Thẩm định hồ sơ ứng vốn cho các đơn vị phát triển quỹ đất tại quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh

Khi đó công tác tiếp nhận,kiểm tra và thẩm định hồ sơ xin ứng vốn là công tác vô cùng quan trọng, nhằm giảm thiểu rủi ro khi ứng vốn cho các đơn vị phát triển quỹ đất, tránh tồn đọng nợ

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

NGUYỄN THANH TOÀN

THẨM ĐỊNH HỒ SƠ ỨNG VỐN CHO CÁC ĐƠN VỊ PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT TẠI QUỸ PHÁT TRIỂN

ĐẤT TỈNH BẮC NINH

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đỗ Quang Giám

NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi, các nghiên cứu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc

Hà Nội, ngày tháng năm 2018

Tác giả luận văn

Nguyễn Thanh Toàn

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn

bè, đồng nghiệp và gia đình

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết

ơn sâu sắc tới PGS.TS Đỗ Quang Giám-Phó trưởng khoa Quản trị kinh doanh, Trưởng

bộ môn Kế toán Quản trị và kiểm toán đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo,

Bộ Môn Kế toán và Kiểm toán, Khoa Kế toán và Quản trị kinh doanh- Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh, đặc biệt là Phòng Ngiệp vụ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn

Tuy có nhiều cố gắng, nhưng trong luận văn không tránh khỏi thiếu sót, hạn chế Tôi kính mong quý thầy, cô giáo, các chuyên gia, những người quan tâm đến đề tài, đồng nghiệp, gia đình và bạn bè tiếp tục giúp đỡ, đóng góp ý kiến để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2018

Tác giả luận văn

Nguyễn Thanh Toàn

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Danh mục bảng v

Danh mục hình vi

Danh mục chữ viết tắt vii

Trích yếu luận văn viii

Thesis abstract x

Phần 1 Mở đầu 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.2.1 Mục tiêu chung 2

1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

Phần 2 Cơ sở lý luận và thục tiễn 4

2.1 Cơ sở lý luận 4

2.1.1 Quỹ phát triển đất 4

2.1.2 Ứng vốn 5

2.1.3 Thẩm định hồ sơ ứng vốn 12

2.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn 23

2.2 Cở sở thực tiễn 26

2.2.1 Kinh nghiệm trong nước 26

2.2.2 Những bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn 29

Phần 3 Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu 31

3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 31

3.2 Giới thiệu về quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh 34

3.2.1 Quá trình hình thành và phát triển 34

3.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của quỹ phát triển đất 36

3.3 Phương pháp nghiên cứu 37

3.3.1 Thu thập số liệu thứ cấp 37

3.3.2 Thu thập số liệu sơ cấp 38

3.3.3 Phương pháp phân tích dữ liệu 38

3.3.4 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu 39

Phần 4 Kết quả nghiên cứu và thảo luận 40

4.1 Tình hình quản lý vốn cho quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh 40

4.1.1 Nguồn vốn cho hoạt động của quỹ 40

4.1.2 Quy trình quản lý vốn ứng từ quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh 42

4.2 Thực trạng công tác thẩm định hồ sơ xin ứng vốn tại quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh 46

4.2.1 Quy trình thẩm định hồ sơ ứng vốn tại quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh 46

4.2.2 Hồ sơ ứng vốn 52

4.2.3 Quản lý tổ chức thực hiện ứng vốn 61

4.2.4 Giám sát, theo dõi tiến độ giải ngân ứng vốn và tiến độ thực hiện dự án 66

4.2.5 Công tác theo dõi vốn ứng & lưu trữ hồ sơ ứng vốn của cán bộ thẩm định hồ sơ ứng vốn 68

4.2.6 Công tác kiểm tra, giám sát tình hình quản lý sử dụng vốn ứng từ quỹ 70

4.2.7 Thanh toán và quyết toán vốn ứng của quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh 74

4.3 Đánh giá về công tác thẩm định hồ sơ và ứng vốn cho các đơn vị tại quỹ phát triển đát tỉnh bắc ninh 75

4.3.1 Đánh giá về hoạt động của quỹ phát triển đát tỉnh bắc ninh 75

4.3.2 Những ưu điêm đạt được 79

4.3.3 Những hạn chế trong công tác thẩm định 80

4.3.4 Một số nguyên nhân chính gây ra các hạn chế trong công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án tại quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh 82

4.4 Định hướng và giải pháp 91

4.4.1 Định hướng công tác thẩm định tài chính dự án tại quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh 91

4.4.2 Một số giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn tại quỹ phát triển đất tỉnh bắc ninh 92

Phần 5 Kết luận và kiến nghị 97

5.1 Kết luận 97

5.2 Kiến nghị 97

5.2.1 Kiến nghị với chính phủ 97

5.2.2 Kiến nghị với ubnd và các cơ quan liên quan trong tỉnh 98

Danh mục tài liệu tham khảo 100

Phiếu điều tra 102

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Danh sách điều tra các đối tượng sử dụng vốn ứng từ Quỹ 38

Bảng 4.1 Nguồn vốn của Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh 41

Bảng 4.2 Kế hoạch cho ứng vốn theo từng lĩnh vực kinh tế 44

Bảng 4.3 Kế hoạch ứng vốn theo đơn vị hành chính năm 2017 45

Bảng 4.4 Yêu cầu về nội dung hồ sơ ứng vốn của Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh 53

Bảng 4.5 Tình hình thẩm định hồ sơ ứng vốn các dự án xin ứng vốn năm 2016 và năm 2017 60

Bảng 4.6 Tình hình cấp vốn ứng theo từng dự án năm 2016 và 2017 62

Bảng 4.7 Quản lý vốn đã ứng theo địa bàn năm 2016 và 2017 65

Bảng 4.8 Kết quả kiểm tra, thanh tra các dự án đã ứng vốn 71

Bảng 4.9 Kết quả thu hồi ứng tính đến thời điểm cuối năm 2017 72

Bảng 4.10 Khảo sát ý kiến về chính sách ứng vốn cho các đơn vị tại Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh 76

Bảng 4.11 Kết quả điều tra xin ý kiến của các đơn vị xin ứng vốn về năng lực của cán bộ thẩm định Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh 77

Bảng 4.12 Đánh giá về công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn tại Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh 78

Bảng 4.11 So sánh thực hiện Kế hoạch ứng vốn theo từng lĩnh vực trong năm 2017 84 Bảng 4.13 Tổng hợp ý kiến của các đơn vị về nhu cầu ứng vốn từ Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh 90

DANH MỤC HÌNH

Hình 1 Bản đồ hành chính tỉnh Bắc Ninh 31

Hình 2 Cơ cấu tổ chức Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh 35

Hình 3 Quy trình hoạt động của vốn ứng 42

Hình 4 Tỉ lệ vốn ứng theo kế hoạch năm 2017 cho các đơn vị 46

Hình 5 Quy trình thẩm định hồ sơ ứng vốn tại Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh 47

TRÍCH YẾU LUẬN VĂN

Tên tác giả: Nguyễn Thanh Toàn

Tên luận văn: “Thẩm định hồ sơ ứng vốn cho các đơn vị phát triển quỹ đất tại Quỹ

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thu thập số liệu

*Thu thập số liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn:

+ Xem xét các văn bản, chính sách, các báo cáo tổng kết của các cấp, các ngành và các nguồn số liệu thống kê

+ Nghiên cứu các tư liệu hiện có về lĩnh vực ứng vốn cho các tổ chức phát triển quỹ đất

đã được đăng tải trên các sách báo, tạp chí, các báo cáo tổng kết hội nghị hội thảo, kết quả của các đợt điều tra của các tổ chức, các cuộc trả lời phỏng vấn của các nhà khoa học, nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách, các tài liệu đăng tải trên các phương tiện thông tin đạichúng

+ Trao đổi ý kiến trực tiếp với các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, Ban quản lý dự án, một vài đơn vị thi công trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

*Thu thập số liệu sơ cấp được tiến hành thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp

và gửi bảng câu hỏi

- Tiến hành thu thập số liệu qua phỏng vấn, phiếu khảo sát các cán bộ làm thủ tục

hồ sơ ứng vốn tại các đơn vị UBND huyện, thị xã làm chủ đầu tư và các cán bộ lâu năm

có kinh nghiệm công tác tại các sở ban ngàn trong lĩnh vực xây dựng, kinh tế

- Sử dụng phiếu điều tra thăm dò ý kiến về công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn và

công tác ứng vốn đối với các doanh nghiệp là chủ thầu các dự án được ứng vốn tại Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh

Phương pháp phân tích số liệu

* Phương pháp thống kê mô tả

Phương pháp này được sử dụng để mô tả những đặc tính cơ bản dữ liệu thu thập được từ các báo cáo khác nhau Thống kê mô tả cung cấp những tóm tắt đơn giản về các thước đo

* Phương pháp so sánh

Các số liệu sau khi được tiến hành đánh giá, phân loại sẽ đem so sánh, đối chứng với các mốc thời gian khác nhau, từ đó đưa ra được những đánh giá về công tác thẩm định và ứng vốn tại Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh

Đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn và công tác ứng vốn cho các đơn vị phát triển quỹ đất tại Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh , như: Thẩm định một cách kỹ lưỡng hồ sơ ứng vốn; Tăng cường công tác thu thập và xử lý thông tin; Tăng cường chuyên môn của cán bộ thẩm định; nâng cấp trang thiết bị phục

vụ công tác thẩm định hồ sơ; Nâng cao hiệu quả của bộ máy tổ chức điều hành; nâng cao hơn nữa chất lượng công tác lập kế hoạch thanh tra hàng năm

THESIS ABSTRACT

Candidate: Nguyen Thanh Toan

Master thesis: “Appraisal of capital application dossiers for land fund development

units in Land Development Fund of Bac Ninh Province "

Major: Business management Code: 60 34 01 02

University: Vietnam National University of Agriculture

Based on the rationale and reality about the document appraisal of offices that needs to advance capital at Bac Ninh Land Development Fund, the thesis will investigate the status of appraisal of capital application and advancing funds for land development units at Bac Ninh Land Development Fund in the last two years Thereby, some measures can be proposed to improve the appraisal of capital application dossiers and raise the efficiency of the appraisal of capital advances and advances to fund development units at the Bac Ninh Land Development Fund in the future

