đi qua trung điểm của đoạn thẳng và nhau được ký hiệu là … vuông góc với đoạn thẳng đó e Nếu hai đường thẳng a, b cắt đường a // b thaúng c vaø coù moät caëp goùc sole trong ... HS hoạt [r]
Trang 1Ngày soạn:
Tuần:7- Tiết:13
LUYỆN TẬP
A Mục Tiêu :
+ Học sinh biết diễn đạt định lý đưới dạng “Nếu … thì …”
+ Biết minh họa một định lý trên hình vẽ và viết giả thiết, kết luận bằng ký hiệu
+ Bước đầu biết chứng minh định lý
B Chuẩn Bị:
- Giáo viên : SGK, thước thẳng, êke, bảng phụ
- HS: SGK, êke, thước kẻ, bảng nhóm
C Tiến Trình Dạy Học :
1 Oån định lớp :
Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
HS1 : Thế nào là định lý? Định lý gồm những phần nào? Giả thiết là gì? Kết
luận là gì? Chữa bài tập 50 trang 101 SGK
HS2:Thế nào gọi là chứng minh định lý? Hãy minh họa định lý “Hai góc đối
đỉnh thì bằng nbau” trên hình vẽ, viết giả thiết kêt luận bằng ký hiệu và chứng minh
định lý đó
Hoạt động 1 : Luyện Tập
GV: Đưa bảng phụ (lên máy chiếu) bài
tập sau:
a) Trong các mệnh đề toán học sau,
mệnh đề nào là một định lý?
b) Nếu là định lý hãy minh họa trên
hình vẽ và ghi giả thiết, kết luận bằng
ký hiệu
1) Khoảng cách từ trung điểm đoạn
thẳng tới mỗi đầu đoạn thẳng bằng nửa
độ dài đoạn thẳng đó
2) Hai tia phân giác của hai góc kề bù
nhau tạo thành một góc vuông
HS lần lượt trả lời và lên bảng vẽ hình ghi
GT, KL HS1 : Là một định lý
Cho M là trung điểm của AB
HS2 : Là một định lý
z
z
Cho xOz kề bù zOy
On là phân giác của xOz
Om là phân giác của zOy
Trang 23) Tia phân giác của một góc tạo vối hai
cạnh của hai góc đó có số đo bằng nửa
số đo góc đó
4) Nếu một đường thẳng cắt hai đường
thẳng tạo thành một cặp góc sole trong
bằng nhau thì hai đường thẳng đó song
song
GV: Em hãy phát biểu các định lý trên
dưới dạng “Nếu … thì …”
GV: Cho HS làm bài tập 53 (Tr 102
SGK)
Gọi 2 HS lần lượt đọc đề bài để cả lớp
chú ý theo dõi
GV gọi 1 HS lên bảng làm câu a, b
HS3: Là một định lý
O
y
x t
Cho Ot là phân giác của xOy
HS4: Là một định lý
a
b
c
A
B
Cho c a = A;
c b = B;A1 = B1
Tìm a // b HS:
1) Nếu M là trung điểm của đoạn AB thì:
2) Nếu Om, On là tia phân giác của hai góc yOz, zOx kế bù thì mOn = 90o
3) Nếu Ot là tia phân giác của xOy thì
4) Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng
a, b tạo thành một cặp góc sole trong bằng nhau thì a // b
* HS đứng tại chỗ đọc đề bài
HS:
a) Vẽ hình
y
y'
b) Ghi GT và KL Cho xx’ cắt yy’ tại O; xOy = 90o
Trang 3Câu c : GV ghi lên bảng phụ.
Điền vào chỗ trống (…) trong các câu
sau :
1) xOy + x’Oy = 180o (vì …)
2) 90o + x’Oy = 180o (theo giả thiết và
căn cứ vào …)
3) x’Oy = 90o (căn cứ vào …)
4) x’Oy’ = xOy (vì …)
5) x’Oy’ = 90o (căn cứ vào …)
6) y’Ox = x’Oy (vì …)
7) y’Ox = 90o (căn cứ vào …)
Câu d: Trình bày lại gọn hơn :
GV đưa bài làm lên màn hình :
Có : xOy + yOx’ = 180o (vì kề bù)
xOy = 90o (GT)
=> yOx’ = 90o
x’Oy’ = xOy = 90o (đối đỉnh)
y’Ox = x’Oy = 90o (đối đỉnh)
Bài 44 trang 81 SBT
Chứng minh rằng: Nếu hai góc nhọn
xOy và x’Oy’ có Ox // O’x’; Oy // O’y’
thì xOy = x’O’y’
GV yêu cầu HS lên bảng vẽ hình và ghi
GT, KL
GV: Gọi giao điểm của Oy và O’x’ là E
Hãy chứng minh xOy = x’O’y’
(Sử dụng tính chất hai đường thẳng song
song)
GV Giới thiệu : xOy và x’O’y’ là hai
góc nhọn có cạnh tương ứng song song,
ta đã chứng minh được hai góc đó bằng
nhau
Tìm yOx’ = x’Oy’ = y’Ox = 90o
HS lên bảng điền vào chỗ trống (vì hai góc kề bù)
(theo giả thiết và căn cứ vào (1)) (căn cứ vào (2))
(vì hai góc đối đỉnh) (căn cứ vào giả thiết) (vì hai góc đối đỉnh) (căn cứ vào (3))
HS quan sát và ghi lại
O
x
y O'
x'
y' E
Cho xOy và x’O’y’ nhọn
Ox // O’x’; Oy // O’y’
Tìm xOy = x’O’y’
HS: xOy = x’Ey
(đồng vị của Ox // O’x’) x’Ey = x’O’y’
(đồng vị của Oy // O’y’)
=> xOy = x’O’y’ (= x’Ey)
Hoạt động 2 : Củng Cố
- Định lý là gì?
