- HS trả lời: Đi bộ, đi xe bò, xe ngưa,… → xe đạp, xe maùy, oâ toâ, maùy bay,… Moät trong caùc nhieäm vuï chính cuûa tin hoïc laø nghiên cứu việc thực hiện các hoạt động thông tin một cá[r]
Trang 1Chương 1 LÀM QUEN VỚI TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ
Bài 1 THÔNG TIN VÀ TIN HỌC
I Mục tiêu:
- HS biết được khái niệm thông tin
- Biết được hoạt động thông tin của con người
- HS có thái độ tích cực, chủ động trong học tập
II Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, SGK.
Học sinh: SGK.
III Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Ổn định lớp, giới thiệu bài mới (5')
* Ổn định lớp:
- GV y/c HS báo cáo sỉ số
* Giới thiệu bài mới:
- Tin học là môn tự chọn (bắt
buộc) dành cho HS THCS, dùng
cho cả 4 khối (6, 7, 8, 9) với thời
lượng mỗi tuần 2 tiết Lớp 6 (7, 8,
9) chúng ta sẽ sử dụng SGK tin
học dành cho HS THCS – quyển
1 gồm 4 chương Trong chương 1
có 4 bài lý thuyết và 1 bài thực
hành Trước khi đi vào bài học
các em hãy cho cô biết: Tại sao
trong cuộc sống người ta có nhu
cầu đọc báo, xem ti vi, giao tiếp
với người khác? Vậy thông tin là
gì? Chúng ta sẽ tìm hiểu ở bài
đầu tiên của chương 1
“Bài 1 Thông tin và tin học”
- HS báo cáo sỉ số
- Lắng nghe
- HS trả lời để biết được thông tin
- HS ghi tựa bài
Chương 1 LÀM QUEN VỚI TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ
Bài 1 THÔNG TIN VÀ TIN HỌC
Hoạt động 2: Thông tin là gì? (15')
- GV thông báo: Hằng ngày các
em tiếp nhận thông tin từ nhiều
nguồn khác nhau Ví dụ: Tiếng
- Lắng nghe 1 Thông tin là gì?
Thông tin là tất cả những gì đem lại sự hiểu biết về thế giới
Tuần: Tiết:
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 2trống trường, tín hiệu đèn xanh
đèn đỏ, các bài báo, bản tin trên
truyền hình,…
- GV y/c HS nêu các ví dụ khác
- GV nhận xét, kết luận
- HS nêu ví dụ: Giao tiếp giữa mọi người, động tác phất cờ của trọng tài biên, tiếng còi của trọng tài chính,…
- HS ghi vở
xung quanh (sự vật, sự kiện,…) và về chính con người
Ví dụ: Các bài báo, bản tin trên truyền hình, tiếng trống trường,
Hoạt động 3: Tìm hiểu hoạt động thông tin của con người (17')
- GV thông báo: Thông tin có vai
trò rất quan trọng trong cuộc sống
của con người Chúng ta không
chỉ tiếp nhận mà con lưu trữ, trao
đổi và xử lý thông tin Ví dụ:
SGK, băng, đĩa, giấy tờ, bảng,…
(phương tiện lưu trữ và phổ biến
thông tin)
Lưu ý: Trong quá trình thu
nhận thông tin ta có 2 cách là: vô
thức và có ý thức Ví dụ:
+ Vô thức: Tiếng chim hót vọng
đến tai → trên cây có con chim.\
+ Có ý thức: Đọc sách → tìm hiểu
kiến thức
GV y/c HS nêu các ví dụ khác
- GV nhận xét và giải thích
- Giới thiệu về mô hình quá trình
xử lý thông tin
? Các em hãy quan sát và cho
biết thông tin vào và thông tin ra
thông tin nào trước xử lý và thông
tin nào nhận được sau xử lý.
