Cụm từ Trước đó mấy hôm là phương tiện liên kết đoạn văn, hãy cho biÕt t¸c dông cña viÖc liªn kÕt ®o¹n trong v¨n b¶n?. Liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n nhằm mục đích làm cho ý của các[r]
Trang 1Bài số 4, tiết 16, Liên kết các đoạn văn trọng văn bản
NS: 12/09/2009
NG: 15/09/2009
I/ Mục tiêu cần đạt.
1/ Kiến thức.
Nhận diện cách sử dụng các 1"2 tiện để liên kết các đoạn văn khiến chúng liền mạch, liền ý
2/ Kĩ năng.
Viết 3= các đoạn văn liên kết mạch lạc, chặt chẽ
3/ Thái độ.
Có thái độ hợp tác khi tìm hiểu kiến thức
II/ Đồ dùng dạy học.
- GV: Bảng phụ
- HS : Tìm các cách liên kết các đoạn văn mà em đã sử dụng
III/ Phương pháp
Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm, nêu vấn đề, gợi mở
IV/ Tổ chức giờ học.
2/ Kiểm tra
(?) Em " sử dụng các cách liên kết các đoạn văn nào ?
3/ Bài mới.
HĐ1 Khởi động
- Mục tiêu:
Nhắc lại kiến thức cũ để định "W
nội dung kiến thức sẽ tiếp thu ở trong
tiết học
- Cách tiến hành:
Gv dùng lời nói để dẫn dắt HS tới kiến
thức sẽ tiếp thu
Liên kết đoạn văn là làm cho các ý của
đoạn văn liền mạch với nhau tạo chỉnh
thể cho văn bản Vậy muốn liên kết
cách đoạn văn cần phải sử dụng các
1"2 tiện liên kết nào Chúng ta
cúng tìm hiểu nội dung bài học
HĐ2 Hình thành kiến thức mới.
- Mục tiêu:
Nhận biết 3= tác dụng và cách liên
kết các đoạn văn trong văn bản
- Cách tiến hành:
1’
7’ I/ Tác dụng của việc liên kết
Trang 2Gv sử dụng bảng phụ
Hs đọc
(?) Cho biết nội dung chính của đoạn
1? đoạn 2?
- Đoạn 1: Tả cảnh sân Mỹ Lý
trong ngày tựu
- Đoạn 2: Nêu cảm giác của nhân vật
tôi một lần ghé qua thăm W
đây
(?) Hai đoạn văn trên có mối liên hệ gì
không ? Tại sao ?
Hai đoạn văn này tuy cùng viết về một
ngôi " ,W việc tả cảnh
hiện tại với cảm giác về ngôi ấy
không có sự gắn bó với nhau Theo
lôgíc thông " thì cảm giác đó
phải là cảm giác ở thời điểm hiện tại
khi chứng kiến ngày tựu < Bởi
vậy, đọc sẽ thấy hụt hẫng khi
đọc đoạn văn sau
Gv sử dụng bảng phụ thứ 2
Hs đọc (?) Só sánh điểm khác nhau về hình
thức giữa hai đoạn văn ở hai bảng phụ?
Thêm Trước đó mấy hôm
(?) Cụm từ Trước đó mấy hôm bổ sung
ý nghĩa gì cho đoạn văn thứ 2 ?
Bổ sung ý nghĩa về thời gian phát biểu
cảm nghĩ cho đoạn văn
(?) Theo em, với cụm từ trên, hai đoạn
văn đã liên hệ với nhau ntn ?
Tạo ra sự liên kết về nội dung và hình
thức với đoạn văn thứ nhất Do đó, hai
đoạn văn trên trở nên gắn bó chặt chẽ
với nhau
(?) Cụm từ Trước đó mấy hôm là
1"2 tiện liên kết đoạn văn, hãy cho
biết tác dụng của việc liên kết đoạn
trong văn bản ?
Liên kết các đoạn văn trong văn bản
nhằm mục đích làm cho ý của các đoạn
văn vừa phân biệt nhau, vừa liền mạch
với nhau một cách hợp lý, tạo tính
các đoạn văn trong văn bản.
1/ Bài tập
2/ Tìm hiểu
Cụm từ Trước đó mấy hôm bổ
sung ý nghĩa về thời gian phát biểu cảm nghĩ cho đoạn văn
Tác dụng: Tạo ra sự liên kết về nội dung và hình thức với đoạn văn thứ nhất Do đó, hai đoạn văn trên trở nên gắn bó chặt chẽ với nhau
Trang 3chỉnh thể cho văn bản.