Methodology of research

Data collection

*Secondary data collection was collected from the following sources:

Review documents, policies, reports of all levels, sectors and sources of statistics Research on the available resources in the area of advance funding for land fund development organizations which have been published in newspapers, magazines, workshop reports, survey results, interviews with scientists, managers, policymakers and publications on the mass media

Direct discussion with leading experts in the field of capital construction, project management, some construction units in the province of Bac Ninh

*The primary data is collected through interviews and questionnaires

The data was collected through interviews, surveys on staffs who made advance payment procedures to units of People's Committees of districts and town (investors) and experienced officers in the field of construction and economics

Using survey questionnaires on the appraisal of capital advances and capital advancement of enterprises, which is the contractor for projects funded by Bac Ninh Land Development Fund

Data analysis

*Descriptive statistics method

This method is used to describe the basic characteristics of the data collected from different reports Descriptive statistics provide simple summaries of metrics

*Comparative method

The data after the assessment and classification will be compared with different timelines Since then, evaluations on the appraisal and capital advancement of Bac Ninh Land Development Fund have been made

Main results and conclusions

Give an overview of the operational status of Bac Ninh Land Development Fund Reflecting the situation of appraisal of capital advances and capital advance for land development units at Land Development Fund of Bac Ninh province on issues such

as the planning of advance capital, content and methodology for evaluating records for land development units, achievements, limitations on existence and causes

Reflect the status of capital advance appraisal and advance capital for land development units at the Bac Ninh Land Development Fund on issues such as advance capital planning, content and methodology for evaluating application files land development, achievements, limitation of existence and cause

Introduce some solutions to improve the appraisal of capital advance and capital advance for land development units at the Bac Ninh Land Development Fund such as: appraise the capital applications carefully bisexual; intensify the collection and processing of information; improve the skills of appraisers; upgrade equipment for the evaluation of dossiers; improve the efficiency of the organizational structure; enhance the quality of annual inspection planning

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Bắc Ninh là một trong những tỉnh có tốc độ đô thị hóa và phát triển kinh tế cao trong cả nước sau 20 năm tái lập và phát triển với nhiều khu công nghiệp thu hút đầu tư từ các công ty tập đoàn trong và ngoài nước Giá trị sản xuất công nghiệp tỉnh Bắc Ninh ước đạt 765,6 nghìn tỷ đồng, tỉ lệ đô thị hóa và phát triển kinh tế cao giúp người dân có mức thu nhập cao và ổn định, với mức GDP tăng 15,7 lần so với lúc mới tái lập, kéo theo đó là dân số cũng tăng nhanh do các khu công nghiệp thu hút nguồn lao động từ các tỉnh thành khác trong cả nước đổ về

Vì có mức thu nhập cao nên những người lao động tại tỉnh và nơi khác đổ về và

có xu hướng định cư lâu dài trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, ngoài ra còn là nhu cầu đấu giá đất để mở văn phòng công ty của các tổ chức cá nhân Do đó nhu cầu về đất đai và nhà ở tại tỉnh ngày càng tăng cao

Bắc Ninh đã có nhiều đột phá trong công tác thực hiện các chính sách, đem lại hiệu quả xã hội cao và niềm tin trong nhân dân Tuy nhiên, đi đôi với những hiệu quả mà chính sách mang lại còn có những khó khăn, vướng mắc chưa giải quyết được dẫn đến tình trạng nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh chưa hoàn thành công tác đấu giá đất sau khi hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng, có thể kể đến như xã Phú Lâm huyện Tiên Du hay chậm hoàn trả vốn ứng cho quỹ do vướng mắc trong khâu đấu giá Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, nhưng nguyên nhân chính chủ yếu nhất đó là không bố trí nguồn vốn kịp thời Hầu hết các địa phương đều không hoặc chưa bố trí đủ nguồn vốn ngân sách để thực hiện dự án

Đứng trước tình hình thực tế về tình hình thiếu vốn, chưa bố trí được nguồn vốn để bồi thường giải phóng mặt bằng các cấp lãnh đạo Tỉnh Bắc Ninh đã quan tâm và tạo điều kiện trong công tác ứng vốn để phát triển quỹ đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh được thành lập với mục tiêu giúp Nhà Nước chủ động trong bố trí nguồn vốn để bồi thường giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng.với các nhiệm vụ chính Ứng vốn cho Tổ chức phát triển quỹ đất để phát triển đất Ứng vốn để đầu tư tạo quỹ đất, quỹ nhà tái định cư theo quy hoạch Ứng vốn để thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường và GPMB theo quy hoạch đồng thời tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội,

giáo dục - đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể dục thể thao, môi trường và các nhu cầu khác của địa phương Hỗ trợ thực hiện các đề án đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp Hỗ trợ xây dựng khu tái định cư Hỗ trợ xây dựng các công trình hạ tầng tại địa phương có đất bị thu hồi Khi đó công tác tiếp nhận,kiểm tra

và thẩm định hồ sơ xin ứng vốn là công tác vô cùng quan trọng, nhằm giảm thiểu rủi ro khi ứng vốn cho các đơn vị phát triển quỹ đất, tránh tồn đọng nợ không trả đúng hạn với các dự án đã được ứng vốn, Giảm thiểu rủi ro với các dự án không

có tính khả thi, khó hoàn thành và hoàn trả vốn ứng cho Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh

Xuất phát từ mục tiêu giảm thiểu rủi ro trong công tác ứng vốn và thu hổi vốn ứng, giảm thiểu nợ quá hạn và tăng hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước vào đầu tư phát triển kinh tế xã hội tại quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh

Vì vậy tôi lựa chọn đề tài “Thẩm định hồ sơ ứng vốn cho các đơn vị phát triển quỹ đất tại Quỹ Phát triển Đất Tỉnh Bắc Ninh”

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1.2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở nghiên cứu về thực trạng công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn cho các đơn vị phát triển quỹ đất tại Quỹ phát triển đất tỉnh bắc Ninh trong giai đoạn 2016 – 2017, đề xuất được những giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định

hồ sơ ứng vốn của Quỹ trong thời gian tới

1.3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn tại Quỹ Phát triển Đất tỉnh Bắc Ninh

Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn cũng như công tác ứng vốn và thu hồi vốn ứng trong thời gian gần đây của Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh dựa trên cơ sở dữ liệu từ năm

2016 đến hết năm 2017

PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỤC TIỄN

2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

2.1.1 Quỹ phát triển đất

2.1.1.1 Sự hình thành của Quỹ phát triển đất

Quỹ phát triển đất được sử dụng để ứng vốn cho Tổ chức phát triển quỹ đất

và các tổ chức khác để thực hiện việc bồi thường, giải phóng mặt bằng và tạo quỹ đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế mẫu về quản lý,

sử dụng Quỹ phát triển đất; quy định việc cấp phát, hạch toán, thanh quyết toán kinh phí, huy động, sử dụng các nguồn vốn của Quỹ phát triển đất và cơ chế ủy thác cho Quỹ đầu tư phát triển, quỹ tài chính khác của địa phương đối với trường hợp không thành lập Quỹ phát triển đất theo quy định về quản lý ngân sách và quỹ tài chính của Nhà nước Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ quy định tại Quy chế mẫu về quản lý, sử dụng Quỹ phát triển đất của Thủ tướng Chính phủ và các quy định khác có liên quan để quyết định thành lập hoặc điều chỉnh chức năng, nhiệm

vụ của Quỹ phát triển đất đã được thành lập trước đây và quyết định cơ cấu tổ chức, nguồn vốn, cơ chế hoạt động của Quỹ phát triển đất cho phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế tại địa phương (Chính phủ, 2009; Quốc hội, 2013, )

2.1.1.2 Nguồn vốn của quỹ phát triển đất

Nguồn vốn của Quỹ phát triển đất được ngân sách nhà nước phân bổ, bố trí vào dự toán ngân sách địa phương, được cấp khi bắt đầu thành lập, bổ sung định kỳ hàng năm; huy động từ các nguồn vốn khác gồm: Vốn viện trợ, tài trợ,

hỗ trợ hoặc ủy thác quản lý của các tổ chức quốc tế, tổ chức và cá nhân trong nước và ngoài nước theo chương trình hoặc dự án viện trợ, tài trợ, ủy thác theo quy định của pháp luật Căn cứ kế hoạch sử dụng đất hàng năm, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định mức vốn ngân sách nhà nước cấp cho Quỹ phát triển đất khi thành lập, mức trích bổ sung cho Quỹ phát triển đất cụ thể hàng năm cho phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương (Chính phủ, 2014)

2.1.1.3 Chức năng và nhiệm vụ của Quỹ phát triển đất

Quy định về chức năng, nhiệm vụ của Quỹ phát triển đất được quy định

tại Luật Đất đai năm 2013 (Quốc hội, 2013) và quy định chi tiết tại Điều 6, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP (Chính phủ, 2014)

a Chức năng

Nguồn vốn của Quỹ phát triển đất được ngân sách nhà nước phân bổ, bố trí vào dự toán ngân sách địa phương, được cấp khi bắt đầu thành lập, bổ sung định kỳ hàng năm; huy động từ các nguồn vốn khác gồm: Vốn viện trợ, tài trợ,

hỗ trợ hoặc ủy thác quản lý của các tổ chức quốc tế, tổ chức và cá nhân trong nước và ngoài nước theo chương trình hoặc dự án viện trợ, tài trợ, ủy thác theo quy định của pháp luật

Căn cứ kế hoạch sử dụng đất hàng năm, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định mức vốn ngân sách nhà nước cấp cho Quỹ phát triển đất khi thành lập, mức trích bổ sung cho Quỹ phát triển đất cụ thể hàng năm cho phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương

b Nhiệm vụ

Quỹ phát triển đất được sử dụng để ứng vốn cho Tổ chức phát triển quỹ đất và các tổ chức khác để thực hiện việc bồi thường, giải phóng mặt bằng và tạo quỹ đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt

2.1.2 Ứng vốn

2.1.2.1 Khái niệm ứng vốn

Ứng vốn là hoạt động được đề cập khá nhiều, tuy nhiên chưa có một quy định cụ thể hay một định nghĩa chính xác nào về vấn đề này Theo từ điển tiếng Việt, “ứng” có nghĩa là trao cho quyền sử dụng trước rồi thanh toán sau Có nhiều cá nhân cho rằng ứng vốn cũng là tín dụng, tuy nhiên ý kiến này không chính xác “Tín dụng” (credit) theo tiếng Latinh có nghĩa là tín nhiệm, tin tưởng, theo tiếng Việt được hiểu là vay mượn

Xét về mặt hình thức, ứng vốn có thể giống tín dụng vì đều là sự chuyển giao quyền sử dụng một khoản vốn cho một đối tượng khác và hoàn trả trong một khoảng thời gian nhất định để sử dụng vào những mục đích nhất định đã được bên ứng hay cấp tín dụng đồng ý Nhưng xét về bản chất, ứng vốn và tín dụng hoàn toàn khác nhau

Xét về quan hệ giữa các đối tượng: Đơn vị ứng vốn là tổ chức nắm giữ tài chính của một cấp quản lý nhà nước hay một doanh nghiệp, tổ chức kinh tế trong

xã hội (đơn vị chủ quản) như tổ chức tài chính nhà nước, phòng ngân quỹ của các đơn vị, doanh nghiệp…Chủ thể được ứng vốn là một cá nhân, tổ chức cấp dưới tuy không chịu sự quản lý của đơn vị ứng vốn nhưng chịu sự quản lý của đơn vị chủ quản Đối với tín dụng, chủ thể cấp tín dụng có thể là các tổ chức tín dụng hay đơn vị, cá nhân trong nền kinh tế có nguồn vốn nhàn rỗi trao cho cá nhân, đơn vị cần sử dụng vốn quyền sử dụng khoản vốn của mình Như vậy trong tín dụng chỉ có quan hệ vay mượn, không chịu sự quản lý của nhau

Xét về mục đích sử dụng vốn: Trong quan hệ ứng vốn, đơn vị nhận vốn ứng sử dụng vốn để thực hiện nhiệm vụ được giao hoặc kế hoạch đã đề ra, đồng thời chịu sự quản lý giám sát của đơn vị ứng vốn và đơn vị chủ quản Trong tín dụng, đối tượng đi vay dùng vốn vay để thực hiện mục đích của mình, mục đích

đó có thể không liên quan đến đối tượng cấp tín dụng

Xét về nguồn thu và chi phí trả lãi vay hoặc phí ứng vốn: Trong ứng vốn, phí ứng vốn được tính vào chi phí của công việc hoặc dự án Khi dự án hoàn thành có nguồn thu, đơn vị được ứng vốn phải hoàn trả gốc và phí ứng vốn, song thực tế, phí ứng vốn vẫn là một khoản chi phí mà đơn vị chủ quản phải chịu, phần lợi nhuận thu được sau khi trừ chi phí đơn vị chủ quản có quyền chỉ đạo sử dụng hoặc phân bổ cho các cấp Trong tín dụng, lãi là chi phí của đối tượng đi vay và là thu nhập của đối tượng cho vay Với lợi nhuận thu được, đối tượng đi vay được toàn quyền sử dụng mà không liên quan đến người cho vay

Trong nền kinh tế, hoạt động ứng vốn được thực hiện ở cả các doanh nghiệp và các tổ chức Nhà nước Tuy nhiên, trong phạm vi của đề tài, hoạt động ứng vốn được nghiên cứu chỉ tập trung ở khu vực Nhà nước Theo quy định tại Thông tư 62/2015/TT-BTC của Bộ Tài Chính ngày 05/5/2015 (Bộ Tài chính, 2015) và Quyết định số 40/2010/QĐ-TTG của Thủ Tướng Chính Phủ ngày 12/5/2010 (Thủ tướng Chính phủ, 2010), hoạt động ứng vốn được thực hiện với một số đối tượng cụ thể nằm trong quy định, chịu sự quản lý của nhà nước và đơn vị ứng vốn về việc sử dụng lượng vốn đã ứng Vốn được ứng cho các cấp ngân sách hay các tổ chức theo quy định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu tạm thời hoặc đầu tư phát triển kinh tế, xã hội, sau một khoảng thời gian nhất định phải chuyển trả lại cho tổ chức đã ứng vốn, tùy theo mục đích sử dụng có thể phát sinh phí ứng vốn Mặc dù ứng vốn không phải là tín dụng, song do một số điểm giống nhau về phương thức thực hiện và quy định về hoạt động ứng vốn hiện nay

còn thiếu nên có thể áp dụng một số quy định của tín dụng vào hoạt động ứng vốn một cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của hoạt động ứng vốn

Tóm lại, ứng vốn Nhà nước là hoạt động của tổ chức tài chính Nhà nước giao cho đơn vị một khoản vốn để thực hiện mục tiêu kinh tế, xã hội nhất định

đã được phê duyệt trong một thời gian xác định theo nguyên tắc có hoàn trả gốc

và phí (nếu có) Đơn vị được ứng vốn phải đúng theo quy định của pháp luật, đồng thời phải chịu trách nhiệm về số vốn được ứng và chỉ được sử dụng theo đúng mục đích và nội dung đã được giao Nếu số tiền ứng không sử dụng hoặc không sử dụng hết phải chuyển trả lại tổ chức tài chính Đơn vị nhận vốn ứng phải cung cấp đầy đủ hồ sơ chi tiết, chứng từ thanh toán cho tổ chức tài chính và các đơn vị liên quan Việc sử dụng vốn phải công khai, minh bạch, hiệu quả, đúng mục đích và được các tổ chức có thẩm quyền kiểm tra, giám sát chặt chẽ Hoạt động này là một trong những công cụ giúp Nhà nước thực hiện đầu tư trực tiếp vào những dự án, công trình có ý nghĩa quan trọng trong sự phát triển kinh

tế, xã hội của các địa phương cũng như trên toàn đất nước

2.1.2.2 Phân loại hoạt động ứng vốn

a Tạm ứng vốn Kho bạc Nhà nước

Theo các quy định trong Thông tư 62/2015/TT-BTC ngày 05/5/2015 (Bộ Tài Chính, 2015), tạm ứng vốn kho bạc nhà nước là việc kho bạc nhà nước ứng một khoản vốn cho ngân sách các cấp để thực hiện các mục tiêu nằm trong quy định trong một khoảng thời gian không quá 12 tháng

- Cấp ứng vốn

Vốn kho bạc nhà nước được thực hiện tại kho bạc nhà nước và kho bạc nhà nước các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương kho bạc nhà nước quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh không được phép thực hiện tạm ứng kho bạc nhà nước

- Đối tượng được ứng vốn từ kho bạc nhà nước

+ Ngân sách trung ương

+ Ngân sách các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (ngân sách cấp tỉnh)

- Phạm vi ứng vốn KBNN

+ Ngân sách trung ương được tạm ứng vốn từ Kho bạc trong trường hợp

xử lý thiếu hụt tạm thời, đáp ứng các nhu cầu chi đột xuất khi ngân sách nhà nước chưa tập trung kịp nguồn thu

+ Ngân sách cấp tỉnh được thực hiện tạm ứng để thực hiện các dự án, công trình đầu tư xây dựng cơ bản trong kế hoạch năm cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện để sớm hoàn thành, đưa vào khai thác sử dụng mang lại hiệu quả kinh tế xã hội được Hội đồng nhân dân tỉnh phê duyêt; các dự án, công trình đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng tạo được nguồn thu hoàn trả vốn tạm ứng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt để thu hút vốn đầu tư của các tổ chức kinh tế trong và ngoài nước

Như vậy, vốn kho bạc nhà nước chỉ thực hiện ứng cho ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh để thực hiện các nhiệm vụ cấp bách trong thời gian ngắn, do đó được gọi là tạm ứng

b Ứng vốn từ Quỹ phát triển đất tỉnh

Quỹ phát triển đất tỉnh là đơn vị mới được thành lập trong vài năm trở lại đây tại một số tỉnh thành trên cả nước Theo quy định tại Quyết định số 40/2010/QĐ-TTG của Thủ Tướng Chính Phủ ngày 12/5/2010 (Thủ tướng Chính phủ, 2010), hoạt động ứng vốn của đơn vị tập trung vào thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến lĩnh vực đất đai như ứng vốn để chi bồi thường, hỗ trợ và tái định

cư khi Nhà nước thu hồi đất; tạo quỹ đất và phát triển quỹ đất, xây dựng cơ sở hạ tầng trên quỹ đất để đấu giá quyền sử dụng đất phục vụ phát triển kinh tế xã hội địa phương; ứng vốn chi hỗ trợ xây dựng khu tái định cư, hỗ trợ xây dựng cơ sở

hạ tầng ở các địa phương có đất bị thu hồi hoặc ứng vốn hỗ trợ thực hiện các đề

án đào tạo nghề,chuyển đổi nghề nghiệp cho các đối tượng bị thu hồi đất Bên cạnh đó, Quỹ phát triển đất cũng thực hiện ứng vốn cho các nhiệm vụ khác do UBND tỉnh giao

Hoạt động ứng vốn của Quỹ phát triển đất tỉnh nhằm đáp ứng nhu cầu về vốn trong lĩnh vực bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, tạo quỹ đất và phát triển quỹ đất phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Tóm lại, hoạt động ứng vốn chủ yếu tập trung cho nhu cầu vốn chi đột xuất của ngân sách trung ương, các công trình xây dựng cơ bản và chi bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

- Cấp ứng vốn

Quỹ phát triển đất chỉ được thành lập ở cấp tỉnh, do đó đây là tổ chức duy nhất có chức năng ứng vốn

- Đối tượng được ứng vốn từ Quỹ phát triển đất tỉnh

+ Ngân sách trung ương

+ Ngân sách các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (ngân sách cấp tỉnh) + Ngân sách cấp huyện

