- Học bài văn này chúng ta sẽ hiểu được trong đêm trước ngày khai trường vào lớp một của con những người mẹ đã làm gì và nghĩ những gì?. * Hoạt động 2 : Đọc - Hiểu văn bản Hoạt động của [r]
Trang 1Ngày soạn 5/9/2006 Văn bản
Ngày dạy 6/9/2006 Cổng trường mở ra
(Theo Lý Lan)
Tiết 1: Đọc- Hiểu văn bản
I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
đối với con cái
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
-Thầy: Nghiên cứu soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài
III.Kiểm tra bài cũ:
- Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh Nêuyêu cầu học tập bộ môn
IV.Tiến trình các tổ chức các hoạt động dạy học
*Hoạt động 1:Khởi động.
Ngày khai ./ đầu tiên khi em vào lớp 1 có gì đáng nhớ?
ngày khai ./ vào lớp một của em mẹ đã làm gì ? và nghĩ gì ?
vào lớp một của con những / mẹ đã làm gì và nghĩ những gì ?
* Hoạt động 2 : Đọc - Hiểu văn bản
Hoạt động của Thầy Hoạt động
của trò
Nội dung
?Theo em cần đọc văn bản
với giọng điệu thế nào?
- Giáo viên đọc mẫu đoạn:
"Vào đêm kịp giờ"
- Gọi 3 học sinh đọc nối tiếp
? Em nhận thấy từ Hán Việt
nào xuất hiện trong phần chú
thế nào?
? Theo dõi nội dung văn bản,
em hãy cho biết nội dung
văn bản này nhằm:
-H/S nêu ý kiến
- dựa vào SGK giải thích
I.Đọc và tìm hiểu chú thích.
- Đọc tình cảm tha thiết, chậm rãi
- Cao điểm
Trang 2-Kể chuyện nhà ./ N
chuyện # con đến ./ (
Hay biểu hiện tâm /
mẹ.?
? Nhân vật chính trong văn
bản là ai?
? Tự sự là kể /N kể việc
Biểu cảm là trực tiếp bộc lộ
cảm nghĩ con /( Vậy văn
bản " Cổng ./ mở ra"
thuộc kiểu văn bản nào?
GV: Tâm của / mẹ
phần nội dung văn bản:
- Nỗi lòng yêu Z của
mẹ
- Cảm nghĩ của mẹ về vai trò
của nhà ./ (
? Hãy xác định hai phần nội
dung đó trên văn bản?
? Từ văn bản đã đọc, hãy
tóm tắt đại ý của bài văn
bằng một câu ngắn gọn?
GV:Nêu định % phân
tích
- GV gọi học đọc phần 1
? Theo dõi phần đầu văn bản,
em hãy cho biết / mẹ
nghĩ đến con trong thời điểm
nào?
? Thời điểm đó gợi cảm xúc
gì trong tình cảm của hai mẹ
con?
? Những chi tiết nào diễn tả
tâm trạng của / mẹ và
-Lựa chọn
-Phát hiện
-Nêu ý kiến
-Xác định
-Tóm tắt
-Đọc
- Phát hiện
-Nhận xét
- Biểu hiện tâm / mẹ
II tìm hiểu cấu trúc văn bản.
3/ mẹ
- Biểu cảm
- phần 2: còn lại
*Đại ý: Bài văn viết về tâm trạng
của / mẹ trong đêm không
đầu tiên của con
III.Phân tích.
1.Nỗi lòng người mẹ.
- Cảm xúc: Hồi hộp, vui % N
hi vọng
Trang 3đứa con?
./ tâm trạng của /
mẹ và đứa con có gì khác
nhau ?
?Theo em ,vì sao / mẹ
? Trong đêm không ngủ ,mẹ
đã làm gì cho con ?
những cử chỉ đó ?
GV: Đó là đức hy sinh - Một
vẻ đẹp mả giản dị mà lớn lao
của tình mẫu tử trong cách
sống của / mẹ Việt
Nam
?Trong đêm không ngủ tâm
trí mẹ đã sống lại kỷ niệm
quá khứ nào ?
