- Các em đọc kĩ bài tập- Xác định những câu đặc biệt có tác dụng như thế nào thì đánh dấu X vào ô đó.. - Gọi đại diện các nhóm trả lời.[r]
Trang 1Ngày soạn: 30/1/2007
Ngày dạy: 31/1/2007 Tiết 82 : Câu đặc biệt.
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức
2 Kĩ năng:
biệt trong tình huống nói hoặc viết cụ thể
B Chuẩn bị:
+ Giáo viên: Soạn bài
+ Học sinh: Chuẩn bị bài
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
- Thế nào là câu rút gọn? Cách sử dụng câu rút gọn?
Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
ở tiết # 8 các em đã tìm hiểu về câu rút gọn Trong ngữ pháp Tiếng Việt còn có một loại câu khác Câu đặc biệt Vậy câu đặc biệt khác với câu rút
Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của giáo viên HĐ của HS Nội dung cần đạt
- Các em chú ý lên bảng cô có
bài tập sau- Bản phụ
- Gọi học sinh đọc bài tập
- Trong bài tập các em chú ý
vào các câu gạch chân
- Hãy đánh dấu x vào câu trả
lời đúng
đủ chủ ngữ và vị ngữ
ngữ và vị ngữ
C- Đó là 1 câu không thể có
chủ ngữ và vị ngữ
- GV gọi kiểu câu trên là câu
đặc biệt
- Đọc bài tập
- HS thực hiện theo yêu cầu
I Thế nào là câu đặc biệt.
1 Bài tập 1.
- ôi em Thuỷ!
- Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình Em tôi 8 vào lớp
( Khánh Hoài)
-> Đáp án - c
Trang 2? Em hiểu thế nào là câu đặc
biệt
- GV 5 ý: Nó có một trung
tâm cú pháp không phân định
? Em hãy phân biệt câu đặc
? Em hãy phân biệt câu đặc
biệt với câu rút gọn
- GV: Đối với câu rút gọn có
thể căn cứ vào tình huống nói
hoặc viết cụ thể để khôi phục
lại các thành phần bị rút gọn
làm cho câu có cấu tạo chủ
- Câu đặc biệt không thể có
chủ ngữ - vị ngữ
- ở phần này các em nắm chắc
cho cô khái niệm về câu đặc
biệt - Nội dung bài học nằm
trong phần ghi nhớ
- Gọi học sinh đọc phần ghi
nhớ
- GV đoạn văn bảng phụ
- Gọi học sinh đọc
? Em hãy xác định câu đặc biệt
trong đoạn văn trên
- GV gạch chân
? Vì sao em cho những câu này
là câu đặc biệt
- GV: Vậy câu đặc biệt có tác
- GV: Treo bảng liệt kê tác
dụng của câu đặc biệt
- GV giới thiệu: Trong bảng
này có các cột sau:
+ Cột hàng dọc thứ nhất ghi
các ví dụ có các câu đặc biệt-
là những câu gạch chân
+ 4 cột tiếp theo là tác dụng
- Rút ra khái niệm
- HS phân biệt
- Đọc ghi nhớ
- Đọc đoạn văn
- Lí giải
- Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ -
vị ngữ
cả chủ ngữ và vị ngữ
2 Ghi nhớ: SGK
* Bài tập nhanh:
a, Một đêm mùa xuân Trên dòng sông êm ả, cái đò cũ của bác tài Phán từ từ trôi
(Nguyên Hồng)
b, Sài Gòn Mùa xuân năm 1975 Các cánh quân đã sẵn sàng cho trận tấn công lịch sử
II Tác dụng của câu đặc biệt
Trang 3của câu đặc biệt- GV đọc 4
tác dụng
Tác dụng
Câu đặc biệt
Bộc lộ cảm xúc
Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật
Xác định thời gian nơi chốn Gọi đáp
2 Tiếng reo Tiếng vỗ tay X
3 trời ơi X
4 Sơn! Em Sơn! Sơn ơi!
- GV: Phát phiếu học tập
- Các em đọc kĩ bài tập- Xác
định những câu đặc biệt có tác
X vào ô đó
- Gọi đại diện các nhóm trả lời
? Câu đặc biệt: Một đêm mùa
xuân có tác dụng gì?( GV đánh
dấu)
? Câu đặc biệt: Tiếng reo
Tiếng vỗ tay có tác dụng gì ?
