vua Hùng
* Câu 3:
- Là những chi tiết không có thật
- Tô đậm tính chất kì lạ của nhân vật, thần kì hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi dân tộc
* Câu 4:
- Giải thích, suy tôn nguồn gốc cao quý, thiêng liêng của cộng đồng F Việt
- Đề cao nguồn gốc chung và thể hiện
ý nguyện đoàn kết, thống nhất của nhân dân ta ở mọi miền tổ quốc
d Tìm hiểu dội dung phần ghi nhớ.
e Luyện tập.
Trang 34 Củng cố:
- Gv hệ thống lại cho học sinh cách soạn bài
- Tập soạn bài để nắm vững cách soạn sao cho có hiệu quả cao
Trang 4Ngày soạn: 23/08/2009
Ngày giảng: 28/08/2009
Tiết 3, 4
Bài 1
A Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
văn của mình
- Rèn kĩ năng kể các tác phẩm đã học
- Hình thành cho học sinh lòng yêu thích môn văn, thích kể chuyện
B Chuẩn bị
- Gv: Giáo án, SGK
- Hs: SGK, vở ghi
C Tiến trình tổ chức các hoạy động dạy học.
1 ổn định lớp.
2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới.
- Gv: Khi ta kể lại cho F thân nghe
một vấn đề, một câu chuyện trong sách
báo ta cần có kĩ năng kể sao cuấn hut
F nghe (đọc)
? Có mấy cách kể chuyện ?
- Hs: Có 2 cách kể:
+ Kể nguyên bản
+ Kể sáng tạo (bằng lời văn của mình)
bản ?
- Hs: suy nghĩ trả lời
- Gv: Kể nguyên bản là kể lại nguyên
I Kể nguyên bản.
Trang 5văn câu, chữ sự vật, sự việc trong câu
? Em hãy nêu trình tự kể một câu
chuyện ?
-> Sự việc nào diễn ra " # kể " # ,
diễn ra sau kể sau
- Gv: lấy ví dụ bằng cách kể mẫu một
câu truyện đã học: Truyện Sơn Tinh,
Thuỷ Tinh
- Hs: lắng nghe, tập kể lại
- Hs: kể trên lớp
- Hs: khác nhận xét, bổ sung
- Gv: Nhận xét, kết luận (Chú ý nhận
xét về nội dung, hình thức, giọng kể, cách
kể)
-> Kể sáng tạo là kể bằng lời văn của
em
văn của em ?
- Hs: Suy nghĩ trả lời
* Trình tự kể:
- Có sự việc mở đầu, sự việc phát triển,
sự việc cao trào, sự việc kết thúc
* Luyện kể trên lớp.
1 Vua Hùng kén rể
2 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn
3 Vua Hùng ra điều kiện chọn rể
vợ, tức giận, dâng # đánh Sơn Tinh
6 Hai bên giao chiến hàng tháng trời, cuối cùng Thuỷ Tinh sức cùng lực kiệt
đành rút quân về
7 Hàng năm Thuỷ tinh lại dâng #
II Kể sáng tạo.
Trang 6- Gv: Khi kể cần bảo đảm đủ sự việc,
nhân vật theo hệ thống truyện từ đầu đến
không phải tuân thủ từng câu, từng chữ
trong truyện
- Gv: Kể mẫu truyện "Sơn Tinh, Thuỷ
Tinh"
- Hs tập kể
- Hs: khác nhận xét
- Gv: Nhận xét, bổ sung
4 Củng cố:
- Hệ thống lai kiến thức bài học: Có hai cách kể chuyện: Kể nguyên bản và kể sáng tạo
5
- Luyện kể những câu truyện đã học ở phần văn học dân g
Trang 7Ngày soạn: 07/09/2009
Ngày giảng :11/09/2009
Tiết 5, 6
Bài 2
A Mục tiêu cần đạt.
Giúp học sinh:
- Rèn kĩ năng giải nghĩa từ và biết sử dụng trong văn cảnh
- Có ý thức giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt
B Chuẩn bị.
- Gv: giáo án, SGK, Tài liệu tham khảo
- Hs: SGK, vở ghi
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
1 ổn định lớp.
2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới.
? Trong TV , đơn vị nào không phải
là đơn vị dùng để đặt câu ?
? Đơn vị nào dùng để tạo câu lớn hơn
từ ?
GV VD :
Năm học này, tôi đã trở thành cậu học
sinh lớp Sáu
? Xác định các tiếng và các từ có mặt
trong đoạn trích trên ?
- Gồm 12 tiếng
9 từ
? Tại sao các tiếng và các từ lại không
bằng nhau trong vd trên ?
