- C¸i chÕt cña LH cã ý nghÜa s©u s¾c nã gãp phÇn béc lé râ sè phËn vµ tÝnh c¸ch cña LH, còng lµ sè phËn cña người dân lao động nghèo trong XHVN trước CMT8 nghèo khổ bế tắc cùng đường già[r]
Trang 1Bài số 4, tiết 14, văn bản: Lão hạc – (tiếp )
NS: 06/09/2009
NG: 10/09/2009
I/ Mục tiêu cần đạt.
1/ Kiến thức.
Nhận diện 23 tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của nhân vật lão Hạc, qua đó hiểu thêm về số phận đáng "F và vẻ đẹp tâm hồn đáng trọng của nông dân Việt Nam L Cách mạng tháng Tám
NL đầu hiểu 23 đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam cao: khắc hoạ nhân vật tài tình, cách dẫn chuyện tự nhiên, sự kết hợp giữa tự sự, triết lí với trữ tình
2/ Kĩ năng.
Trình bày 23 về nhân vật qua đối thoại, cử chỉ và hành động
3/ Thái độ.
Thấy 23 lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao (Thể hiện chủ yếu qua nhân vật ông giáo): "F cảm đến xót xa và thật sự trân trọng đối với
nông dân nghèo khổ
Có thái độ hợp tác khi tìm hiểu kiến thức
Giáo dục lòng yêu "F con
II/ Đồ dùng dạy học.
- GV: Bảng phụ, Tranh về tác giả
- HS : Tìm hiểu về Nam cao và các tác phẩm của ông
III/ Phương pháp
Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm, nêu vấn đề, gợi mở
IV/ Tổ chức giờ học.
2/ Kiểm tra
(?) Tâm trạng của lão Hạc ntn khi quyết định bán cậu Vàng ?
Lão suy đi tính lại nhiều lần khi quyết định bán cậu Vàng vì lão coi việc này rất hệ trọng bởi cậu vàng là bạn thân thiết cả lão, hơn nữa còn là kỉ vật của ời con trai mà lão rất mực "F yêu
Lão vô cùng đau đớn sau khi bán cậu vàng lão cứ ăn năn day dứt vì già bằng này tuổi đầu rồi mà nỡ lừa một con chó…Lão đau khổ tuỵêt vọng hối hận xót xa "F tiếc
Lão Hạc sống rất tình nghĩa thuỷ chung đặc biệt là tình yêu "F con sâu sắc
3/ Bài mới.
HĐ1 Khởi động.
- Mục tiêu: Nhắc lại kiến thức cũ để
định "L nội dung kiến thức sẽ tiếp
thu trong tiết học này
1’
Trang 2- Cách tiến hành
Gv dùng lời nói để dẫn vào bài mới
LH nhờ ông giáo viết văn tự gửi hộ
mảnh v cho con mình và gửi lại ông
giáo 30 đồng bạc để lỡ có chết thì lấy
tiền làm ma cho mình…tất cả là để
chuẩn bị cho cái chết của lão sau này
HĐ 2 HDHS Đọc – hiểu văn bản.
- Mục tiêu: Mô tả 23 cái chết của lão
Hạc và nhận diện 23 về nhân vật tôi
- Cách tiến hành:
(?) Cuộc sống của lão Hạc sau khi gửi
ông Giáo mảnh và số tiền mà lão
có ntn?
Luôn mấy hôm, lão Hạc chỉ ăn khoai,
khoai cũng hết Từ đấy, lão chế tạo
23 món gì, ăn món ấy Hôm thì lão
ăn củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy,
bữa trai, bữa ốc
GV: Thế là hoàn cảnh cùng cực đã đẩy
lão Hạc tới chỗ phải lựa chọn, một sự
lựa chọn đầy nghiệt ngã, bi đát…
(?) Nguyên nhân cái chết của lão Hạc ?
Nguyên nhân : tình cảnh nghèo khổ ,
đói rách và quá túng quẫn
(?) Cái chết của lão Hạc 23 Nam Cao
miêu tả ntn?
đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, 2
mắt long sòng sọc Lão tru tréo, bọt
mép sùi ra, khắp người chốc chốc lại bị
người lão Lão vật vã đến 2 giờ đồng
hồ rồi mới chết.
(?) Để đặc tả cái chết của lão Hạc, tác
giả đã sử dụng liên tiếp các từ 3
hình và 3 thanh "( vật vã, rũ
rượi, xộc xệch, long sòng sọc, tru tréo.
20’
I/ Đọc, thảo luận chú thích II/ Tìm hiểu văn bản.
1/ Nhân vật lão Hạc.
a/ Tâm trạng của LH khi bán cậu Vàng
b/ Cái chết của lão Hạc
Trang 3Điều này có tác dụng gì ?
- Tạo hình ảnh cụ thể, sinh động về cái
chết dữ dội, thê thảm của lão Hạc
- Làm cho đọc cảm giác "
cùng chứng kiến cái chết của lão Hạc
(?) Tại sao lão Hạc không chọn một cái
chết khác êm dịu, lặng lẽ, âm thầm mà
lại chọn cái chết " vậy ?
Đối chiếu với cái chết thứ nhất của cậu
Vàng, nhìn thoáng bên ngoài, ta cảm
thấy cái chết của lão Hạc " có những
nét F tự "Cậu Vàng" bị lão Hạc
đánh lừa, cho ăn cơm, rồi nó bị hai
đè xuống, trói lại Lão Hạc cũng
bị 2 đàn ông lực >g đè lên
M Biết là mình sẽ chết, cậu Vàng
kêu ư ử, còn lão Hạc thì tru tréo, vật
chết dữ dội, thảm "F này,
nông dân ấy " có ý tự trừng phạt
mình để chia sẻ nỗi đau với con vật
thân yêu " ruột thịt Điều này càng
chứng tỏ lão Hạc có lòng tự trọng rất
cao, ứng xử trung thực vô ngần và cũng
chứng tỏ ngòi bút nhà văn Nam Cao
sắc lạnh, tỉnh táo vô cùng
Gv: Cái chết của lão Hạc mang đầy
tính bi kịch: bi kịch của sự nghèo đói;
bi kịch của tình phụ tử; bi kịch của
phẩm giá làm M
(?) Cái chết của lão Hạc có ý nghĩa gì ?
- Cái chết của LH có ý nghĩa sâu sắc
nó góp phần bộc lộ rõ số phận và tính
cách của LH, cũng là số phận của
dân lao động nghèo trong
XHVN ớc CMT8 nghèo khổ bế tắc
cùng đ giàu tình thF và giàu
lòng tự trọng
- Mặt khác cái chết của LH có ý nghĩa
phê phán sâu XHTD nửa pk cái XH tối
tăm đẩy ời dân vào bL 2ờng
cùng
Gv : L khi tìm đến cái chết sợ sẽ
- Bằng việc sử dụng hành loạt các từ 3 hình và 3 thanh, tác giả đã tái hiện một cách cụ thể, sinh động về cái chết của lão Hạc - cái chết dữ dội, thê thảm
Trang 4gây phiền hà cho hàng xóm nên lão
Hạc đã thu xếp, nhờ cậy ông giáo rồi
sau đó tìm đến cái chết
(?) Có ý kiến cho rằng lão Hạc làm thế
là gàn dở, lại có ý kiến cho rằng LH
làm thế là đúng ý kiến của em ntn ?
Có thể lão Hạc làm " thế là đúng
Lão hiểu tình cảnh của mình lúc này,
lão sợ tiếp tục sống sẽ ăn vào số tiền ba
F đồng mà lão dành dụm 23M Cái
chết của lão xuất phát từ phẩm chất cao
"3 của lão
(?) Qua việc làm đó giúp em hiểu thêm
(phẩm chất) gì ở lão Hạc ?