GV: Khi nhớ những kỷ niệm
ấy ,lòng mẹ rạo rực những
-Phát hiện
-So sánh
-Giải thích
-Phát hiện
-Nêu cảm nhận
-Nghe
-Phát hiện
- Con: niềm vui háo hức, giấc ngủ đến nhẹ nhàng đôi môi hé mở
- Mẹ: hôm nay, mẹ không tập
-Mẹ lên / và trằn trọc
Mẹ tin đứa con của mẹ
-Con :Thanh thản nhẹ nhàng vô
(
-Mừng vì con đã lớn
)Z yêu con luôn nghĩ về con Thức canh cho giấc ngủ của con ngon lành
-Nhớ lại những kỷ niệm thua cắp sách tới ./ của mình
-Đắp mền buông mùng, đồ chơi nhìn con ngủ , xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con
*Tình yêu con đến độ quên mình Đó là đức hy sinh vẻ đẹp của tỉnh mẫu tử.
-Nhớ ngày bà ngoại dắt mẹ vào lớp một
cổng ./
Trang 4bâng khuâng ,xao xuyến
? Hãy nhận xét về cách dùng
từ trong lời văn trên ? Nêu
tác dụng của cách dùng từ
đó?
? Cảm xúc ấy nói lên tình
cảm sâu nặng nào trong lòng
mẹ ?
? Trong đêm không ngủ, mẹ
đã chăm sóc giấc ngủ cho
con, nhớ lại những kỷ niệm
thân Z về bà ngoại và
mái ./ J# Tất cả điều
đó cho em hình dung về một
/ mẹ thế nào ?
GV:khái quát chuyển ý.
- Gọi học sinh đọc phần còn
lại
? Theo dõi phần cuối văn
bản, cho biết trong đêm
không ngủ / mẹ đã nghĩ
về điều gì?
ngày khai ./ có diễn ra
là ngày lễ của toàn xã
hội không?
? Hãy miêu tả quang cảnh
ngày hội khai ./ ở
./ em?
? Trong đoạn văn cuối xuất
hiện thành ngữ"Sai một li đi
một dặm" Em hiểu thành
-Nhận xét
-Nhận xét
-Hình dung
-Đọc
-Phát hiện
-Mô tả
-Dùng từ láy liên tiếp ,gợi tả cảm xúc phức tạp trong lòng
mẹ :vui ,nhớ ,thương.
-Nhớ Z bà ngoại và mái
./ J#
-Vô cùng thương yêu người thân
- Yêu quí biết ơn trường học
- Sẫn sàng hy sinh vì sự tiến bộ cả con.Tin tưởng ở tương lai con cái.
2 Cảm nghĩ của mẹ.
- Nghĩ về ngày hội khai ./ (((
- Nghĩ về vai trò của giáo dục đối với con trẻ
Trang 5ngữ này có ý nghĩa gì khi
gắn với sự nghiệp gia đình?
? Kết thúc bài vă / mẹ
là một thế giới kỳ diệu sẽ mở
cánh cổng ./ N bây giờ
em hiểu" thế giới kì diệu đó
là gì"?
GV:- Đó là thế giới do nhà
./ mở ra, trong đó: Hạnh
biết thêm nhiều kiến thức về
cuộc sống, cách ứng xử
- Biết đọc,biết viết, học kiến
thức khoa học
GV:Khái quát lại toàn bài.
Trong bài văn có phải /
mẹ đang trực tiếp nói với con
không? Theo em / mẹ
đang tâm sự với ai? Cách viết
này có tác dụng gì?
-Nêu ý kiến
- Khẳng định tầm quan trọng của
lầm trong giáo dục vì giáo dục quyết định Z lai của đất
* Giáo dục có vai trò cực kỳ quan trọng trong đời sống mỗi con người
- Thế giới của những điều hay lẽ phải, tri thức,tình bạn,tình nghĩa
- 3/ mẹ không trực tiếp nói với con hoặc với ai cả
- 3/ mẹ nhìn con ngủ tâm sự với con thực ra
đang nói với chính mình, đang tự
ôn lại kỉ niệm của riêng mình
trạng, những suy nghĩ sâu kín
Trang 6? Trong toàn bộ văn bản, em
thấy đoạn văn nào thâu tóm
nội dung của văn bản?
GV: Đó là tình yêu và lòng
tin của mẹ
? Theo em ,mẹ đã giành tình
yêu và lòng tin ấy cho ai?
GV: Văn bản" Cổng ./
mở ra" vì thế là bài ca về tình
mẫu tử,bài ca hi vọng về con
cái và nhà ./ (
GV khái quát toàn bài
? Kỉ niệm sâu sắc nhất trong
ngày vào lớp 1của em là gì?