Muốn chứng minh một định lý ta cần
tiến hành qua những bước nào?
- Bài tập (Đề bài đưa lên bảng phụ hoặc
đèn chiếu)
Điền vào chỗ trống (…) để chứng minh
HS : Trả lời câu hỏi
Trang 4Gọi DI là tia phân giác của MDN
Gọi EDK là góc đối đỉnh của IDM
Chứng minh rằng EDK = IDN
Cho ……
Tìm ……
Chứng minh :
IDM = IDN (vì … ) (1)
IDM = EDK (vì …) (2)
Từ (1) và (2) suy ra …
Đó là điều phải chứng minh
I E
N
Cho DI là tia phân giác của
MDN EDK đối đỉnh với IDM Tìm EDK = IDN
(vì DI là tia phân giác của MDN) (vì đối đỉnh)
EDK = IDN (= IDM)
Hoạt động 3 : Hướng Dẫn Về Nhà
Làm các câu hỏi ôn tập chương I (Tr 102, 103 SGK)
Làm bài số 54, 55, 57 trang 103, 104 SGK Số 43, 45 trang 81 SBT
Trang 5Ngày soạn:
Tuần:7- Tiết:14
ÔN TẬP CHƯƠNG I
A Mục Tiêu :
Hệ thống hóa kiến thức về đường thẳng vuông góc, đường thẳng song song
Sử dụng thành thạo các dụng cụ để vẽ hai đường thẳng vuông góc, hai đường
thẳng song song
Biết cách kiểm tra xem hai đường thẳng cho trước có vuông góc hay song song
không?
Bước đầu tập suy luận, vận dụng tính chất của các đường thẳng vuông góc, song song
B Chuẩn Bị
GV: SGK, dụng cụ đo, vẽ, bảng phụ
HS: Làm câu hỏi và bài tập ôn tập chương, dụng cụ vẽ hỉnh
C Tiến Trình Dạy Học :
1 Oån định lớp :
Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
Tiến hành trong quá trình ôn tập
Hoạt động 1 Lý Thuyết
GV đưa bảng phụ bài toán 1 sau :
Mỗi hình trong bảng sau cho biết kiến thức gì?
GV yêu cầu HS nói rõ kiến thức nào đã học và điền dưới mỗi hình vẽ
O
y
y'
a
b
c
A
B
đoạn thẳng
Dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song
a
c
b
c
A
b
Quian hệ ba đường thẳng
song song Một đt với một trong hai đt song song Tiên đề Ơclít
Trang 6Hai đường thẳng cùng với đường thẳng thứ ba
GV đưa tiếp bài yoán 2 lên bảng phụ
(máy chiếu)
Bài toán 2 :
Điền vào chỗ trống (…)
a) Hai góc đối đỉnh là hai góc có …
b) Hai đường thẳng vuông góc với nhau
là hai đường thẳng …
c) Đường trung trực của một đoạn thẳng
là đường thẳng …
d) Hai đường thẳng a, b song song với
nhau được ký hiệu là …
e) Nếu hai đường thẳng a, b cắt đường
thẳng c và có một cặp góc sole trong
bằng nhau thì …
g) Nếu một đường thẳng cắt hai đường
thẳng song song thì …
h) Nếu a c và b c thì …
k) Nếu a // c và b // c thì …
Bài tập 3 : Giáo viên in trên giấy trong
làm phiếu học tập phát cho các nhóm để
HS hoạt động nhóm
Nội dung bài tập 3
Trong các câu sau, câu nào đúng, câu
nào sai ? Nếu sai, hãy vẽ hình phản ví
dụ để minh họa
1) Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
2) Hai góc bằng nhau thì đối đỉnh
O
3) Hai đường thẳng vuông góc thì cắt
nhau
HS lần lượt trả lời và điền vào bảng
mỗi cạnh góc này là tia đối của một cạnh góc kia
cắt nhau tạo thành một góc vuông
đi qua trung điểm của đoạn thẳng và vuông góc với đoạn thẳng đó
a // b a // b
+ Hai góc sole trong bằng nhau + Hai góc đồng vị bằng nhau + Hai góc trong cùng phía bù nhau
a // b; a // b
HS hoạt động nhóm
- Nửa lớp làm các câu 1, 2, 3, 4
- Nửa lớp còn lại : 5, 6, 7, 8
GV chiếu các phiếu học tập trên máy chiếu (hoặc bảng nhóm) cả lớp theo dõi, nhận xét
1) Đúng