Gv: Đây vừa là phẩm chất vừa là
nguyên nhân sâu sa trong cái chết
của LH
(?) Nói tóm lại, qua tâm trạng lão Hạc
sau khi bán cậu vàng và qua diễn biến
cái chết của lão, em nhận thấy lão Hạc
là một ntn?
- Lão Hạc là một dân nghèo khổ,
bất hạnh
- Lão Hạc là một lão nông dân chất
phác, hiền lành, nhân hậu
- Lão Hạc là một nông dân sống trong
sạch, giàu lòng tự trọng và rất mực yêu
con
Gv: Đúng vậy! Lão Hạc là một ông lão
nông dân không 23 học hành, không
có chữ nghĩa " cái chết dữ dội
của lão là bằng chứng cảm động về cái
tình phụ tử nguyên sơ, mộc mạc, "
thiêng liêng biết chừng nào
(?) So với cách kể của Ngô Tất Tố
trong văn bản “Tức L vỡ bờ”, cách
kể chuyện của Nam Cao trong truyện
ngắn này có gì khác ? Vai trò của nhân
vật ông Giáo ntn?
Khác với Tắt đèn (kể chuyện ở ngôi thứ
15’
- Lão Hạc là cha hết lòng vì con , sống chu đáo, nghĩa tình, giàu lòng tự trọng
2/ Nhân vật ông giáo
Trang 53, tác giả giấu mặt), trong truyện ngắn
Lão Hạc, Nam Cao chọn cách kể
chuyện ở ngôi thứ nhất
Vai trò: vừa " chứng kiến, vừa
tham gia vào câu chuyện của nhân vật
chính, vừa đóng vai trò dẫn dắt câu
chuyện, vừa trực tiếp bày tỏ thái độ,
tình cảm, bộc lộ tâm trạng của bản thân
(?) Thái độ của ông giáo 23 thể hiện
ntn qua cuộc trò chuyện với lão Hạc?
Ông giáo tỏ ra thông cảm, "F xót
cho hoàn cảnh của lão Hạc –
láng giềng già, tốt bụng, tìm nhiều
cách an ủi, giúp đỡ lão Hạc
(?) Qua đó, giúp em biết 23 điều gì
về ông giáo?
(?) Em hiểu thêm gì về câu nói của ông
giáo “ Chao ôi….ta thương” ?
Gv: Khi nghe Binh cho biết lão Hạc
xin bả chó để bắt một con chó thì nhân
vật tôi cảm thấy: Cuộc đời quả thật …
đáng buồn " khi chứng kiến cái
chết của lão Hạc, Tôi lại nghĩ: “Không!
cuộc đời chưa hẳn … nghĩa khác”
T/luận nhóm 4 (3’)
(?) Em hiểu ý nghĩ đó của nhân vật tôi
ntn ?
Đại diện các nhóm báo cáo
Gv nhận xét, chốt
Buồn vì ông đã thất vọng L sự
thay đổi cách sống không chịu đựng
23 đói ăn vụng, túng làm càn của
một trong sạch đầy tự trọng đến
" lão Hạc Ông giáo buồn vì " thế
là bản năng đã chiến thắng nhân tính
mất rồi
Nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa
khác là ở chỗ, những tốt " lão
Hạc, tự trọng " thế đáng "F A
đáng thông cảm " thế cuối cùng vẫn
- Ông giáo là một tri thức nghèo, cũng là một giàu tình "F A lòng tự trọng,
"F xót, cảm thông cho hoàn cảnh của LH
- Là ời hiểu đời hiểu ngA
có lòng vị tha cao cả;
Trang 6hoàn toàn bế tắc, hoàn toàn vô vọng
vẫn tìm đến cái chết " là cứu cánh
duy nhất, " là sự giải thoát tự nguyện
và bất đắc dĩ Mà càng đáng buồn hơn
vì có phải ai cũng hiểu 23 nguyên
nhân cái chết rõ ràng " Binh M
(?) Những ý nghĩ đó nói thêm với
chúng ta điều gì về nhân vật ông giáo?