I Ôn tập về từ
1 Lí thuyết
- Tiếng, chỉ là đơn vị dùng để cấu tạo nên từ
- Đó là những cụm từ ( kết hợp từ ), làm thành phần câu
- Có các từ gồm 1 tiếng, có các từ gồm
2 tiếng trở lên
- Tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ
- Từ đơn là từ do 1 tiếng tạo thành
- Từ phức là từ do 2 hoặc nhiều tiếng tạo thành
Trang 8? Vậy đơn vị cấu tạo của từ là gì ?
gì ?
? Từ do 2 hoặc nhiều tiếng tạo thành
gọi là gì ?
Bài tập : Xác định các từ có mặt
trong đoạn thơ sau :
“ Trời sinh ra " # nhất
Chỉ toàn là trẻ con
Trên trái đất trụi trần
Không dáng cây, ngọn cỏ
Chỉ toàn là bóng đêm
Không khí chỉ màu đen
Mắt trẻ con sáng lắm
Mặt trời mới nhô cao
Cho trẻ con nhìn rõ
Màu xanh bắt đầu cỏ
Màu xanh bắt đầu cây
Cây cao bằng gang tay
Lá cỏ bằng sợi tóc
Cái hoa bằng cái cúc
Màu đỏ làm ra hoa
him bấy giờ sinh ra
Cho trẻ nghe tiếng hót…”
? Có bao nhiêu từ phức ?
? Những từ phức nào có quan hệ với
nhau về nghĩa ?
? Từ phức do các tiếng có quan hệ về
? Những từ phức nào có quan hệ với
nhau về âm ?
? Từ phức do các tiếng có quan hệ với
?
? Để phân biệt từ láy hay từ ghép, ta
phải làm gì ?
- HS làm việc độc lập, suy nghĩ trả lời
- Xác định quan hệ giữa các tiếng trong
từ phức đó
- Gv 4 ra sơ đồ cấu tạo từ TV
- Trụi trần, trái đất, trẻ con, mặt trời, bóng đêm, màu sắc, màu xanh, màu đỏ, gang tay, sợi tóc, cái hoa, cái cúc
->Từ ghép ( ghép nghĩa )
- Không khí
-> Từ láy ( láy âm )
* Sơ đồ cấu tạo từ tiếng Việt :
Từ tiếng Việt
Từ đơn Từ phức ( từ 1 tiếng) (từ nhiều tiếng)
Trang 9- HS tìm những từ ghép 2 tiếng, trong đó
VD : dòng giống
- Do 1 tiếng chính có nghĩa và 1 tiếng
loại theo nghĩa tiếng phụ ( nghĩa phân
loại )I.
Bài tập 1 : Tìm các từ ghép đồng
nghĩa với: giống nòi , chăn nuôi
Bài tập 2 : Tìm các từ ghép theo kiểu
cấu tạo : thơm lừng ( thơm + x ), trắng
tinh (trắng + x )
? Nhận xét cấu tạo của các từ trên ?
Bài tập 3 : Trong các từ 6 # đây, từ
nào là từ ghép, từ nào là từ láy ?
Bao bọc, căn ##$ hỏi han, móc,
mai một, mải miết,sắm sửa, của cải,tính
tình, thút thít
? Hãy tìm những từ ghép Hán Việt có
yếu tố sĩ đứng sau ?
- Hs: thảo luận theo bàn (5 phút)
- Gv: Gọi đại diện lên trình bày
- Hs: khác nhận xét, bổ sung
- Gv: Nhận xét, kết luận
- Gv: D ý hs cách s/d những từ ghép
Hán Việt sao cho phù hợp
? Xác định từ Hán Việt trong hai câu
thơ sau ?
- Hs: lên bảng xác định
- Hs: khác nhận xét, bổ sung
- Gv: Nhận xét, kết luận
? Hãy xác định từ Hán Việt nào đã
- Gv: Chia lớp thành 2 nhóm
Từ Từ ghép láy (ghép (láy nghĩa) âm)
2 Bài tập
II.Từ (5C
Bài 1
sĩ, bác sĩ, chí sĩ, nghệ sĩ
Bài 2
"Lối c 4 xe ngựa hồn thu thảo,
(Bà Huyện Thanh Quan)
Bài 3
- Gác- đờ- bu, Ra - đi - ô, in - tơ- nét, phụ mẫu, phụ tử, huynh đệ
Trang 10- Hs: Thảo luận
- Đại diện mỗi nhóm lên bảng làm bài
- Hs: khác nhận xét, bổ sung
- Gv: Nhận xét, kết luận
- Gv: treo bảng phụ có nội dung bài
tập
? Hãy giải thích nghĩa của các từ : Cây,
đi, già theo cách 4 ra khái niệm ?