Hs đọc
(?) Hai đoạn văn trên liệt kê 2 khâu của
quá trình lĩnh hội và cảm thụ tác phẩm
văn học Đó là những khâu nào?
Đó là hai khâu tìm hiểu và cảm thụ
(?) Tìm từ ngữ liên kết hai đoạn văn
trên?
Từ ngữ liên kết hai đoạn văn trên là:
"Sau khâu tìm hiểu"
GV: Đó là quan hệ liệt kê Để liên kết
các đoạn văn có quan hệ liệt kê, ta
" dùng các từ ngữ liệt kê
(?) Hãy kể tiếp các 1"2 tiện liên kết
có quan hệ liệt kê?
GV: Để chuyển đoạn có quan hệ
liệt kê, ta " dùng các từ ngữ có
tác dụng liệt kê Đó là các từ: Trước
hết, đầu tiên, cuối cùng, sau nữa, một
mặt, mặt khác, một là, hai là, thêm vào
đó, ngoài ra, trở lên, sau hết…
Hs đọc
(?) Tìm quan hệ ý nghĩa giữa 2 đoạn
văn trên? Tìm từ ngữ liên kết giữa
chúng?
- Hai đoạn văn trên có quan hệ ý nghĩa
chặt chẽ với nhau, nhờ có sử dụng
1"2 tiện liên kết Đoạn 1 nói về
cảm giác nhân vật tôi W đây về ngôi
Mỹ Lý Đoạn 2 nói về cảm giác
của nhân vật tôi ở hiện tại cũng về ngôi
này
- Từ ngữ liên kết hai đoạn văn trên là từ
"Nhưng".
GV: Để liên kết hai đoạn văn có ý
nghĩa đối lập, ta " dùng từ ngữ
biểu thị ý nghĩa đối lập
20’ II/ Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản.
1 Dùng từ ngữ để liên kết các
đoạn văn.
*/ Bài tập 1.( SGK Tr 51)
Dùng các từ ngữ liên kết có tác dụng liệt kê: Trước hết, đầu tiên, cuối cùng, sau nữa, một mặt, mặt khác, một là, hai là, thêm vào
đó, ngoài ra, trở lên, sau hết.
*/ Bài tập 2(SGK Tr 51-52)
Trang 4(?) Hãy tìm thêm các 1"2 tiện liên
kết đoạn có ý nghĩa đối lập?
Để liên kết hai đoạn văn có ý nghĩa
đối lập, 2 phản nhau, ta "
dùng các từ ngữ biểu thị ý 2 phản
đối lập Đó là những từ: nhưng, trái lại,
ngược lại, thế mà, tuy vậy, tuy nhiên,
song, vậy mà, nhưng mà,…
(?) "Đó" thuộc từ loại nào? " Trước
đó" là khi nào?
- Từ "đó" thuộc từ loại đại từ dùng để
thay thế ( 1 số từ cùng từ loại với từ
"Đó" là: đó, này, kia, ấy, nọ)
- l W đó": trong đoạn văn này có
nghĩa là W ngày khai đầu
tiên của nhân vật "tôi"
Gv: Chỉ từ, đại từ cũng 3= làm
1"2 tiện liên két đoạn Hãy kể tiếp
các từ có tác dụng này ?
Một số từ cùng từ loại với từ "Đó" là:
đó, này, kia, ấy, nọ
Hs đọc
(?) Phân tích mối quan hệ giữa hai
đoạn văn trên? Tìm từ ngữ liên kết hai
đoạn văn đó?
- Hai đoạn văn trên có mối quan hệ
chặt chẽ với nhau Đoạn 1 nói về Bác
viết gì cũng 3 cho 1 số đồng chí xem
lại để góp ý sửa chữa Đoạn văn 2 khái
quát ý nghĩa của đoạn W đó và đoạn
1, rút ra nhận định: Viết cũng " là
mọi việc khác, cần có chí, chớ có dốt,
cần có sự phê bình và tự phê bình để
tiến bộ
- Từ ngữ liên kết 2 đoạn văn trên là
" Nói tóm lại".
GV: Để liên kết đoạn có ý nghĩa cụ thể
với đoạn có ý nghĩa tổng kết, khái quát,
ta " dùng các từ ngữ có ý nghĩa
tổng kết, khái quát sự việc
(?) Hãy kể tiếp các từ ngữ có ý nghĩa
tổng kết, khái quát ?