HĐ3 HDHS rút ra kết luận bài học.
- Mục tiêu:
Liệt kê 23 các đặc sắc về nghệ thuật
và giá trị nội dung của văn bản LH
- Cách tiến hành:
(?) Cái hay của truyện thể hiện rõ nhất
ở điểm nào ? Vì sao ?
Chi tiết lão Hạc xin bả cho của Binh
vì nó có ý nghĩa đánh lừa - chuyển ý
nghĩ tốt đẹp của ông giáo và đọc
về lão Hạc sang một "L trái 3M
(?) Việc xây dựng tình huống truyện
bất ngờ có tác dụng ntn ?
Làm nổi bật phẩm chất tốt đẹp của lão
Hạc
(?) Cách xây dựng n/v có gì đặc sắc ?
Việc truyện 23 kể bằng lời của n/v
'' tôi '' có hiệu quả NT gì ?
- Bút pháp khắc họa nhân vật rất thành
công Các chi tiết miêu tả bộ dạng , cử
chỉ của lão Hạc sau khi bán cậu Vàng ,
đoạn miêu tả sự vật vã , đau đớn dữ dội
của lão Hạc lúc chết Thật sinh động ,
ấn 3 , giàu tính tạo hình
- Diễn biến câu chuyện 23 kể bằng
n/v '' tôi '' - ông giáo Nhờ cách kể này,
câu chuyện trở nên gần gũi , chân thực
Tác giả " kéo đọc cùng nhập
cuộc , cùng sống , chứng kiến cùng
nhân vật
- Kết hợp giữa kể với tả , với hồi b
bộc lộ trữ tình , kết hợp nhuần nhuyễn
giữa hiện thực với trữ tình
(?) Qua văn bản, giúp ta hiểu thêm điều
5’
Trọng nhân cách;
Không mất lòng tin vào con
M
III/ Ghi nhớ
Trang 7gì về số phận con trong XH cũ ?
Hs đọc ghi nhớ
(?) Cần nắm 23 những đơn vị kiến
thức nào trong ghi nhớ ?
- NT
- ND
4/ Củng cố.
(?) Nhận định nào nói đúng nhất ý nghĩa cái chết của lão Hạc ?
A Là bằng chứng cảm động về tình phụ tử mộc mạc , giản dị " cao qúy vô cùng
B Gián tiếp tố cáo XHTD phong kiến đã đẩy nông dân vào hoàn cảnh khốn cùng
C Thể hiện lòng tự trọng và quyết tâm không rơi vào con 2 tha hoá của
nông dân
D Cả ba ý trên đều đúng
(?) Qua đoạn trích "Tức L vỡ bờ" và qua truyện ngắn "Lão Hạc" em
hiểu thế nào về cuộc đời và tính cách của nông dân trong xã hội cũ?
Họ là những nghèo khổ bị đầy vào những hoàn cảnh bần cùng bi đát,
ức hiếp, đè nén đàn áp một cách trực tiếp hoặc gián tiếp bởi bàn tay của giai cấp thống trị bấy giờ Hoàn cảnh của họ thê thảm đến mức họ phải bán con, bán chó, thậm chí còn phải tự kết liễu cuộc đời mình vì quá túng bấn cùng cực " dù cho hoàn cảnh có bi đát đến đâu thì họ vẫn giữ 23 những phẩm chất cao đẹp của những nông dân >F thiện, hiền lành, giàu yêu "F A giàu lòng tự trọng và luôn tiềm tàng trong mình sự phản kháng mãnh mẽ đối với những thế lực đàn áp … Có thể nói đây là những điển hình đẹp về những nông dân
L Cách mạng Tháng 8 /1945
Gv hệ thống kiến thức
5/ HDHT
Học bài và trả lời câu hỏi 6 SGK Tr 48
Chuẩn bị: Từ 3 hình, từ 3 thanh
(?) Tìm những từ 3 hình, từ 3 thanh trong văn bản lão Hạc ?
–––––––––––––––––––––––––––––