- GV nhận xét và giải thích
- Lắng nghe
HS nêu ví dụ:
+ Ánh nắng ban mai chiếu vào mắt → cho biết 1 ngày đẹp trời, không mưa
+ Đi tham quan viện bảo tàn → để tìm hiểu thực tế nội dung kiến thức
- Quan sát, lắng nghe và trả lời
+ Thông tin vào là thông tin trước xử lý
+ Thông tin ra là thông tin nhận được sau xử lý
- HS ghi vở
2 Hoạt động thông tin của con người:
Hoạt động thông tin bao gồm việc tiếp nhận, xử lý, lưu trữ và truyền (trao đổi) thông tin
Xử lý thông tin đóng vai trò quan trọng vì nó đem lại sự hiểu biết cho con người
T.tin vào T.tin ra
+ Thông tin trước xử lý được gọi là thông tin vào
+ Thông tin nhận được sau xử lý được gọi là thông tin ra
Xử lý
Trang 3 Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò và hướng dẫn về nhà (8')
* Củng cố :
? Thông tin là gì
? Thế nào là hoạt động thông tin
? Y/c HS vẽ mô hình quá trình xử
lý thông tin
? Xử lý thông tin đóng vai trò như
thế nào? Vì sao? Cho biết ý nghĩa
của thông tin vào và thông tin ra
* Dặn dò và hướng dẫn về nhà:
Về nhà các em học bài, giải bài
tập số 3 (SGK – trang 5) và xem
trước phần 3 để tiết sau học tốt
hơn
- HS trả lời
- HS trả lời
- HS trả lời
- HS trả lời
- HS lắng nghe
Bài 1 THÔNG TIN VÀ TIN HỌC (tiếp theo)
I Mục tiêu:
- HS biết được máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong các hoạt động thông tin của con người
- Giúp HS có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học
- HS có thái độ tự giác, tích cực, chủ động trong học tập
II Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án,
Học sinh: Xem bài trước ở nhà - SGK.
III Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ và giới thiệu phần tiếp theo của bài 1 (10')
* Ổn định lớp:
- GV y/c HS báo cáo sỉ số
* Kiểm tra bài: GV đặt câu hỏi
trước tập thể lớp
1/ Em hãy cho biết thông tin là gì?
Nêu ví dụ.
- HS báo cáo sỉ số
- HS lắng nghe và trả lời
1/ Thông tin là tất cả
những gì đem lại sự hiểu
Tuần: Tiết:
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 42/ Thế nào là hoạt động thông tin?
Vẽ mô hình quá trình xử lý thông
tin và cho biết ý nghĩa của thông
tin vào, thông tin ra.
- GV y/c HS khác nhận xét
- GV nhận xét và cho điểm
* Giới thiệu phần tiếp theo của
bài 1:
- Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu
thông tin là gì và các hoạt động
thông tin của con người Hôm nay
chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp phần “3
Hoạt động thông tin và tin học”
biết về thế giới xung quanh (sự vật, sự kiện,…) và về chính con người
Ví dụ: Các bài báo, bản tin trên truyền hình, tiếng trống trường,
2/ Hoạt động thông tin
bao gồm việc tiếp nhận, xử lý, lưu trữ và truyền (trao đổi) thông tin
+ Thông tin trước xử lý được gọi là thông tin vào
+ Thông tin nhận được sau xử lý được gọi là thông tin ra
- HS nhận xét
- Lắng nghe Bài 1 THÔNG TIN VÀ
TIN HỌC (tiếp theo)
Hoạt động 2: Hoạt động thông tin và tin học (25')
- GV thông báo: Hoạt động thông
tin của con người được tiến hành
trước hết là nhờ các giác quan và
bộ não VD: Khi mua trái cây
người ta sẽ thử xem có ngọt hay
chua; Nhìn vào 7 sắc cầu vòng thì
chúng ta sẽ phân biệt được các
màu.
