+ Hệ thống 1 đạt được những điều kiện về mối quan hệ giữa luận điểm với luận đề: chính xác Liên kết với nhau Các ý phân biệt rành mạch, không trùng lặp Được sắp xếp theo một trình tự hợp[r]
Trang 1Tuần 27 - Tiết 106
Ngày soạn
Ngày dạy
ÔN TẬP VỀ LUẬN ĐIỂM.
I Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Nắm vững hơn nữa khái niệm luận điểm, tránh được những sự hiểu lầm mà các em thường mắc phải (như lẫn lộn luận điểm với vấn đề cần nghị luận hoặc coi luận điểm là một bộ phận của vấn đề nghị luận…)
- Thấy rõ hơn mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề nghị luận và giữa các luận điểm với nhau trong một bài văn nghị luận
II Chuẩn bị:
- GV: Soạn giáo án, chuẩn bị văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta của HCT
- HS: Soạn bài, ôn tập luận điểm
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định
2 Kiểm bài chuẩn bị của hs
3 Tổ chức các hoạt động
* Các em đã được tìm hiểu về văn nghị luận ở chương
trình lớp 7 Đây là một hoạt động nhằm giải quyết vấn
đề Mà vấn đề như tên gọi của nó lại là một khó khăn
đặt ra trước vị trí con người Vì thế để có thể giải
quyết tốt vấn đề, chúng ta cần nắm vững một số khái
niệm về luận điểm Đó là nội dung tiết học
* Hoạt động 1: Nhắc lại những kiến thức đã học lớp 7
Luận điểm là gì? (Hs trả lời bằng cách lựa
chọn 1 trong 3 câu trả lời, kèm theo lời giải
thích
+ Không chọn a Vì vấn đề không phải là luận
điểm Vấn đề là câu hỏi được đặt ra, luận điểm là
câu trả lời
+ Không chọn b Vì một bộ phận của vấn đề
cũng không phải là luận điểm
+ Chọn c)
Luận điểm đóng vai trò cực kì quan trọng trong
bài văn nghị luận Nếu không có hệ thống luận điểm,
bài văn nghị luận sẽ bị vỡ vụn, thậm chí sẽ không còn
là văn nghị luận nữa
Thực hành nhận diện và phân tích luận điểm
trong những bài nghị luận đã học
- Nhắc lại bài “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
của chủ tịch HCM có bao nhiêu luận điểm, Đó là
những luận điểm nào?
(+ Dân ta có 1 lòng nồng nàn yêu nước Đó là một
I Khái niệm luận điểm:
1/ Luận điểm là gì?
Chọn c
2/ a Có 4 luận điểm
-Dân ta có lòng nồng nàn yêu
Trang 2truyền thống quí báu (luận điểm xuất phát) MB
+ Từ xưa đã có nhiều anh hùng dt chiến đấu rất
kiên cường, vẻ vang để bảo vệ Tổ Quốc (luận điểm
mở rộng – TB)
+ Ngày nay, đồng bào ta cũng rất xứng đáng với tổ
tiên ngày trước luận điểm mở rộng – TB)
+ Bổn phận của chúng ta (luận điểm chính- KB)
- Chiếu dời đô có phải là một bài văn nghị luận
không? Vì sao?
- Có thể xác định luận điểm của bài văn ấy theo mục
2b trong sách giáo khoa được không? Vì sao vậy?
( Cả 2 đều chưa phải là luận điểm vì nó mới chỉ là
những bộ phận, khía cạnh khác nhau của vấn đề Nó
chưa thể hiện rõ ý kiến, tư tưởng, quan điểm)
- Vậy luận điểm của Chiếu dời đô là gì?
(+ Dời đô là việc trọng đại của các vua chúa, trên
thuận ý trời dưới theo lòng dân, mưu toan nghiệp lớn,
tính kế lâu dài (luận điểm xuất phát)
+ Các nhà Đinh, Lê không chịu dời đô nên triều đại
ngắn ngũi, trăm họ phải tốn hao, muôn vật không được
thích nghi
+ Thành Đại La xét về mọi mặt, thật xứng đáng là
kinh đô của muôn đời
+ Vậy, vua sẽ dời đô ra đó (luận điểm chính)
* Hoạt động 2:
Thế nào là một luận đề của một bài văn nghị
luận?
(Luận đề là vấn đề được đưa ra đòi hỏi phải giải
quyết)
- Luận đề của bài “Tinh thần yêu nước của nhân
dân ta là gì?
(Luận đề: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
- Có thể làm sáng tỏ luận đề đó được không nếu
trong bài văn, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đưa ra
luận điểm:
“Đồng bào ta ngày nay có lòng yêu nước nồng
nàn?
