ở bài thơ Đêm nay Bác không ngủ của Minh Huệ người đọc đã rất xúc động trước tình cảm bình dị của vị lãnh tụ của dân tộc là tình cảm bình dị mà gần gũi của một người cha.Còn trong bài họ[r]
Trang 1Ngày soạn: 25/2/2007 Bài 23 :
Ngày dạy: 26/2/2007 Đức tính giản dị của Bác Hồ Tiết 93: Đọc - Hiểu văn bản
A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh :
1 Kiến thức:
Hồ là đức tính giản dị: Giản dị trong lối sống, trong quan hệ với mọi !3 trong việc làm và lời nói, bài viết
2 Kỹ năng:
là cách nêu dẫn chứng cụ thể, toàn diện, rõ ràng kết hợp với giải thích bình luận ngắn gọn mà sâu sắc
3 Thái độ: Có ý thức học tập và rèn luyện theo cách sống giản dị của Bác Hồ
B Chuẩn bị : - Giáo viên: Nghiên cứu soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
P ! diện nào? Tìm một số dẫn chứng cụ thể để làm rõ các P ! diện đó
Hoạt động 2: Giới thiệu bài
ở bài thơ Đêm nay Bác không ngủ của Minh Huệ !4 đọc đã rất xúc gần gũi của một !4 cha.Còn trong bài học hôm nay chúng ta lại một lần nữa
của cố Thủ 2 ! Phạm Văn Đồng- !4 học trò xuất sắc, !4 cộng sự gần gũi nhiều năm của Bác
Hoạt đông 3: Bài mới
- Gọi H/S đọc chú thích dấu
sao
? Nêu hiểu biết của em về tác
giả, tác phẩm
- GV: Nêu yêu cầu đọc: Rõ
- H/S đọc chú thích
- H/S trình bày
ý hiểu
- H/S nghe
I Đọc- Tiếp xúc văn bản
* Tác giả: Nhà cách mạng
nổi tiếng, Nhà văn học lớn của dân tộc, từng làm Thủ M2 ! Chính Phủ trên 30 năm
* Tác phẩm : SGK
* Đọc
Trang 2tình cảm của tác giả.
- GV: Đọc - Gọi 2 H/S đọc bài
- Gọi H/S nhận xét
- GV: Kiểm tra việc nắm chú
thích của H/S
?Văn bản trên thuộc kiểu văn
bản nào ?
? Nêu luận điểm chính của bài
? Để làm rõ đức tính giản dị
của Bác Hồ, tác giả đã chứng
minh ở những P ! diện nào
trong đời sống và con !4
Bác
trình tự lập luận nào?
? Từ trình tự lập luận em hãy
nêu bố cục của bài viết?
- GV: Đây chỉ là phần trích cho
nên không đầy đủ bài văn
nghị luận nói chung
- GV: Kết luận chuyển ý
- Gọi H/S đọc phần 1
? Phần 1 nêu lên vấn đề gì?
? Trong phần mở đầu của bài
viết , tác giả đã nêu luận điểm
chính đó là gì ?
Luận điểm gồm hai vế
? Nhận xét ý nghĩa của từng vế
- H/S đọc
- H/S nhận xét
- H/S phát hiện
- H/S suy nghĩ
độc lập và trả
lời
- H/S phát hiện
- H/S suy nghĩ
độc lập và trả
lời
- H/S nêu bố cục bài văn
- H/S nghe
- H/S phát hiện
- H/S phát hiện
H/S nhận xét
* Tìm hiểu chú thích
*Tìm hiểu cấu trúc văn bản
- Văn bản nghị luận chứng minh.( Bằng dẫn chứng và lý
lẽ có xen chút ít giải thích và bình luận
- Luận điểm: Đức tính giản dị của Bác Hồ
- Tác giả đã chứng minh bằng các biểu hiện trong đời sống
+ Giản dị trong sinh hoạt + Giản dị trong quan hệ với mọi !47
+ Giản dị trong tác phong + Giản dị trong lời nói, bài viết
- Đi từ nhận xét khái quát đến những biểu hiện cụ thể của
đức tính giản dị của Bác
* Bố cục: 2 phần
- Phần 1: Từ đầu => Tuyệt
đẹp
- Phần 2: Còn lại
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Phần 1 : Nhận định khái
quát về đức tính giản dị của Bác
- Luận điểm: Sự nhất quán
giữa cuộc đời hoạt động cách mạng với đời sống giản
dị của Bác.
- Câu 1: Gồm 2 vế đối lập: Hoạt động chính trị lay chuyển trời đất >< đời sống
Trang 32 câu Hãy nêu vai trò của từng
câu?
? Luận điểm đã đề cập đến 2
phạm vi đời sống của Bác, đời
sống cách mạng to lớn và đời
sống hàng ngày giản dị Theo
em văn bản này tập trung làm
rõ phạm vi đời sống nào của
Bác Hồ
? Trong đời sống hàng ngày
giả nhận định bằng những từ
nào?