- GV y/c HS nêu ví dụ
GV nhận xét, trình bày hạn chế
của con người → máy tính ra đời
- Lắng nghe
- HS nêu ví dụ:
+ Mua nước hoa sẽ qua quá trình lựa chọn mùi cho phù hợp
+ Khi sờ tay vào cóc nước sôi vừa đổ ra thì có cảm giác nóng
3 Hoạt động thông tin và tin học.
Một trong các nhiệm vụ chính
của tin học là nghiên cứu việc thực hiện các hoạt động thông tin một cách tự động nhờ sự trợ giúp của máy tính điện tử
Trang 5như một công cụ hỗ trợ
- Tuy nhiên, khả năng của các
giác quan và bộ não con người
trong các hoạt động thông tin chỉ
có hạn VD: Không thể nhìn được
quá xa hay những vật quá bé;
Không thể tinh nhẩm nhanh những
con số rất lớn, → Kính thiên
văn, kính hiển vi, Máy tính ban
đầu là để hỗ trợ việc tính toán
- GV y/c HS nêu ví dụ
- Nhận xét và chốt lại ý chính
- HS nêu ví dụ:
+ Cân lúa bằng thúng, bằng dạ,… → cân bàn, cân đồng hồ,
+ Đi bộ, đi xe bò, xe ngưa,… → xe đạp, xe máy, ô tô, máy bay,…
+ Nhờ chim bô câu đưa thư → bưu điện, thư điển tử,…
- HS lắng nghe
Hoạt động 3: Củng cố, dặn dò và hướng dẫn về nhà (10')
* Củng Cố:
? Ví dụ chứng tỏ khả năng của
các giác quan và bộ não con
người trong các hoạt động thông
tin chỉ có hạn
? Em hãy cho biết một trong các
nhiệm vụ chính của tin học là gì?
* Dặn dò và hướng dẫn về nhà:
Về nhà các em học bài, giải bài
tập số 3 (SGK – trang 5) và xem
bài 2 để tiết sau học tốt hơn
- HS trả lời:
+ Cày, bừa bằng trâu, bằng bò → máy cày, máy xới,…
+ Cắt, cấy, đập lúa bằng tay → mắy cắt, máy cấy, máy suốt,…
- HS trả lời
Trang 6Bài 2 THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN
I Mục tiêu:
- Phân biệt được các dạng thông tin cơ bản
- Biết khái niệm biểu diễn thông tin
- Biết được cách biểu diễn thông tin trong máy tính bằng các dãy bit
II Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, SGK, tài liệu.
Học sinh: Xem bài trước ở nhà - SGK.
III Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ và giới thiệu bài mới (5')
* Ổn định lớp:
- GV y/c HS báo cáo sỉ số
* Kiểm tra bài: GV đặt câu hỏi
trước tập thể lớp
? Ví dụ chứng tỏ khả năng của
các giác quan và bộ não con
người trong các hoạt động thông
tin chỉ có hạn? Em hãy cho biết
một trong các nhiệm vụ chính của
tin học là gì?
- GV y/c HS khác nhận xét
- GV nhận xét và cho điểm
* Giới thiệu bài mới:
Chúng ta đã biết thông tin là tất
cả những gì đem lại sự hiểu biết
cho con người Như vậy cách thức
đem lại sự hiểu biết đó như thế
nào? Hôm nay chúng ta sẽ tìm
hiểu câu trả lời ở “Bài 2 Thông
tin và biểu diễn thông tin”
- HS báo cáo sỉ số
- HS trả lời: Đi bộ, đi xe bò, xe ngưa,… → xe đạp,
xe máy, ô tô, máy bay,…
Một trong các nhiệm vụ chính của tin học là nghiên cứu việc thực hiện các hoạt động thông tin một cách tự động nhờ sự trợ giúp của máy tính điện tử
- HS nhận xét
- HS lắng nghe
Bài 2 THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN
Tuần: Tiết:
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 7 Hoạt động 2: Có những dạng thông tin cơ bản nào? (15')
- Thông tin xung quanh chúng ta
vô cùng phong phú và đa dạng Ở
đây ta chỉ quan tâm tới 3 dạng cơ
bản: văn bản, âm thanh và hình
ảnh.
- GV lần lượt giới thiệu các dạng
thông tin và cho VD:
+ Dạng văn bản: những bài viết
đăng trên báo, SGK, danh thiếp,…
+ Dạng hình ảnh: hình minh họa
trong sách, trong truyện, trong
phim hoạt hình,…
+ Dạng âm thanh: tiếng chim
hót, tiếng kèn, tiếng trống,…
- GV y/c HS nêu ví dụ
- GV nhận xét, chỉnh sửa và kết
luận
- HS lắng nghe
- HS nêu ví dụ:
+ Dạng văn bản: đơn xin phép nghỉ, tấm biển chỉ đường,…
+ Dạng hình ảnh: hình minh họa trong truyện, bức tranh,…
+ Dạng âm thanh:
Tiếng gà gáy, đài phát thanh,…
- HS lắng nghe
1 Các dạng thông tin cơ bản:
Ba dạng cơ bản của thông tin
là văn bản, hình ảnh và âm thanh.
+ Dạng văn bản: SGK, danh thiếp, tấm biển chỉ đường,… + Dạng hình ảnh: hình minh họa trong truyện, bức tranh,… + Dạng âm thanh: tiếng chim hót, đài phát thanh,…
Hoạt động 3: Biểu diễn thông tin (17')
* Biểu diễn thông tin:
- Biểu diễn thông tin là cách thể
hiện thông tin dưới dạng cụ thể
nào đó, VD: Biểu diễn bằng văn
bản, hình ảnh, âm thanh Ngoài ra
thông tin còn có thể được biểu
diễn bằng nhiều cách khác, VD:
Dùng sỏi để chỉ số lượng thú săn
được, người khiếm thính dùng nét
mặt và động tác tay để thể hiện
điều muốn nói,…
- GV y/c HS nêu các ví dụ khác
- GV nhận xét, chỉnh sửa và kết
- HS lắng nghe
- HS nêu ví dụ: dùng que tính, diễn viên kịch câm,…
2 Biểu diễn thông tin.
* Biểu diễn thông tin:
Thông tin có thể được biểu diễn bằng nhiều hình thức khác nhau VD: Biểu diễn bằng văn bản, hình ảnh, dùng sỏi để chỉ số lượng thú săn được,…
Trang 8* Vai trò của biểu diễn thông tin:
- GV thông báo: Biểu diễn thông
tin có vai trò quan trọng đối với
việc truyền và tiếp nhận thông
tin VD: Việc mô tả bằng lời về
hình dáng, tính tình hoặc những
tấm ảnh của người bạn của ban
cho gia đình nghe (chưa quen) →
giúp hình dung về bạn ấy.
- GV y/c HS nêu ví dụ
- GV nhận xét các ví dụ
- Biểu diễn thông tin dưới dạng
phù hợp cho phép lưu giữ và
chuyển giao thông tin VD : SGK
mà các em đang học,
- GV kết luận vai trò của biểu
diễn thông tin
- HS lắng nghe
- HS nêu ví dụ: Tuyên truyền cho mọi người biết về luật an toàn giao thông, cum A H1N1,…
* Vai trò của biểu diễn thông tin:
Biểu diễn thông tin có vai trò quyết định đối với mọi hoạt động thông tin của con người VD: Mô tả về hình dáng của một người chưa quen, tuyên truyền cho mọi người về luật an toàn giao thông,…
Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò và hướng dẫn về nhà (8')
* Củng cố:
? Thông tin có các dạng cơ bản
nào? Cho ví vụ
? Thông tin được biểu diễn bằng
những hình thức nào? Vai trò của
biểu diễn thông tin? Cho ví dụ
* Dặn dò và hướng dẫn về nhà:
Về nhà các em học bài, giải bài
tập số 1, 2 (SGK – trang 9) và
xem phần 3 (bài 2) và bài 3 để
tiết sau học tốt hơn
- HS trả lời
- HS trả lời
- HS lắng nghe
Bài 2 THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN (tiếp theo)
Tuần: Tiết:
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 9I Mục tiêu:
- Phân biệt được các dạng thông tin cơ bản.
- Biết khái niệm biểu diễn thông tin và các biểu diễn thông tin trong máy tính bằng các dãy bit.
- Biết được khả năng ưu việt của máy tính cũng như các ứng dụng cơ bản của tin học.
II Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, SGK.
Học sinh: Xem bài trước ở nhà - SGK.
III Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ (5')
* Ổn định lớp:
- GV y/c HS báo cáo sỉ số
* Kiểm tra bài cũ:
1/ Thông tin được biểu diễn bằng
những hình thức nào? Cho ví dụ?