+ Phạm vi tạm ứng vốn kho bạc nhà nước

- Hoạt động ứng vốn của Quỹ phát triển đất

Hoạt động ứng vốn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Quỹ phát triển đất Theo quy định tại Quy chế mẫu về quản lý, sử dụng Quỹ phát triển đất, Quỹ thực hiện ứng vốn theo các nhiệm vụ sau:

- Ứng vốn cho các tổ chức để thực hiện nhiệm vụ được giao

Mức ứng vốn cho các nhiệm vụ này do Hội đồng quản lý Quỹ, Chủ tịch hội đồng quản lý hoặc Giám đốc Quỹ quyết định theo phân cấp tại Điều lệ Quỹ

- Ứng vốn cho Tổ chức phát triển quỹ đất để tổ chức thực hiện việc bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; tạo quỹ đất và phát triển quỹ đất

để đấu giá quyền sử dụng đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu vực đã có quy hoạch phải thu hồi đất mà người sử dụng đất có nhu cầu chuyển nhượng trước khi Nhà nước thu hồi đất; tổ chức phát triển các khu tái định cư phục vụ việc thu hồi đất thực hiện các dự án; tổ chức thực hiện đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng trên quỹ đất đã được giao quản lý để đấu giá

- Ứng vốn cho các tổ chức được giao nhiệm vụ thực hiện việc bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

- Ứng vốn cho các tổ chức được giao nhiệm vụ thực hiện đầu tư tạo quỹ đất, quỹ nhà tái định cư theo quy hoạch

Ứng vốn cho ngân sách nhà nước để chi hỗ trợ cho các nhiệm vụ quy định Mức chi hỗ trợ cho các nhiệm vụ này do Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với

Sở Tài nguyên và Môi trường và các cơ quan liên quan thẩm định trình Chủ tịch

Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định

- Ứng vốn cho ngân sách nhà nước để chi hỗ trợ thực hiện các đề án đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp cho các đối tượng bị Nhà nước thu hồi đất

- Ứng vốn cho ngân sách Nhà nước để chi hỗ trợ khoản chênh lệch cho hộ gia đình, cá nhân vào khu tái định cư trong trường hợp hộ gia đình, cá nhân nhận đất ở, nhà ở tái định cư mà số tiền được bồi thường, hỗ trợ nhỏ hơn giá trị một suất tái định cư tối thiểu

- Ứng vốn cho ngân sách Nhà nước để chi hỗ trợ xây dựng khu tái định cư; hỗ trợ xây dựng các công trình hạ tầng tại địa phương có đất bị thu hồi

 Vai trò hoạt động ứng vốn

* Vai trò của hoạt động ứng vốn được thể hiện ở các nội dung sau:

- Vai trò trong tăng trưởng và phát triển kinh tế

+ Gia tăng lượng vốn đầu tư vào nền kinh tế

Vốn đầu tư là yếu tố quan trọng trong việc tăng trưởng kinh tế, nhất là với các nước đang phát triển Hoạt động ứng vốn đã cung ứng một lượng vốn lớn vào thị trường thông qua chi tiêu của ngân sách trung ương và vốn đầu tư cho các dự

án Bên cạnh đó, việc ưu tiên vào những dự án có tính thu hút vốn đầu tư của các

tổ chức kinh tế trong và ngoài nước cũng góp phần gia tăng thêm một lượng vốn cho hoạt động đầu tư từ nước ngoài Nhờ đó, tổng cầu tăng góp phần vào sự tăng trưởng của nền kinh tế

+ Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án

Vốn là nhân tố quan trọng để hoàn thành các dự án Các công trình, dự án thuộc lĩnh vực cơ sở hạ tầng, công trình công cộng như giao thông, bệnh viện, trường học… có tác động lớn đến tình hình phát triển kinh tế cũng như đời sống, tuy nhiên đòi hỏi lượng vốn đầu tư lớn nhưng thời gian thực hiện và thu hồi lâu, lợi nhuận thu được thấp Do đó, các nhà đầu tư thường không muốn đầu tư vào những lĩnh vực này khiến việc huy động nguồn vốn trở nên khó khăn Thực tế cho thấy có những công trình kéo dài nhiều năm do thiếu vốn Nguồn vốn đầu tư lĩnh vực này chủ yếu được cấp từ ngân sách Nhà nước theo dự toán kế hoạch hàng năm Tuy nhiên, nhiều dự án cấp thiết không nằm trong kế hoạch hoặc ngân sách không bố trí kịp nguồn vốn khiến việc thực hiện bị trì trệ Khi đó, vốn ứng

từ các tổ chức tài chính đã giải quyết được vấn đề này, tạo điều kiện cho các dự

án được thực hiện theo đúng tiến độ đã đề ra và nhanh chóng hoàn thành để đưa vào sử dụng

+ Nâng cao chất lượng hệ thống các công trình xây dựng cơ bản

Chất lượng cơ sở hạ tầng, các công trình công cộng là nền tảng cho sự phát triển của mỗi quốc gia, đồng thời cũng phản ánh trình độ phát triển của quốc gia đó Một quốc gia có cơ sở hạ tầng lạc hậu đồng nghĩa với việc kinh tế kém phát triển Để có một hệ thống giao thông liên lạc thuận tiện, đồng bộ và hiện đại, các công trình công cộng có chất lượng tốt đáp ứng nhu cầu của nhân dân thì phải thường xuyên đầu tư xây dựng, nâng cấp và tu sửa Như đã trình bày ở trên, đây là lĩnh vực đầu tư có lợi nhuận thấp nhưng thời gian kéo dài, do đó hoạt động ứng vốn chính là một trong những giải pháp cung cấp nguồn vốn kịp thời cho việc xây dựng, sửa chữa các công trình này

+ Là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô

Ta thấy, cơ cấu của nền kinh tế được quyết định bởi cơ cấu đầu tư Nhà nước có thể thông qua hoạt động ứng vốn để điều chỉnh một phần cơ cấu đầu tư hoặc điều chỉnh lượng vốn cung ứng ra thị trường để thực hiện theo định hướng

đã đề ra

- Vai trò trong phát triển xã hội

Rút ngắn khoảng cách nông thôn – thành thị, nâng cao chất lượng sống nhân dân Hoạt động ứng vốn đã đưa các công trình đầu tư xây dựng cơ bản đến hầu hết các tỉnh thành trên cả nước giúp cho giao thông và thông tin liên lạc giữa nông thôn và thành thị ngày càng thuận tiện Nếu như trước đây nông thôn đồng nghĩa với nông nghiệp và lạc hậu thì nông thôn mới ngày nay có kinh tế tăng trưởng nhanh với nhiều ngành nghề kinh doanh và dịch vụ, dân trí cao và tốc độ

đô thị hóa nhanh, cơ sở hạ tầng phát triển, quy hoạch hiện đại, chất lượng cuộc sống đang dần đuổi kịp thành thị

+ Ổn định đời sống và đảm bảo an sinh xã hội

Vốn đầu tư tăng, kinh tế tăng trưởng đồng nghĩa với việc tăng nhu cầu lao động Bên cạnh đó, các khoản vốn ứng chi hỗ trợ tái định cư, thực hiện đề án đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất cũng tạo điều kiện cho họ có nơi ở mới, có công việc ổn định, nhờ đó ngăn chặn sự gia tăng tỷ

lệ thất nghiệp và hạn chế các tệ nạn xã hội Cùng sự tăng trưởng kinh tế, nâng cao dân trí và các dịch vụ công cộng, chất lượng cuộc sống của nhân dân ngày càng được cải thiện, xã hội ngày càng phát triển

+ Mở rộng quan hệ quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài

Bên cạnh việc ưu tiên ứng vốn vào các dự án có khả năng thu hút vốn đầu

tư nước ngoài thì cơ sở hạ tầng phát triển chính là điều kiện cho các tổ chức kinh

tế bên ngoài đầu tư vào trong nước, mở rộng quan hệ hợp tác kinh doanh Đồng thời một nền kinh tế - xã hội phát triển chính là tiềm lực để nước ta ngày càng hội nhập và vươn xa hơn trong trường quốc tế

Nhận thấy, hoạt động ứng vốn là một trong những công cụ đắc lực hỗ trợ Nhà nước trong sự phát triển cả về kinh tế - xã hội và quan hệ quốc tế

2.1.3 Thẩm định hồ sơ ứng vốn

2.1.3.1 Khái niệm

Thẩm định văn bản quy phạm pháp luật là Hoạt động nghiên cứu, xem xét, đánh giá về nội dung và hình thức, kĩ thuật soạn thảo đối với dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luậttheo nội dung, trình tự, thủ tục do luật định nhằm đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và đồng bộ của văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật và những yêu cầu khác về chất lượng dự án, dự thảo theo quy định của pháp luật (Quốc hội, 2012)

Thẩm định dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật (sau đây gọi chung

là dự án, dự thảo) là hoạt động xem xét, đánh giá về nội dung và hình thức của

dự án, dự thảo nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ của dự án, dự thảo trong hệ thống pháp luật (Thủ Tướng Chính phủ, 2007 ) Các dự án đầu tư sau khi được soạn thảo và thiết kế xong dù được nghiên cứu tính toán rất kỹ lưỡng và chi tiết thì chỉ mới qua bước khởi đầu Để đánh giá tính hợp lý, tính hiệu quả, tính khả thi của dự án và ra quyết định dự án có được thực hiện hay không thì phải có một quá trình xem xét kiểm tra, đánh giá một cách độc lập và tách biệt với quá trình soạn thảo dự án Quá trình đó gọi là thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án Có rất nhiều quan điểm khác nhau về thẩm định tuỳ theo tính chất của cá đơn vị và chủ thể có thẩm quyền thẩm định, song đứng trên góc độ tổng quát có thể định nghĩa như sau:

Thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án đầu tư là quá trình một cơ quan chức năng (Nhà nước hoặc tư nhân) thẩm tra, xem xét một cách khách quan, khoa học

và toàn diện về các mặt pháp lý, các nội dung cơ bản ảnh hưởng đến hiệu quả, tính khả thi, tính hiện thực của dự án, để quyết định đầu tư hoặc cấp giấy phép về đầu tư hay quy định về đầu tự (Trần Thị Xuân Hương, 2014, Tiểu luận Thẩm định dự án đầu tư ngân hàng thương mại)