- Hs: Thảo luận theo bàn
- Đại diện lên bảng trình bày
- Gv: Nhận xét, kết luận
? Hãy tìm từ trái nghĩa với các từ sau ?
- Hs: làm bài độc lập
- Gv: Nhận xét: Dùng từ trái nghĩa
cũng là một trong những cách giải nghĩa
từ
? Hãy tìm 5 từ chỉ có một tiếng Và 5 từ
có từ 2 tiếng trở lên ?
- Hs: Làm bài độc lập
- Gv: Nhận xét bổ sung
- Gv: Đọc cho học sinh viết một đoạn
văn trong văn bản "Thánh Gióng"
Gác- đờ- bu, ra- đi- ô, in- tơ- nét
mẫu, phụ tử, huynh đệ
III Nghĩa của từ.
Bài 1
a Cây: Một loại thực vật có rễ, thân, cành, lá rõ rệt
VD: Cây , cây na, cây mít
b Đi: Là hoạt động rời chỗ bằng chân,
không đồng thời nhấc khỏi nặt đất
VD: Đi học, đi làm
c Già: Tính chất của sự vậtphát triển
đến giai đoạn cao hoặc giai đoạn cuối VD: Cau già, chuối già, F già
Bài 2
- Sáng sủa >< Tối tăm, am u
- NHẵn nhụi >< Sù sì, lởm chởm
IV Cấu tạo từ Tiếng Việt.
Bài 1
- Núi, sông, sách, vở, thuyền
Bài 2: Nghe - viết
4 Củng cố:
của từ
5
- Hs về nhà học kĩ phần lí thuyết
- Chuẩn bi bài mới
Trang 11
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 7 + 8:
Bài 3
A) Mục tiêu cần đạt
1 Giáo viên giúp học sinh nắm vững thế nào là văn bản tự sự ? Vai trò của
? Thế nào là nhân vật trong văn tự sự ? Đặc điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật trong tác phẩm tự sự Hai loại nhân vật chủ yếu : nhân vật chính và nhân vật phụ.
- Quan hệ giữa sự vật và nhân vật
2 Nhận diện văn bản tự sự trong các văn bản đã, đang, sắp học, ớc đầu tập viết, tập nói kiểu văn bản tự sự
-Tích hợp với phần văn ở văn bản ‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’ với phần tiếng việt
ở khái niệm : Nghĩa của từ
3 Kĩ năng nhận diện, phân loại nhân vật, tìm hiểu xâu chuỗi các sự việc, chi tiết trong truyện
B) Chuẩn bị của thầy và trò:
- Đọc các tài liệu có liên quan
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra sự chuẩn bị của hs
3 Bài mới:
Giới thiệu bài :
?
- Văn tự sự khác gì với văn miêu tả ? Trong những tình huống nào ời
ta phải dùng đến văn tự sự ?
Trang 12Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
? Hàng ngày em có kể chuyện, nghe kể
chuyện không ? kể những chuyện gì ?
? Theo em kể chuyện để làm gì ?
Giáo viên : Để đáp ứng yêu cầu tìm hiểu
sự việc, con F, câu chuyện của ời
sự
? Đọc và nghe truyện truyền thuyết
Thánh Gióng
gì ?
? Liệt kê các sự việc trong truyện Thánh
Gióng ?
HS liệt kê chuỗi chi tiết trong truyện
Thánh Gióng,từ chi tiết mở đầu đến chi tiết
kết thúc.Qua đó cho biết truyện thể hiện
nội dung chủ yếu gì?
? Em hiểu thế nào là chuỗi sự việc trong
văn tự sự ? Em hãy kể lại sự việc Gióng ra
đời ntn ? Theo em có thể bỏ bớt chi tiết
nào có ợc không?
? Vậy em hiểu thế nào là tự sự ?
? Đặc điểm của ph ^ thức tự sự là gì ?
? ý nghĩa của tự sự ?
- Gv cho hs làm bài tập củng cố: Một
bạn định sắp xếp chuỗi sự việc cho
I ý nghĩa và đặc điểm chung của
@5N" thức tự sự
- Kể chuyện văn học, kể truyện đời
Để biết, nhận thức về ng F, sự vật,
sự việc, để giải thích, để khen, chê
Ng F kể : thông báo, giải thích
ời nghe : tìm hiểu, để biết
* Văn bản : Thánh Gióng a) Truyện là 1 văn bản tự sự, kể về Thánh Gióng, thời vua Hùng thứ 6 đã
đứng lên đánh đuổi giặc Ân Truyện ca ngợi công đức của vị anh hùng làng Gióng vì có công đánh đuổi giặc xâm
l-ra theo trình tự :
- Sự ra đời của Gióng
- Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giặc
- Thánh Gióng lớn nhanh
- Thánh Gióng vơn vai thành tráng sỹ
#A ngựa sắt, mặc áo giáp sắt, cầm roi sắt đi đánh giặc.