(Luận điểm này không đủ làm rõ luận đề)
- Trong Chiếu dời đô nếu Lí Công Uẩn chỉ đưa ra
luận điểm
“Các triều đại trước đây đã nhiều lần thay đổi kinh
đô” thì mục đích của nhà vua khi ban chiếu có thể
đạt được không? Tại sao? (không đủ làm sáng tỏ
luận đề “Cần phải dời đô đến Đại la”
- Từ sự tìm hiểu trên, em rút ra được những kết
luận gì về mối quan hệ giữa luận điểm và vấn đề
nước (LĐ xuất phát)
- Lịch sử đã có nhiều cuộc k/c
vĩ đại (LĐ mở rộng)
- Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng (LĐ mở rộng)
- Bổn phận của chúng ta (LĐ chính)
b Cả hai đều chưa phải là luận điểm vì nó chưa thể hiện rõ ý kiến quan điểm
* Ghi nhớ 1 (sgk/75)
II Mối quan hệ giữa luận điểm và vấn đề cần giải quyết trong bài văn nghị luận
1a Luận đề: “Tinh thần yêu
nước của nhân dân ta”
Luận điểm không làm sáng rõ luận đề
b Không làm sáng rõ luận đề
“Cần phải dời đô đến Đại La”
Trang 3cần giải quyết (luận đề)
Luận điểm cần phải phù hợp với yêu cầu giải
quyết vấn đề và phải đủ để làm sáng tỏ toàn bộ
luận đế
* Hoạt động 3:
1 Để viết bài tập làm văn theo đề tài “Hãy trình bày
rõ vì sao chúng ta cần phải đổi mới phương pháp học
tập” , em sẽ chọn hệ thống luận điểm nào trong hai hệ
thống sau?
(+ Hệ thống 1 đạt được những điều kiện về mối quan
hệ giữa luận điểm với luận đề: chính xác
Liên kết với nhau
Các ý phân biệt rành
mạch, không trùng lặp
Được sắp xếp theo một
trình tự hợp lí: Luận điểm trước đặt cơ sở cho luận
điểm sau, luận điểm sau phát huy được kết quả của
luận điểm trước
+ Hệ thống 2 không đạt vì:
Có những luận điểm chưa chính xác (a,b)
Có luận điểm chưa phù hợp (c)
Các luận điểm không có sự liên kết (a không
làm cơ sở dẫn đến b;c không liên kết với các
luận điểm khác, d không kế thừa và phát huy 3
luận điểm trên)
Hệ thống luận điểm không rành mạch, rõ ràng,
mạch lạc, các ý lẩn quẩn, trùng lặp, chồng chéo
2 Từ sự tìm hiểu trên, em rút ra được kết luận gì về
luận điểm và mối quan hệ giữa các luận điểm trong bài
văn nghị luận?
(Trong bài văn nghị luận, luận điểm cần phải chính
xác và gắn bó chặt chẽ với nhau)
* Hoạt động 4:
1 Hs đọc và xđ yêu cầu bt1: Gọi hs đọc đoạn văn
- Luận điểm trong đoạn văn là Nguyễn Trãi là anh
hùng dân tộc đúng không?
- Luận điểm nào trong đoạn văn là “Nguyễn Trãi như
một ông tiên ở trong toà ngọc? đúng không? (không)
- Vậy luận điểm được nêu trong đoạn văn là gì?
2 Gọi hs và xđ yêu cầu bt2
- Hãy xác định luận đề (vấn đề cần giải quiyết)?
(Luận đề: “Giáo dục là chìa khoá của tương lai”)
- Lựa chọn luận điểm phải như thế nào? (chính xác và
phù hợp với luận đề)
- Vậy trong các luận điểm nêu ở đây, luận điểm nào
chính xác và phù hợp, luận điểm nào không phù hợp?
(luận điểm 5)
- Khi sắp xếp luận điểm cần phải chú ý gì? (trình tự
*Ghi nhớ 2: (sgk/75)
III Mối quan hệ giữa các trong bài văn nghị luận
- Hệ thống1 đạt được những điều kiện mục 1-1
- Hệ thống 2 không đạt
* Ghi nhớ:3,4:(sgk/75)
IV Luyện tập
1 Luận điểm được nêu trong
đoạn văn “Nguyễn Trãi là tinh hoa của đất nước, dân tộc và thời đại lúc bấy giờ.”
2 Luận đề: Giáo dục là chìa
khoá của tương lai
- Luận điểm: 1,2,3,4,6,7
- Trình tự sắp xếp (1+6) (4+7)+2+3
Trang 4hợp lí)
- Trình tự đó ntn? (Luận điểm trước làm cơ sở cho
luận điểm sau, luận điểm sau dẫn đến luận điểm kết luận (Luận điểm chính)
GV gợi ý cho hs có thể sửa chữa, ghép các luận
điểm tương tự
- Em hãy sắp xếp các luận điểm đã lựa chọn theo
* Hoạt động 5: Hướng dẫn học ở nhà
- Học ghi nhớ, xem lại bài tập 2
- Soạn bài: Viết đoạn văn trình bày luận điểm)
IV Rút kinh nghiệm