? Trong đó từ nào quan trọng
nhất? Vì sao
? Trong khi nhận định về đức
tính giản dị của Bác, tác giả đã
có thái độ thế nào?
? Em có nhận xét gì về cách
lập luận và ý nghĩa của cách
lập luận ấy?
- GV: Câu văn mở đầu gồm 2
vế đã xua tan quan điểm của
một vài !4 muốn thần thánh
hóa Bác, coi Bác là siêu nhân,
huyền thoại xa vời Câu 2 giải
thích rõ phẩm chất vĩ đại giản
dị của Bác luôn 2 ! về nhân
dân Luận đề và cách lập luận
của Phạm Văn Đồng ngắn gọn
mà sâu sắc
- GV: chuyển ý
? Phần 2, tác giả tập trung vào
- Suy nghĩ độc lập, trả lời
- H/S trình bày
ý kiến
- H/S suy nghĩ
độc lập và trả
lời
- Phát hiện
- H/S phát hiện
-H/S nhận xét
- H/S chú ý lắng nghe
vô cùng giản dị và khiêm tốn
- Câu 1: Nhận xét chung
- Câu 2: Giải thích nhận xét ấy
- Bác vừa là bậc vĩ nhân lớn lao, phi 4 ! vừa là !4 bình 4 ! rất gần gũi, thân
P ! với mọi !47
- Đời sống hàng ngày giản dị của Bác
- Trong sáng, thanh bạch và giản dị
- Từ "thanh bạch" vì từ này thâu tóm đức tính giản dị của Bác Trong "thanh bạch" có giản dị, trong sáng và đẹp trong lối sống của !4 cách mạng
- Tin ở nhận định của mình "
Điều rất quan trọng Hồ Chủ Tịch"
- Ngợi ca " rất lạ lùng, rất kỳ diệu"
=> Cách lập luận ngắn gọn
mà sâu sắc để làm nổi bật phẩm chất cao đẹp của Bác.
Trang 4vấn đề gì?
? Tác giả đã chứng minh đức
tính giản dị của Bác qua những
P ! diện nào?
? Đức tính giản dị trong đời
trình bày thế nào?
? Sau khi nêu luận điểm tác giả
đã chứng minh cho luận điểm
đó bằng cách nào?
? Liệt kê các dẫn chứng đó?
- Sau khi nêu dẫn chứng về bữa
cơm của Bác, tác giả đã dừng
lại bình luận ý nghĩa của các
chi tiết ấy
? Em hãy đọc lời bình luận của
tác giả?
? Cách bình luận vậy giúp
ta hiểu gì về nghệ thuật nghị
luận của tác giả ( đây là một
câu văn bình luận rất hay, tác
giả ca ngợi đạo đức Bác)
? Qua tìm hiểu các dẫn chứng
chứng minh đời sống giản dị
của Bác, em có nhận xét gì về
cách lựa chọn dẫn chứng
? Để thuyết phục bạn đọc về sự
giản dị của Bác trong quan hệ
với mọi !4 tác giả đã nêu
lên những chi tiết cụ thể nào?
- H/S phát hiện
- H/S suy nghĩ, trả lời
- H/S suy nghĩ
độc lập và trả
lời
- H/S phát hiện
- H/S liệt kê dẫn chứng
- H/S đọc lời bình luận
- H/S suy nghĩ
độc lập và trả
lời
-H/S nhận xét
- H/S phát hiện
2.Phần 2: Chứng minh đức tính giản dị của Bác.
- Hai P ! diện + Giản dị trong đời sống hàng ngày
+ Giản dị trong cách nói, viết
a Giản dị trong lối sống
- Tác giả trình bày qua luận
điểm khái quát : Con !4 Bác, đời sống của Bác giản dị thế nào, mọi !4 đều biết: Bữa cơm, đồ dùng, cái nhà
- Dùng dẫn chứng cụ thể để chứng minh cho luận điểm vừa nêu
=> Về bữa cơm nhà ở lối sống
- ở việc làm nhỏ đó phục vụ
- Dẫn chứng đi liền với lý lẽ
để làm nổi bật điều cần chứng minh
- Kết hợp với bình luận-> Tình cảm và thái độ trân trọng của !4 viết
=> Dẫn chứng chọn lọc, tiêu biểu, giản dị, gần gũi với mọi người dễ hiểu, dễ thuyết phục.
* Trong quan hệ với mọi người
- Viết cho một đồng chí
- Nói chuyện với các cháu miền Nam
Trang 5? Nhận xét về cách dẫn
chứng trong đoạn này?
? Em hãy nhận xét cách lập
luận của tác giả trong đoạn
này?
? Hãy chỉ rõ các câu văn bình
luận và biểu cảm, nêu tác
dụng?