- Về bản chất, thẩm định hồ sơ ứng vốn là công chịu trách nhiệm thẩm tra tính chính xác của hồ sơ mà cá đơn vị ứng vốn để bồi thường giải phóng mặt bằng đưa lên, tính khả thi của hồ sơ, tính phù hợp của phương án, mục đích vay vốn theo quy định của Quỹ theo từng dự án đầu tư xây dựng, theo từng thời kỳ

và phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành

- Thẩm định là việc kiểm tra, đánh giá của người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, cơ quan chuyên môn về xây dựng đối với những nội dung cần thiết trong quá trình chuẩn bị và thực hiện dự án đầu tư xây dựng làm cơ sở xem xét, phê duyệt

- Thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án tại quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh là việc phân tích, đánh giá lại toàn bộ các vấn đề đã được trình bày trong dự án theo một quy trình nhất định nhằm rút ra được những kết luận chính xác từ đó đi đến quyết định ứng vốn hỗ trợ giải phóng mặt bằng,

- Thẩm định là sử dụng các công cụ và kỹ thuật phân tích nhằm kiểm tra, đánh giá mức độ tin cậy và rủi ro của một phương án hoặc dự án mà các đơn vị

đề xuất nhằm phục vị cho công việc ra quyết định ứng vốn

2.1.3.2 Mục đích của thẩm định hồ sơ ứng vốn

Thẩm định hồ sơ các dự án đầu tư xây dựng cơ sỏ hạ tầng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Quỹ phát triển đất trong việc ứng vốn để bồi thường giải phóng mặt bằng Một trong những đặc trưng của hoạt động ứng vốn là diễn ra trong một thời gian dài nên có thể gặp nhiều rủi ro, muốn cho ứng vốn một cách

an toàn, đảm bảo khả năng thu hồi vốn và phí thì quyết định cho vay của Quỹ là dựa trên cơ sở thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án

Thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án sẽ rút ra được những kết luận chính xác

về tính khả thi, hiệu qủa kinh tế của dự án đầu tư, khả năng trả nợ, những rủi ro

có thể xảy ra để đưa ra quyết định ứng vốn hay từ chối

Từ kết quả thẩm định có thể tham gia góp ý cho các chủ đầu tư, làm cơ sở

để xác định số tiền ứng để, tạo điều kiện cho đơn vị phát triển quỹ đất hoàn thành nhiệm vụ

Khi lập phương án bồi thường tái gải phóng mặt bằng và hỗ trợ tái định cư

do các đơn vị thường mong muốn vay được vốn đã thổi phồng, ước lượng lạc quan về số lượng diện tích và số hộ dân trong diện thu hồi đất cảu nhà nước Do vậy thẩm định hồ sơ ứng vốn theo danh sách hộ dân và quyết định thu hồi đất của

nhà nước rất quan trọng cần xem xét đúng thực tế trên từng địa phương có dự án cần thu hồi đất.để có phương án ứng vốn bồi thường giải phóng mặt bằng hợp lý, tránh tất thoát và hao hụt ngân sách nhà nước

Thẩm định là việc Quỹ phát triển đất xem xét một cách khách quan, toàn diện các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến tính khả thi của dự án được ứng vốn Mục đích của việc thẩm định là giúp Quỹ đưa ra kết luận chính xác về tính khả thi, hiệu quả kinh tế, lượng vốn ứng và khả năng hoàn trả vốn của dự án để ra quyết định có ứng vốn hay không, ứng bao nhiêu và thời hạn ứng là bao lâu

Do đó, kết quả thẩm định là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của hoạt động ứng vốn cũng như công tác phòng ngừa và xử lý nợ quá hạn Khi thẩm định đạt hiệu quả, đồng vốn ứng được thực hiện đúng mục tiêu và mang lại hiệu quả kinh tế Ngược lại, chất lượng thẩm định không tốt khiến vốn ứng có thể bị chi sai mục đích hoặc khả năng thu hồi thấp, gây ảnh hưởng trực tiếp tới tình hình quản lý nguồn vốn của đơn vị ứng vốn, làm gia tăng tỷ lệ nợ quá hạn

Do có tầm quan trọng như vậy nên khi tiến hành thẩm định hồ sơ ứng vốn

dự án cần nắm vững chủ trương, quy định, pháp luật và chính sách phát triển kinh tế của nhà nước, ngành, địa phương và các văn bản pháp luật có liên quan

2.1.3.3 Vai trò của thẩm định hồ sơ ứng vốn

Do sự phát triển trong lĩnh vực đất đai công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn

dự án ngày càng được coi trọng và hoàn thiện Đầu tư được coi là động lực của

sự phát triển nói chung và phát triển kinh tế nói riêng Hiện nay nhu cầu về vốn giải phóng mặt bằng để phát triển hạ tầng ở các khu vực rất cao Vấn đề quan trọng là ứng vốn như thế nào để có hiệu quả trong công tác giải phóng mặt bằng Một trong những công cụ giúp cho việc ứng vốn cho các đơn vị phát triển quỹ đất có hiệu quả là thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án Quỹ phát triển đất thường xuyên phải thực hiện việc thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án bồi thường giải phóng mặt bằng khi cho ứng vốn nhằm đánh giá tính khả thi của dự án đầu tư đó nhằm đảm bảo an toàn cho hoạt động của mình Bởi vậy việc thẩm định hồ sơ ứng vốn

dự án đòi hỏi phải thực hiện tỉ mỉ, khách quan toàn diện

Thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án đầu tư là việc tổ chức xem xét một cách khách quan toàn diện các nội dung cơ bản ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi của dự án để ra quyết định ứng vốn hay không ứng vốn

Thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án đầu tư là một công việc quan trọng, nó đề cập đến tất cả những vấn đề của bản thân dự án, và quan trọng hơn, qua quá trình thẩm định, dự án sẽ được tìm hiểu một cách sâu rộng hơn, chuyên môn hơn Thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án có những ý nghĩa và vai trò vô cùng quan trọng sau đây:

- Thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án là một công việc quan trọng, nó đề cập đến tất cả những vấn đề của bản thân dự án, và quan trọng hơn, qua quá trình thẩm định, dự án sẽ được tìm hiểu một cách sâu rộng hơn, chuyên môn hơn Thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án có những ý nghĩa vô cùng quan trọng sau đây:

- Thông qua thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án, với những kết quả thu được

là một trong những cơ sở quan trọng để có quyết định ứng vốn được đúng đắn

- Thông qua thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án đầu tư, có cơ sở để kiểm tra việc sử dụng vốn đảm bảo đúng mục đích và an toàn vốn

- Thông qua thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án đầu tư có, với những kinh nghiệm và kiến thức của mình sẽ bổ sung thêm những giải pháp góp phần nâng cao tính khả thi của dự án

- Thông qua thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án đầu tư có cơ sở tương đối vững chắc để xác định kết quả đầu tư, thời gian hoàn vốn và trả nợ từ dự án của chủ đầu tư

- Thông qua thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án đầu tư sẽ rút ra được những kinh nghiệm để tiến hành thẩm định các dự án đầu tư sau tốt hơn

- Giúp cho chủ đầu tư chọn được dự án đầu tư tốt nhất

- Giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá được sự cần thiết và thích hợp của dự án về các vấn đề phát triển kinh tế, xã hội, về công nghệ vốn, ô nhiểm môi trường

- Giúp các nhà tài chính ra quyết định chính xác về cho vay hoặc trả nợ

2.1.3.4 Nội dung công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn

Thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án nhằm làm sáng tỏ và phân tích về một loạt các vấn đề có liên quan tới tính khả thi trong quá trình thực hiện dự án: thị trường, công nghệ, kỹ thuật, khả năng tài chính của dự án để đứng vững trong suốt đời hoạt động, về quản lý thực hiện dự án, phần đóng góp của dự án vào sự tăng trưởng của nền kinh tế… với các thông tin về bối cảnh và các giả thiết sử

dụng trong dự án này; Đồng thời đánh giá để xác định xem dự án có giúp quốc gia đạt được các mục tiêu xã hội hay không, nếu có thì bằng cách nào, và liệu dự

án có đạt hiệu quả kinh tế hay không khi đạt các mục tiêu xã hội này

Giai đoạn thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án bao hàm một loạt khâu thẩm định và quyết định, đưa tới kết quả là ứng vốn hay không ứng vốn Như vậyvề mặt chuyên môn yêu cầu chung của công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án là: đảm bảo tránh thực hiện ứng vốn cho các dự án không có hiệu quả,không đúng với chức năng nhiệm vụ của Quỹ

Mặt khác, thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án còn là một công việc được thực hiện theo quy định về quản lý đầu tư, vì vậy cần được tiến hành theo các yêu cầu về quán lý về mặt này, công tác thấm định dự án phải được tiến hành phù hợp với các quy định hiện hành vê quản lý và đảm bao thời hạn quy định

Nội dung báo cáo thẩm định của cơ quan tổ chức thẩm định gồm những điểm chính sau:

– Tính pháp lý và thủ tục của hồ sơ trình thẩm định phê duyệt;

– Tóm tắt những nội dung chính của dự án do chủ đầu tư trình;

– Tóm tắt ý kiến của các cơ quan tham gia thẩm định, cơ quan hoặc chuyên gia tư vấn thẩm định (nếu có);

– Những nhận xét, đánh giá về tính chuẩn xác của các dữ liệu, luận cứ, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng và tính toán, kết luận và đề xuất trong từng nội dung của dự án

– Đánh giá tổng thể về hiệu quả kinh tế – xã hội, tính khả thi của dự án; – Những tồn tại của báo cáo nghiên cứu khả thi và hướng xử lý, biện pháp xử lý, trách nhiệm và thời hạn xử lý của chủ đầu tư, của các cấp, các ngành liên quan;

tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong thiết kế, Điều kiện năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức và giải pháp tổ chức thực hiện dự án theo giai đoạn, hạng mục công trình với yêu cầu của thiết kế cơ sở

- Kiểm tra tính phù hợp pháp lý của hồ sơ dự án

Hồ sơ đảm bảo tính phù hợp pháp lý trong dự án và các giấy tờ trình nộp trong hồ sơ, tính đảm bảo an toàn trong ứng vốn, phương án thi công và phương

án giải ngân vốn ứng hợp lý, các nội dung này được phân tích cẩn trọng đảm bảo trung thực, khách quan, nếu phát hiện rủi ro tiềm ẩn báo cáo kịp thời đến các cấp

lãnh đạo có thẩm quyền xem xét chỉ đạo

- Đánh giá sự cần thiết phải đầu tư dự án

Qui hoạch phát triển ngành, vùng, địa phương: một dự án được xem là cần thiết phải đầu tư là dự án đó phải phù hợp với qui hoạch cũng như chiến lược phát triển ngành, vùng, địa phương

Điều kiện đủ để xác định sự cần thiết phải thực hiện đầu tư dự án: có những đánh giá tổng quan về nhu cầu sử dụng đất cũng như năng lực của doanh nghiệp, trên cơ sở đó để xem xét vấn đề theo hướng: Dự án nếu được thực hiện đầu tư thì sẽ có những tác động gì đến tình hình kinh tế xa hồi Với tình hình nhu cầu sử dụng đất và phát triển hạ tầng kỹ thuật như hiện nay và dự báo trong những năm tới, lựa chọn thời điểm đầu tư xây dựng như vậy có thuận lợi hay không, qui mô đầu tư có hợp lý không? Địa điểm đầu tư đã lựa chọn có phù hợp với thị trường mục tiêu không? Hình thức thức đầu tư có phù hợp với tính chất của dự án cũng như năng lực của chủ đầu tư không?

- Đánh giá sự hợp lý của các giải pháp thiết kế xây dựng công trình

Dự án phải tuân thủ tiêu chuẩn áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật, quy định của pháp luật về sử dụng vật liệu xây dựng cho công trình; sự hợp lý của việc lựa chọn dây chuyền và thiết bị công nghệ đối với thiết kế công trình có yêu cầu về công nghệ; sự tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, phòng, chống cháy nổ, sự phù hợp các giải pháp thiết kế công trình với công năng sử dụng của công trình, mức độ an toàn công trình và bảo đảm an toàn của công trình lân cận;

Đánh giá sự phù hợp giữa khối lượng chủ yếu của dự toán với khối lượng thiết kế; tính đúng đắn, hợp lý của việc áp dụng, vận dụng định mức, đơn giá xây dựng công trình; xác định giá trị dự toán công trình;

-Thẩm định tính khả thi và khả năng hoàn trả vốn đã ứng của dư án

Tất cả những phân tích, đánh giá thực hiện ở trên nhằm mục đích hỗ trợ cho phần tính toán, đánh giá hiệu quả về mặt tài chính và khả năng hoàn trả vớn ứng của dự án đầu tư Việc xác định hiệu quả tài chính của dự án có chính xác hay không tùy thuộc rất nhiều vào việc đánh giá và đưa ra các giả định ban đầu

Từ kết quả phân tích ở trên sẽ được lượng hóa thành những giả định để phục vụ cho quá trình tính toán, Đánh giá về mặt thị trường, khả năng đấu giá đất lấy nguồn thu trả Quỹ, dịch vụ đầu ra của dự án và phương án tiêu thụ sản phẩm sẽ đưa vào để tính toán:

Nói chung, các nội dung nêu trong báo cáo đều phải được xem xét đánh giá Tuy nhiên, tuỳ từng dự án theo đối tượng quản lý có thể có những yêu cầu xem xét thích hợp với từng nội dung cụ thể Dưới đây xin nêu những nội dung thẩm định chủ yếu đối với các dự án nói chung:

+ Xem xét mục tiêu và phạm vi hoạt động + Phân tích, đánh giá nhu cầu về sử dụng đất của vùng và xác định quy mô hợp lý của dự án

+ Phân tích sự hợp lý của việc lựa chọn địa điểm dự án đầu tư xây dựng

+ Đánh giá tác động môi trường + Đánh giá sự chuẩn xác về nhu cầu vốn cần ứng + Đánh giá các điều kiện thực hiện dự án;

+ Phân tích hiệu quả dự án

+ Nội dung báo cáo thẩm định

2.1.3.5 Phương pháp thẩm định hồ sơ

Để hoàn thành nhiệm vụ thẩm định về mặt chuyên môn (đảm bảo không đầu tư dự án tồi và không bỏ sót các dự án tốt), công tác thẩm định phải thực

hiện 2 nhiệm vụ cụ thể sau:

– Xem xét, kiểm tra: nhằm xác định tính đúng đắn của dự án so với các quy định pháp luật, các chuẩn mực về kinh tế, kỹ thuật

– Đánh giá: nhằm xác định mức độ khả thi của dự án (tốt, tồi) đến mức nào để xếp thứ bậc, lựa chọn

Thực hiện các nhiệm vụ nói trên, trong thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án cần có các phương pháp thích hợp

- Phương pháp chung

Phương pháp chung để thẩm định, đánh giá dự án là so sánh, đối chiếu nội dung dự án với các chuán mực đã được quy định bởi pháp luật và các tiêu chuẩn kinh tế kỹ thuật thích hợp hoặc thông lệ (quốc tế, trong nước) cũng như các kinh nghiệm thực tế

Đối chiếu các nội dung thẩm định nêu trên có một số nội dung được thẩm định bằng cách so sánh đối chiếu với luật pháp, chính sách (những vấn đề thuộc

về pháp lý, nghĩa vụ tài chính, đền bù giải toả mặt bằng,…); một số nội dung phải so sánh với các tiêu chuẩn quy phạm (sử dụng đất đai, môi trường…); một

số nội dung phải so sánh, đối chiếu với các điều kiện thông lệ hoặc thực tế đã thực hiện (các chỉ tiêu về kinh tế, tài chính, về hiệu quả đầu tư,….)

- Phương pháp cụ thể

Đối với mỗi nội dung có các phương pháp cụ thể thích hợp Ngoại trừ các nội dung có quy định pháp luật, còn các nội dung khác đều có những phương pháp cụ thê khi lập cũng như khi thẩm định, đánh giá dự án, trong đó có các dạng phương pháp sau:

– Phân tích so sánh, lựa chọn các phương án tối ưu hoặc hợp lý (chọn vị trí xây dựng, chọn công nghệ, chọn thiết bị, chọn giải pháp kỹ thuật và tổ xây dựng,…)

– Phân tích đánh giá độ tin cậy, mức khả thi của các giải pháp hay của dự

án nói chung (các phương pháp tính toán và phân tích các chỉ tiêu kinh tế, tài chính, phân tích rủi ro,…)

– Thống kê kinh nghiệm kiểm tra tính hợp lý, tính thực tế của các giải pháp lựa chọn (mức chi phí đầu tư, cơ cấu chi phí đầu tư, các chỉ tiêu tiêu hao nguyên, nhiên liệu hay chi phí sản xuất nói chung)

2.1.3.6 Nhiệm vụ của cán bộ thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án

Thực chất của việc thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án là phân tích đánh giá tính khả thi của dự án trên tất cả các phương diện kinh tế, kỹ thuật, xã hội trên cơ

sở các quy định của luật pháp, tiêu chuẩn, định mức, quy định của các cơ quan quản lý nhà nước, tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế

Những yêu cầu nói trên đặt cho người phân tích, đánh giá dự án chẳng những quan tâm xem xét, kiểm tra về mặt nội dung hồ sơ dự án, mà còn tìm các phương pháp, cách thức đo lường, đánh giá để có được những kết luận giúp cho việc lựa chọn và ra quyết định đầu tư một cách có căn cứ

Đê đáp ứng yêu cầu nói trên, người làm công tác thẩm định, giống như đối với người lập dự án, phải:

– Có nghiệp vụ thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án (có kiến thức và phương pháp) – Nắm vững luật pháp và các quy định cụ thể về luật đất đai quản lý đầu

Để thực hiện được những nhiệm vụ nói trên, đồng thời tránh được một số những thiên kiến trong công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án, cán bộ thẩm định cần phải có trình độ chuyên môn, có hiểu biết về quản lý, chính sách và có nghiệp vụ phân tích, đánh giá dự án như đã nói trên để có khả năng đưa ra những kết luận chính xác tính khả thi của dự án dựa trên cơ sở các tiêu chuẩn đã được xác định Đồng thời, để công việc thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án giúp cho việc lập kế hoạch đầu tư và lựa chọn dự án, nhà nước cần có hệ thống thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án được tổ chức một cách chặt chẽ và hợp lý

2.1.3.7 Quy trình tiến hành thẩm định

Quy trình thẩm định dự án được thực hiện tại Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh được quy định rõ trong Quyết định 31/QĐ - QPTĐ do Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh (Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh, 2011) ban hành quy định về Quy trình lập kế hoạch, thẩm định, thực hiện ứng vốn và chi hỗ trợ của Quỹ, về

cơ bản cũng giống như quy trình thẩm định dự án tại các tổ chức tín dụng, bao

dựng dự án và duyệt phương án xây dựng

Thẩm định phương án giải phóng mặt bằng, đền bù, xây dựng và đưa vào nghiệm thu dự án, đảm bảo tính khả thi khi ứng vốn, hạn chế tối đa các nợ quá hạn khi tiến độ thực hiện dự án chậm hơn dự kiến Công tác này sẽ được tiến hành phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện thẩm định và trình

Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt

Thẩm định về tài sản bảo đảm ứng vốn, hiện nay tài sản đảm bảo ứng vốn vẫn chưa có các văn bản chính xác quy định Tuy nhiên, để đảm bảo các khoản ứng vốn này, UBND Tỉnh hoặc cơ quan chức năng đại diện nhà nước sẽ kí quyết định đảm bảo trên cơ sở tài khoản cửa đối tượng ứng vốn được mở tại ngân hàng nhà nước Chính vì vậy, công tác này cán bộ thẩm định sẽ kiểm tra các tài khoản của đơn vị làm hồ sơ ứng vốn, đảm bảo tính an toàn và tránh nhiệm của bên ứng

vốn khi nhận vốn ứng

Bước 2: Lập tờ trình thẩm định báo cáo kết quả thẩm định

Công tác thẩm định này được giao cho hai cán bộ tiến hành thẩm định độc lập, sau khi thẩm định sơ bộ trên giấy tờ như trên, các cán bộ thẩm định sẽ tiến hành lập một tờ trình thẩm định lên Hội đồng quản lý Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh Tùy theo từng dự án cụ thể và phương án đền bù và giải phóng mặt bằng mà các cán bộ thẩm định sẽ linh hoạt trong việc chọn lựa những nội dung chính, quan trọng để thể hiện rõ tính khả thi hồi vốn ứng của dự án trong

tờ trình thẩm định

Bước 3: Tiến hành tái thẩm định (nếu có)