2) Sai vì O1 = O3 nhưng hai góc không đối đỉnh
3) Đúng 4) Sai vì xx’ cắt yy’ tại O nhưng xx’
không vuông góc với yy’
Trang 74) Hai đường thẳng cắt nhau thì vuông
góc
5) Đường trung trực của đoạn thẳng là
đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn
thẳng ấy
6) Đường trung trực của đoạn thẳng là
đường thẳng vuông góc với đoạn thẳng
ấy
7) Đường trung trực của một đoạn thẳng
là đường thẳng đi qua trung điểm của
đoạn thẳng ấy và vuông góc với đoạn
thẳng ấy
8) Nếu một đường thẳng c cắt hai đường
thẳng a và b thì hai góc sole trong bằng
nhau
O
5) Sai vì d qua M và MA = MB Nhưng d không là trung trực của AB
d
6) Sai vì d AB nhưng d không qua trung điểm của AB, d không phải là trung trực của AB
d
7) Đúng
8) Sai : A1 B1
c
b
a
B A
Hoạt động 2 : Bài Tập
Bài tập 54 Tr 103 SGK
(Đề bài đưa lên màn hình)
GV yêu cầu HS đọc kết quả
Bài tập 55 trang 103 SGK
(Đề bài đưa lên màn hình)
GV vẽ hình 38 trang 103 lên bảng rồi
gọi lần lượt hai HS lên bảng làm câu a,
câu b
HS đọc đề bài Kết quả :Năm cặp đường thẳng vuông góc:d1 d8 ; d3 d4 ; d1 d2 ; d3 d5 ; d3
d7
+ Bốn cặp đường thẳng song song
d8 /./ d2 ; d4 // d5 ; d4 // d7 ; d5 // d7
d
N b2
HS lên bảng vẽ hình
Trang 8Bài 56 (Trang 104 SGK)
Cho đoạn thẳng AB dài 28 mm Hãy vẽ
đường trung trực của đoạn thẳng đó
Yêu cầu HS lên bảng vẽ hình và nêu
cách vẽ (trên bảng đoạn AB dài 28 cách
mạng, gấp 10 lần độ dài đề bài cho)
GV cho HS làm bài 45 (trang 82 SBT)
(đề bài đưa lên bảng phụ)
a) Vẽ ba điểm không thẳng hàng A, B,
C
b) Vẽ đường thẳng d1 đi qua B vuông
góc với đường thẳng AC
c) Vẽ đường thẳng d2 đi qua B và song
song với AC
d) Vì sao d1 vuông góc với d2?
GV: Gọi lần lượt từng HS lên bảng làm
các câu a, b, c, d trên cùng một hình vẽ
Bài 45 (trang 82 SBT) có thể cho HS
chơi thi nhanh giữa các nhóm Mỗi nhóm
phân công 4 bạn lần lượt lên bảng hoàn
thành bài 45 Sao cho nhanh nhất và kết
quả đúng nhất
GV: Cho HS cả lớp nhận xét và đánh giá
thi đua giữa các nhóm
GV đưa bài 46 (trang 82 SBT) lên (bảng
phụ)
A
B
C
d1 D
d2
Hãy viết trình tự vẽ hình để có hình vẽ
trên rồi đặt câu hỏi thích hợp
d
Cách vẽ : + Vẽ đoạn AB = 28 mm + Trên AB lấy điểm M sao cho AM = 14 mm
+ Qua M vẽ đường thẳng d AB + d là trung trực của AB
HS lần lượt lên bảng làm các câu a, b, c,
d (sử dụng êke vẽ đường thẳng vuông góc)
A
C d1
d2 B
Do có d2 // AC (theo cách vẽ) Có d1 AC (theo cách vẽ)
=> d1 d2 (quan hệ giữa tính vuông góc và tính song song)
HS: Trình tự vẽ hình
+ Vẽ tam giác ABC
Trang 9GV gọi HS đứng tại chỗ nêu trình tự vẽ
hình
GV: Hãy đặt câu hỏi thích hợp cho hình
vẽ trên
GV : Gọi HS khác trả lời câu hỏi bạn
vừa đặt ra
+ Vẽ đường thẳng d1 đi qua B và vuông góc với AB
+ Vẽ đường thẳng d2 đi qua C và song song với AB
+ Gọi D là gia điểm của hai đường thẳng
d1, d2 Hỏi : Tại sao BDC là góc vuông?
Hoặc : d1 có vuông góc với d2 không?
HS: BDC là góc vuông vì có AB//d2 (cách vẽ)
d2 d1
AB d2 (cách vẽ) (quan hệ giữa tính vuông góc và tính song song)
=> BDC = 90o
Hoạt động 3 : Hướng Dẫn Về Nhà
Bài tập 57, 58,59 (trang 104 SGK)
Số 47, 48 (trang 82 SBT)
Học thuộc lòng câu trả lời của 10 câu hỏi Ôn tập chương