Dùng từ có liên kết đoạn văn có
ý nghĩa đối lập, 2 phản nhau : nhưng, trái lại, ngược lại, thế mà, tuy vậy, tuy nhiên, song, vậy mà, nhưng mà,…
*/ Bài tập 3 (SGK Tr 50-51)
Dùng chỉ từ, đại từ để liên kết:
đó, này, kia, ấy, nọ
*/ Bài tập 4 (SGK Tr 52)
Dùng các từ ngữ có ý nghĩa tổng
kết, khái quát để liên kết: Nói
Trang 5Nói tóm lại, tóm lại, nhìn chung, suy
cho cùng, xét cho cùng, tổng kết lại,
khái quát lại, nói một cách tổng quát
thì, nói cho cùng, có thể nói….
(?) Có thể dùng những từ ngữ nào để có
tác dụng liên kết ?
Hs đọc bài tập trong SGK Tr 53
(?) Tìm câu liên kết giữa 2 đoạn văn
trên?
Câu liên kết hai đoạn văn trên là câu:
"ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ
đấy!"
(?) Tại sao câu đó lại có tác dụng liên
kết hai đoạn văn?
Câu văn trên có tác dụng liên kết vì nó
nhắc đến nội dung của đoạn văn trên và
bao hàm ý nghĩa giới thiệu nội dung
của đoạn văn đang chuẩn bị triển khai
hay nói cách khác là: Câu nối đó nối
tiếp và phát triển ý ở cụm từ "bố đóng
sách cho mà đi học" trong đoạn văn
trên
HĐ3 HDHS rút ra kết luận.
- Mục tiêu: Rút ra 32 vai trò của liên
kết và các cách liên kết
- Cách tiến hành:
(?) Liên kết có tác dụng gì ? Có những
cách nào để liên kết đoạn văn ?
Hs đọc ghi nhớ
(?) Cần nắm 3= các đơn vị kiến thức
nào trong ghi nhớ ?
HĐ4 HDHS làm bài tập
- Mục tiêu: Hs nắm 3= yêu cầu bài
tập và giải chúng
- Cách tiến hành:
Hs đọc và xác định yêu cầu bài tập
Hs hoạt động cá nhân
Hs trả lời
Hs khác nhận xét
2’
12’
tóm lại, tóm lại, nhìn chung, suy cho cùng, xét cho cùng, tổng kết lại, khái quát lại, nói một cách tổng quát thì, nói cho cùng, có thể nói….
2/ Dùng câu nối để liên kết các
đoạn văn.
Câu liên kết hai đoạn văn trên là
câu: "ái dà, lại còn chuyện đi
học nữa cơ đấy!"
III/ Ghi nhớ (SGK Tr 53).
- Tác dụng của liên kết
- Các cách liên kết
IV/ Luyện tập.
Bài tập 1 (SGK Tr 53-54).
Từ ngữ có tác dụng liên kết
Trang 6Gv chốt
Hs đọc và xác định yêu cầu bài tập
Hs hoạt động cá nhân
Hs trả lời
Hs khác nhận xét
Gv chốt
a Từ ngữ liên kết là: "Nói " vậy" (chỉ ý nghĩa tổng kết, khái quát)
b "Thế mà" (Chỉ ý nghĩa đối lập,
2 phản)
c "Cũng" (Chỉ ý nghĩa liệt kê);
"Tuy nhiên" (Chỉ ý nghĩa đối lập)
Bài tập 2 (SGK Tr 54-55).
Từ hoặc câu có tác dụng liên kết
a "Từ đó"
b "Nói tóm lại"
c "Song"
d "Đi bộ đội hay đi học?"
4/ Củng cố
(?) Có những cách nào để liên kết ?
Gv hệ thống kiến thức
5/ HDHT
- Học bài và hoàn thiện bài tập 3
Gv "W dẫn Hs làm bài tập 3(SGK Tr 55)
* Yêu cầu:
- Về hình thức: Viết một số đoạn văn: 2 hoặc 3 hoặc 4 đoạn văn ngắn (theo
đúng nghĩa đoạn văn)
- Về nội dung:
+ Chứng minh ý kiến: "Cái đoạn chị Dậu ….tuyệt khéo"
+ Có dùng các 1"2 tiện liên kết các đoạn văn đó " dùng từ ngữ (Liệt
kê, đối lập 2 phản, tổng kết khái quát) và dùng câu nối
- Chuẩn bị: Từ ngữ địa 1"2 và biệt ngữ xã hội
–––––––––––––––––––––––––––––––––