Thông tin có các dạng cơ bản
nào sau đây?
a Các con số, hình ảnh
b Chữ viết, âm thanh
c Văn bản, âm thanh, hình ảnh
d Tiếng nói, tiếng còi xe, hình
ảnh
Hãy chọn phương án trả lời đúng
- HS báo cáo sỉ số
1/ HS trả lời: Thông tin có thể được biểu diễn bằng nhiều hình thức khác nhau VD: Biểu diễn bằng văn bản, hình ảnh, dùng sỏi để chỉ số lượng thú săn được,…
c Văn bản, âm thanh, hình ảnh
Hoạt động 2: Biểu diễn thông tin trong máy tính (12')
? Người khiếm thính có thể dùng
âm thanh, người khiếm thị có thể
dùng hình ảnh để biểu diễn thông
tin không? Vậy phải làm như thế
nào.
- Để máy tính có thể trợ giúp con
người trong hoạt động thông tin,
thông tin cần được biểu diễn dưới
dạng phù hợp Hiện nay để máy
tính có thể xử lý, thông tin cần
được biểu diễn dưới dạng dãy bit
(dãy nhị phân) gồm 2 ký hiệu 0
và 1
- HS trả lời: Không + Người khiếm thính → dùng hình ảnh (cử động của bàn tay)
+ Người khiếm thị → dùng âm thanh
- HS lắng nghe
3 Biểu diễn thông tin trong máy tính.
- Để máy tính có thể xử lý, thông tin cần được biểu diễn
dưới dạng dãy bit (dãy nhị phân) gồm 2 ký hiệu 0 và 1.
- Dữ liệu là thông tin được lưu trữ trong máy tính
Trang 10- GV giải thích: Tại sao để máy
tính có thể xử lý, các thông tin
cần được biến đổi thành các dãy
bit.
? Trong tin học, thông tin lưu giữ
trong máy tính còn được gọi là gì.
- HS lắng nghe
- HS trả lời: Thông tin lưu giữ trong máy tính
còn được gọi là dữ liệu.
Hoạt động 3: Giới thiệu bài mới (3')
Như các em đã biết là đối với
một con số rất lớn khi chúng ta
muốn nhân, chia sẽ mất rất nhiều
thời gian Từ khi có máy tính đã
giúp chúng ta tính nhanh và chính
xác hơn Vậy ngoài khả năng tính
toán máy tính còn giúp ta việc gì
nữa? Để biết được điều này
chúng ta đi tiếp
“Bài3 Em có thể làm được
những gì nhờ máy tính”
HS trả lời: Khả năng lưu trữ lớn, làm việc không mệt mỏi
Bài3 EM CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC NHỮNG GÌ NHỜ
MÁY TÍNH
Hoạt động 4: Một số khả năng của máy tính (15')
- GV y/c HS đọc nội dung: khả
năng tính toán nhanh.Sau đó GV
giải thích
- GV y/c HS đọc nội dung: tính
toán với độ chính xác cao.Sau đó
GV giải thích
- GV y/c HS đọc nội dung: khả
năng lưu trữ lớn.Sau đó GV giải
thích
- GV y/c HS đọc nội dung: khả
năng làm việc không mệt mỏi
Sau đó GV giải thích
- HS đọc nội dung và lắng nghe
- HS đọc nội dung và lắng nghe
- HS đọc nội dung và lắng nghe
- HS đọc nội dung và lắng nghe
3 Một số khả năng của máy tính.
Máy tính có một số khả năng như:
- Khả năng tính toán nhanh
- Tính toán với độ chính xác cao
- Khả năng lưu trữ lớn
- Khả năng “làm việc” không mệt mỏi
Hoạt động 5: Củng cố, dặn dò và hướng dẫn về nhà (10')
* Củng cố:
? Trong tin học, thông tin lưu giữ
trong máy tính còn được gọi là gì
? Để máy tính có thể xử lý, thông
tin cần được biểu diễn dưới dạng
nào
- Thông tin lưu giữ trong máy tính còn được gọi là
dữ liệu.
- Để máy tính có thể xử lý, thông tin cần được biểu diễn dưới dạng dãy
bit (dãy nhị phân) gồm 2