( Viết đoạn văn ghi lại kỉ
niệm)
- Hát một bài hát về mái
./ thân yêu(về / mẹ
yêu con) mà em thích nhất
của bà mẹ mà đôi khi khó nói ra bằng những lời trực tiếp
- Đoạn văn:" Đêm nay mở ra
- Cho con, cho nhà ./ N cho xã hội tốt đẹp
III Tổng kết.
* Ghi nhớ : SGK
* Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà
- Học ở nhà:
+ Tóm tắt văn bản
+Làm bài tập 1-2- 4-6( SBT)
+ Soạn :" Mẹ tôi "
Trang 7Ngày soạn 5/ 9/ 2006 Văn bản : Mẹ tôi
Ngày dạy 6/9/2006 (A- Mi -Xi )
Tiết 2 : Đọc - Hiểu văn bản.
A Mục tiêu cần đạt:
* Kiến thức:
- Có ý thức rèn luyện và trau dồi tình cảm đối với cha mẹ
* Kĩ năng:
- Tích hợp phân môn Tiếng Việt ở một số khái niệm tờ ghép, rèn kĩ năng sử dụng từ ghép
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Nghiên cứu, soạn bài
- Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi /SGK
C Tiến trình tổ chức các tổ chức các hoạt động dạy học.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
- Học xong văn bản :" Cổng ./ mở ra", em thấy / mẹ trong bài là / mẹ thế nào? Em hiểu thêm gì về bản thân mình
( Cần có thái độ trân trọng,hiểu biết và thông cảm với mẹ mình hơn)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, / mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức
điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả Bài văn "Mẹ tôi"
sẽ cho ta một bài học thế
* Hoạt động 3: Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động
của trò
Nội dung.
GV nêu yêu cầu đọc:
tâm và tình cảm buồn khổ
của con và sự trân trọng của
ông đối với vợ mình
GV: Đọc mẫu từ đầu cứu
sống con
- Gọi học sinh đọc tiếp
-Học sinh đọc
bài
I Đọc- tiếp xúc văn bản.
* Đọc:
Trang 8GV: Kiểm tra phần nắm nghĩa
của từ( theo chú thích)
? Tại sao nội dung văn bản là
một bức / bố gửi cho
con, nhan đề lại lấy tên
là " Mẹ tôi"?
? Việc không để cho bà mẹ
xuất hiện trực tiếp mà thông
qua bức / bố gửi cho
con, / đọc thấy hiện lên
một hình đẹp đẽ về
/ mẹ, điều đó có tác dụng
gì?
GV: Khái quát , chuyển ý.
- Gọi học sinh đọc
? Qua bức N em thấy tác giả
đề cập đến những vấn đề gì?
- HS nêu ý hiểu
-Trình bày ý kiến
- H/S đọc bài
- H/S phát hiện
* Từ khó:
*Cấu trúc văn bản:
- Đây là nhan đề do A- Mi- Xi
đặt cho đoạn trích
- Đọc kĩ ta thấy tuy bà mẹ không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều % tới làm sáng tỏ
- Tác giả sẽ dễ dàng tả cũng bộc lộ những tình cảm và thái độ quý trọng của /
bố với mẹ
sâu sắc những gian khổ và hi sinh mà / mẹ đã âm thầm giành cho con
- Điểm nhìn xuất phát từ / bố làm tăng tính khái quát cho sự việc, thể hiện
/ kể
II Đọc - hiểu văn bản.
- Tâm trạng, những suy nghĩ của / bố
- Hình ảnh / mẹ
- Thái độ của / con
1 Tâm trạng và những su y
Trang 9? Sự việc nào khiến cho /
bố tỏ thái độ đối với
En-ri-Cô?
? Hãy tìm những từ ngữ, hình
ảnh, lời lẽ trong bức đã thể
hiện thái độ của / bố?
? Qua những lời lẽ trên, em
độ của / bố?
GV: Khái quát, chuyển ý.
? Tìm những chi tiết và hình
ảnh trong truyện nói về hình
ảnh của / mẹ En-ri-Cô?
? Qua những chi tiết trên em
thấy hiện lên hình ảnh bà mẹ
của En- Ri- Cô thế nào?
? Cùng với hình ảnh / mẹ
trong văn bản'' Cổng ./
mở ra'', em hãy trình bày
những suy nghĩ sâu sắc nhất
của em về các / mẹ ?