Trong trường hợp Hội đồng quản lý Quỹ xem xét tờ trình thẩm và báo cáo thẩm định lần thứ nhất, vẫn chưa đầy đủ căn cứ để tiến hành xúc tiến giải ngân

vốn ứng Phải tiến hành tái thẩm định hồ sơ ứng vốn Tái thẩm định sẽ có ít nhất

là hai cán bộ, trong đó không có người nào đã từng tham gia thẩm định lần đầu Các thành viên trong tổ tái thẩm định sẽ được Ban quản lý Quỹ hoặc người được

ủy quyền chỉ định Mọi vấn đề nẩy sinh trong quá trình tái thẩm định, đưa đến kết luận khác nhau ảnh hưởng đến việc ra quyết định ứng vốn đều phải trình lên Hội đồng quản lý Quỹ hoặc người được ủy quyền Hội đồng quản lý Quỹ trên cơ

sở tái thẩm định của các cán bộ nghiệp vụ, tiến hành xem xét các căn cứ đảm bảo

để ra quyết định ứng vốn

Bước 4: Thực hiện ứng vốn

Căn cứ quyết định ứng vốn của Giám đốc Quỹ, Chủ tịch Hội đồng Quỹ, Quyết định của UBND tỉnh, Quỹ phát triển đất giải ngân 01 lần hay nhiều lần tuỳ thuộc vào tình hình thực tế cuả dự án sau khi hợp đồng ứng vốn đã được ký giữa Chủ tịch UBND các huyện, Thị xã, Thành phố và các tổ chức được ứng vốn với

Quỹ phát triển đất

Quy trình thẩm định hồ sơ ứng vốn của Quỹ phát triển đất được tiến hành phụ hợp theo các quy định của Nhà nước về các thủ tục và tiêu chuẩn an toàn, bên cạnh đó có sự linh hoạt ứng dụng vào tình hình thực tế địa phương nhằm cắt giảm một số khâu để đẩy nhanh tiến độ cấp vốn ứng cho các đơn vị đang chờ thi công, những cắt giảm này do thực tế dự án trước khi đầy đủ điều kiện nộp hồ sơ ứng vốn, đã được sự phê duyệt của chính quyền địa phương và các đơn vị chức năng thuộc ủy quyền của Nhà nước, vì vậy Quỹ phát triển đất không phải thực hiện lại công tác xét duyệt do đơn vị trước đã làm, mà chỉ cần tiến hành xác minh tính pháp lý của các quyết định đã ban hành trước đó Giảm được khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi chuyên môn rất cao về lập và xét duyệt dự án đầu tư, điều này mang lại tính an toàn hơn so với công tác thẩm định tín dụng dự án đầu

tư ở các ngân hàng.Tuy nhiên, có thể thấy công tác thẩm định của Quỹ phát triển đất tỉnh Bắc Ninh cơ bản mới chỉ đáp ứng được những thẩm định về mặt pháp lý trên các tài liệu được cũng cấp trong hồ sơ ứng vốn, còn thực tế khâu kiểm tra và xác minh tại hiện trường các dự án vẫn còn thiếu, đặc biệt với các sự án đã tiến hành khâu mở thầu những công đoạn đầu tiên, tuy có trình bày trong hồ sơ, nhưng cán bộ thẩm định chỉ tiến hành liên hệ với nhà thầu đã trúng thầu để xác mình đơn vị trúng thầu với giá trị và dự kiến thời gian tiến hành, mà không trực tiếp thi công để xác thực Đây là một hạn chế rất lớn, ảnh hưởng không nhỏ đến tính khả thi thu hồi vốn ứng của Quỹ Bên cạnh đó, vẫn tạo những khe hở khiến

các đơn vị ứng vốn có cơ hội trễ nãi và khai khống vốn ứng so với dự án thực tế, gây ra những thất thoát đối với nhà nước nói chung và ngân sách dành cho ứng

vốn nói riêng

2.1.4.Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn

2.1.4.1 Nguyên nhân khách quan

- Môi trường pháp lý

Môi trường pháp lý được hiểu là một hệ thống luật và văn bản pháp lý liên quan đến công tác thẩm định hồ sơ ứng vốn Hoạt động này muốn đạt hiệu quả thì cần có một hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất và đầy đủ Hệ thống pháp luật không đầy đủ, không đồng bộ sẽ khiến cho mọi hoạt động trở nên hỗn độn, không thể thuận lợi tiến hành, dẫn đến xảy ra nhiều mâu thuẫn hoặc xảy ra các trường hợp lách luật để thực hiện các mục đích cá nhân, gây lãng phí nguồn lực của Nhà nước và xã hội Pháp luật đã trở thành một hành lang pháp lý cho việc thực hiện các hoạt động ứng vốn nói riêng và nền kinh tế, chính trị, xã hội nói chung được thuận lợi và đạt kết quả cao Chỉ khi các chủ thể tham gia vào quan

hệ ứng vốn chấp hành nghiêm chỉnh quy định pháp luật thì hoạt động thẩm định

hồ sơ ứng vốn của các tổ chức tài chính Nhà nước mới đạt hiệu quả và chất lượng như mong muốn

- Chất lượng cán bộ

Yếu tố con người là yếu tố quyết định đến sự thành bại của một tổ chức Đội ngũ cán bộ có chất lượng không tốt sẽ khiến tất cả các khâu trong hoạt động của đơn vị từ thu thập thông tin, thẩm định, quyết định ứng vốn, kiểm tra giám sát và thu hồi vốn ứng không đạt hiệu quả, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng quản lý và sử dụng các khoản vốn ứng Để hoạt động của đơn vị ứng vốn đạt hiệu quả, đòi hỏi chất lượng cán bộ phải ngày càng được hoàn thiện cả về trình độ chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức con người

Về trình độ chuyên môn, cán bộ Quỹ phải am hiểu về quy trình nghiệp vụ của đơn vị nói riêng và các chính sách pháp luật nói chung, có khả năng đánh giá thẩm định hồ sơ ứng vốn dự án, phân tích tình hình một cách chính xác để đánh giá tính khả thi của dự án và khả năng quản lý, sử dụng vốn của đơn vị được ứng vốn Đồng thời, cán bộ Quỹ cần có đạo đức, lối sống tốt, tránh để những yếu tố

cá nhân gây ảnh hưởng đến công việc từ đó gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động của cơ quan

- Quy trình nghiệp vụ

Quy trình nghiệp vụ là tổng hợp các nguyên tắc, quy định trong việc thẩm định hồ sơ ứng vốn, có ý nghĩa rất quan trọng đối với hoạt động của đơn vị ứng vốn Về mặt hiệu quả, một quy trình tốt sẽ nâng cao hiệu quả và góp phần làm giảm rủi ro ứng vốn Về mặt quản trị, quy trình tốt sẽ giúp Quỹ trong việc:

+ Có cơ sở rõ ràng về quyền hạn, trách nhiệm của mỗi bộ phận trong hoạt động ứng vốn;

+ Dễ dàng, chính xác hơn trong việc thiết lập hồ sơ ứng vốn;

+ Nêu rõ mối quan hệ giữa các thành phần có liên quan trong hoạt động ứng vốn

Một quy trình nghiệp vụ thông thường gồm các bước: Lập kế hoạch ứng vốn, lập hồ sơ ứng vốn, thẩm định hồ sơ ứng vốn, giải ngân, kiểm tra giám sát tình hình sử dụng vốn ứng và thu hồi vốn ứng Nếu quy trình không đạt chất lượng sẽ không thể đáp ứng được các yêu cầu trên, gây khó khăn trong suốt quá trình ứng và thu hồi vốn ứng

- Công tác thẩm định

Thẩm định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của hoạt động ứng vốn Chất lượng thẩm định không tốt khiến khoản vốn ứng có thể bị chi sai mục đích hoặc khả năng thu hồi thấp, gây ảnh hưởng trực tiếp tới tình hình quản

lý nguồn vốn của đơn vị ứng vốn, làm gia tăng tỷ lệ nợ quá hạn.Có một số nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thẩm định:

Thứ nhất, cán bộ thẩm định nắm bắt thông tin chưa đầy đủ hoặc chưa chính xác về dự án, về tình hình kinh tế, chính trị, luật pháp có liên quan và các thông tin khác do đơn vị chưa xây dựng được một hệ thống thông tin đầy đủ, hoặc do cán bộ có trình độ hạn chế, không có khả năng thu thập và xử lý thông tin, nắm bắt tình hình thực tế để phân tích đánh giá, từ đó đưa ra những nhận định đúng đắn trong quá trình thực hiện thẩm định

Thứ hai, thẩm định sai quy trình và các nguyên tắc ứng vốn do cán bộ thẩm định còn yếu về chuyên môn nghiệp vụ hoặc cố tình làm sai vì các mục đích cá nhân, gây thất thoát nguồn vốn của đơn vị

Vì vậy, các đơn vị ứng vốn cần chú trọng khắc phục những tồn tại trong công tác thẩm định để hạn chế rủi ro trong hoạt động của mình

- Công tác kiểm tra giám sát

Công tác kiểm tra giám sát bao gồm kiểm soát nội bộ và giám sát các đơn

vị được ứng vốn Công tác này mang tính thường xuyên và cần thiết Nếu kiểm tra giám sát không thường xuyên, chặt chẽ sẽ khiến hoạt động thẩm định thực hiện không đúng hướng, đúng nguyên tắc và quy trình nghiệp vụ, không nắm bắt kịp thời thông tin trong quá trình thực hiện dự án, gây thất thoát nguồn vốn, ảnh hưởng đến hoạt động của đơn vị ứng vốn Thực hiện công tác kiểm tra giám sát đạt hiệu quả là biện pháp nhằm ngăn ngừa, hạn chế sai sót của cán bộ và các đơn vị được ứng vốn nhằm nâng cao chất lượng vốn ứng, hạn chế phát sinh nợ quá hạn