- Gọi H/S đọc: Bác Hồ nhân
dân./ 53
? Câu văn đã giúp em hiểu gì
về lý do của lối sống giản dị
của Bác
- GV: Bác sống giản dị không
phải là theo lối khắc khổ của
các nhà tu hành, cũng không
phải kiểu các nhà hiền triết ẩn
dật, sống giản dị về đời sống
vật chất vì Bác có một đời sống
tinh thần phong phú, đó là cuộc
sống cách mạng vì lý O !
cao đẹp Bác đã kể về cuộc
sống 1941( Việt bắc) " sáng ra
bờ suối cháo bẹ rau măng vẫn
sẵn sàng." Giản dị trong đời
sống vật chất càng làm nổi bật
về đời sống tinh thần
? Câu kết đoạn :"Đó là đời
sống thực sự văn minh mà Bác
Hồ nêu !P ! sáng trong thế
giới ngày nay" có tác dụnggì?
- H/S nhận xét
- H/S nhận xét
- H/S phát hiện
- H/S đọc
H/S trình bày ý kiến
- H/S lắng nghe
- Nêu tác dụng
- Đi thăm nhà tập thể của công nhân
!4 khác giúp, đặt tên -> ; dẫn chứng bằng cách liệt kê, dẫn chứng tiêu biểu, làm nổi rõ con !4 của Bác trong quan hệ với mọi !47
=> Trân trọng, tỷ mỷ, yêu quý tất cả
- Chứng minh, biểu cảm, bình luận
- Một đời sống vậy, thanh bạch và tao nhã biết bao
- Khẳng định lối sống giản dị của Bác
- Bày tỏ tình cảm quý trọng của !4 viết
- Bác sống giản dị vì cuộc đời Bác luôn gắn liền với cuộc
đấu tranh gian khổ của nhân dân
trong cuộc đấu tranh gian khổ của nhân dân
- Khái quát lại toàn đoạn, nhấn mạnh luận điểm, rút ra bài học thiết thực của tác giả
- Chuyển thông điệp cho mọi
Trang 6- H/S đọc đoạn cuối
? ở đoạn cuối văn bản để làm
sáng tỏ sự giản dị trong cách
nói và viết của Bác, tác giả đã
dẫn ra câu nói nào của Bác?
? Tại sao tác giả lại dùng câu
nói này để chứng minh cho sự
giản dị trong cách nói và viết
của Bác
? Tác giả đã ra lời bình
luận thế nào về tác dụng
của lối nói giản dị của Bác
? Em hiểu gì về ý nghĩa của lời
bình luận này
- GV khái quát chuyển ý
? Nét đặc sắc trong cách nghị
luận của bài văn là gì?
? Văn bản đã mang cho em
những hiểu biết mới mẻ nào về
Bác
- Gọi H/S đọc ghi nhớ
- Đọc đoạn cuối
- H/S phát hiện
- H/S nhận xét
- H/S phát hiện
- H/S khái quát
- Tự bộc lộ
H/S đọc
!4 hãy tìm hiểu, suy ngẫm
về đức tính giản dị của Bác, noi !P ! Bác
b.Giản dị trong cách nói, viết.
- '' Không có gì quý hơn độc lập
tộc Việt Nam '' -> Là những câu nói nổi tiếng, ngắn gọn, dễ thuộc, dễ nhớ
- Những chân lý giản dị mà sâu sắc là sức mạnh vô địch
- Đề cao sức mạnh phi 4 ! của lối sống giản dị
- Khẳng định tài năng của Bác
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật :
- Kết hợp chứng minh, giải thích - bình luận
- Dẫn chứng cụ thể tiêu biểu
2.Nội dung:
- Đức tính giản dị trong lối sống, lời nói, viết là một vẻ
đẹp cao quý trong con !4
Hồ Chí Mịnh
* Ghi nhớ: SGK
IV Luyện tập
1 Hãy tìm một số ví dụ để chứng minh sự giản dị trong thơ văn của Bác
2 Qua bài văn này, em hiểu thế nào là đức tính giản dị và
ý nghĩa của nó trong cuộc sống?
Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà
- Về học ghi nhớ
- J tầm một số câu thơ, mẩu chuyện nói về đức tính giản dị của Bác
... !4 7- Đời sống hàng ngày giản dị Bác
- Trong sáng, bạch giản dị
- Từ "thanh bạch" từ thâu tóm đức tính giản dị Bác Trong "thanh bạch" có giản dị, sáng đẹp... luận
- Luận điểm: Đức tính giản dị Bác Hồ
- Tác giả chứng minh biểu đời sống
+ Giản dị sinh hoạt + Giản dị quan hệ với !4 7
+ Giản dị tác phong + Giản dị lời nói,... tác
dụng?
- Gọi H/S đọc: Bác Hồ nhân
dân./ 53
? Câu văn giúp em hiểu
về lý lối sống giản dị
của Bác
- GV: Bác sống giản dị không
phải theo