- Đọc câu 3 Câu này có tác
? Câu: Sơn! Em Sơn! Sơn ơi!
Dùng để làm gì?
- Một em nhận xét bài làm của
các bạn đúng hay sai?
? Căn cứ vào bảng này em hãy
nêu tác dụng của câu đặc biệt
- GV: Đó là nội dung phần ghi
nhớ
- Gọi học sinh đọc phần ghi
nhớ
- GV: Để giúp các em củng cố,
khắc sâu kiến thức vừa học ta
- Thảo luận theo nhóm
- Đại diện trình bày
- Nêu tác dụng
- Đọc ghi nhớ
2 Ghi nhớ: SGK.
Trang 4sang phần III.
- Nêu yêu cầu của bài tập
? Tìm trong các đoạn văn câu
đặc biệt và câu rút gọn
- Gọi học sinh đọc đoạn văn a
? Tìm câu đặc bịêt trong đoạn
văn câu rút gọn?
( GV gạch chân câu đặc biệt
bằng mực đỏ - câu rút gọn
bằng mực đen)
-? Những câu rút gọn này có
tác dụng gì?
- Gọi học sinh đọc câu b
? Tìm câu đặc biệt và nêu tác
dụng?
- Học sinh đọc đoạn văn c
? Tìm câu đặc biệt trong đoạn
văn tác dụng
? Trong đoạn văn có câu rút
gọn không?
( Nếu học sinh cho câu 1 hồi
còi là câu rút gọn)
? Vì sao em cho câu này là câu
rút gọn
? Em hãy đặt câu này trong
ngữ cảnh để xác định xem có
đúng là câu rút gọn không
- Hoc sinh đọc đoạn văn d
? Tìm câu đặc biệt trong đoạn
văn và nêu tác dụng
- HS nghe
- Đọc đoạn văn
- Xác định theo yêu cầu
- Nêu tác dụng
- Đọc bài tập
- Xác định
- Tìm câu
đặc biệt
- Đọc đoạn văn
- Làm bài theo yêu cầu
III Luyện tập.
1 Bài tập 1. Tìm câu đặc biệt và câu rút gọn trong ví dụ
a Câu đặc biệt: Không có bầy trong V ^ trong hòm
- Tác dụng: Làm cho câu rút gọn hơn tránh lặp lại những từ ngữ xuất hiện trong câu đứng # 8
b Câu đặc biệt.
- Ba giây Bốn giây Năm giây Xác định thời gian
- Lâu quá! bộc lộ cảm xúc
- Câu rút gọn: Không có
c Câu đặc biệt
- Một hồi còi: Thông báo về sự
- Câu rút gọn: Không có
d Câu đặc biệt:
- Lá ơi-> Gọi đáp
+ Câu rút gọn:
- Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi
đáng kể đâu
chủ ngữ
Trang 5- Gọi học sinh đọc bài 3.
- Bài tập 3 yêu cầu các em viết
1 đoạn văn ngắn ( 5 - 7 câu) tả
có một vài câu đặc biệt
- Gợi ý: tả cảnh trăng lên, mặt
trời lên, cảnh hoàng hôn, cảnh
dòng sông có thể chọn những
câu đặc biệt để bộc lộ cảm xúc
- Gọi học sinh đọc bài
- Gọi học sinh nhận xét
- Nhắc lại yêu cầu
- Thực hành viết đoạn văn
- Làm cho câu gọn hơn tránh lặp
từ ở phần # 8
2 Bài tập 3.
- Đoạn văn: Trăng từ từ nhô lên cả một vòng tròn vành vạnh màu
treo lơ lửng trên ngọn cây và toả
ra một thứ ánh sáng kì ảo xanh xanh trắng trắng mà rất trong vạn vật đều chìm trong ánh trăng huyền ảo ấy thật là tuyệt
Hoạt động 4: 8 dẫn học ở nhà
- Học: Ghi nhớ - SGK
- Bài tập: 3, BT4,5 SBT
…