- Thánh Gióng đánh tan giặc
- Thánh Gióng lên núi, cởi bỏ áo giáp sắt bay về trời.
- Vua lập đền thờ phong danh hiệu
- Những dấu tích còn lại của Thánh Gióng
-> Truyện thể hiện chủ đề đánh giặc giữ ớc của ời Việt cổ
* Là kể lại sự việc một cách có đầu có
đuôi Việc gì xảy ra " ớc, th F là nguyên nhân dẫn đến việc xảy ra sau nên có vai trò giải thích cho việc sau
* Khi kể lại 1 sự việc phải kể các chi tiết nhỏ hơn tạo ra sự việc đó
* Không thể bỏ ợc vì nếu bỏ câu chuyện sẽ rời rạc, khó hiểu
- Tự sự là cách kể chuyện, kể việc, kể
về con ời (nhân vật) Câu chuyện bao gồm những chuỗi sự việc nối tiếp nhau
để đi đến kết thúc
- Tự sự giúp ời đọc, ời nghe hiểu rõ sự việc, con ng F, hiểu rõ vấn
Trang 13- Âu Cơ thuộc dòng tiên, LLQ thuộc
nòi Rồng -> thành vợ thành chồng, đẻ ra
cái bọc trăm trứng nở trăm con -> gặp
nhau -> một thời gian sau chia tay nhau,
chia các con đi cai quản đất # -> mở
ra thời đại Hùng 0 ^ -> lập ra #
Văn Lang -> nguồn gốc dân tộc ta là
con Rồng cháu Tiên
a) Em hãy sắp xếp lại cho mạch
truyện hợp lý hơn ?
chọn và sắp xếp các sự việc trong truyện
Bánh
nghĩa của truyện ?
# dẫn học sinh nắm đặc điểm của
sự việc và nhân vật
GV treo bảng phụ
? Xem xét 7 sự việc trong truyền thuyết
"Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" em hãy chỉ ra :
- Sự việc khởi đầu ?
- Sự việc phát triển ?
- Sự việc cao trào ?
- Sự việc kết thúc ?
? Hãy phân tích mối quan hệ nhân quả
giữa các sự việc đó ?
- Có 6 yếu tố cụ thể cần thiết của sự việc
trong tác phẩm tự sự là :
- Ai làm ? (nhân vật)
- Xảy ra ở đâu ? (không gian, địa điểm)
- Xảy ra lúc nào ? (thời gian)
- Vì sao lại xảy ra ? (nguyên nhân)
? (diễn biến, quá
trình)
? Em hãy chỉ ra 6 yếu tố đó ở truyện
‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’
? Theo em có thể xóa yếu tố thời gian,
đặc điểm trong truyện này ợc không
đề, từ đó bày tỏ thái độ khen, chê
- Tự sự rất cần thiết trong cuộc sống, trong giao tiếp, trong văn ch ^ '
II Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.
1 Sự việc trong văn tự sự
a Sự việc trong văn tự sự
- Sự việc khởi đầu (1) : Vua Hùng kén
rể
- Sự việc phát triển (2, 3, 4)
+ Hai thần đến cầu hôn.
+ Vua Hùng ra điều kiện kén rể + Sơn Tinh đến tr#$ đợc vợ.
- Sự việc cao trào (5 6)
+ Thuỷ Tinh thua cuộc, đánh ghen dâng n# đánh Sơn Tinh.
+ Hai lần đánh nhau hàng tháng trời cuối cùng Thuỷ Tinh thua, rút về
- Sự việc kết thúc (7)
+ Hàng năm Thuỷ Tinh lại dâng n#
đánh Sơn Tinh, nh
Giữa các sự việc trên có quan hệ nhân quả với nhau Cái tr # là nguyên nhân của cái sau, cái sau là nguyên nhân của cái sau nữa Tóm lại, các sự việc móc nối với nhau trong mối quan hệ rất chặt chẽ không thể đảo lộn, bỏ bớt một
sự việc nào Nếu cứ bỏ một sự việc trong
hệ thống dẫn đến cốt truyện bị ảnh
b 6 yếu tố ở trong truyện
- Hùng V
- ở Phong Châu, đất của Vua Hùng.
- Thời vua Hùng.