2.1.4.2 Nguyên nhân từ đơn vị được ứng vốn và chủ đầu tư

- Năng lực quản lý, thực hiện dự án

Năng lực quản lý được thể hiện trực tiếp qua kết quả hoạt động Nếu đội ngũ quản lý không nhạy bén, linh hoạt sẽ khiến đội ngũ nhân viên hoạt động trì trệ dẫn đến hoạt động không hiệu quá, Do đó công tác thẩm định cần có sự đánh giá chính xác yếu tố này

- Tiềm lực và triển vọng của dự án

Tính khả thi của dự án chính là nhân tố quyết định Triển vọng dự án được đánh giá dựa trên những nhân tố vốn có của dự án như vị trí, kinh tế vùng, đồng thời đặt trong bối cảnh kinh tế chung để xem xét đánh giá Điều này đặc biệt quan trọng với các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng để đấu giá quyền sử dụng đất hoặc các dự án dịch vụ công cộng Với những dự án có triển vọng thành công thấp nhiều vướng mắc sẽ khó tìm hiểu và điều tra thong tin, kéo dài thời gian

- Đạo đức, uy tín của đơn vị

Đạo đức của đơn vị ứng vốn cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến công tác thẩm định Trong thực tế, tính trung thực và chính sác của thong tin hồ sơ dự án sai sót có chủ định Đơn vị được ứng vốn có thể gian lận về số liệu, hồ sơ nhằm gia tăng khoản vốn ứng để sử dụng cho các mục đích khác hoặc do sự gian lận của một số cá nhân Nếu không được phát hiện thì hành vi này có thể làm tăng chi phí dự án, giảm nguồn thu cho ngân sách đồng thời ảnh hưởng đến tình hình thực hiện dự án Bên cạnh đó, việc chiếm dụng những khoản vốn đã ứng nhưng chưa thực hiện giải ngân để sử dụng vào mục đích khác mà không chịu chuyển trả về tổ chức đã ứng vốn cũng góp phần làm tăng tỷ lệ nợ

Uy tín của đơn vị được ứng vốn là tiêu chí đánh giá việc đơn vị sẵn sàng cung cấp thông tin và thực hiện các nghĩa vụ cam kết trong hợp đồng, được xác lập dựa trên kết quả sau mỗi lần thiết lập quan hệ ứng vốn hoặc tín dụng với các

tổ chức tài chính Yếu tố này cần được thu thập, phân tích thông tin một cách chính xác để xác định đúng mức độ uy tín của mỗi đơn vị

Trên cơ sở nội dung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản

lý vốn đầu tư và xây dựng của Trung ương ban hành, UBND thành phố Đà Nẵng

đã cụ thể hoá các công trình quản lý theo thẩm quyền được phân công, phân cấp Điểm nổi trội của UBND thành phố Đà Nẵng là đã hướng dẫn chi tiết về trình tự các bước triển khai đầu tư và xây dựng: từ xin chủ chương đầu tư lập và phê duyệt quy hoạch tổng thể mặt bằng, lập dự toán đầu tư, thẩm định phê duyệt dự

án, đền bù và giải phóng mặt bằng, tổ chức đấu thầu, tổ chức thi công, quản lý chất lượng trong thi công, cấp phát vốn đầu tư; nghiệm thu đưa công trình vào sử dụng; đến thanh quyết toán và bảo hành công trình Gắn với các bước theo trình

tự trên là thủ tục, hồ sơ cần được kiểm tra giám sát thẩm định một cách kỹ lưỡng,

rõ ràng và minh bạch các chủ thể trong hệ thống quản lý, vận hành vồn đầu tư và xây dựng

Việc cụ thể hoá quy trình thẩm định, kiểm tra và giải quyết công việc của nhà nước đã tạo một bước đột phá của Đà Nẵng trong khâu cải cách hành chính

và nâng cao năng lực của bộ máy Nhà nước

Đền bù, giải phóng mặt bằng là khâu phức tạp nhất trong quá trình thực hiện dự án đầu tư và xây dựng, trong thực tế rất nhiều dự án, công trình của Trung ương cũng như các địa phương chậm tiến độ, gây lãng phí và một phần thất thoát vốn do ách tắc ở khâu này Đà Nẵng là điểm sáng trong cả nước đối với

công tác đền bù, giải phóng mặt bằng trong thời gian qua, thành công của địa phương này xuất phát từ các yếu tố:

Thứ nhất, UBND thành phố đã ban hành được các Quy định về đền bù thiệt hại khi nhà nước thu hồi đất Quy định nêu rõ cụ thể, chi tiết về đối tượng, phạm vi, nguyên tắc, phương pháp, phân loại tài sản và đơn giá đền bù Điểm đặc biệt của quy định, đền bù đối với đất thu hồi để chỉnh trang đô thị được đền

bù theo nguyên tắc “ Nhà nước và nhân dân cùng làm”, định chế này được HĐND thành phố ban hành Nghị quyết riêng Nội quy của quy định này dựa trên lôgic: khi Nhà nước thu hồi đất để chỉnh trang đô thị, đã làm tăng giá trị điều kiện sống môi trường của khu vực này thì người dân được hưởng nguồn lợi trực tiếp từ đầu tư của Nhà nước phải hy sinh, đóng góp một phần nguồn lực của mình tương ứng

Thứ hai, ngoài chế định đền bù chi tiết và cụ thể, UBND thành phố Đà Nẵng rất coi trọng công tác tuyên truyền của UBMTTQVN các cấp gắn với thực hiện cơ chế dân chủ cơ sở, kết hợp với chính sách khen thưởng đối với các đối tượng thực hiện giải phóng vượt tiến độ và cưỡng chế kịp thời các đối tượng cố ý chống đối không thực hiện giải phóng mặt bằng khi các điều kiện đền bù theo pháp luật đã được đáp ứng Thành phố đã chỉ đạo UBND các cấp, hàng năm ký chương trình công tác phối hợp với UBMTTQVN cùng cấp để triển khai công tác tuyên truyền và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, nhằm hỗ trợ công tác đền

bù, giải phóng mặt bằng nói riêng và giám sát cộng đồng về VĐT XDCB của NSNN nói chung

Thứ ba, trong công tác cải cách hành chính cũng như trong đền bù, giải phóng mặt bằng thì vai trò, trách nhiệm cá nhân của các cán bộ có trách nhiệm thẩm định thẩm tra, đặc biệt là vai trò của cá nhân lãnh đạo chủ chốt hết sức quan trọng và có tính chất quyết định đối với các trường hợp xung yếu Tác động tới niền tin của nhân dân đối với sự quan tâm của Nhà nước, mặt khác gia tăng áp lực về trách nhiện của bộ máy quản lý, bắt buộc công chức và viên chức không ngừng tự trau dồi chuyên môn nghiệp vụ và bản lĩnh nghề nghiệp của mình để đáp ứng nhu cầu công việc

Thứ tư Nâng cao công tác nghiệ vụ chuyên môn của cán bộ đẩy nhanh quá trình công tác một cách hiệu quả tránh để tình trạng kéo dài dẫn đến tổn thật của nhà nước và chủ đầu tư, rút ngắn thời gian thẩm định kiểm tra mà vẫn đảm

bảo tính chính xác minh bạch và hiệu quả.Đồng thời động viên tạo điều kiện mở những lớp học bồi dưỡng về nghiệp vụ giúp cán bộ nâng cao trình độ nâng cao hiệu quả và đảm bảo yêu cầu của công việc

Qua một số kinh nghiệm triển khai cơ chế liên quan đến VĐT XDCB của Nhà nước ở thành phố Đà Nẵng, đặc biệt là vai trò cá nhân lãnh đạo chủ chốt về tinh thần gương mẫu,“dám làm”, “dám chịu trách nhiệm”, đây là điểm cần được đúc kết thành bài học kinh nghiệm cho các đơn vị trong cả nước

- Thành phố Hà Nội

Cơ chế giao đất dịch vụ cho các hộ dân bị thu hồi trên 30% đất nông nghiệp được nhân dân đánh giá cao giúp người bị thu hồi đất ổn định được đời sống, có điều kiện chuyển đổi nghề nghiệp theo hướng dịch vụ thương mại Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc dẫn đến sau gần 10 năm triển khai thực hiện nhưng trên địa bàn thành phố Hà Nội vẫn còn hàng nghìn hộ dân chưa được giao đất theo chính sách, phát sinh nhiều khiếu nại, tố cáo gây bức xúc trong nhân dân Với nhiệm vụ được UBND Thành phố giao, từ năm 2015, Quỹ phát triển đất Thành phố đã chủ động

có nhiều biện pháp, giải pháp tích cực để tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn, cơ chế ứng vốn và cơ chế hoàn vốn với quyết tâm giải quyết dứt điểm nhưng tồn tại về đất dịch vụ của Thành phố trước năm 2020

Theo quy định tại Nghị định 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 và Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật đất đai có quy định hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp bị thu hồi trên 30% diện tích đất nông nghiệp, mà không được nhà nước bồi thường bằng đất nông nghiệp tương ứng, thì được giao đất có thu tiền sử dụng đất tại vị trí có thể làm mặt bằng sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp Mức giao đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định, giá được giao bằng giá đất nông nghiệp tương ứng cộng với chi phí đầu tư hạ tầng trên đất nhưng không cao hơn giá đất tại thời điểm thu hồi đất đã được ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định và công bố

UBND Thành phố Hà Nội đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt đối với công tác giao đất dịch vụ, xác định công tác giao đất dịch vụ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Thành phố Nhưng đến hết năm 2015, theo báo cáo của Sở Tài nguyên

và Môi trường Hà Nội thành phố mới thực hiện giao đất dịch vụ cho 26.035 hộ dân, đạt khoảng 34% so với kế hoạch, còn 51.044 hộ có tiêu chuẩn, nhưng chưa