-H/S phát hiện
-H/S trả lời
-H/S nêu cảm nhận
- Phát hiện chi tiết
-Trình bày ý kiến
- Nêu suy nghĩ cá nhân
nghĩ của người bố qua bức thư của người con.
- En- Ri- Cô nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ với mẹ lúc cô giáo đến thăm
* 3 một nhát dao đâm vào tim bố
tức giận con
-Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho những kẻ nào chà đạp lên tình Z (
- Cái dấu vết chán con
- Thà rằng bội bạc với mẹ
* Buồn bã và tức giận.
2 Hình ảnh người mẹ.
- Mẹ thức suốt đêm chăm sóc,
lo lắng khi con bị bệnh
- Mẹ có thể hy sinh mọi thứ .để cứu sống con
* Yêu thương con, sẵn sàng
hy sinh vì con.
- Yêu Z con,lo lắng, săn sóc con, sẵn sàng hy sinh vì
Trang 10GV:
khắc, những lời lẽ buồn bã tức
Ri-Cô đã có biểu hiện gì
chúng ta sang phần 3
? En- Ri- Cô đã có biểu hiện
gì khi đọc bố?
- Hãy tìm hiểu và lựa chọn
những lý do mà em cho là
đúng trong các lý do sau.(Câu
4- Trang 12)
GV: Lá của / bố đã
tác động tới En-Ri-Cô khiến
em xúc động vô cùng Em đã
nhận ra lỗi và rất hối hận.Có
những / nổi tiếng trên thế
thấy mình nhỏ bé vô cùng
GV: Gọi học sinh đọc ||)
gửi mẹ''
? Theo em tại sao / bố
không trực tiếp nói với En-Ri
- Cô mà lại viết ?
? Bức đã gợi cho em
những cảm nghĩ gì?
-Lựa chọn Z
án
- H/S nghe
-H/S đọc bài
-H/S thảo luận nhóm
- HS nêu cảm nghĩ
con -Tình mẫu tử thiêng liêng sâu nặng
3 Thái độ của En -Ri- Cô.
_Z án đúng có thể lựa
chọn là (a), (b),(d).
- Những tình cảm,những điều kín đáo tế nhị nhiều khi không
qua / con đỡ bị tự ái,
-Viết vậy / cha muốn con mình có dịp đọc nhiều lần để suy ngẫm và thấm thía những điều trong
(
- Có thể cha con ít có thời gian gặp nhau
Trang 11? Hãy chọn một đoạn của
bố En-ri-cô thể hiện nội dung
cảm nghĩ ấy?
bức của / bố gửi cho
con?
- GV: Gọi học sinh đọc ghi
nhớ
- G/V yêu cầu đọc thêm:'' Vì
sao hoa cúc có nhiều cánh
nhỏ''.
? Hai văn bản ''Cổng ./
mở ra'' và ''Mẹ tôi'' đều tập
trung thể hiện nội dung gì?
? Xét về nội dung thì hai văn
bản này thuộc loại nào?
? Tìm một số câu ca dao, bài
hát ngợi ca tấm lòng cha mẹ
đối với con cái?
- HS khái quát
- HS đọc
- HS phát hiện
- HS trả lời
- HS tìm
- Vai trò của / mẹ đối với con
III.Tổng kết.
* Nghệ thuật:
* Nội dung:
- Tấm lòng Z yêu, tình cảm sâu nặng của / mẹ
đối với con và vai trò to lớn của nhà ./ đối với cuộc sống của mỗi /(
* Ghi nhớ: SGK.
IV Luyện tập.
*Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà.
-Học ghi nhớ
-Làm bài tập 2 -Trang12
-Soạn :Từ ghép
... rực-Phát
-So sánh
-Giải thích
-Phát
-Nêu cảm nhận
-Nghe
-Phát
- Con: niềm vui háo hức, giấc ngủ đến nhẹ nhàng đôi môi mở
- Mẹ: hôm... Những chi tiết diễn tả
tâm trạng / mẹ
-Lựa chọn
-Phát
-Nêu ý kiến
-Xác định
-Tóm tắt
-? ?ọc
- Phát
-Nhận xét
- Biểu tâm...
? Nhân vật văn
bản ai?
? Tự kể /N kể việc
Biểu cảm trực tiếp bộc lộ
cảm nghĩ /( Vậy văn
bản " Cổng ./ mở ra& #34;
thuộc kiểu văn nào?
GV: